T.C. ANKARA 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2023/485 Esas - 2024/764
T.C.
ANKARA
1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TÜRK MİLLETİ ADINA
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO : 2023/485 Esas
KARAR NO : 2024/764
HAKİM : ......
KATİP : ......
DAVACI : ......
VEKİLİ : Av. ......
DAVALI : 1- ......
VEKİLLERİ : Av. ......
Av. ......
Av. ......
DAVALILAR : 2- ......
3- ......
VEKİLİ : Av. ......
DAVA : Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 24/06/2023
KARAR TARİHİ : 16/12/2024
KR.YZL.TARİHİ : 15/01/2025
Mahkememizde görülmekte bulunan Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonucunda;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ :
TALEP :
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin, ... marka, ... model, ... plakalı aracın sahibi olduğunu, 22.11.2022 tarihinde müvekkili adına kayıtlı söz konusu aracın müvekkilin sevk ve idaresinde seyir halinde iken davalılardan ... Eğitim Hizm Tic Ltd Şti adına kayıtlı olan ... plakalı aracın diğer davalı ...'in sevk ve idaresinde iken davalının kusuru nedeniyle maddi hasarlı trafik kazası gerçekleştiğini, işbu kazada, ... plakalı araç sürücüsünün kontrolsüz kullanımından kaynaklı olarak gerçekleşen kazada, araç sürücüsü ...’in tam ve tek kusurlu olduğunu, davalılardan ...'in trafik kurallarına riayet etmemesi ve dikkatsiz ve kontrolsüz araç kullanımı nedeniyle meydana gelen kazada müvekkilinun kusurunun bulunmadığını, kaza sonrasında kaza yeri fotoğraflarının çekildiğini ve araç sürücüleri tarafından tutanak tutulup, imza edildiğini, müvekkilin aracındaki tüm parçaların orijinal olduğunu, daha öncesinde kazası bulunmadığını, müvekkiline ait aracın kendi emsalinde olan piyasadaki diğer araçlara göre daha temiz ve güzel kullanılmış olduğundan piyasa değerinin emsallerinin çok üstünde olduğunu, müvekkilinin aracında meydana gelen hasarın tamir ve onarımını yaptırdığını, işçilik bedellerini kendisinin ödediğini, bu kapsamda karşı tarafın sigorta şirketi olan, davalılardan ... AŞ. tarafından müvekkiline bir kısım ödeme yapıldığını, ancak ödenen bu bedelin müvekkilinin tüm zararını karşılamadığını, müvekkilinin kaza nedeniyle araçta meydana gelen hasarın onarımı ve tamiri için 30 günden fazla bir süre aracın tamirde kaldığını, bu süreçte müvekkilinin araç kiralamak zorunda kaldığını, davalılardan, söz konusu zararın tazmini talebiyle ...... (arabuluculuk dosya numarası) , ...... (büro dosya numarası) numaraları ile arabuluculuk başvurusunda bulunduklarını ancak anlaşma sağlanamadığını, tüm bu sebeplerle, müvekkili aracının tamir edilmesi nedeni ile araçta oluşan değer kaybının şimdilik 200,00 TL’ nin kaza tarihinden (22.11.2022 ) itibaren hesaplanacak ticari faizi ile beraber tüm davalılardan müteselsil tahsiline karar verilmesini, müvekkil aracının tamiri için ödenen parça ve işçiliğin şimdilik 200,00 TL’nin kaza tarihinden itibaren hesaplanacak ticari faizi ile beraber davalılardan tahsiline karar verilmesinin, dava konusu olan ... plakalı aracın mevcut durumunun korunması üçüncü kişilere devri ve temlikinin önlenmesi ve herhangi bir hak ile sınırlanmasının önlenmesi adına tedbir konulmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP :
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle;
