T.C. ANKARA 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2023/62 Esas - 2025/772
TÜRK MİLLETİ ADINA
T.C.
ANKARA
1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO : 2023/62 Esas
KARAR NO : 2025/772
.......x........x.
.x........x......x.
......x.........x.........x
..x......x...........x
DAVA : Alacak (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 23/01/2023
KARAR TARİHİ : 10/12/2025
KR.YZL.TARİHİ : 10/01/2026
Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
İDDİA : Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili şirket ile davalının taraf olduğu 18.705 adet rüzgar ceketinin polarlı (lider) fason üretimi işine ilişkin 2022/0001 no'lu sözleşmenin 13.09.2022 tarihinde tanzim edildiğini, davalının müvekkili şirket ile tarafı olduğu sözleşmenin yüklenicisi konumunda olduğunu, dava konusu işe ait sözleşme hükümleri gereğince, davalının müvekkili şirketten kumaş, aksesuar ve imalat için gerekli tüm sair malzemelerin teslim almasının ardından işin ilk etabı olan 5.000 adet ceket teslimini 20 takvim günü içerisinde geriye kısmı oluşturan ikinci etabını ise en geç 15.11.2022 tarihine kadar tamamlayıp ürünleri teslim etmesi gerektiğini, sözleşmenin ilgili maddesi olan m.2-b hükmünde maddi hata yapılarak 19.000 adet ceketin sözleşmeye konu edilmiş olsa da, yargılamanın geri kalanında sözleşme konusu işin taraflarınca 18.705 adet rüzgar ceketi lider (polarlı) fason üretim sözleşmesi olarak kabul edileceğini, müvekkili şirketin davalı ile tarafı olduğu sözleşme gereğince kesim ile üretim yapılması maksadıyla boyalı kumaş ve boyalı polyester kumaşların sevkiyatını 20.09.2022 ve 05.10.2022 tarihlerinde gerçekleştirdiğini, müvekkili şirketin işin devamı için gerekli olan boyalı ve örgülü kumaşların sevkiyatını ise 12.10.2022 tarihinde gerçekleştirmiş olup 17.10.2022 tarihinde de davalıya boyalı örgülü kumaş, boyalı polyester kumaş ve boyalı kumaş sevkiyatı yapıldığını, müvekkili şirket tarafından davalıya, sözleşme ile üstüne düşen yükümlülüklerini yerine getireceği inancı ile yapılan son sevkiyatın tarihinin ise 21.10.2022 olduğunu, müvekkili şirketin davalı ile tarafı olduğu sözleşme konusu işin tamamlanması maksadıyla sözleşmenin tanzim edilmesine mukabil olarak davalı yükleniciye dilekçe ekinde mübrez cari hesap ekstresi ve banka dekontları ile sabit olmak üzere yekün 785.610,00-TL avans ödemesi gerçekleştirdiğini, müvekkili şirketin sözleşme gereği üzerine düşen bütün yükümlülükleri tam ve eksiksiz bir şekilde yerine getirerek davalıya toplamda ilk etapta 785.610,00-TL avans ödemesi yapmasına ve üretimi yapılacak ürünlerin imalatı için gerekli olan kumaş ve aksesuarın tamamını davalıya teslim etmesine karşılık davalı üretime zamanında başlamadığını, gerekçe olarak imalata uygun atölye bulamadığını şifahen müvekkili şirket yetkililerine bildirdiğini, davalının müvekkili şirkete teslimatı bizzat yapmadığını, müvekkili şirket ile tarafı olduğu işi kendisi yapamayınca sözleşme konusu işin tamamlanması için nam'a ifa yaptırmak adına, dava dışı 3.firmalara yaptırmak için kendisine teslim edilen kumaş ve aksesuarları bu firmalara verdiğini, davalının dava dışı ......... firması ve ... Tekstil firmaları ile müvekkili şirketin tarafı olduğu sözleşme hükümlerinden daha ağır şartları içerir şekilde anlaştığını iddia ettiğini, müvekkili şirketin sözleşme konusu işin süreli olması