T.C. ANKARA 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİEsas-Karar No: 2023/44 Esas - 2023/67
TÜRK MİLLETİ ADINA
T.C.
ANKARA
1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO: 2023/44 Esas
KARAR NO: 2023/67
BAŞKAN:
ÜYE:
ÜYE:
KATİP:
DAVACI :
DAVALI :
DAVA: Menfi Tespit
DAVA TARİHİ: 03/12/2021
KARAR TARİHİ: 27/01/2023
GR.KR.YZ.TARİHİ : 31/01/2023
Mahkememize gönderilen menfi tespit davasının yapılan yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
TALEP: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili şirketin Bakırköy 3.Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2019/128 Esas sayılı dosyasında 04/03/2021 tarihli kararıyla konkordato talebinin kabulüne karar verildiğini, müvekkilinin 21/02/2019 tarihli konkordato dilekçesi ekinde mali durumu belirtilen belgelerde tamamı çek borcu olmak ve yalnızca müvekkilinin keşide ettiği çeklerin lehtarı olarak bilindiğinden konkordato tasdik kararında davalı şirkete 3.220.670,00-TL alacaklı gözüktüğünü, davalı tarafından ciro edilerek kullanılan çeklerin yetkili hamilleri konkordato alacaklılar kuruluna gelerek komiser heyetine ellerindeki çekleri ibraz etme sürelerini kaçırdıklarından çeklerin lehtarı davalı şirketin konkordato projesinde gerçeğe aykırı bir şekilde alacaklıymış gibi göründüğünü çekleri ellerinde bulunduran yetkili hamillerin ellerindeki kıymetli evrakları ibraz e3derek müvekkili şirketten ödeme talep etmeleri üzerine mükerrer ödeme yapılma ihtimalinin bertaraf edilmesi ve gerçek sahiplerinin hak kaybı yaşamaması adına gerçek hak sahipleri yetkili hamiller ve müvekkili şirket arasında uzlaşma sağlanarak ödemeler konkordato projesinde alacaklı olarak gözüken davalı yerine yetkili hamillerine yapıldığını ancak Ankara 28.İcra Dairesi'nin 2021/15745 esas sayılı dosyasında müvekkili şirket aleyhine icra takibi başlatıldığından müvekkili şirketin Bakırköy 3.Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 219/128 esas sayılı konkordato dosyası ile tasdik edilen konkordato projesinde tasdik edilen projedeki 2021 yılının Aralık ayı dönem için davalı şirkete ikinci taksit ödemesi olarak gözüken 402.584,38-TL'nin 399.335,25-TL'lik tutarı için davalıya borcunun bulunmadığının tespitine dava masrafları ile vekalet ücretinin davalı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP : Davalı vekilinin süresinde tebliğe rağmen cevap dilekçesi sunmadığı görülmüştür.
KABUL VE GEREKÇE : Dava, İİK 72. maddesi hukuki sebebine dayalı menfi tespit davasıdır.
Taraflar arasındaki ihtilafın, Ankara 28. İcra Dairesi'nin 2021/15745 Esas sayılı takip nedeni ile davacının davalıya borçlu olup olmadığı noktasında toplandığı anlaşılmıştır.
Ankara 9. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2021/741 Esas, 2022/792 Karar sayılı kararı ile mevcut dosyanın 6100 Sayılı HMK.nın 114/1-c ve 115/2. maddeleri uyarınca mevcut davada konkordato hükümleri uygulanacağından Ankara 1., 2. ve 3. Asliye Ticaret Mahkemesi'ne görevsizlik kararı verildiği, söz konusu görevsizlik kararının kesinleşmesi üzerine mahkememize tevzi edildiği görülmüştür.
Ankara 2. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2010/110 Esas, 2022/87 Karar sayılı kararının yapılan incelemesinde, davacısının ... İnşaat ... Ltd. Şti., davalısının ... İnşaat ... Ltd. Şti., konusunun menfi tespit olduğu, söz konusu mahkeme tarafından 16/02/2022 tarihinde karşı görevsizlik kararı verildiği, söz konusu karşı görevsizlik sonucu olarak yargı yerinin belirlenmesi için dosyanın istinafa gönderildiği ve Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 13. Hukuk Dairesi tarafından 2022/1090 Esas, 2022/1047 Karar sayılı kararı ile mevcut olayda konkordato hükümleri uygulanacağından yargı yerinin Ankara 2. Asliye Ticaret Mahkemesi olarak belirlendiği görülmüştür.
Konkordato müessesesinin İcra İflas Kanunu 285. maddesi ile 309. maddeleri arasında düzenlendiği, söz konusu düzenleme içeriğinde tasdik kararından sonra açılacak alacak ve menfi tespit davalarına yönelik hiçbir düzenlemenin bulunmadığı görülmüştür.