Davalı ... ve ... vekili cevap dilekçesinde özetle; davacı tarafça dava açılmadan evvel arabuluculuğa başvuru yapılması ve anlaşmama halinde dava açılması gerekmekteyken, arabuluculuk belgelerinin dosyaya sunulmadığını, bu nedenle davanın öncelikle dava şartı yokluğundan dolayı usulden reddini talep ettiklerini, davacı tarafın talep etmiş olduğu bütün alacakların dava tarihi itibariyle zamanaşımına uğradığını, bu kapsamda zamanaşımına uğrayan alacak taleplerinin reddini talep ettiklerini, dilekçelerinde yer alan itirazlarının aksini kabul anlamına gelmemek kaydıyla, dava dilekçesinde belirtildiği üzere ... A.Ş. tarafından davacıya ödeme yapıldığını, kaza yeri krokisi ve kaza anına ait görüntülerin incelendiğinde kazanın gerçekleştiği yolun yaklaşık 4 aracın aynı anda seyir halinde ilerlemesine olanak sağlayacak genişlikte olduğunun görüleceğini, nitekim müvekkili de bu durumu göz önünde bulundurarak güvenli bir biçimde aracını yolun en sağ kısmına nizami bir biçimde park ettiğini, bu hususta taraflar arasında bir ihtilaf bulunmadığını, davacı tarafın her ne kadar müvekkilin aracının sol ön kapısını açması nedeniyle kaza yaptığını iddia etmişse de bu iddianın gerçeği yansıtmadığını, davacının yolun kendisine ait kısmında ilerlemiş olsaydı kazaya sebebiyet vermeyecek olduğunu, davacının şerit ihlali yaparak kendi kusuruyla kazaya sebebiyet verdiğini, müvekkiline ait aracın park halinde olduğu ve davacının hareket halinde olduğu nazara alındığında davacının müvekkile ait aracın kapısının açıldığını gördüğünde manevra yapma olanağının bulunduğunu, ancak davacının kapının açıldığını görmesine rağmen manevra yapmadığını, bilakis müvekkili aracın üzerine doğru seyrederek kazaya sebebiyet verdiğini, ancak davacının neden manevra yapmayarak kazadan kaçınmadığı kaza tespit tutanağında belirtilmediğini, bu nedenle kaza tespit tutanağında belirtilen kural ihlallerine ve kusur oranlarına da itiraz ettiklerini, zira davacının kaçınma manevrası yapmamış olması, hız limitlerini ihlal etmesinden veya sürüş esnasında dikkat dağıtıcı bir işle (Telefon vs.) uğraşmasından kaynaklandığını, bu kapsamda davacının kaza esnasında ihlal etmiş olduğu trafik kurallarının araştırılarak tespit edilmesini ve kusur oranlarının yeniden dağıtılmasını talep etmiştir.
Davalı sigorta vekili cevap dilekçesinde özetle; dava dilekçesinde bahsi geçen ... plakalı aracın, müvekkili şirkette 10.03.2022 - 10.03.2023 tarihleri arasında ... poliçe numaralı Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigorta Poliçesi ile sigortalı olduğunu, hiçbir şekilde davayı ve davacının iddialarını kabul anlamına gelmemek kaydıyla müvekkili şirketin bu poliçeden doğan sorumluluğu, 22.11.2022 Kaza tarihi itibariyle maddi araç başına azami 100.000,00-TL ile sınırlı olduğunu, teminat limitinin bildirilmesi, bu tutarın mutlak suretle ödeneceği ve davayı kabul anlamına gelmediğini, 22.11.2022 tarihinde meydana gelen davaya konu kaza nedeniyle müvekkili sigorta şirketince ... Anonim Şirketi'ne 28.03.2023 tarihinde 77.313,75-TL rücuen maddi tazminat ödemesi yapıldığını, yapılan bu ödeme ile müvekkil şirket tüm sorumluluğunu yerine getirmiş olduğundan davanın reddinin gerektiğini, müvekkili şirketin sorumluluğunun poliçe teminat limiti ile sınırlandırıldığını, yapılan ödemeler nedeniyle müvekkili şirketin tüm sorumluluğunu yerine