T.C. .... 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2023/571 Esas - 2025/778
TÜRK MİLLETİ ADINA
T.C.
....
1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO : 2023/571
KARAR NO : 2025/778
.....x.........x.......x
..x.......x..........x..........
....x.......x.........x......x
......x.................
........x........x..........x
DAVA : İtirazın İptali (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 01/08/2023
KARAR TARİHİ : 11/12/2025
KARAR Y. TARİHİ : 19/12/2025
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
İDDİA :
Davacı vekili dava dilekçesi ile özetle; dava konusu iş ve eylemin "ticari iş mahiyetinde" olması, tarafların ticari işletmeleri ile ilgili olması, TTK 4. ve 5. maddeleri gereğince iş bu davanın Nöbetçi Ticaret Mahkemesinde açıldığını, itirazın iptali davasında yetkili mahkemenin icra takibin yapıldığı yer mahkemesi ayrıca da 15/03/2021 tarihli sözleşme ile de yetkili mahkemenin .... olması dolayısıyla .... Mahkemelerinin yetkili olduğunu, .... Arabuluculuk Bürosu 2023/3571 Esas, 2023/29028 başvuru numarası ile Anlaşamama Tutanağının düzenlendiğini, davacı ile davalı arasındaki hukuki ilişkinin 15/03/2021 tarihinde yürürlüğe giren "Alt Yüklenici Sözleşmesi" imzalanması ile başladığını, müvekkilinin yüklenici olduğunu, davalının ise "alt yüklenici sözleşmesinde ki" işveren olduğunu, müvekkili ile davalı arasındaki sözleşmeye dayalı olarak davacının edimlerini yerine getirmediğine dair herhangi bir iddia söz konusu olmadığı gibi, davanın konusunun da müvekkilinin edimleri olmadığını, bu konuda davalı tarafından ileri sürülen TTK 18/3 kapsamında bir husus da olmadığını, müvekkili ile davalı arasında 15/03/2021 tarihinde yürürlüğe girecek tarzda imzalanan sözleşmeye göre davalının sözleşmeye aykırı olarak hak edişler, fatura bedelleri ve kur farklarını ödemelerini yapmaması üzerine iş bu davanın açıldığını, davacının cari hesap ekstrelerine göre 2.198.791,19-TL alacağının olduğunu, müvekkili tarafından davalıya 04.08.2022 tarih ve HMA 20220000000080 seri nolu fatura ile 3.311.394,73-TL., 26.09.2022 tarih ve HMA 20220000000099 seri nolu fatura ile 2.273.100,74-TL., 26.02.2023 tarih ve HMA 20230000000015 seri nolu fatura ile 1.320.938,10-TL olmak üzere 3 adet fatura kesildiğini, davalının peyder pey 4.000.000,00-TL ödeme yaptığını, bu ödemeler yanında yapılan kesintiler düştükten sonra 2.198.791,19-TL borcunun kaldığını, taraflar arasındaki sözleşmenin 17. maddesine göre ödeme günlerinin hak edişlerden itibaren 10 gün olarak belirtildiğini, hakedişin doğduğu ve faturanın kesildiği tarihten sonraki 10 günlük süre içerisinde de ödenmediği için temerrüd oluştuğunu, davacı ile davalı arasındaki sözleşmenin 19/2 hükmünde, kur farkı-fiyat farkının nasıl ödeneceği, davalının her hak ediş sonrasında 14,65-TL üzerinde Merkez Bankası kuru üzerindeki oluşan fiyat farkını işveren tarafından yükleniciye ödeneceğinin ifade edildiğini, Kur farkının hesap edilen rakamın 305.560 USD olduğunu, 14,65-TL üzerinden faturanın kesilmesi tarihi itibariyle oluşan USD farkının ise 4,20-TL olduğunu, dolayısıyla bu rakam ile birlikte kesin hak ediş faturası da dahil olmak üzere alacak miktarını ortaya konulduğunu, davalının aleyhine .... 4. İcra Müdürlüğü'nün 2023/2473 Esas sayılı dosyası üzerinden icra takibi yapıldığını, davalının itirazı üzerine icra takibinin durduğunu, davalının borca yeter malları üzerine ihtiyati haciz konulmasını talep ettiklerini, İİK 67 maddesinde asgari sınırın %20 olduğunu, ancak faiz ile alacak miktarında ki paranın değer kaybının önlenemeyecek olması karşısında %20 üzerinden verilecek olan icra inkar tazminatının yeterli olmayacağını, icra inkar tazminatının TBK 122'nin ve denkleştirici adalet ilkelerinin de taraflarına sağladığı haklarda dikkate alınarak, HMK 26. maddesi kapsamında bu nedenle enflasyonist farklarda dikkate alınarak %39,59 olarak hükmedilmesi gerektiğini beyan ederek; HMK'nun 114, 115, 118 ve 119, 120 maddeleri kapsamında dava şartlarının varlığını kabul edilmesini, davalının .... 4. İcra müdürlüğünün 2023/2473 E sayılı icra takibine vaki itirazının şimdilik 2.198.791.19 TL karşılığı üzerinden iptaline, .... 4. İcra Müdürlüğü'nün 2023/2473 Esas sayılı dosyasının takip talebi içeriğindeki talepler doğrultusunda, şimdilik 2.198.791.19-TL'lik kısmı için alacak aslı- faizi ve diğer ferileriyle birlikte takibin devamına, kötü niyetli olarak icra takibin durdurulmasına sebebiyet veren davalının itiraz ettiği toplam borç miktarından şimdilik 2.198.791.19-TL alacak aslı üzerinden %20'den aşağı olmamak üzere denildiğine göre mevcut dosya kapsamında davalının kötü niyeti (TBK 122 ve denkleştirici adalet ilkelerinin tarafımıza tanıdığı haklarında etkisi dikkate alınarak) HMK 26 maddesine uygun olarak gerekçesi ile %39.59 üzerinden İİK 67. maddesine göre icra inkâr tazminatına hükmedilmesine, HMK 323, HMK 326/1 ve HMK 332/1 maddesi gereğince resen aleyhinde hüküm tesisi edilecek olan davalının yargılama giderlerini ödemeye mahkûm edilmesini, müvekkili tarafından yargılama safahatında ödenen-yapılan- yargılama giderlerinin davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine, arabuluculuk ücretinin de dava aşamasında lehlerine olmak üzere davalıdan alınarak davacıya verilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
SAVUNMA:
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Davacının kur farkı talebi ve sözleşmedeki bu yöndeki hükmün kanuna aykırı olduğunu, sözleşmedeki düzenlemenin yok hükmünde olduğunu, ve kur farkının yanlış hesaplandığını, davacı tarafından kur farkına ilişkin düzenlenmiş bir fatura bulunmadığını, davacı tarafından düzenlenen 20/02/2023 tarihli HME2023000000015 numaralı "... Projesi Tip Dairelerin Kablolama ve Borulamasının Yapılması Sözleşmeye Göre Kesin Hakediş Bedeli" açıklaması ile düzenlenen faturaya karşı müvekkili şirket tarafından böyle bir borcun bulunmadığından bahisle ...... 50. Noterliği'nin 2726 sayılı ihtarnamesi ile itiraz edildiğini, davacı sözleşmede kur farkının her bir hakediş tarihindeki kur üzerinden hesaplanacağının düzenlenmiş olmasına rağmen ayrı ayrı değil toplam fiyat üzerinden, hakediş tarihinden bağımsız olarak 20/02/2023 tarihindeki kura göre hesaplama yapıldığını, davacı tarafından yapılan hesaplamanın sözleşmeye aykırı ve kötüniyetli olduğunu, davacının sözleşmeyi gereği gibi ifa etmediğini, taraflar arasında imzalanan sözleşmenin "Teknik Personel Bulundurulması" başlıklı 21. maddesinde yükleniciye işe başlama tarihinden bitimine kadar işin başında teknik bilgi ve donanıma sahip yeterli sayıda teknik ve idari elemanı devamlı bulundurma yükümlülüğünün bulunduğunu, ancak davacı yüklenici söz konusu yükümlülüğe de uygun davranmadığını, davacının sözleşme kapsamındaki kendisine yüklenen sorumlulukları da süresi içerisinde yerine getirmediğini, taraflar arasındaki sözleşmenin konusu sözleşmenin 3. Maddesinde düzenlendiği üzere ".... ili, Pursaklar İlçesi, Saray Mahallesi mevkinde ... projesi kapsamında 980025 ada,1 parselde yapımı devam eden konut projesi kaba inşaat yapımı işlerinde ekte belirlenen marka listesine göre daire içi kuvvetli zayıf akım elektrik tesisatının boş boru takoz, priz-anahtar-aydınlatma kasası ve kablolama işlerinin malzemeli yapılması" olarak belirlendiğini, söz konusu işlerden her birinin tamamlanmasına müteakip geçici kabulünün yaptırılması gerekliliği ise sözleşmenin 22 maddesinde düzenlendiğini, buna göre yüklenici davacının yaptığı işin hemen ardından geçici kabul tutanağı hazırlayarak işi işveren müvekkile kabul ettirme yükümlülüğü bulunduğunu, dava konusu proje toplamda 33 kattan oluştuğunu, davalının projedeki bir kısım katların işlerini tamamlayarak tarafların geçici kabul tutanağı düzenlediğini, zira davacı işin yarısından fazlasını tamamlamadan inşaattan el çektiğini sözleşmeye aykırı davrandığını ve müvekkilini çok ciddi zararlara uğrattığını, müvekkil davacının yaptığı işin karşılığını fazlasıyla ödediğini, davacının ihtiyati haciz talebinin hukuka aykırı olduğunu, davacının sunduğu fatura tek başına alacağı ispata elverişli bir belge olamayacağını, davacı tarafın icra inkar tazminatı talebinin muaccel herhangi bir borcu bulunmadığından hukuka aykırı olduğunu, ve tanık talebinin hukuka aykırı olduğunu, beyan ederek davanın reddini ve haksız ve kötü niyetli alacaklı hakkında takip konusu alacağın %20’sinden az olmamak üzere kötüniyet tazminatına hükmedilmesi talep etmiştir.
DELİLLER :
.... 4. İcra Dairesi 2023/2473 E. Sayılı dosyasının incelenmesinde; davacı ....... San. Ve Tic. Ltd. Şti tarafından davalı ...... İnş. Turz. Gıda San. Ve Tic. Ltd. Şti aleyhine asıl alacak ve ferileri toplamı 2.198.791,19 TL üzerinden takip başlatıldığı, takip dayanağının taraflar arasındaki alt yüklenici sözleşmesinden Kaynaklı Fatura, Kur Farkı, Blanço, Hakedişe Dayanan Hesap ilişkisine Dayalı Bakiye Kalan Alacak olarak belirtildiği, ödeme emrinin davalıya 24/02/2023 tarihinde tebliğ edildiği, davalının vekili aracığıyla 02/03/2023 tarihinde borca ve tüm ferilerine itiraz edilerek takibin durduğu davanın İİK 67 maddesi uyarınca süresinde açıldığı anlaşılmıştır
Davalı ...... İnş. Turz. Gıda San. Ve Tic. Ltd. Şti ile davacı ....... San. Ve Tic. Ltd. Şti. Arasında 15/03/2021 tarihli Alt Yüklenici Sözleşmesi imzalandığı, projenin .... Pursaklar'daki ... projesi kapsamında kuvvetli-zayıf akım elektrik tesisatının boş borulama ve kablolama işlerini içerdiği ve 25 maddeden oluştuğu anlaşılmıştır.
Davacı şirket tarafından sunulan davacı ....... San. Ve Tic. Ltd. Şti kaşe ve imzalı hakedişlerin yapılan incelemede;
"1. HAKEDİŞ Genel Bilgiler:
* Taşeron Firma: ....... San. ve Tic. Ltd. Şti.
* İşin Adı: Tip Dairelerin Kablolama ve Borulama İşleri
* Hakediş No: 1 (Birinci hakediş)
* Hakediş Tarihi: 31.07.2022
Hakediş Hesaplamalar
2.988.623,40 TL — Bu, işin taşeron tarafından yapılan toplam iş tutarıdır.
* B- Sözleşme Birim Fiyatları ile Bir Önceki Hakediş Tutar
0,00 TL — Önceki hakedişte herhangi bir iş kalemi eklenmemiş.
* C-Toplam İmalat Tutarı (A):
2.988.623,40 TL — Mevcut hakediş kapsamında taşeronun yaptığı toplam iş tutarı.
* E- Kur Farkından Gelen KDV Hariç Değer
Kur farkı tutarı burada belirtilmemiş.
* Fl- TEVKİFAT (%10):
215.180,89 TL — İşverenin taşeronun faturasından kestiği stopaj tutarı.
* F2- %18 KDV Tutarı:
322.771,33 TL — İmalat tutarına eklenen Katma Değer Vergisi (KDV).
* Ara Toplam (KDV Dahil):
3.311.394,73 TL — KDV ve stopaj eklenmiş toplam tutar.
Kesintiler:
* G- %45 Nakit Teminat Kesintisi
149.431,17 TL — Sözleşme gereği taşeronun hakedişinden kesilen tutar.
* H-Desant Kesintisi (%10):
298.862,34 TL — Desant kesinti.
* T-Tutanaklı İmalat Kesinti
0,00 TL — Eksik veya hatalı işlerden dolayı herhangi bir kesinti yok.
* J- İleri Avans Kesintisi:
400.000 TL'lik ....... Bey'e yapılan avans kesintisi: 0 TL
1.000.000 TL'lik ....... Bey'e yapılan avans kesinti
1.200.000 TL'lik ....... Bey'e yapılan avans kesinti
(Bu kalemlerde herhangi bir kesinti yapılmamış.)
* K- İşçilerin Yemek Kesintisi:
32.776,70 TL — İşçilerin yemek masrafları için yapılan kesinti.
* Toplam Kesinti (G+H+N):
481.061,51 TL — Hakedişten yapılan toplam kesinti tutarı,
Ödenecek Tutar:
Kesintiler Sonrası Taşeronun Alacağı:
2.830.325,22 TL — Kesintiler düşüldükten sonra kalan net ödeme tutarı.