Konkordato kapsamındaki alacakların tespiti için alacaklılara ilan veya bildirimden itibaren alacaklarını bildirmesi için süre tanınarak, söz konusu süre içerisinde bildirilen ve defterlerde kayıtlı olan alacaklar ile ilgili borçlunun beyanı alınır. Borçlu tarafından kabul edilmeyen alacaklara yönelik ilgili alacaklı mahkemeye başvurarak söz konusu alacağın konkordato kapsamına dahil edilmesini isteyebilir. Mahkeme söz konusu alacak ile ilgili kesin hüküm teşkil etmemek üzere alacağı kabul yada reddeder. Mahkemenin, ilgili alacaklının itirazı üzerine vereceği kabul yada ret kararı söz konusu alacakların varlığını yada yokluğunu kesin olarak ispatlamaz. Söz konusu alacaklara yönelik gerek alacaklılar tarafından, gerek borçlu tarafından konkordato tasdikinden sonra genel hükümler çerçevesinde gerek alacak davası, gerekse menfi tespit davası açılabilir. Açılacak alacak veya menfi tespit davasında yargılama genel hükümlere göre yürütülerek sonuçlanır. Söz konusu davalarda konkordato hükümleri uygulanmaz. Kaldı ki, menfi tespit yada alacak davasına uygulanacak herhangi bir konkordato maddesi de bulunmamaktadır.
Alacak ve menfi tespit davası özü itibari ile aynıdır. Zira her iki davada da bir alacağın varlığı yada yokluğu maddi hukuk anlamda kesin hüküm teşkil edecek şekilde belirlenir.
Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 13. Hukuk Dairesi'nin 2021/132 Esas, 2021/87 sayılı kararı ile 2022/15 Esas, 2022/12 Karar sayılı kararında konkordato sonrası açılan alacak davasında genel hükümlerin uygulanması gerektiğini açıkça belirtmiştir.
Mahkememizin 2021/608 Esas, 2021/564 Karar sayılı kararında alacak davası için genel hükümlerin uygulanmasının gerektiği, söz konusu davanın Hakim ve Savcılar Kurulu 1. Dairesi'nin 03/04/2018 tarih ve 538 sayılı kararı kapsamında olmadığı, konkordatonun çekişmesiz yargı işi olmasına rağmen alacak davasının çekişmeli yargı olduğu belirtilerek karşı görevsizlik verildiği, söz konusu görevsizlik kararının Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 13. Hukuk Dairesi'nin 2022/124 Esas, 2022/149 Karar sayılı kararı ile istinaf talebinin kesin olarak reddine karar verildiği görülmüştür.
Ankara Bölge Adliye Mahkemesinin 22. Hukuk Dairesi'nin 2020/231 Esas, 2020/607 sayılı kararı ile Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 21. Hukuk Dairesi'nin 2021/542 Esas, 2021/805 Karar sayılı kararında açıkça alacak davalarında genel hükümlerin uygulanması gerektiği, dolayısıyla konkordato hükümlerinin uygulanmayacağı belirtilmiştir.
Mahkememizce yapılan yargılama sonunda, her ne kadar Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 13. Hukuk Dairesi'nin 2022/1090 Esas, 2022/1047 Karar sayılı kararı ile konkordato kapsamında kabul edilen bir alacağa ilişkin açılacak menfi tespit davasında konkordato hükümlerinin uygulanması gerekeceği ve bu çerçevede görevli mahkemenin Hakim ve Savcılar Kurulu'nun 03/04/2018 tarih ve 538 sayılı kararına göre ihtisas mahkemesi olduğu belirtilmiş ise de, mahkememizce söz konusu istinaf kararına itibar edilmemiştir. Zira, alacak ve menfi tespit davası özü itibari ile aynı talebi içerir. Her iki davada da bir alacağın varlığı yada yokluğu maddi hukuk anlamında kesin hüküm teşkil edecek şekilde belirlenir. Bilindiği gibi, konkordato çekişmesiz yargı işidir. Çekişmesiz yargıda verilecek kararlar 6100 sayılı HMK'nın 388. maddesi gereğince kesin hüküm teşkil etmez. Yukarıda bahsedilen Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 13., 21. ve 22. Hukuk Daireleri kararlarında açıkça alacak davasında genel hükümlerin uygulanacağı belirtilmiştir. Konkordato müessesesinin düzenlendiği İİK 285. ile 309. maddeleri arasında menfi tespit davasında uygulanacak herhangi bir madde hükmü de yoktur. Mevcut menfi tespit davası klasik İİK 72. maddesi kapsamında genel hükümlere göre görülerek sonuçlandırılması gereken bir davadır. Tüm bu nedenlerden dolayı söz konusu menfi tespit davasına konkordato hükümlerinin uygulanmasının mümkün olmaması ve genel hükümlere göre sonuçlandırılması gerektiğinden, mahkememizde mevcut davaya bakma görevinin Ankara 9. Asliye Ticaret Mahkemesi'nde olduğu yönünde kanaat oluşmuş ve mahkememizin karşı görevsizliğine dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM:
1-Mahkememizin karşı görevsizliğine, ANKARA 9. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ'nin görevli olduğunun tespitine,
2-Kararın istinaf edilmeksizin kesinleşmesi halinde dosyanın RESEN görevli mahkemenin tespiti için ilgili İstinaf Mahkemesine gönderilmesine,
3-HMK'nun 331/2. maddesi gereğince yargılama giderlerinin yetkili ve görevli mahkemece hüküm altına alınmasına,
Dair, taraf vekillerinin yokluğunda, kararın tebliği tarihinden itibaren 2 hafta içinde Ankara Bölge Adliye Mahkemesine istinaf yolu açık olmak üzere oy birliği ile karar verildi. 27/01/2023
Başkan
Üye
Üye
Katip