getirdiğini, huzurdaki davanın belirsiz alacak davası olarak açılmasının yasaya aykırı olduğunu, müvekkili şirketin sorumluluğundan bahsedebilmek için, öncelikle sigortalı araç sürücüsünün kusurunun ispat edilmesi gerektiğini, müvekkili şirketin tazminata ilişkin sorumluluğundan bahsedebilmek için, sigortalı araç sürücüsünün kazanın meydana gelmesinde kusurunun bulunduğunun ispat edilmesi gerektiğini, bu durumda da tazminat sorumluluğunun sigortalı araç sürücünün kusuru oranında ve elbette ki poliçe limitleri ile sınırlı olduğunu, trafik kazasının 22.11.2022 tarihinde meydana gelmiş olması nedeniyle, davacının talebinin, kaza ve poliçe tarihi itibariyle yürürlükte olan, Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları ve eklerinde belirtilen usul ve esaslara göre belirlenmesi gerektiğini, araç geçmiş hasar sorgulamasının KVKK gereği tüm ekspertiz ve bilirkişilere kapatıldığı ve aracın geçmiş hasar sorgusunun ancak araç maliki tarafından e-devlet sistemi üzerinden yapıldığını, araçların eski hasar kayıtlarının bulunması ve birden fazla kazaya karışması nedeniyle araç rayiç değerinde ciddi bir değişiklik meydana geldiğini, bilirkişinin teknik ve objektif hesaplama yapabilmesi amacıyla başvuranın, e-devlet sistemi üzerinden maliki olduğu aracın geçmiş hasar kaydı sorgulamasını yaparak başvuran tarafından, hasar kaydı olup olmadığına ilişkin evrakın dosyaya sunulması gerektiğini böylece başvurucunun aracına ait tramer kayıtlarının incelenip önceki tarihlerde hasar görüp görmediğinin tespitinin yapılmasını ve değer kaybı hesabının bu husus dikkate alınarak yapılması gerektiğini, aksi taktirde olası bir tazminata hükmedildiği durumunda sebepsiz zenginleşme ihtimaliyle karşı karşıya kalınacağının aşikar olduğunu, araç değer kaybı hesaplamasında hasar gören aracın; hasar geçmişi ve niteliği, kilometresi marka ve model bilgisi, üretim yılı, trafiğe çıkış tarihi, pazar değeri gibi birçok kıstas belirlenerek hesaplama yapıldığını, buna göre bir değer kaybı hesaplaması yapılması gerektiğini, araç mahrumiyeti bedelinin teminat kapsamı dışında olduğunu, imüvekkil şirket aleyhine aleyhe hüküm kurulması halinde parça ve işçilik iskontosu uygulanması gerektiğini, bu oranın da en az yüzde otuz olması gerektiğini, kazaya ilişkin düzenlenen 22.11.2022 tarihli kaza tespit tutanağında ... plakalı aracın hususi olarak kullanıldığını, aracın hususi olarak kullanıldığından ve ticari faaliyetle ilişiği bulunmadığından ticari faiz talebinin reddi gerektiğini, davaya konu kaza nedeniyle müvekkili sigorta şirketince ... Anonim Şirketi'ne 28.03.2023 tarihinde 77.313,75-TL tutarında yapılan ödeme ile müvekkili şirketin tüm sorumluluğunu yerine getirdiğini, tüm bu sebeplerle davanın reddi ile yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı taraf üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
GEREKÇE :
Dava, Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan) davasıdır.
Taraflar arasındaki ihtilafın; Davalı sigorta şirketi tarafından sigortalı ... plakalı araç ile davacıya ait ... plakalı aracın 22/11/2022 tarihinde yapmış oldukları trafik kazası neticesinde, davacının davalılardan aracında oluştuğunu iddia ettiği değer kaybı, araç mahrumiyet bedeli ve hasar bedeli (parça-işçilik) talep edip edemeyeceği, edebilecek ise miktarı noktasında toplanmıştır.
