T.C. ....... 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TÜRK MİLLETİ ADINA
T.C.
.......
1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO : 2023/390 Esas
KARAR NO : 2025/595
.....x.........x.......x
..x.......x..........x..........
....x.......x.........x......x
......x.................
........x........x..........x
DAVA : Alacak (Kıymetli Evraktan Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 06/01/2020
KARAR TARİHİ : 15/10/2025
KR.YZL.TARİHİ : 15/11/2025
Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Kıymetli Evraktan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
İDDİA :Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin 2017 yılının sonlarına doğru ....... İli, Mamak ilçesinde ...... İnşaat& Emlak adında emlak ofisi açtığını, bir müddet sonra personel ihtiyacı olduğunu ve aynı binada bulunan ........ isimli komşusu bir tanıdığının olduğunu beyan ederek, ...... isimli kişi ile tanıştırdığını, tanışma neticesinde ...... ile sabit bir maaş olmadan komisyon ücretinin %40'ının ödenmesi konusunda anlaştıklarını, aradan geçen 2 aylık sürede çalışmalarının devam ettiğini ve ... isimli şahsın ....... Numune Hastanesi'nin oto yıkama işletmesini işleten eski bir arkadaşı olan tanıdığının olduğunu, işletmede personel araçları dışında sivil araçlarında yıkanabildiğini, işletmenin güzel kâr getirdiğini söylediğini ve müvekkilini bu işletmeye yatırım yapması konusunda teşvik ve ikna ettiğini, davacı 05/01/2018 tarihinde 60.000,00-TL nakit parayı davalıya elden verdiğini, aynı tarihte geri kalan 50.000,00-TL için ise 05/04/2018 vade tarihli 05/01/2018 keşide tarihli 50.000,00-TL bedelli senedi davalıya verdiğini, bu sebeple müvekkili ....... Cumhuriyet Başsavcılığı'nın 2018/101794 soruşturma dosyası ile davalı ve dava dışı kişiler hakkında şikayetçi olduğunu, alınan resmi kurum önündeki ikrardan da anlaşılacağı üzere davalının müvekkilinden parayı tahsil ettiğini, ancak, davacıya devretmeyi taahhüt ettiği işletmenin devrini sağlamadığını belirterek davacı tarafından işletmenin devir alınacağı gayesi ile davalıya yapmış olduğu 110.000,00-TL'nin sebepsiz zenginleşme hükümleri kapsamında dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP : Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davacının dava dilekçesinde de beyan ettiği üzere devraldığı işletmenin sahibi müvekkili olmadığını, husumet yönünden davanın müvekkiline yöneltilemeyeceğini, her ne kadar dava dışı ...... ile davacının tanışmasının tarihçesinin onunla ortaklığının şartlarının davayla bir ilgisi olmasa da dava dilekçesinde beyan ve itiraf edildiğine göre davacı hastanenin oto yıkama işinin işletmesini müvekkilinin eşi ......'den bir yıllığına aldığını ve burada çalışmaya başladığını, hatta yine davacının beyanına göre oto yıkama işini incelediği, araç yoğunluğunu gördüğü ve bunun üzerine bu devri kabul ettiğini, o halde ne müvekkilinin ne de vekaleten hareket ettiği eşinin davacıyı kandırdığından da bahsedilemeyeceğini, yine davacının oto yıkama işini kendi ortağı olduğunu söylediği ... isimli kişi eliyle yapmasının da davayla bir ilgisinin olmadığını, davacının kendi ikrarına göre anılan işyerini işletmeye başladığı açık olduğuna göre müvekkili sözleşmenin kendisine düşen yükümlülüğünü yerine getirdiğini, aylarca bu işyerini işletip paralar kandıktan sonra kalkıp vazgeçtiğini, davacının müvekkilinden herhangi bir bedel talep etme hakkının olmadığını beyanla davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLER, KABUL VE DEĞERLENDİRME: Dava, alacak istemine ilişkindir.
Dava açılmadan evvel arabulucuya müracaat edilmiş olup işbu dava şartı yerine getirilmiştir.