ve imalat malzeme ve kumaşların zayi olmaması adına mezkur firmaya istediği parayı vermek zorunda kaldığını, dava dışı firmalara yapılan ödemeler için davalıdan muvafakat alındığı göz önüne alınarak davalı tarafın müvekkili şirketten herhangi bir alacağının olduğunun tespit edilmesi halinde cari hesaba dahil edilmesinin, alacağın mahsup edilmesinin gerektiğini, dava konusu sözleşmede birim fiyatın 140,00-TL olarak belirlenmiş olmasına karşılık davalı, dava dışı ......... firması ile birim fiyatı 190,00-TL olarak anlaşmış olduğunu bildirerek bu firmalara ödemeyi bu bedel üzerinden yaptırdığını, müvekkili şirket tarafından ......... firmasına 11.11.2022 tarihinde 239.120,00-TL hakediş ödendiğini, bakiye kısım olan 150.000,00-TL'nin davalı tarafından ödendiğini, davalının sözleşme ile yüklenen edimleri sözleşmeye aykırı olarak tamamlamamış olması nedeniyle doğacak olan tüm sonuçlara katlanmak zorunda olduğunu beyanla, davanın kabulüne, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla HMK m.109 gereğince; müvekkili şirket tarafından davalı yükleniceye ödenen avans ödemelerinin bedeli olarak şimdilik 100,00-TL'nin temerrüt tarihinden itibaren işleyecek olan ticari avans faiziyle birlikte davalıdan tahsiline, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla HMK m.109 gereğince; tespit edilecek olan sözleşmeden doğan cezai şart bedeli olarak şimdilik 100,00-TL'nin temerrüt tarihinden itibaren işleyecek olan ticari avans faiziyle birlikte davalıdan tahsiline, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla HMK m.109 gereğince; sözleşme konusu işin tamamlanması için 3.kişiye yapılan ödemelerin bedeli olarak şimdilik 100,00-TL'nin temerrüt tarihinden işleyecek olan ticari avans faiziyle birlikte davalıdan tahsiline, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla HMK m.109 gereğince; davalının ayıplı imalâttan doğan sorumluluk bedeli olarak şimdilik TBK m.99 gereğince dava tarihindeki 10,00-USD'nin efektif satış kuruna göre harca esas alınan 187.64-TL'nin temerrüt itibaren işleyecek ticari avans faiziyle birlikte davalıdan tahsiline, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla HMK m.109 gereğince; davalının sorumluluğu altında çalınan imalat malzemelerinin ikamesinden doğan zararın bedeli olarak şimdilik TBK m.99 gereğince dava tarihindeki 10,00-USD'nin efektif satış kuruna göre 187.64-TL'nin temerrüt itibaren işleyecek ticari avans faiziyle birlikte davalıdan tahsiline, yargılama giderlerinin ve vekalet ücretinin davalıya tahmiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP : Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davacının sözde alacak taleplerinin miktarlarını, müvekkiline gönderdiği ihtarnamelerde açıkça ve net bir biçimde belirtmiş olduğundan huzurdaki davayı kısmi dava olarak açmasında hukuki menfaati bulunmadığını, huzurdaki davada, mahkememizin yetkili olmadığını, dava konusu uyuşmazlık bakımından müvekkilinin yerleşim yeri mahkemesi olan Ünye Asliye Hukuk'un (asliye ticaret mahkemesi sıfatıyla) yetkili olduğunu, davacı tarafından müvekkili ile aralarında akdedilen 13.09.2022 tarihli 2022/0001 numaralı sözleşme uyarınca davacının kumaş, aksesuar ve imalat için gerekli tüm sair malzemeleri davalı müvekkiline teslim etmesinin ardından müvekkilinin işin ilk etabı olan 5.000 adet ceket teslimini 20 takvim günü içerisinde, geriye kalan kısmı