...'nın, ...'nin, ...'nin, yazı cevapları dosya kapsamına alınmıştır.
HMK 266.maddesi uyarınca Çözümü özel ve teknik bilgiyi gerektiren hususlar olan alacak hesabı konusunda rapor alınmıştır.
05/12/2023 tarihli bilirkişi raporunda; Trafik Kusur İncelemesi Açısından; Dava konusu maddi hasarlı trafik kazasının meydana gelmesinde, Davalı ... Eğt. Hiz. Tic. Ltd. Şti. adına kayıtlı ve Davalı ... A.Ş. tarafından ZMMS ile sigortalanan ... plaka sayılı aracın Davalı sürücüsü ...'in, 2918 sayılı Karayolları Trafik Yönetmeliğinin (110/b-3) maddesini ihlali nedeniyle %100 (Yüzde Yüz) kusurlu olacağı,... plakalı aracın Davacı sürücüsü gelen kazada kusurunun bulunmadığı, ... (...'ın), meydana Maddi Hasar Ve Değer Kabı Açısından : ... ...... tipteki, ...... model aracın rapor tarihindeki değeri; 1.100.000,00 olarak, kaza tarihindeki değerinin. 682.000,00 TL olduğu, Dava konusu trafik kazasında hasar aldığı, yukarıda bölümlerde açıklanan malzeme ve işçilik bedelleri ile belirtilmiş olduğu ve onarımı için işçilikler ve indirimler dâhil, KDV Hariç olarak 66.679,81TL hasar oluştuğu KDV dâhil 77.313,72 TL olduğu yapılan onarımların hasar fotoğrafları ile uyumlu olduğu, Bu bedelin makul olduğu ve bu hasar için mahsup şeklinde ilgili sigorta şirketince ödendiği, 22/11/2022 tarihinde oluşan kaza nedeni ile aracın piyasa araştırmaları sonucunda kaza sonucunda değerinin düştüğü tespit edilmiş olup, bu reel piyasaya yönelik araştırma hesaplama yöntemi ile, aracın kullanım özellikleri, kilometresi, yılı, ve Tramer araştırmaları yapılarak, daha evvelden kazaları olmadığı şartları ile yapılan araştırma sonucunda kaza tarihindeki değer kaybının 68.716,67 TL olduğu, Araç onarımı nedeni ile onarım atölyesindeki işlemde geçen makul olan sürenin 20 Gün olduğu ve günlük mahrumiyet bedi 750 TL olduğu, Toplam mahrumiyet bedelinin 15.000,00 TL olduğu, Maddi hasar ödemesi için davalı sigorta şirketinin toplam 50.000 TL teminatı olduğu, Bu teminatın hasar ödemesi ile tükendiği, Kusurlu araç sahibinin ve araç sürücüsünün müştereken ve müteselsilen sorumlu olduğu Tazminatların davalılara göre sorumlulukları mahkemenin kararına istinaden belirlenmek üzere, yukarıda belirtilen görüş ve kanaatleri doğrultusunda rapor sunulmuştur.
06/05/2024 tarihli bilirkişi raporunda; Trafik kusur incelemesi açısından ve maddi hasar, değer kaybı ve mahrumiyet tazminatı ve miktarları açısından kök raporda belirtilen hususlar ve miktarlarda değişiklik yapılmadığı Davalı ... A.Ş.' nin düzenlediği poliçe kapsamında davacının değer kaybı zararına ilişkin kalan bakiye sorumluluk tutarının 22.686,25-TL olduğu, davacının araç mahrumiyet zararına ilişkin taleplerinin davalı ... A.Ş. tarafından düzenlenen trafik sigorta poliçesi teminatları dışında olduğu, davacının kaza tarihinde yürürlükte dava dışı ... A.Ş. tarafından düzenlenen ... numaralı kasko sigorta poliçesi kapsamında açılan ... nolu hasar dosyasında ikame araç hizmeti alıp almadığına dair dokümanların kazandırıldıktan sonra, kiralık araç hizmeti almış ise aldığı gün sayısının mahsup edilmesinin ardından mahrumiyet zararının değerlendirilmesinin uygun olduğu rapor edilmiştir.