Mahkememizce ....... Bilkent Şehir Hastanesi'nin, ..... ..... Bankası Anonim Şirketi Genel Müdürlüğü Cebeci Şubesi'nin yazı cevabı getirtilerek dosya kapsamına alınmıştır.
Taraflar arasında ....... Numune Hastanesi otoparkının sözlü olarak yapılan anlaşma ile devredildiği konusunda bir ihtilaf bulunmayıp, ihtilafın, iş yerinin davalıya ait olup olmadığı,taraflar arasında geçerli bir devir sözleşmesi bulunup bulunmadığı ile geçerli bir devir olmaması halinde davacının ödediği bedeli davalıdan tahsili isteminde bulunup bulunamayacağı olduğu anlaşılmıştır.
Mahkememizden yapılan yargılama neticesinde 2021/22 Esas, 2021/167 Karar sayılı kararı ile davanın kabulüne karar verilmiş, verilen kararın davalı vekilince istinaf edilmesi üzerine ....... Bölge Adliye Mahkemesi 21. Hukuk Dairesi 2021/958 Esas, 2023/493 Karar, 30/03/2023 tarihli kararı ile "...Dava konusu ..... Oto Yıkama isimli işyerinin ....... Numune Hastanesi otoparkı içinde bulunduğu tarafların kabulünde olup ilk derece mahkemesince taraflar arasında yazılı bir devir sözleşmesi olup olmadığı, ....... Numune Hastanesinden,hastane otoparkında bulunan oto yıkama işyerinin kim tarafından işletildiği işletmenin kime kiralandığı işyerinin elektrik,su doğalgaz faturaları ile kirasının kimin tarafından ödendiği dava konusu devrin hastane idaresine bildirilip bildirilmediği bildirilmiş ise devir sonrası işyeri kirası ile elektrik,su ve doğalgaz faturalarının kim tarafından ödendiği araştırılmadan ilgili belgeler,banka kayıtları dosyaya celp edilmeden ve davacının işyerini işlettiği döneme ilişkin elde ettiği kar değerlendirilmeden uyuşmazlığın çözümüne ilişkin herhangi bir inceleme yapılmadan karar verildiği görülmüştür. Hal böyle olunca mahkemece yukarıda belirtilen şekilde uyuşmazlığın çözümüne ilişkin tüm deliller toplanıp uzman bir bilirkişiden davacının işyerini devraldığı tarihten itibaren elde ettiği kar da değerlendirilerek sonucuna uygun bir karar verilmesi gerekirken uyuşmazlığın çözümünde etkili olabilecek ölçüde önemli niteliğe sahip deliller toplanmadan eksik inceleme ile yazılı şekilde hüküm kurulmasında isabet görülmemiştir. Tüm bu nedenlerle davalının istinaf başvurusunun kabulü ile ilk derece mahkemesi kararının 6100 Sayılı HMK'nın 353/(1)-a.6 maddesi gereğince kaldırılmasına, kararın kaldırma gerekçesi gözetilerek davalının istinaf itirazlarının şimdilik incelenmesine yer olmadığına, dosyanın mahkemesine gönderilmesine karar vermek gerekmiş ve taktiren aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur." ilamı ile kaldırılmasına karar verilmekle işbu esasa kayıt olmuştur.
