T.C. ANKARA 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2023/564 Esas - 2024/627
T.C.
ANKARA
1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TÜRK MİLLETİ ADINA
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO : 2023/564 Esas
KARAR NO : 2024/627
HAKİM : ......
KATİP : ......
DAVACI : ......
VEKİLİ : Av. ......
1- ...
2- ...
3- ...
4- ...
5- ......
DAVA : Alacak (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 11/11/2015
KARAR TARİHİ : 21/10/2024
KR.YZL.TARİHİ : 21/11/2024
Mahkememizde görülmekte bulunan Alacak (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonucunda;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ :
TALEP :
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili ile davalılar arasında imzalanan sözleşmeler ...... santral sahasının genel temizlik ve bakım işinin davalılara verildiğini, dava dışı işçi ...'ın 13.09.2005-15.02.2013 tarihleri arasında iş akdiyle çalıştığını, iş akdinin feshedilmesi nedeniyle, ...... sayılı ilamı ile işçi alacağına hükmedildiğini, hükmedilen işçi alacağının ...... Esas sayılı takip dosyası ile icra koyulduğunu, müvekkili kurumun icra dosyasına 05/05/2015 tarihinde 5.977,19 TL, 25/05/2015 tarihinde 388,39 TL ödeme yaptığını, yine ...... esas sayılı takip dosyasına müvekkilinin 30.01.2015 tarihinde 6.500,81 TL ödeme yaptığını, ödenen ücretten akdedilen sözleşme uyarınca davalıların ödenen bedelden sorumlu olduğunu beyan ederek, 12.866,39 TL'nin ödeme tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalılardan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalılara usulüne uygun tebligat yapılmasına karşın davalılar davaya cevap vermemiştir.
GEREKÇE :
Dava, taraflar arasında hizmet alım sözleşmesi uyarınca dava dışı işçiye ödenen işçilik alacaklarının davalılardan rücusu istemine ilişkindir.
Taraflar arasındaki ihtilafın; Rücuya konu alacağın bulunup bulunmadığı, var ise miktarı noktasında toplandığı anlaşıldı.
Mahkememizin ...... sayılı kararı ile davanın reddine ilişkin karar, ......, 12.07.2023 tarihli kararı ile kaldırılmakla, yukarıda belirtilen sırasına kaydı yapıldı.
Mahkememizce yapılan yargılama neticesinde ......, 19.03.2018 tarihli kararı ile davanın reddine karar verilmiş, verilen kararın davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine ......, 12.07.2023 tarihli kararı ile, " ...Somut olayda, davacı vekiline 10.07.2017 tarihli celsede bakiye delil avansını yatırması için 2 haftalık kesin mehil verilmiş ancak yatırılması gereken eksik delil avansı miktarı açık şekilde belirtilmemiştir. Verilen süre kesin nitelikte değildir. Bir sonraki celse mahkeme, yeniden dosyanın bilirkişiye tevdiine karar vermiş ancak yatırılması gereken eksik delil avansı miktarı konusunda bir ara kararı oluşturulmamıştır. Mahkemece eksik delil avansı miktarı ve yatırılmamasının sonuçları hatırlatılarak sonucuna göre bir karar verilmesi gerekmektedir.
Bu durumda Dairemizce, davacı vekilinin istinaf başvurusunun kabulüyle, HMK'nın 353/(1)-a.6. maddesi uyarınca, İlk derece Mahkemesi kararının kaldırılmasına ve davanın yeniden görülmesi için dosyanın kararı veren mahkemeye gönderilmesine karar vermek gerekmiştir." ilamı ile kaldırılmasına karar verilmekle işbu esasa kayıt olmuştur.
Bam kaldırma ilamından sonra;dosya arasında yer alan ihale dökümanları,hizmet işleri genel şartnamesi ,sözleşmeler ve teknik şartnameler gereği dava dışı işçinin davalılar nezdinde çalışıp çalışmadığı,çalıştığı süreler tespit edilmekle ,her bir davalıya karşı rücu tutarı belirlenmiş 28/11/2023 tarihli bilirkişi raporunda, ... Tem. Tabl. Özel Güv. Sis. Gıda San. Tic. Ltd. Şti'nin sorumlu olduğu toplam tutarın 1.118,48 TL, ... İnş. Ltd. Şti'nin 1.519,15-TL, ... Güv. Eğt. İth. İhr. Ltd. Şti.'nin 1.769,57-TL, ... Oto. Kir. Tuz. Med. Sağ. Tem. Hizm. San ve Tic. Ltd. Şti'nin 788,78-TL, Davalı ...,. İnş. İm. Mon. Mak. Taah. Doğ. Sis. Tic.San ve Ltd. Şti 'nin 8.920,91-TL olmak üzere davacının, davalılardan sorumlulukları kapsamında talep edebileceği alacak (rücuen alacak) tutarının toplam 14.116.89-TL gibi hesaplandığı, 2-) Davacının alacak (rücuen alacak) talebinin 12.866,39 TL olduğu, ...... Esas sayılı dosyası örneğinin iş bu dava dosyasına gönderilmesinin istenilmesi ile söz konusu icra takip dosyasına davacı tarafça 6.500,81 TL ödeme yapılıp yapılmadığı hususunun sorulması gerektiği rapor edilmiştir.