oluşturan ikinci etabını ise en geç 15.11.2022 tarihine kadar tamamlayıp ürünleri davacıya teslim etmesi gerektiği ve kumaşların sevkiyatının 20.09.2022, 05.10.2022, 12.10.2022, 17.10.2022 ve 21.10.2022 tarihlerinde müvekkiline yapıldığının belirtildiğini, davacı tarafından sözleşmenin tanzim edilmesini mukabil müvekkiline 785.610,00-TL avans ödemesi gerçekleştirildiği belirtilmişse de müvekkiline yalnızca 13.09.2022 tarihinde 300.000,00-TL iş avansı ödemesi yapıldığını, davacının müvekkiline 785.610,00-TL avans ödemesi yapıldığını iddia ediyor ise bu iddiasını ispatla mükellef olduğunu, her ne kadar davacı tarafından eksik ödeme yapılmış ve aksesuarlar müvekkiline teslim edilmemiş olsa da, müvekkili tarafından davacının mağduriyet yaşamaması adına üretimler yapılmaya başlandığını, müvekkilinin sözleşme konusu ürünleri, dava dışı 3. kişilere hazırlattığını ve bu kişilerin hakedişlerinin doğrudan dava dışı 3. kişilere ödenmesi için de davacıya bilgi verildiğini, sonrasında dava dışı 3. kişilere ödemeler yapılması adına muvafakatnamelerin imzalandığını, davacı tarafın dava konusu sözleşmeden döndüğünü ve sözleşmeden dönülmesi ile birlikte borç ilişkisinin geçmişe dönük olarak ortadan kalkacağını, tarafların sözleşme ile üstlendikleri borçları ifa etme yükümlülüğünden kurtulacakları gibi daha önce ifa ettikleri edimleri, sebepsiz zenginleşme hükümlerine göre isteyebileceklerini beyan ettiğini, davacı tarafın müvekkili ile aralarında akdedilen sözleşmeyi haksız şekilde 05.12.2022 tarihli ihtarnamesi ile feshettiğini, sonrasında işbu fesihten 3 gün sonra, müvekkilinin üretim yaptırdığı firmalardan olan ve müvekkili vasıtasıyla davacının tanışmış olduğu ... Tekstil firması ile aynı ürünlerin üretimi için 08.12.2022 tarihinde sözleşme imzalandığını, davacı tarafından her ne kadar müvekkili ile ilgisi bulunmayan ve müvekkilinin sorumluluğu bulunmayan hırsızlık olayı nedeniyle müvekkilinin sorumlu tutulmaya çalışılmaktaysa da bu iddiaların da taraflarınca kesinlikle kabulünün mümkün olmadığını beyanla, öncelikle yetkisizlik kararı verilmesine, hukuki yarar şartı yokluğundan usulden reddine, davacının dava konusu tüm taleplerinin reddine, tüm yargılama giderlerinin ve vekalet ücretinin davacı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLER, KABUL VE DEĞERLENDİRME: Dava, alacak istemine ilişkindir.
Dava açılmadan evvel arabulucuya müracaat edilmiş olup işbu dava şartı yerine getirilmiştir.
Mahkememizce Ünye Ticaret Sicili Müdürlüğü'nün, Ünye Vergi Dairesi Müdürlüğü'nün, Ordu Ünye Ticaret Odası Başkanlığı'nın yazı cevabı getirtilerek dosya kapsamına alınmıştır.
Ünye Vergi Dairesi Müdürlüğü'nden gelen cevap doğrultusunda davalının tacir olduğu ve mahkememizin görevli olduğu anlaşılmıştır.
Davalı tarafça yetki itirazında bulunulmuşsa da taraflar arasında yetki sözleşmesi yapıldığı ve mahkememizin yetkili olduğu görülmüştür.
Davacı tarafın bildirmiş olduğu tanıklar dinlenilmiş, tanık ...'ın taraflarca tanık olarak bildirildiği ancak davalı tarafın bildirmiş olduğu diğer tanıkları için masraf yatırması için kesin süre verilmesine rağmen masraf yatırılmadığından davalının diğer tanıklarına davetiye çıkarılamamış ve tanıkları dinlenilmemiştir.
Davalı tarafa ticari defter ve belgelerini sunması için ihtaratlı tebligat usulüne uygun tebliğ edilmiş, davalı tarafça bu yönde bir beyanda bulunulmamıştır.