* Sözleşme Dışı İşler (Kule vinçlerine alınan enerji kabloları vs.):
132.010,32 TL — Sözleşme dışı işler için ödenen tutar.
* Taşerona Ödenecek KDV Dahil Net Hakediş Miktarı:
2.962.335,54 TL — Taşerona yapılacak toplam ödeme miktarı."
2. HAKEDİŞ Genel Bilgiler
Taşeron Firma: ....... San. Ve Tic. Ltd. Şti
* İşin Adı: Tip Dairelerin Kablolama ve Borulama İşleri
* Hakediş No: 2 (İkinci hakediş)
* Hakediş Tarihi: 21.09.2022
Hakediş Hesaplamaları
* A - Sözleşme Birim Fiyatları ile İmalat Tutarı (Kur Farksız):
5.018.938,22 TL — İşin taşeron tarafından yapılan toplam iş tutarıdır (kur farkı hariç).
* B- Sözleşme Birim Fiyatları ile Bir Önceki İmalat Tutar
2.988.623,40 TL — Bir önceki hakedişte yapılan iş tutarı.
* C-Bu Hakediş Toplam İmalat Tutarları (A - B):
2.030.314,81 TL — Bu hakedişte yeni yapılan işlerin toplam tutarı,
*D- İlave Yapılan İşler Toplamı:
21.220,15 TL — Sözleşme kapsamı dışında yapılan ek işler.
* E-KDV İçin Toplam (C + D):
2.051.534,96 TL — KDV hesaplaması için baz alınan toplam tutar.
* Fl- TEVKİFAT (%10) — (C * 0,18 * 4 / 10):
147.710,52 TL — İşverenin taşeronun faturasından kestiği stopaj tutarı.
* F2-%18 KDV Tutarı — (C * 0,18 * 4/10):
221.565,78 TL — Katma Değer Vergisi (KDV).
* Ara Toplam (KDV Dahil):
2.273.100,73 TL — KDV ve stopaj eklenmiş toplam tutar.
* Oluşan Kur Farkı:
1.041.472,50 TL — Kur farkı nedeniyle eklenen tutar.
* Şantiye İçin Yaptırılan İ: :
10.000,00 TL — Şantiye ile ilgili yapılan ek işçilik giderleri.
* Genel Toplam:
3.324.573,24 TL — Tüm eklemeler ve hesaplamalar sonrası taşeronun toplam iş tutarı,
Kesintiler ve Taşerona Ödenecek Tutar
* G-*45 Nakit Teminat Kesintisi
101.515,74 TL — Sözleşme gereği taşeronun hakedişinden kesilen tutar.
* H-Desant Kesintisi:
235.883,25 TL — Şantiyedeki ortak giderler için yapılan kesinti.
* M- İşçilerin Yemek Kesintisi (2. Hakediş Toplamı):
14.125,00 TL — İşçilerin yemek masrafları için yapılan kesinti.
* N-Malzeme * Kablo Kesintisi:
29.364,17 TL — Malzeme ve kablo alımı için yapılan kesinti.
* P-Kesintilerin Toplamı (G+H+M+ N):
380.888,16 TL — Hakedişten yapılan toplam kesinti tutarı.
Ödenecek Tutar:
* Kesintiler Sonrası Taşeronun Alacağı:
2.943.685,08 TL — Kesintiler düşüldükten sonra taşerona ödenecek net miktar.
* Taşerona Ödenecek KDV Dahil Net Hakediş Miktarı:
2.943.685,08 TL — Taşeronun alacağı kesin ödeme tutarı." şeklinde belirtilmiştir.
Dosyada mevcut Saha Elektrik Teknik Sorumlusu ve Elektrik Kontrol Mühendisi imzalı 13.09.2022, 15.09.2022 ve 16.09.2022 tarihli 3 adet ...... Şantiyesi Elektrik Tesisatının Teslim Tutanağının incelenmesinde, "...... İnşaat Turizm Ltd. Şti bünyesinde elektrik sözleşmesi yapılan ...... konut şantiyesinde kaba inşaattaki (brütteki) boş borulama ve kablolamanın anahtar teslimi işlerine dair 18-24. (18.ve 24. katlar dahil), 14-17. (14.ve 17. katlar dahil), 25-28. (25.ve 28. katlar dahil) katlarındaki elektrik tesisatları (boş borulama ve kablolama işleri) tarafımca kontrol edilmiş; tesisat eksikleri (brütteki kablolama- borulama) yüklenici firma olan HMA mahiyetindeki elektrik işçileri tarafından giderilmiştir.” şeklinde belirtilmiştir.
Monokon Elektrik San. Tic. A.ş. kaşe ve imzalı hakedişlerin incelenmesinde;
"Genel Bilgiler
* Taşeron Firma: ....... San. ve Tic. Ltd. Şti.
* İşin Adı: Tip Dairelerin Kablolama ve Borulama İşlerinin Yapılması
* Hakediş No: Toplam Hakediş (Önceki hakedişlerin toplamı)
* Hakediş Tarihi: 20.02.2023
Hakediş Hesaplamaları
* A - Sözleşme Birim Fiyatları ile İmalat Tutarı (Kur Farksız):
5.018.938,22 TL — Yapılan işlerin toplam sözleşme fiyatları üzerinden hesaplanan tutarı.
* B- Sözleşme Birim Fiyatları ile Önceki İmalat Tutarı:
0,00 TL — Daha önce yapılan hakedişlerden kalan tutar eklenmemiş, doğrudan toplam hakediş hesaplanmış.
* C-Bu Hakediş Toplam İmalat Tutarı (A - B):
5.018.938,22 TL — Mevcut hakedişte hesaplanan toplam tutar.
* D- İlave Yapılan İşler Toplamı:
21.220,15 TL — Sözleşme kapsamı dışında yapılan ek işlerin tutarı.
* E- Şantiye İçin Yaptırılan İşçilik:
10.000,00 TL — Şantiye için yapılan ek işçilik giderleri.
* F-KDV İçin Toplam (C * D):
5.050.158,36 TL — KDV hesaplaması için baz alınan toplam tutar.
* Fl- TEVKİFAT (%10) — (C * 0,18 * 4 / 10):
363.611,40 TL — İşverenin taşeronun faturasından kestiği stopaj tutarı.
*F2- %18 KDV Tutarı — (C * 0,18 *.C* 18 * 4/10):
545.417,10 TL — Katma Değer Vergisi (KDV).
* Ara Toplam (KDV Dahil):
5.595.575,46 TL — KDV ve stopaj eklenmiş toplam tutar.
Kur Farkı ve Ekstra İşler
* Sözleşme Gereği Kur Farkı Hesabı (9480 USD)
Sözleşmede belirtilen döviz kuru: 1 USD - 14,65 TL
Hakediş tarihindeki döviz kuru: | USD — 18,85 TL
Kur farkı: 4,20 TL
Toplam Kur Farkı Tutarı: 1.283.353,83 TL
* Sözleşme Dışı İşler (Kule Vinç Enerji Kabloları vb.)
132.010,32 TL
* TL Toplam Tutar:
7.010.939,61 TL — Kur farkı ve ek işler dahil toplam hakediş tutarı.