BAM kaldırma kararında belirtildiği şekilde taraflar arasında yazılı bir devir sözleşmesi olup olmadığı, ....... Numune Hastanesinden, hastane otoparkında bulunan oto yıkama işyerinin kim tarafından işletildiği işletmenin kime kiralandığı işyerinin elektrik,su doğalgaz faturaları ile kirasının kimin tarafından ödendiği dava konusu devrin hastane idaresine bildirilip bildirilmediği bildirilmiş ise devir sonrası işyeri kirası ile elektrik,su ve doğalgaz faturalarının kim tarafından ödendiğinin araştırılması için ....... Numune Hastanesi'ne müzekkere yazılarak; hastane otoparkında bulunan oto yıkama işyerinin 2016-2020 yılları arasında kim tarafından işletildiği, işletmenin kime kiralandığı, işyerinin elektrik, su ve doğalgaz faturaları ile kirasının kimin tarafından ödendiği, devir var ise dava konusu devrin hastane idaresine bildirilip bildirilmediği, bildirilmiş ise devir sonrası işyeri kirası ile elektrik, su ve doğalgaz faturalarının kim tarafından ödendiği hususunda bilgi ve belgeler istenilmiş, hastanenin kapatılmış olması sebebiyle müzekkere iade edilmiş, bunun üzerine ....... Bilkent Şehir Hastanesi'ne müzekkere yazılmıştır. Müzekkere cevabında konu ile ilgili arşiv ve ihale dosyalarında herhangi bir belgeye rastlanılmadığı belirtilmiştir. Davacı vekilinin talebi üzerine ....... Numune Hastanesi'nden davacıya gönderilen yazı ile yeniden müzekkere yazılmasına karar verilmiş, ancak sunulan evrakların okunaklı olmadığı görülmüş, davacı vekilince yazının "20796319-702.99 sayılı ...... ...... Oto Yıkama elektrik su gideri konulu yazan kişisi idari mali hizmetler müdürü Uz. ......." olduğu belirtilmiş, bu bilgiler eklenerek yeniden yazı yazılmış, verilen cevap dosya içerisine alınmıştır.
BAM kaldırma ilamından sonra kaldırma ilamı ve gelen belgeler doğrultusunda dosya nitelikli hesap uzmanı bilirkişiye tevdi edilmiş, alınan 09/04/2025 tarihli bilirkişi raporunda; davacı ...'in 2017 yılı sonlarında davalının işlettiği ....... Numune Hastanesi otoparkındaki oto yıkama işletmesinin 1 yıl için devri konusunda anlaştıkları 110.000,00 TL bedeli davalıya ödediğini işletmenin davalının eşi adına faaliyet göstermeye devam etmesi ve adına devredilmesi konusunda herhangi bir işlem yapılmaması üzerine davalı ile anlaşmazlığa düştüğünü ileri sürerek ödediği 110.000,00 TL'nin faizi ile davalıdan alınmasını talep ettiği, davalı ... Tüfekçi'nin ise işletmenin eşi olan ......’ye ait olduğunu kendisinin eşine vekaleten iş yaptığını davacının durumdan haberdar olarak işletmeyi devraldığını zaman içerisinde işletme masraflarına katlanmak istemeyen davacının anlaşmadan dönüp ödediği bedeli faiziyle isteme hakkının olmadığını savunduğunu, tarafların işletmenin fiilen devredildiğine yönelik beyanları, davalının işletmenin kurulu olduğu alan için davadışı hastane ile sözleşme imzalamış olması ve davalı eşinin davalıyı vekil tayin ettiğine dair 16.08.2016 tarihli vekaletname itibariyle davacı ile davalı arasında oto yıkama faaliyeti yürütülen işletmenin devri konusunda anlaştıklarının sabit olduğu, devir bedeli nakit ödemesinin 05.01.2018 tarihinde yapıldığına ilişkin beyan, bakiye bedel için davalıya verilen bononun aynı tarihte tanzim edilmiş olması ve tarafların açıklamaları itibariyle işletme devrinin 2018 yılı Ocak ayı döneminde gerçekleştiğinin değerlendirildiği, davacı vekili marifetiyle savcılığa sunduğu 07.05.2018 tarihli dilekçesinde kendisine 12.000,00 TL kar payı ödemesi yapıldığını başkaca ödeme almadığını ileri sürmüş, buna karşılık davalı işletmenin muhasebe kayıtlarını sunamadığı, davacı 12.000,00 TL kar payı aldığı yönündeki beyanına itibar edilmesi halinde, davacının davalıdan iadesini talep edebileceği tutarın (110.000 – 12.000) 98.000,00 TL olduğu, davacının ödediği bedelin işletmenin bir yıllık devir bedeli olduğu ve davacının savcılık makamına sunduğu şikayet dilekçesi içeriğine göre 2018 yılı Nisan ayının sonu itibariyle işletmeyle fiili bağının sonlandığı göz önüne alınacak olur ise, davacının davalıdan iadesini talep edebileceği bedelin (110.000 – 4 aylık bedel) 73.333,33-TL olacağı rapor edilmiştir.