07/05/2024 tarihli bilirkişi ek raporunda; Trafik kusur incelemesi açısından ve maddi hasar, değer kaybı ve mahrumiyet tazminatı ve miktarları açısından kök raporda belirtilen hususlar ve miktarlarda değişiklik yapılmadığı, davalı ... A.Ş.' nin düzenlediği poliçe kapsamında davacının değer kaybı zararına ilişkin kalan bakiye sorumluluk tutarının 22.686,25-TL olduğu, davacının araç mahrumiyet zararına ilişkin taleplerinin davalı ... A.Ş. tarafından düzenlenen trafik sigorta poliçesi teminatları dışında olduğu, davacının kaza tarihinde yürürlükte dava dışı ... A.Ş. tarafından düzenlenen ... numaralı kasko sigorta poliçesi kapsamında açılan ... nolu hasar dosyasında ikame araç hizmeti alıp almadığına dair dokümanların kazandırıldıktan sonra, kiralık araç hizmeti almış ise aldığı gün sayısının mahsup edilmesinin ardından mahrumiyet zararının değerlendirilmesinin uygun olduğu rapor edilmiştir.
Davacı vekili 13/05/2024 tarihli dilekçesiyle araç değer kaybına ilişkin taleplerini 68.517,67-TL arttırarak 67.717,67-TL'ye, araç mahrumiyet bedeline ilişkin taleplerini 14.800,00-TL arttırarak 15.000,00-TL yükseltmiştir.
Mahkememizce yapılan yargılama sonucunda;
Trafik kazası nedeniyle üçüncü kişilerin uğradığı zarardan sürücü TBK 49 maddesi uyarınca haksız fiil hükümlerine göre, işleten KTK 85 maddesine göre tehlike sorumluluğuna göre ve sigorta şirketi de KTK 91 maddelerine göre sözleşme hükümlerine göre sürücünün kusuru oranında müteselsilen sorumlu olduğu ve müteselsil sorumlulukta TBK 162 maddesi uyarınca borçlulardan her biri alacaklıya karşı borcun tamamından sorumlu olup 163.maddesine göre alacaklı borcun tamamını yada bir kısmının ifasını dilerse borçluların hepsinden dilerse yalnız birinden isteyebileceğinden bu hususta seçimlik hak alacaklıya ait olmakla sigorta şirketi,malik ve sürücüye karşı açılan bu davada ;
Davalı sigorta şirketinin kendi sigortalısının kusuru oranında davacıya karşı ve de sigorta poliçe limiti ile sorumlu olacağı,diğer davalıların ise sürücünün kusur oranında sorumlu olacakları anlaşılmakla;
Anılan kaza sebebi ile davalı sürücünün %100 kusurlu olduğu anlaşılmış;
Davalı sigorta şirketinin ... Anonim Şirketi'ne 28.03.2023 tarihinde 77.313,75-TL tutarında yapılan ödeme yaptığı anlaşılmış,Ry sigorta tarafından ödemelere ilişkin gönderilen belgeler incelendiğinde ayrıntılı açıklama bulunmamakla öncelikli olarak hasar bedeli talep edileceğinden yapılan ödemelerin hasar onarım bedeli olduğu değerlendirilmiştir.
Hasar onarım bedelinin KDV Hariç olarak 66.679,81TL hasar oluştuğu KDV dâhil 77.313,72 TL olduğu ve tutarın ... tarafından ödendiği bu hali ile davacının hasar onarım bedeli isteminde hukuki yararının bulunmadığı anlaşılmıştır.