Davacı tanığı ...'ın dinlenilmesi için Batman 4. Asliye Hukuk Mahkemesi'ne talimat yazılmış, tanık 24/04/2024 tarihli duruşmadaki beyanında; " Ben ......... isimli şirkette üretim müdürü olarak çalışırım, ben söz konusu şirkette yaklaşık 5-6 ay çalıştım benim çalıştığım dönemde davalı ... konfeksiyonel isimli şirket ... aldığı askeri kiyafet (parkayı) fason diktirmek için bize getirdi, 19 bin adet parka yapılacağını söylediler, bunun 3600 adetini bize sipariş ettiler, bizde 3450 civarında diktik ve davacı ...'a teslim ettik, ... konfeksiyon diktiğimiz bu ürünlerin parasını ödemedi, ... bu diktiğimiz ürünlerin parasının bir kısmını ödedi, kalan kısmını ödeyip ödemediğini işten ayrıldığım için bilmiyorum, ... konfeksiyon ise bize malzemeleri eksik gönderdi, daha sonra gecikmeli olarak eksik malzemeleri de bize verdiler, ... şirketini tanıdıkları için bunu sıkıntı oluşturmayacağını söylediler, taraflar arasındaki ihtilaf ... Konfeksiyonun zamanında ürünleri teslim edememesi, bize de zamanında ödeme yapmaması nedeniyle ürünlerin zamanında teslim edilmemesinden kaynaklanmaktadır, bize tüm ödemeleri ... yapmıştır, davacı ile davalı arasındaki sözleşmenin ayrıntıları bilmiyorum, ... firması askeri ürün yapan bir firmadır, dürüst ve sağlam çalışan bir firmadır, ... konfeksiyon ise ... tan aldığı yüksek sayılı işleri farklı firmalara dağıtmaktadır, bu nedenle teslimatta sıkıntı yaşamaktadır, ... konfeksiyon Samsun daki kendi yerinde bu işleri yapamadı, benim bilgim bundan ibarettir. " beyanında bulunmuştur.
Davacı tanığı ...'ın dinlenilmesi için Mardin 1. Asliye Hukuk Mahkemesi'ne talimat yazılmış, tanık 08/01/2025 tarihli duruşmadaki beyanında; "... Tekstil Şirketinden ben dikim işi alarak taşeron olarak üçüncü kişilere dikim yaptırmaktaydım, yine ... Tekstil Şirketinden dikim işi almak için ... Tekstil Şirketinin müdürü Ömür Bey ile görüştüğümde bana davalıya dikim işi verdiklerini bir miktar da avans verdiklerini söylemişti, dikim işi almak istiyorsam davalı ile görüşmemi söyledi, davalının yetkilisi olduğunu bildiğim ......... adlı kişi ile 2022 yılının son aylarında görüştüğümde ... Tekstil Şirketinin işinin ücretinin düşük olması sebebiyle yapmayacaklarını söyledi ve ben bu sebeple davalı taraftan iş almadım, ... Tekstil Şirketi ile görüşerek davalıya verilen işi daha yüksek bir bedelle ben üstlendim, ... Tekstil Şirketi ve davalı arasında sonrasında nasıl ticari ilişki oluştuğunu ya da bu davanın nasıl açıldığını bilmiyorum, benim bilgi ve görgüm bundan ibarettir, tanıklık ücret talebim yoktur. " beyanında bulunmuştur.