BAM kaldırma ilamından sonra; tarafların itirazlarının değerlendirilmesi ve taraflar arasında devir bedeli olarak 100.000,00-TL'nin belirlenmiş olması, 10.000,00-TL'nin araç devri için kararlaştırıldığının belirtilmiş olması göz önüne alınarak ek rapor düzenlenmesi için alınan 12/08/2025 tarihli bilirkişi ek raporunda; dava dilekçesinde devir bedelinin 100.000,00 TL olduğu, davalının aracın işletme demirbaşı olduğu araç için de 10.000,00 TL istediği, toplam bedelin 110.000,00 TL olduğunun iddia edildiği, davalının iddiaya açıkça karşı çıkmadığı, ayrıca ....... BAM 21. HD. 30.03.2023 tarih ve 2021/958-2023/493 sayılı kararında işyerinin davacı tarafından davalıdan 110.000,00 TL bedelle devralındığı tespiti yapılmış durumda olduğu, davacının savcılığa sunduğu dilekçe ile kendisi 12.000,00 TL kar payı aldığını bildirmiş olup bu beyan doğrultusunda ihtimalli hesap yapıldığı, davalı tarafın ticari kayıtlarını yada hesaba esas olabilecek herhangi bilgi, belge sunmadığı, tarafların işletmenin fiilen devredildiğine yönelik beyanları, davalının işletmenin kurulu olduğu alan için davadışı hastane ile sözleşme imzalamış olması ve davalı eşinin davalıyı vekil tayin ettiğine dair 16.08.2016 tarihli vekaletname itibariyle davacı ile davalı arasında oto yıkama faaliyeti yürütülen işletmenin devri konusunda anlaştıkları, devrin 2018 yılı Ocak ayında gerçekleştiğinin sabit olduğu, davacının 12.000,00 TL kar payı aldığı yönündeki beyanına itibar edilmesi halinde, davacının davalıdan iadesini talep edebileceği tutarın (110.000 – 12.000) 98.000,00 TL olduğu, davacının ödediği bedelin işletmenin bir yıllık devir bedeli olduğu ve davacının savcılık makamına sunduğu şikayet dilekçesi içeriğine göre 2018 yılı Nisan ayının sonu itibariyle işletmeyle fiili bağının sonlandığı göz önüne alınacak olur ise, davacının davalıdan iadesini talep edebileceği bedelin (110.000 – 4 aylık bedel) 73.333,33 TL olacağı, buna karşılık devir bedelinin 100.000,00 TL olduğu kabul edilir ise, davacının 12.000,00 TL kar payı aldığı yönündeki beyanına itibar edilmesi halinde, davacının davalıdan iadesini talep edebileceği tutarın (100.000 – 12.000) 88.000,00 TL olduğu, davacının ödediği bedelin işletmenin bir yıllık devir bedeli olduğu ve 2018 yılı Nisan ayının sonu itibariyle işletmeyle fiili bağının sonlandığı göz önüne alınacak olur ise, davacının davalıdan iadesini talep edebileceği bedelin (100.000 – 4 aylık bedel) 66.666,66-TL olacağı rapor edilmiştir.