Davalı sigortaya karşı başvuru yapıldığına ilişkin tarih belgesi dosyaya ibraz edilmemiş bu hali ile davalı sigorta şirketinin arabuluculuk son oturum tarihi 21/06/2023 tarihinde mütemerrit olduğu anlaşılmış ve davacının değer kaybının isteminin kabulü ile 68.716,67 TL üzerinden davanın kabulüne karar verilmiş,
Davacı taraf bedel arttırım dilekçesi sunmuş ,araç mahrumiyetine ilişkin davalı sigorta şirketi hariç diğer davalılardan talepte bulunmuş ise de,bilirkişi raporu sonrasında davacının netice-i talebini bu şekilde daraltamayacağı bilinmekle nazara alınmamış ve araç mahrumiyetine ilişkin davalı sigorta şirketinin poliçe kapsamında yükümlülüğü olmadığı görülmekle;davalı sigorta şirketi yönünden ispatlanamadığından reddine karar verilmiş,
Araç onarımı nedeni ile onarım atölyesindeki işlemde geçen makul olan sürenin 20 Gün olduğu ve günlük mahrumiyet bedi 750 TL olduğu, Toplam mahrumiyet bedelinin 15.000,00 TL olduğu anlaşılmakla sigorta şirketi dışındaki davalılar yönünden davanın kabulüne karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM :
1-Davacının hasar onarım isteminin hukuki yarar noksanlığı sebebi ile reddine,
2-Davacının değer kaybı isteminin kabulü ile 68.716,67-TL nin davalı sigorta yönünden ara buluculuk son oturum tarihi 21/06/2023 tarihinden (poliçe ve bakiye teminat limiti ile sınırlı olmak üzere) diğer davalılar yönünden, kaza tarihi 22/11/2022 tarihinden itibaren işletilecek yasal faizi ile birlikte müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya ödenmesine,
3-Davacının günlük araç kiralama tazminatı talebinin kısmen kabul- kısmen reddi ile davalı sigorta şirketi yönünden ispatlanamadığından reddine, diğer davalılar yönünden 15.000,00-TL nin kaza tarihi 22/11/2022 tarihinden itibaren işletilecek yasal faizi ile birlikte müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya ödenmesine,
3-Alınması gerekli karar ve ilam harcı 5.718,75-TL olduğundan, peşin ve ıslah harcı toplamı olan 1.599,90-TL' nin mahsubu ile bakiye 4.118,85-TL'nin 3.380,75-TL'sinin davalılardan müştereken ve müteselsilen, geriye kalan 738,10-TL'nin davalı ... Şirketi'nden alınarak hazineye irat kaydına,
4-Zorunlu arabuluculuk gideri olan 3.200,00-TL'nin davalı ... A.Ş.'den alınarak hazineye irat kaydına,
5-Davacı duruşmada kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT uyarınca hesaplanan 30.000,00-TL vekalet ücretinin 24.624,00-TL'sinin davalılardan müştereken ve müteselsilen, geriye kalan 5.376,00-TL'nin davalı ... Şirketi'nden alınarak davacıya verilmesine,
6-Davalı ... A.Ş duruşmada kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT uyarınca hesaplanan 200,00-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak iş bu davalıya verilmesine,
7-Davacı tarafından yatırılan 1.805,40-TL harç toplamı ile 9.308,50-TL posta, tebligat, bilirkişi ücreti olmak üzere toplam 11.113,90-TL yargılama giderinin kabul ret oranına göre hesaplanan 11.087,22-TL'nin 9.100,39-TL'sinin davalılardan müştereken ve müteselsilen, 1.986,83-TL'sinin davalı ... Şirketi'nden alınarak davacıya ödenmesine, geri kalan kısmın davacı üzerinde bırakılmasına,
8-Taraflarca yatırılan gider avansından artan kısmın karar kesinleştiğinde yatırana iadesine,
Dair, taraf vekillerinin yüzüne karşı, kararın tebliği tarihinden itibaren 2 hafta içinde ...... Bölge Adliye Mahkemesine istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı 16/12/2024
Katip ...... Hakim ......
✍e-imzalıdır ✍e-imzalıdır