Kesintiler ve Taşerona Ödenecek Tutar
* H-%5 Nakit Teminat Kesintisi:
0,00 TL — Sözleşme gereği taşeronun hakedişinden kesilen tutar.
* 1-Desant Kesintisi:
235.883,25 TL — Toplam iş için hesaplanan.
* K- İşçilerin Yemek Kesintisi (Toplam):
46.901,00 TL — İşçilerin yemek giderleri için yapılan kesinti.
* L- Malzeme * Kablo Kesintisi
29.364,17 TL — Malzeme ve kablo alımı için yapılan kesinti.
* Kesintileri Toplamı (G4 H 4 K-* M):
312.148,42 TL — Hakedişten yapılan toplam kesinti tutarı,
Ödenecek Net Hakediş:
* Kesintiler Sonrası Taşeronun Alacağı:
6.698.791,19 TL — Kesintiler düşüldükten sonra taşerona ödenecek net miktar.
* Taşerona Ödenecek KDV Dahil Net Hakediş Miktarı:
6.698.791,19 TL — Taşeronun alacağı kesin ödeme tutarı." şeklinde olduğu anlaşılmıştır.
Davalı şirket tarafından davacı şirkete keşide edilen ...... 50. Noterliğinin 01.03.2023 tarih ve 2726 sayılı ihtarnamesinin incelenmesinde; “20.02.2023 tarih, HME2023000000015 nolu 1.119.439,07 TL bedelli, e-faturaya itirazlarımızın bildirilerek e-faturanın tarafınıza iadesidir. Sayın muhatap, tarafınızca yukarıda tarih, numarası ve bedeli belirtilen fatura düzenlenmiş olup müvekkil şirkete bildirilmiştir. Müvekkil şirket ile tarafınız arasındaki ticari ilişki ve cari hesaplar kontrol edilmiş ve 20.02.2023 tarih, HME2023000000015 nolu 1.1 19.439,07 TL bedelli e-faturaya ilişkin herhangi bir borcun olmadığı tespit edilmiştir. Bu sebeple fazlaya ilişkin tarih ve numaraları belirtilen e-faturalara yasal süresi dahilinde itiraz ettiğimizi ve söz konusu faturaları tarafınıza iade ettiğimizi ihbar ve ihtar ederiz." hususunun ihtar edildiği anlaşılmıştır.
Mahkememizce davacı yana ait ticari defter ve belgelerin incelenmesi için istinabe yolu ile inceleme yapılmış alınan bilirkişi raporunda özetle; Takip tarihi olan 22/02/2023 tarihi itibariyle 120.01.082 cari hesabı 2.510.939,61 TL. Borç bakiyesi verdiği , defter kayıtlarına göre davacı firmanın davalı firmadan 2.510.939,61 TL, alacağının olduğunun tespit edildiği, 22.02.2023 tarihli .... 6.İcra Dairesi 2023/2473 Esas İlamsız Takipler Ödeme Emrinde Alacak tutarı 2.198.791,19 TL. olarak belirtildiği aradaki farkın 312.148,42 TL'ye tekabül ettiği, davacı vekilinin dilekçe ekinde sunmuş olduğu cari hesap ekstresinde, kayıt tarihi 31.01.2023 olan demans kesintisi 235.883,25 TL, işçilerin Yemek Kesintisi 46.901,00 TL, malzeme ve Kablo 29.364,17 TL olmak üzere toplam 312.148,42 TL' nin, yasal defter kayıtlarında rastlanılmadığı, bahsedilen bu kalemlerin 20/02/2023 tarihli Hakediş Raporunda kesintiler bölümünde aynı tutarlarla geçtiği bildirilmiştir.
Mahkememizce İnşaat Mühendisi, Mali Müşavir ve Nitelikli Hesaplamalar Uzmanı bilirkişi heyetinden alınan bilirkişi raporunda özetle; davalı ...... İnşaat Turizm Gıda Sanayi Ve Dış Ticaret Ltd. Şti.'nin defterleri üzerinde yapılan incelemede, defterlerin yasal tasdik ve kayıtlarının süresinde ve usulüne uygun olarak yapıldığı, davacı ....... Sanayi Ve Ticaret Ltd Şti'nin davalı şirkete 2022 yılında 4 adet fatura kestiği, davalı tarafından bu faturalara itiraz edildiğini / iade edildiğini gösteren bir kayıtın davalı ticari defterlerinde yer almadığı, davacı ....... Sanayi Ve Ticaret Ltd Şti'nin davalı şirketten 31.12.2022 tarihi itibarıyla 2.287.001,51 TL alacaklı olduğu; bu alacağın Davalı 2022 yılı Detay Mizanında da yer aldığı, davalıya ait 2023 yılı Detay Mizan incelendiğinde, davacının alacağının 2.287.001,51 TL olduğunun görüldüğü davalının davacı tarafından kendisine kesilen 16/03/22 tarihli 97.541,75 TL 13/04/2022 tarihli 7.964,29 TL; 04/08/2022 tarihli 3.311.394,73 TL bedelli ve 26/09/2022 tarihli 2.273.100,74 TL bedelli 4 adet faturayı kabul ederek kayıtlarına aldığı, bu faturaların hiçbirinde kur farkı tahakkuk ettirilmediği davalı tarafından davacıya 4.403.000,00 TL ödeme yapıldığı, davalının 20.02.2023 tarih, HME2023000000015 nolu 1.320.938,10 TL bedelli, e-faturaya itiraz ederek kabul etmediği noter yoluyla iade ettiği; bu faturayı kayıtlarına da almadığı; işbu faturada kur farkı tahakkuk ettirilmeyip, “kesin hakediş bedeli” açıklaması ile fatura kesildiği; 2023 yılı itibarıyla davalı ...... Ltd. Şti. kayıtlarında davacının 2.287.001,51 TL alacaklı olarak kayıtlı olduğu davacının dava konusu faturalar nedeniyle her iki tarafın ticari defterlerinde yer aldığı şekliyle 2.287.001,51-TL alacaklı olduğu,, ve dava konusu alacağın kur farkından kaynaklanmadığı bildirilmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Dava, cari hesaba dayanan icra takibine itirazın iptali istemine ilişkindir.
Davadaki uyuşmazlık; taraflar arasında 15.03.2021 tarihinde yürürlüğe girecek şekilde sözleşme imzalandığı, sözleşmeye göre davalı ......’in sözleşmeye aykırı olarak hak edişler, fatura bedelleri ve kur farklarını ödemelerini yapmaması ve davacının HMA nın cari hesap ekstrelerine göre davalıdan 2.198.791,19 TL alacağının olduğundan bahisle .... 4. İcra müdürlüğünün 2023/2473 E sayılı icra dosyasında başlatılan icra takibine itirazın iptali ve ve icra inkar tazminatı ile davalı tarafın davacı taraftan kötü niyet tazminat istemlerine ilişkindir.
Türk Hukukunda kural olarak her dava, dava tarihindeki durum ve koşullara göre karara bağlanır. Ancak itirazın iptali davaları icra takibine sıkı sıkıya bağlı davalardan olduğundan tarafların alacak borç durumu ve haklılık durumu icra takip tarihi itibariyle tespit edilir. (Yargıtay 19. HD.11.11.2015 tarih, 2015/5365 Esas, 2015/14528 K.; 14.11.2019 tarih, 2017/4726 E, 2019/5144 K.).