Mahkememizce yapılan yargılama, toplanan deliler ve Bam kaldırma ilamı ile birlikte yapılan değerlendirme neticesinde; taraflar arasında ....... Numune Hastanesi otoparkı içinde bulunan ..... Oto Yıkama isimli işyerinin davacı tarafından, davalıdan 110.000,00 TL bedelle devralındığı, 60.000,00-TL'nin davalıya elden verildiği, geri kalan 50.000,00-TL için ise 05/04/2018 vade tarihli 05/01/2018 keşide tarihli 50.000,00-TL bedelli senet düzenlendiği, devir sonrası davacının iş yerini işlettiği, davacının, sonradan işyerinin davalıya ait olmadığını belirterek ödediği bedelin davalıdan tahsilini istediği, davalının ise işletmenin sahibinin kendisi olmadığını, işletmenin eşi ......'ye ait olduğunu ve davacının bu durumu bildiğini savunduğu görülmüştür. ....... Numune Hastanesi adına ....... Bilkent Şehir Hastanesi’nin 03.07.2024 tarihli yazısı ekinde yer alan kayıtlara göre; 23.10.2017 tarihli ihale onay yazısı doğrultusunda ihaleye ilişkin kayıt sunulu olmamakla birlikte, ....... Numune Hastanesi ile ...... arasında imzalanan 30.10.2017 tarihli kira sözleşmesine göre, ....... Numune Hastanesi’nin 74,00 m2 kısmı ...... Garaj Oto Temizlik-......’ye oniki ay için 18.000,00 TL bedel karşılığında kiralandığı, davalı tarafından sunulan 16.08.2016 tarihli vekaletnamede dava dışı ......'nin davalıyı vekil tayin ettiği, su, kira ve elektrik ödemelerinin kimin tarafından yapıldığına dair kayıt olmadığı, davacının, işletmenin dava dışı ......'ye ait olduğunu bildiğine dair delili bulunmadığı, davacının soruşturma aşamasında sunduğu dilekçesi ile kendisine 12.000,00 TL kar payı ödemesi yapıldığını başkaca ödeme almadığını belirttiği görülmüştür. Taraflar arasında devir bedeli olarak 100.000,00-TL'nin belirlenmiş olması, 10.000,00-TL'nin araç devri için kararlaştırıldığının belirtilmiş olması göz önüne alınarak ve davacının ödediği bedelin işletmenin bir yıllık devir bedeli olduğu, davacının ödediği bedelin işletmenin bir yıllık devir bedeli olduğu ve 2018 yılı Nisan ayının sonu itibariyle işletmeyle fiili bağının sonlandığı göz önüne alındığında, davacının davalıdan iadesini talep edebileceği bedel (100.000 – 4 aylık bedel) olan 66.666,66 TL olacağı anlaşılmış, bu miktar üzerinden davanın kabulüne karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davanın Kısmen Kabulü ile; 66.666,66-TL'nin dava tarihi olan 06/01/2020 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya ödenmesine,
2-Alınması gerekli karar ve ilam harcı 4.554,00-TL olduğundan, peşin alınan 1.878,53-TL'den mahsubu ile bakiye 2.675,47-TL'nin davalıdan tahsili ile Hazineye irat kaydına,
3-Zorunlu arabuluculuk gideri olan 1.320,00-TL'nin kabul ret oranına göre hesaplanan 800,05-TL'sinin davalıdan, geri kalan 519,95-TL'sinin davacıdan tahsili ile Hazine'ye irat kaydına,
4-Davacı duruşmada kendisini bir vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT uyarınca hesaplanan 30.000,00-TL'nin davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine,
5- Davalı duruşmada kendisini bir vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT uyarınca hesaplanan 30.000,00-TL'nin davacıdan tahsili ile davalıya ödenmesine,
6-Davacı tarafından yapılan 1.940,73-TL harç toplamı ve 4.211,75-TL posta, tebligat ve bilirkişi ücreti olmak üzere toplam 6.152,48-TL yargılama giderinin red kabul oranına göre hesaplanan 3.729,02 TL'nin davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine, geri kalan 2.423,46-TL'nin davacı üzerinde bırakılmasına,
7-Taraflarca yatırılan gider avansından artan kısmın karar kesinleştiğinde ve istek halinde yatırana iadesine,
Dair, taraf vekillerinin yüzüne karşı, kararın tebliği tarihinden itibaren 2 hafta içinde ....... Bölge Adliye Mankemesine istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 15/10/2025
Katip ...
✍ e-imzalı
Hakim ...
✍ e-imzalı