Mahkememizce yapılan yargılama sonucunda, ... Güv. Eğt. İth. İhr. Ltd. Şti.'ye tebliğ yapılamadığından davacı tarafça takipsiz bırakılmış ve bu davalı yönünden tefrik kararı verilerek Mahkemeiz'in ...... Esasına kaydolmuştur.
Davalılardan, ... Tem. Güv. Ltd. Şti ile davacı arasında hizmet alım sözleşmesi akdedilmiş ise de;dava dışı muris işçinin bu taşeronda ... hizmetine rastranılmadığından ;bu davalı yönünden ispat edilemeyen davanın reddine ,
Diğer davalılar yönünden ise ,muris işçinin her bir davalı nezdinden çalışma süreleri hesaplanarak işçilik alacakları rapor edilmekle ;
Hizmet alım sözleşmeleri; ihale şartları ile belirlenen işin sözleşmede kararlaştırılan bedel ile yapılmasının üstlenildiği sözleşmelerdir. Bu sözleşme türünde yüklenicinin edimi, hizmetin kendi işçisi ile yerine getirilmesi, işverenin edimi ise sözleşme bedelinin ödenmesidir. Sözleşme kapsamında yapılması gereken iş yüklenici işçisi tarafından yerine getirilecektir. İş aktinin yüklenici ile işçi arasında yapıldığı hususu ihtilaflı değildir. ... kayıtları da bu hususu doğrulamaktadır. Hizmet alımı tip sözleşmelerinde işverenin, yüklenici tarafından çalıştırılan işçinin ücretinin ödenmesi, sosyal haklarının takibi gibi denetim dışında işçiye karşı bir sorumluluğu yoktur. İşveren ile yüklenicinin İş Kanununa göre işçiye karşı müteselsilen sorumlu olmasına rağmen rücu ilişkisinde taraflar arasında imzalanan sözleşmenin uygulanması sözleşme hukukunun en temel ilkelerindendir.
İşçilik alacakları işveren tarafından ödenen işçinin; yüklenici işçisi olması, sözleşme ücretine işçinin ücret ve sosyal haklarının dahil olması, işverenin işçilik alacaklarından sorumlu olacağına dair sözleşmede bir hüküm bulunmaması hususları nazara alındığında davacı işverenin işçiyi çalıştıran yüklenicilerden ödediği bedeli ve fer'ilerinin tamamını talep etme hakkı bulunduğunun kabulü gerekir.
Hizmet alım ihaleleri aynı yüklenici tarafından alındığı gibi, değişik yükleniciler tarafından da alınabilmektedir. Bu halde işyeri devri suretiyle işçiler yeni yükleniciye devredildiği için hizmet akitleri kesintiye uğramadan devam etmekte ve işçilik alacakları da bu doğrultuda hesaplanmaktadır.
İşçiye ödenen kıdem tazminatı iş sözleşmesinin feshedildiği tarihteki giydirilmiş ücret üzerinden hesaplanmakta olup bu kıdem tazminatının tamamından işçiyi çalıştırdıkları dönemle orantılı olarak yükleniciler işverene karşı sorumludurlar.
Yıllık izinler kullanılmadığı taktirde iş sözleşmesinin feshi ile ücrete dönüşmektedir. Sözleşmeyi feshedenin son yüklenici olduğu ve yıllık izinlerinde bu fesih ile ücrete dönüştüğü göz önüne alındığında yıllık izin ücretinden son yüklenici sorumlu olacaktır.
İhbar tazminatından son işveren sorumludur. Bunların dışında hafta tatil ücreti, ücret alacağı, fazla mesai ücreti gibi işçiye ödenen tazminatlardan yükleniciler işverene karşı işçiyi çalıştırdıkları dönemle sınırlı olarak sorumlu olacaklardır.
Yükleniciler aleyhine açılan rücu davalarında ayrı sözleşmelerle hizmet ifa eden yükleniciler mecburi dava arkadaşı olmadığı gibi borçtan müteselsilen sorumlu olacaklarına ilişkin kanun hükmü veya sözleşme bulunmamaktadır. Bu nedenle alacak davalarında her davalı aleyhine ayrı tahsil hükmü kurulmalıdır. Davanın itirazın iptali şeklinde açılmış olması durumunda ise takibin hangi davalı açısından hangi miktarla devam edeceği ayrı ayrı belirlenmelidir.