Tarafların delilleri toplanmış icra dosyası ve tarafların ticari defterleri incelenmiştir.
Davaya konu alacak bakımından ispat yükü davacı tarafta olmakla birlikte ticari davalarda, ya da iki tarafın tacir olduğu ve dava konusunun ticari işletmeleri ile ilgili olduğu davalarda, ticari defterler ile sözleşme ilişkisinin veya alacak miktarının ispatlanmalıdır. Ticari defterler kesin delillerdendir. Davacıda dava dilekçesinde ticari defterlere dayanmaktadır. Ticari defterler kesin delillerden ise de ancak HMK 222. maddedeki koşullar çerçevesinde ispat aracı olabilir. Ticari defter kayıtlarının sahibi ve halefleri lehine delil olarak kabul edilebilmesi için, diğer tarafın aynı şartlara uygun olarak tutulmuş ticari defterlerindeki kayıtların bunlara aykırı olmaması gerekir.
Davaya konu alacak bakımından ispat yükü davacı tarafta olmakla birlikte ticari davalarda, ya da iki tarafın tacir olduğu ve dava konusunun ticari işletmeleri ile ilgili olduğu davalarda, ticari defterler ile sözleşme ilişkisinin veya alacak miktarının ispatlanmalıdır. Ticari defterler kesin delillerdendir.
İİK. 67. maddesinde düzenlenen itirazın iptali davasında; usulüne uygun yapılmış ve itiraz edilmiş icra takibinin bulunması dava şartıdır. İtirazın iptali davası icra takibine sıkı sıkıya bağlı, itiraz üzerine duran icra takibinin devam edebilmesini sağlayan ve takip hukuku içinde olmakla birlikte, maddi hukuk ilişkisinin incelenerek uyuşmazlığı kesin hükümle sonuçlandıran bir davadır. Davanın takibe bağlılığı alacağın miktarı bakımından söz konusu olduğu gibi alacağın kaynağı bakımından da geçerlidir (YHGK. 2017/19-1634 Esas - 2018/633 Karar sayılı ilamı).
Tam iki tarafa borç yükleyen “Eser sözleşmesi’’ 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu’nun (TBK) 470. maddesinde, "Eser sözleşmesi, yüklenicinin bir eser meydana getirmeyi, iş sahibinin de bunun karşılığında bir bedel ödemeyi üstlendiği sözleşmedir” şeklinde tanımlanmıştır. Taraflara karşılıklı borç yükleyen eser sözleşmelerinde; “eser” ve “bedel” olmak üzere iki temel unsur bulunmaktadır. Bu sözleşmelerde yüklenici, iş sahibine karşı yüklendiği özen borcu nedeniyle eseri yasa ve sözleşme hükümlerine, fen, teknik ve sanat kurallarına uygun olarak yaparak ve zamanında tamamlayarak iş sahibine teslim etmekle; iş sahibi de bu çalışma karşılığında yükleniciye bedel ödemekle yükümlüdür. Eser sözleşmeleri açısından teslim; yüklenici tarafından, sözleşmenin amacına uygun olarak meydana getirilen ve nesnel ölçüler içerisinde kullanılabilir durumda bulunan sonucun (eserin), ifa zamanında (vâdede-süresinde) iş sahibinin zilyetliğine ve kullanımına sunulması veya varsa zilyetliğe ve kullanılmaya engel hâlin kaldırılmasıdır (Selimoğlu, Yaşar Engin. : Eser Sözleşmesi, .... 2017, s. 138). Başka bir deyişle eser sözleşmelerinde teslim, yüklenicinin tamamladığı eseri, sözleşmeyi ifa etmek niyeti ile iş sahibinin fiili hâkimiyetine geçirmesi olarak da tanımlanabilir. TBK 471. maddesinde düzenlenen hüküm uyarınca yüklenici, üstlendiği edimleri iş sahibinin haklı menfaatlerini gözeterek, sadakat ve özenle ifa etmek zorundadır. yüklenicinin özen borcundan doğan sorumluluğunun belirlenmesinde, benzer alandaki işleri üstlenen basiretli bir yüklenicinin göstermesi gereken mesleki ve teknik kurallara uygun davranışı esas alınır. Yüklenici, basiretli bir tacir, iş adamı ve işinin ehli bir teknik adam gibi davranıp, eser sözleşmesi ilişkisine girerek bir işi üstlenirken ekonomik gücünü, ekipmanını ve uzmanlığını en iyi biçimde değerlendirip, yeterli görmemesi durumunda o işi üstlenmekten kaçınmak zorundadır. Aksi hâlde, bunun sonuçlarına katlanır ve meydana gelen zarardan sorumlu tutulur. Eser sözleşmelerinden kaynaklanan uyuşmazlıklarda karine olarak akdî ilişkinin devam ettiği, yüklenicinin işi bırakmadığı, işyerini terk edip gitmediği sürece gerçekleştirilen iş ve imalatların yüklenici tarafından yapıldığı kabul edilmektedir. yüklenicinin işi teslim etmesi ya da eksik olarak bırakıp gitmesi veya sözleşmenin feshinden sonra bu tarihler itibariyle eksik ve kusurlu imalatlar belirlenmiş ise, bunları da karine olarak iş sahibinin giderdiği; teslim, fesih ya da terkten sonra yüklenicinin saptanan eksik ve ayıpları işe devam ederek giderdiği iddiasını yasal delillerle ispatlaması gerektiği kabul edilmektedir. Buna göre teslim, terk ya da fesih tarihine kadar karine yüklenici lehine olup, aksinin ispatı iş sahibinin yükümlülüğündedir. Teslim, fesih ya da terkten sonra ise karine iş sahibi lehinedir ve bunun aksini ispat külfeti yükleniciye ait olduğu belirtilmiştir (Yargıtay Hukuk Genel Kurulu'nun -YHGK- 10/06/2021 tarih ve 2017/15-2331 Esas, 2021/739 Karar sayılı kararı).
Sözleşme hukukunda temel koşul, sözleşmenin kurulmasından sonra tarafların sözleşmeden doğan yükümlülüklerini, kararlaştırılan şekilde ve zamanda yerine getirmek zorunda olmalarıdır. Sözleşme kurulduktan sonra, şartlarda değişiklik ortaya çıksa bile, taraflar sözleşme gereğini aynen yerine getirmek zorundadır. Temel kural budur ve bu kurala “ahde vefa” (söze bağlılık) ilkesi denilmektedir. Eser sözleşmesinin iki tarafa borç yükleyen sözleşme olması özelliğinden dolayı temerrüt halinde, temerrüdün sonuçları bakımından BK. m.106-108’deki düzenlemelere tabidir. Çünkü anılan maddelerde genel hükümlerden ayrılarak (BK. m.102), iki tarafa borç yükleyen sözleşmelere özgü, özel hükümler getirilmiştir. BK’nun 106-108 maddeleri birlikte değerlendirildiğinde, iki tarafa borç yükleyen sözleşmeyle temerrüde düşen borçluya karşı, alacaklıya üç ayrı seçimlik hak tanındığı görülmektedir. Bunlar; aynen ifa ve gecikmeden dolayı tazminat isteme hakkı; aynen ifayı reddederek ademi ifa sebebiyle müspet zararını talep hakkı; sözleşmeyi feshederek menfi zararını isteme hakkı olarak sayılabilir. (Yargıtay Hukuk Genel Kurulu'nun -YHGK- 24/02/2016 tarih ve 2014/23-724 Esas, 2016/168 Karar sayılı kararı).