Davacı tanığı ... 15/05/2024 tarihli duruşmadaki beyanında; "Ben davacı ... Tekstil A.Ş'de 2019 Eylül ayından bu yana genel müdür yardımcısı olarak görev yapmaktayım, dava konusu sözleşmeyi şirket adına yetkili olarak ben imzaladım, ...'ü hiç görmedik, sözleşmeyi vekili imzaladı, bize işin Ünye'de yapılacağını söylemişti, biz gerekli malzemeyi Bafra'ya gönderdik bunu davalı kendisi istemiştir, Bafra'da kesip Ünye' ye götüreceğini söyledi ben hem kumaş ve aksesuar teslimi sırasında ve üretim aşamasında Bafra'ya gittim, ancak üretime başlamamışlardı, bu söylediğim 2022 yılının Ekin sonuna doğrudur, daha sonrasında kumaş ve aksesuarlar davalı tarafından Bitlis'e götürülmüş bunu bize davalı söylemedi biz başkalarından duyduk, ben Bitlis'e de gittim, diğer tanık ... ile birlikte Bitlis'e gittim orada ......... isimli bir iş yerinde malzemelerimizi bulduk, Bitlis' de kesime başlanmıştı ancak yanlış kesim yapılmıştı bu sebeple biz kesimi durdurduk, bu bahsettiğim zaman Kasım başı idi, oradaki işin başındaki kişi Tamer isimli birisi idi soy ismini hatırlamıyorum, Bitlis'deki iş yeri bize malzemeleri para ödemeden vermedi biz de bu sebeple davalının muvafakati ile .........'a ödeme yaptık, ödeme miktarını tam hatırlamıyorum ancak iki sefer ödeme yaptık, bu süreçte davalı yetkilisi ......... bey ile de irtibat kurduk, o da bize malzemeleri başka yere göndereceğini söyledi, sonra ......... bey ... Tekstil yetkilisi ... ile anlaşmış, malzemeleri Malatya'ya götürmüş, ben Malatya'ya gitmedim ancak ... gitti, Malatya'da uygun yer bulamadıkları için malı hiç indirmeden Mardin Kızıltepe'ye götürmüşler, Kızıltepe'ye ben de gittim, ... da gitti, Kızıltepe'de de yine uygun makine ve tesisat yoktu bunu ......... bey ile de yüz yüze görüştük, sonrasında da ... bey Mersin tarafında atölyesi olduğunu ve bu işi orada yapabileceğini söyledi, yanlış hatırlamıyorsam 200.000,00-TL civarı avans istemişti, Ankara'dan bizim başka yetkili bir arkadaşımız Ünye'ye giderek davalının yetkilisinden ödeme için muvafakat aldı, biz bu muvafakat ile ... beye ön ödeme yaptık, mallar Mersin'e gönderildi, Hakkı bey ile bir personelimiz Mersin'e gitti ben gitmedim, ...'in fasoncusundan bize bir telefon geldi şuan ismini hatırlamıyorum ve bizim malların bir kısmının çalındığını söyledi, kalan mallar Mersin'de başka bir atölyeye gitti, çalınan malların şuan yedieminde olduğunu bize söylediler, ...'in fason takipçisi malın peşinden İstanbul'a gideceğini söyledi ve sonrasında malı ve çalanı yakalattığını söyledi, biz çalınan miktarlar kadar yeniden kumaş ürettirdik ve aksesuar takviyesi yaptık, buna ilişkin faturalar da mevcuttur, sonrasında iş Mersin'de de yapılamadı ve mallar Antep' e götürüldü, Antep'te ...'a ait olmayan bir atölyede işe başlandı, ben Antep'e gittim, süreç çok yavaş işledi ve bir sefer sevkiyat yapabildiler, ...'a muvafakat ile yeniden bir ödeme yaptık, bu sırada davalı ile olan sözleşmenin süresi doldu, sözleşmeyi feshettik, o sırada işin başında ... olduğu için biz onla görüştük ve o işi yapabileceğini söyledi ancak davalı ile yapılan sözleşmede alt üst takım 140 TL iken ... ile yapılan sözleşmede 190 TL olarak kararlaştırıldı, bizim üretilecek ürünleri teslim tarihimiz yaklaşık Kasım ortası idi ancak teslimat Mart ortasını buldu." beyanında bulunmuştur.