Yapılan açıklamalar doğrultusunda 28/11/2023 tarihli bilirkişi raporu uyarınca;Davalı ... San. Tic. Ltd. Şti hakkındaki açılan davanın KABULÜNE, 1.118,48 -TL son ödeme tarihi 30/06/2015 tarihinden itibaren işletilecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine, Davalı ... İnş. Ltd. Şti hakkındaki açılan davanın KABULÜNE, 1.519,15 -TL son ödeme tarihi 30/06/2015 tarihinden itibaren işletilecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine, -Davalı ... Oto. Kir. Tuz. Med. Sağ. Tem. Hizm. San ve Tic. Ltd. Şti hakkındaki açılan davanın KABULÜNE, 788,78-TL son ödeme tarihi 30/06/2015 tarihinden itibaren işletilecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine, Davalı ...,. İnş. İm. Mon. Mak. Taah. Doğ. Sis. Tic.San ve Ltd. Şti hakkındaki açılan davanın KABULÜNE, 8.920,91-TL son ödeme tarihi 30/06/2015 tarihinden itibaren işletilecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM :
1-Açılan davanın KISMEN KABUL-KISMEN REDDİNE,
2-Davalı ... Tem. Güv. Ltd. Şti hakkındaki davanın ispat edilemediğinden REDDİNE,
3-Davalı ... San. Tic. Ltd. Şti hakkındaki açılan davanın KABULÜNE, 1.118,48 -TL son ödeme tarihi 30/06/2015 tarihinden itibaren işletilecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine,
4-Davalı ... İnş. Ltd. Şti hakkındaki açılan davanın KABULÜNE, 1.519,15 -TL son ödeme tarihi 30/06/2015 tarihinden itibaren işletilecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine,
5-Davalı ... Oto. Kir. Tuz. Med. Sağ. Tem. Hizm. San ve Tic. Ltd. Şti hakkındaki açılan davanın KABULÜNE, 788,78-TL son ödeme tarihi 30/06/2015 tarihinden itibaren işletilecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine,
6-Davalı ...,. İnş. İm. Mon. Mak. Taah. Doğ. Sis. Tic.San ve Ltd. Şti hakkındaki açılan davanın KABULÜNE, 8.920,91-TL son ödeme tarihi 30/06/2015 tarihinden itibaren işletilecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine,
7-Alınması gerekli karar ve ilam harcı 843,45-TL olduğundan, peşin alınan 219,73-TL'nin mahsubu ile bakiye 623,72-TL'nin davalıların sorumluluk oranlarına göre;
-56,51 TL'sinin davalı ... San. Tic. Ltd. Şti'den,
- 76,72 TL'sinin davalı ... İnş. Ltd. Şti'den,
-39,86 TL'sinin davalı ... Oto. Kir. Tuz. Med. Sağ. Tem. Hizm. San ve Tic. Ltd. Şti'den,
-450,63 TL'sinin davalı ...,. İnş. İm. Mon. Mak. Taah. Doğ. Sis. Tic.San ve Ltd. Şti'den alınarak Hazine'ye irat kaydına,
8-Davacı duruşmada kendisini bir vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT uyarınca hesaplanan 12.347,32-TL vekalet ücretinin davalıların sorumluluk oranlarına göre,
-1.118,48-TL'nin davalı ... San. Tic. Ltd. Şti'den,
-1.519,15-TL'nin davalı ... İnş. Ltd. Şti'den,
-788,78-TL'nin davalı ... Oto. Kir. Tuz. Med. Sağ. Tem. Hizm. San ve Tic. Ltd. Şti'den,
-8.920,91-TL'nin davalı ...,. İnş. İm. Mon. Mak. Taah. Doğ. Sis. Tic.San ve Ltd. Şti'den alınarak davacıya verilmesine,
9-Davacı tarafından yatırılan 251,53-TL harç toplamı ile 6.053,08-TL posta, tebligat, bilirkişi ücreti olmak üzere toplam 6.304,61-TL yargılama giderinin davalıların sorumluluk oranlarına göre,
-549,07- TL'sinin davalı ... San. Tic. Ltd. Şti'den,
-745,43- TL'sinin davalı ... İnş. Ltd. Şti'den,
-387,26- TL'sinin davalı ... Oto. Kir. Tuz. Med. Sağ. Tem. Hizm. San ve Tic. Ltd. Şti'den,
-4.378,65-TL'sinin davalı ...,. İnş. İm. Mon. Mak. Taah. Doğ. Sis. Tic.San ve Ltd. Şti'den alınarak davacıya ödenmesine, geri kalan kısmın davacı üzerinde bırakılmasına,
10-Taraflarca yatırılan gider avansından artan kısmın karar kesinleştiğinde yatırana iadesine,
Dair, davacı vekillinin yüzüne karşı, miktar itibari ile kesin olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 21/10/2024
Katip ...... Hakim ......
✍e-imzalıdır ✍e-imzalıdır