Geçerli şekilde kurulmuş bir özel hukuk sözleşmesinde, tarafların sözleşmeye uygun hareket etmeleri, edimlerini sözleşmeye uygun olarak yerine getirmeleri, edimin ifasını imkânsız hâle getiren her türlü davranıştan kaçınmaları zorunludur. Tarafların sözleşmeyle üstlendiği borcun hiç veya gereği gibi yerine getirilmemesi hâlinde ifa etmeme sonucu meydana gelir.
Eser sözleşmelerinden kaynaklanan uyuşmazlıklarda karine olarak akdî ilişkinin devam ettiği, yüklenicinin işi bırakmadığı, işyerini terk edip gitmediği sürece gerçekleştirilen iş ve imalatların yüklenici tarafından yapıldığı kabul edilmektedir. yüklenicinin işi teslim etmesi ya da eksik olarak bırakıp gitmesi veya sözleşmenin feshinden sonra bu tarihler itibariyle eksik ve kusurlu imalatlar belirlenmiş ise, bunları da karine olarak iş sahibinin giderdiği; teslim, fesih ya da terkten sonra yüklenicinin saptanan eksik ve ayıpları işe devam ederek giderdiği iddiasını yasal delillerle ispatlaması gerektiği kabul edilmektedir. Buna göre teslim, terk ya da fesih tarihine kadar karine yüklenici lehine olup, aksinin ispatı iş sahibinin yükümlülüğündedir. Teslim, fesih ya da terkten sonra ise karine iş sahibi lehinedir ve bunun aksini ispat külfeti yükleniciye ait olduğu belirtilmiştir (Yargıtay Hukuk Genel Kurulu'nun -YHGK- 10/06/2021 tarih ve 2017/15-2331 Esas, 2021/739 Karar sayılı kararı).
TBK'daki 471 inci maddesinde düzenlenen hüküm uyarınca yüklenici, üstlendiği edimleri iş sahibinin haklı menfaatlerini gözeterek, sadakat ve özenle ifa etmek zorundadır. yüklenicinin özen borcundan doğan sorumluluğunun belirlenmesinde, benzer alandaki işleri üstlenen basiretli bir yüklenicinin göstermesi gereken mesleki ve teknik kurallara uygun davranışı esas alınır. yüklenici, basiretli bir tacir ve iş adamı ve işinin ehli bir teknik adam gibi davranıp, eser sözleşmesi ilişkisine girerek bir işi üstlenirken ekonomik gücünü, ekipmanını ve uzmanlığını en iyi biçimde değerlendirip, yeterli görmemesi durumunda o işi üstlenmekten kaçınmak zorundadır. Aksi hâlde, bunun sonuçlarına katlanır ve meydana gelen zarardan sorumlu tutulur (YHGK 07.06.2022 tarih ve E. 2020/3-688 ve K. 2022/846, 28.09.2021 tarih, E. 2017/3-2615, K. 2021/1102).
Götürü bedelin kanunda tanımı yapılmamış olup, Yargıtayın yerleşik içtihatları ve uygulamaları ile doktrinde, götürü bedel, sözleşmede yapılacak işin tamamı için kararlaştırılan toplam bedel olarak ifade edilmektedir. Başka bir anlatımla önceden ve kesin olarak tayin edilmiş ücrete “götürü ücret” denilmektedir. İş bedeli TBK m. 480 uyarınca bedel götürü olarak belirlenmiş ise yüklenici işi kararlaştırılan bedel ile yapmak zorundadır. Götürü bedelli sözleşmelerde yüklenicinin hakettiği imalat bedeli, “fizikî oran yöntemi” ile, sözleşme kapsamında gerçekleştirilen imalatın eksik ve ayıplar da dikkate alınarak işin tamamına göre fizikî oranı tespit edilerek bulunacak bu oran götürü iş bedeline uygulanmak suretiyle belirlenen rakamdan, yapıldığı tespit edilmiş olan ödemeler düşülüp hesaplanması gerekmektedir.
Eser sözleşmelerinde kural sözleşmenin ayakta bulunduğu ve hukuken varlığını muhafaza ettiği sürece gerçekleştirilen imalâtın, yapımı üstlenen yüklenici ya da taşeron tarafından ifa edilmiş ve gerekçeleştirilmiş olmasıdır. Bunun aksini ileri süren iş sahibi, yüklenicinin işi bırakıp kalan işi başkalarına tamamlattığı ya da kendisinin tamamladığını yasal delillerle kanıtlamak zorundadır. (Yargıtay 15. Hukuk Dairesi, 2016/5175 Esas, 2018/1303 Karar).
Eser sözleşmelerinde sözleşmenin haksız feshedildiğinin tespiti halinde yüklenici bakiye iş bedeli ile birlikte tamamlanmayan kısma ilişkin kâr kaybını talep edebilecektir. kâr kaybı hesabında da yerleşik içtihat ve uygulamalarda kâr kaybının 6098 Sayılı TBK'nın 408. maddesinde( mülga 818 sayılı BK'nın 325) düzenlenen kesinti yöntemine göre hesaplanacağı kabul edilmektedir. Buna göre hesaplamanın, dönme zamanında yapılmayan/kalan iş bedeli ya da işe hiç başlanmamışsa iş bedelinin tamamından, işin yapılmaması veya tamamlanmaması nedeniyle yüklenicinin yapmaktan kurtulduğu, işçilik, malzeme, vergi, sigorta, amortisman vs. giderleri ile kalan sürede başka bir iş yaparak kazandığı veya kazanmaktan bilerek kaçındığı yararların düşülmesi suretiyle yapılması gerekmektedir. ( Yargıtay (kapatılan ) 15. HD. 11.04.2007 tarih 2006/4955 E. 2007/2372 K.sayılı, 09.05.2013 tarih 2012/7521 E. 2013/3029 K.sayılı, 20.07.2011 tarih 2011/864 E. 2011/4787 K.sayılı ve18.12.2019 tarih 2019/312E. 2019/5246 K. sayılı ilamları). Sözleşmenin iş sahibi tarafından haklı olarak feshi veya tarafların ortak kusuru nedeniyle feshi halinde ise yüklenici tarafından sözleşme kapsamında bakiye iş bedeli talep edilebilecek, müspet zarar kapsamındaki kâr kaybını ise talep edemeyecektir.
Davaya konu alacak bakımından ispat yükü davacı tarafta olmakla birlikte ticari davalarda, ya da iki tarafın tacir olduğu ve dava konusunun ticari işletmeleri ile ilgili olduğu davalarda, ticari defterler ile sözleşme ilişkisinin veya alacak miktarı ispatlanmalıdır. Ticarî defterlerin ibrazı ve delil niteliği, HMK’nın 222. maddesinde düzenlenmiş olup maddenin 1. fıkrasında mahkemenin, ticarî davalarda tarafların ticarî defterlerinin ibrazına kendiliğinden veya taraflardan birinin talebi üzerine karar verebileceği ve aynı maddenin 2. fıkrasında ise ticarî defterlerin, ticarî davalarda delil olarak kabul edilebilmesi için, kanuna göre eksiksiz ve usulüne uygun olarak tutulmuş, açılış ve kapanış onayları yaptırılmış ve defter kayıtlarının birbirini doğrulamış olması gerektiği düzenlenmiştir. Ticarî defter kayıtları ikinci fıkrada belirtilen şartlara uygun olarak tutulan tarafın, ticarî defter kayıtlarının sahibi ve halefleri lehine delil olarak kabul edilebilmesi için, diğer tarafın aynı şartlara uygun olarak tutulmuş ticarî defterlerindeki kayıtların bunlara aykırı olmaması veya diğer tarafın ticarî defterlerini ibraz etmemesi yahut defter kayıtlarının aksinin senet veya diğer kesin delillerle ispatlanmamış olması gerekir (HMK m. 222/3). Açılış veya kapanış onayları bulunmayan ve içerdiği kayıtlar birbirini doğrulamayan ticarî defter kayıtları, sahibi aleyhine delil olurlar. (HMK m. 222/4).
Davaya konu alacak bakımından ispat yükü davacı tarafta olmakla birlikte ticari davalarda, ya da iki tarafın tacir olduğu ve dava konusunun ticari işletmeleri ile ilgili olduğu davalarda, ticari defterler ile sözleşme ilişkisinin veya alacak miktarı ispatlanmalıdır. Ticari defterler kesin delillerdendir.
13/09/2018 tarihli ve 30534 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren 12/09/2018 tarihli ve 85 sayılı Türk Parasının Kıymetini Koruma Hakkında 32 sayılı Kararda Değişiklik Yapılmasına Dair Karar ile 7/8/1989 tarihli ve 32 sayılı Türk Parası Kıymetini Koruma Hakkında Kararın 4 üncü maddesine eklenen (g) bendine göre "Türkiye'de yerleşik kişilerin Bakanlıkça belirlenen haller dışında, kendi aralarındaki menkul ve gayrimenkul alım satım, taşıt ve finansal kiralama dâhil her türlü menkul ve gayrimenkul kiralama, leasing ile iş, hizmet ve eser sözleşmelerinde sözleşme bedeli ve bu sözleşmelerden kaynaklanan diğer ödeme yükümlülükleri döviz cinsinden veya dövize endeksli olarak kararlaştırılamaz" Bu karar, Türk Parası Kıymetini Koruma Hakkında 32 sayılı Karar'da değişiklikler yaparak, Türkiye'de yerleşik kişilerin döviz cinsinden veya dövize endeksli sözleşmeler yapmalarını kısıtlamaktadır. Karar, yalnızca Türkiye'de yerleşik kişiler arasında yapılan sözleşmeleri kapsamaktadır
Yargıtay 6. Hukuk Dairesinin 03/03/2025 tarih, 2024/591 Esas, 2025/801 sayılı kararında da belirtildiği gibi taraflar arasındaki sözleşmenin imza tarihi ve eserin teslim tarihinin söz konusu Cumhurbaşkanlığı Kararının yürürlük tarihinden sonra olması nedeniyle uygulanma kabiliyetini haizdir. Bu durumda Sözleşme tarihine göreTürk Parası Kıymetini Koruma Hakkında 32 sayılı gereğince kur farkının talebinin mümkün olmadığı anlaşılmaktadır.
Taraflar arasında 15/03/2021 tarihinde imzalanan Alt Yüklenici Sözleşmesi kapsamında, ...... İnş. Ltd. Şti. (İşveren) ile ....... San. Ve Tic. Ltd. Şti. (Yüklenici) arasındaki yükümlülükler belirlenmekle birlikte ... Projesi'ndeki kuvvetli ve zayıf akım elektrik tesisatı işlerinin davacı yüklenici tarafından yapılması kararlaştırıldığı anlaşılmaktadır. Sözleşme, alt yükleniciye elektrik tesisatı ile ilgili işleri belirli teknik standartlar ve sürelere bağlı kalarak yaptırmayı amaçlamaktadır. İşverenin onayladığı projeye bağlı kalınarak anahtar teslim iş yapılacak ve hakediş ödemeleri düzenli şekilde yapılmalı bu bağlamda gecikme, iş güvenliği ve teknik şartlara uyulmaması gibi durumlar için çeşitli cezai şartlar öngörülmektedir.
Sözleşmenin 6. maddesinde, her bir daire bakımından birim fiyatların belirlendiği toplam daire sayısına göre işin toplam bedelinin 3.898.204,44 TL olduğunun anlaşıldığı, 20/02/2023 Tarihli Toplam Hakediş raporundaki Sözleşme Birim Fiyatları ile İmalat Tutarının 5.018.938,22 TL, bu hesaplama modeline uygun şekilde birim fiyatlarla ya da metrajlarla belirlenmekle birlikte Hakediş raporunda İmalat Tutarı hesabına esas imalat cetveli bulunmadığı tespit edilmiştir.
Sözleşmenin 19. maddesinde hak edişteki dolar kurunun (1 doların) 14,65 TL'nin üstünde olması durumunda Merkez Bankasının döviz dolar satış kuru baz alınarak çıkacak fark işverence, hakedişe yansıtılacağı, dolar kurundan çıkacak farkın hesaplanmasında yapılmış dairelerin birim fiyatı üzerinden işverene getireceği toplam bedelin %80'ine tekabül eden malzeme (dairelerdeki boş boru, takoz, priz-anahtar-aydınlatma kasası ve kablolama) giderlerinin dikkate alınacağı belirtilmiştir. Bu durumda 1 ve 2 nolu hakedişlerin düzenlenme tarihi itibari ile toplam 942.434,07 TL kur farkı oluştuğu hesaplanmıştır.
Sözleşmenin 17. maddesine göre, hakedişlerden % 5 geçici teminat kesintisi yapılacağı ve işin sonunda yüklenicinin işi işverene kabul ettirmesi SGK belgelerini sunmasıyla birlikte kendisine ödeneceği belirtildiği ancak 20/02/2023 Tarihli Toplam Hakediş raporunda bu kesintiye yer verilmediği görülmüştür.
Sözleşmenin 7. maddesine göre yemek giderlerinin yükleniciye ait olduğu belirtilmiştir.
Bu itibarla yapılan kesintilerin büyük bir kısmı sözleşme maddeleriyle uyumlu olduğu, ancak desant kesintisinin sözleşmede tam olarak belirtilmediği anlaşılmaktadır.
Teslim Tutanağında 18-24.(18.ve 24. katlar dahil), 14-17.(14.ve 17. Katlar dahil), 25-28.(25.ve 28. katlar dahil) katlarına dair teslim tutanağı bulunmakla birlikte geri “kalan kısım ile ilgili teslim tutanağı" ibraz olunmamıştır.
Davacının alacağına dayanak olan hakkediş raporlarında sadece davacının kaşe ve imzasının bulunduğu, bu hakkedişlere dayanılarak düzenlenen dava konusu faturaların davalıya tebliğ edildiği, davalının süresi içinde bir itirazda bulunmadığı ve faturaları defterlerine işlediği, kısmen ödeme de yaptığı belirlenmiştir.
Taraflar arasındaki sözleşmenin 19. maddesinde vade farkına ilişkin olarak, hak edişte dolar kurunun (doların) 14,65 TL'nin üstünde olması durumunda merkez bankasının döviz dolar satış kuru baz alınarak çıkacak fark işverence, hakedişe yansıtılacağı, dolar kurundan çıkacak farkın hesaplanmasında yapılmış dairelerin birim fiyatı üzerinden işverene getireceği toplam bedelin %80 nine tekabül eden malzeme (dairelerdeki boş boru, takoz, priz-anahtar- aydınlatma kasası ve kablolama) giderlerinin dikkate alınacağı belirtilmiştir.
Dava, cevap, faturalar, irsaliyeler, mutabakat mektubu, ticari defterler ve kayıtlar, bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamına göre;
Davacı ile davalı arasında .... Pursaklar'daki ... projesi kapsamında kuvvetli-zayıf akım elektrik tesisatının boş borulama ve kablolama işine ilişkin olarak 15/03/2021 tarihli Alt Yüklenici Sözleşmesi imzalandığı, Sözleşmenin 6. maddesine göre,
12 adet Vip 441 dairesi 35.673,17 TL x 12 = 428.078,04 TL
48 adet 441 dairesi 30.639,47 TL x 48 = 1.470.694,56 TL
84 adet 241 dairesi 23.802,76 TL x 84 = 1.999.431,84 TL olarak belirlendiği,
Ssözleşmeden kaynaklı düzenlenen hakkedişlerden dolayı davacı tarafından davalıya 20/02/2023 tarih, HME2023000000015 nolu 1.119.439,07 TL bedelli faturanın ödenmemesi üzerine, davacı tarafından .... 4. İcra Dairesi 2023/2473 sayılı dosyası ile davacı ....... San. Ve Tic. Ltd. Şti tarafından davalı ...... İnş. Turz. Gıda San. Ve Tic. Ltd. Şti aleyhine asıl alacak ve ferileri toplamı 2.198.791,19 TL üzerinden takip başlatıldığı, takip dayanağının taraflar arasındaki alt yüklenici sözleşmesinden Kaynaklı Fatura, Kur Farkı, Blanço, Hakedişe Dayanan Hesap ilişkisine Dayalı Bakiye Kalan Alacak olarak belirtildiği, ödeme emrinin davalıya 24/02/2023 tarihinde tebliğ edildiği, davalı tarafça 02/03/2023 tarihinde borca ve tüm ferilerine süresinde itiraz edilerek takibin durdurulduğu, davanın İİK 67 maddesi uyarınca süresinde açıldığı, davalı tarafından bu faturalara itiraz edildiğini ya da iade edildiğini gösteren kaydın davalı ticari defterlerinde yer almadığı, mübrez ticari defter kayıtlarına göre davacı ....... Sanayi Ve Ticaret Ltd Şti'nin davalı şirketten 31.12.2022 tarihi itibarıyla 2.287.001,51 TL alacaklı olduğu, davalıya ait 2023 yılı Detay Mizanında davacının alacağının 2.287.001,51 TL olduğunun belirtildiği, 16/03/2022 tarihli 97.541,75 TL 13/04/2022 tarihli 7.964,29 TL; 04/08/2022 tarihli 3.311.394,73 TL bedelli ve 26/09/2022 tarihli 2.273.100,74 TL bedelli 4 adet faturanın davalı kayıtlarında yer aldığı, bu faturalarda kur farkı tahakkuk ettirilmediği ve sözleşme tarihine göre kur farkına ilişkin hakediş hesaplamasında nazara alınmadığı, davalı tarafından davacıya 4.403.000,00 TL ödeme yapıldığı ve davalının 20.02.2023 tarih, HME2023000000015 nolu 1.320.938,10 TL bedelli, e-faturaya itiraz ederek kabul etmediği noter yoluyla iade ettiği; bu faturayı kayıtlarına da almadığı ve faturada kur farkı tahakkuk ettirilmeyip, “kesin hakediş bedeli” açıklaması ile fatura düzenlendiği; 2023 yılı itibarıyla davalı ...... Ltd. Şti. kayıtlarında davacının 2.287.001,51 TL alacaklı olarak kayıtlı olduğu keza davacının dava konusu faturalar nedeniyle her iki tarafın ticari defterlerinde yer aldığı şekliyle 2.287.001,51-TL alacaklı olduğunun belirlendiği anlaşılmakla davacının dava tarihi itibari ile davalıdan alacaklı olduğu tutarın 2.287.001,51-TL olarak kabulü gerektiği, ancak talepten fazlaya hükmolunamayacağından icra takibine konu edilen 2.198.791,19-TL yönünden davanın kısmen kabulüne, fazlaya ilişkin istemin reddine dvacının icra inkar tazminat isteminin alacağın varlığı hakediş alacağına dayandığı ve yargılama gerektirmesi, alacak miktarının likit olmaması nedeni ile reddine karar vermek ve aşagıdaki gibi hüküm kurmak gerekmiştir.
HÜKÜM: Ayrıntılı gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-DAVANIN KISMEN KABULÜ İLE; Davalının .... 4. İcra Dairesi’nin 2023/2473 Esas sayılı takip dosyasına yapmış olduğu itirazın kısmen iptali ile takibin 2.198.791,19-TL asıl alacak üzerinden devamına, icra takip tarihinden itibaren asıl alacağa yasal faiz işletilmesine, fazlaya ilişkin istemin reddine,
2- Davacının icra inkar tazminat isteminin alacağın varlığı hakediş alacağına dayandığı ve yargılama gerektirmesi, alacak miktarının likit olmaması nedeni ile reddine,
3- Yasal koşulları oluşmayan kötüniyet tazminat talebinin reddine,
4-Alınması gerekli karar ve ilam harcı 150.199,42-TL olduğundan peşin alınan 26.555,90-TL harcın mahsubu ile bakiye 123.643,52-TL harcın davalıdan tahsili ile hazineye irat kaydına,
5-Davacı duruşmada kendisini bir vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca kabul ve red oranına göre hesaplanan 325.830,77-TL vekalet ücretinin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
6-Davacı tarafından yapılan 40.701,00-TL (bilirkişi ücreti, tebligat ve posta gideri olmak üzere) yargılama gideri ile davacı tarafından dava açılırken ödenen 26.555,90-TL peşin harç, 269,85 TL başvurma harcı, 38,40 TL vekalet harcı olmak üzere toplam 67.565,15-TL'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
7-Davalı tarafından yapılan 15.000,00 TL bilirkişi ücretinin kendi üzerinde bırakılmasına,
8-Taraflarca yatırılan gider avansından artan kısmın karar kesinleştiğinde ve istek halinde yatırana iadesine,
Dair, taraf vekillerinin yüzüne karşı, kararın tebliği tarihinden itibaren 2 hafta içinde .... Bölge Adliye Mankemesine istinaf yolu açık olmak üzere oybirliği ile verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 11/12/2025