Davacı tanığı ... 15/05/2024 tarihli duruşmadaki beyanında;" Ben davacı şirkette fason takipçisi olarak yaklaşık 4 yıldan beri çalışırım, davalı konfeksiyonun sahibi ......... bey'dir ancak yetkili olarak ... resmi olarak kayıtlıymış biz bunu sonradan öğrendik, bizim tüm görüşmelerimiz ......... bey ile olmuştur, sözleşme konusu ürünlerin yapılması için kumaş ve aksesuarları ......... bey Samsun Bafra'ya gönderilmesini istedi, orada kesim yapıldıktan sonra Ordu Ünye'de üretim yapılacağını söyledi, biz de tüm aksesuar kumaş ve gerekli malzemeleri Samsun Bafra'ya gönderdik, sevkiyata sözleşmeden 15-20 gün sonra başladık, ben Samsun Bafra'ya gittim, Samsun Bafra'ya gönderilen tüm kumaş ve aksesuarlar tek tek yazıldı, bunu fabrikada görevli kişiler yapmıştı, işin ne zaman yapılacağını sorduğumuzda ......... bey: " O iş bende işi tertemiz yapacağım 1 ay içerisinde size teslim edeceğim. " dedi. Ürünler ve aksesuarlar yaklaşık 18 gün depoda kaldıktan sonra tekrar araca yüklendi, ben ......... beye ürünlerin niye araca yüklendiğini sordum, siz ne yapacaksınız o iş bende dedi, ürünlerin nereye gideceğini söylemedi, 1 haftalık süreçte biz kendisini defalarca aradık birkaç gün telefonlara dahi bakmadı sonra bir gün telefona baktı " Cehennemin dibindeyim doğudayım ben size haber vereceğim. " dedi. Ürünler Bitlis'e gittikten sonra orada da aksesuarlar ve kumaşlar dağıtılmış, ürünlerin Bitlis'e gittiğini ......... bey söylemişti biz de Bitlis'e gittik ancak atölyenin yetersiz olduğunu ve ürünlerin dağıtıldığını gördük, ben bu durumu görünce kendi şirket yetkililerime haber verdim ve ürünün üretimini durdurdum, çünkü ürünler istediğimiz gibi kesilmiyordu, yaklaşık 4.000 tane ürün kesilmiş vaziyette ve yarı mamul olduğu için bunları tamamlattırdık, geri kalanları kestirmedik, bu ürünler defolu idi ve çoğu aksesuarımız kaybolmuştu, Ömür bey de Bitlis'e gelmiş idi, ben Bitlis ve Muş arasında yaklaşık 20-25 gün arası uğraştım, ancak ürünleri toparlayamadık, Malatyalı ... isimli firmanın yetkilileri geldi, ürünleri tıra yükledi, Malatya'da indirileceğini söylediler ancak Malatya'ya gittiğimde tırda bir gün durdu, sonrasında Mersin ve Adana tarafına ürünler gönderilmiş ben birebir gitmedim, bizim davalıya gönderdiğimiz ürünler ile en son Mersinde ki ürünler arasında yaklaşık 40 top kumaşımız ve birçok aksesuarımız eksik çıkmış, sonra oradan da malzemeler Antep'e gitmiş ben de Antep'e gittim, Antep'te sayımlarda aksesuarlarda çok eksik olduğunu öğrendim ve yeniden aksesuar talebinde bulunduk. " beyanında bulunmuştur.
Uyuşmazlık konusunda rapor düzenlenmesi amacıyla dosya bir nitelikti hesap uzmanı, bir mali müşavir ve bir konfeksiyon konusunda uzman bilirkişiye tevdi edilmiş, alınan 10/02/2025 tarihli bilirkişi heyet raporunda; taraflarına tevdi edilen defter ve belgelere göre; yapılan incelemede davacıya ait 2022 mali yılına ait ticari defterlerin tasdik bilgilerinin 13/12/2011 tarihli ve 28141 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Elektronik Defter Genel Tebliği (Sıra No: 1) uyarınca e-defter uygulamasına tabi olduğu, Yevmiye ve Defteri-Kebir defterlerini elektronik ortamda, envanter defterini fiziki (Kağıt) ortamda tuttuğu tespit edilmiş olup, e-defter beratları mevzuatta belirtilen sürelerde oluşturulmuş olup, fiziki ortamda tutulan envanter defteri tasdik onayının yasal süresi içinde noter tasdiki yaptırıldığı, davacı Nunatek Tekstil A.Ş.'nün 2022 hesap dönemine ilişkin ticari defterlerine ait tasdik işlemlerinin 6102 Sayılı TTK'nın 64/1 gereğince yasal süreleri içinde e-beratlarının alındığı, defterlerin kanunun 65. Maddesinde belirtildiği şekilde tutulduğu, defterlerin 6100 Sayılı HMK'nın 222/2 maddesine göre defterler kayıtlarının kendi içinde birbirini doğruladığının bilirkişi heyetlerince görülmüş olup; sahibi lehine delil niteliğinde olup/olmadığı hususunun mahkemenin takdirinde olduğu, davacı şirketin, davalı ile tarafı olduğu sözleşme konusu işin tamamlanması maksadıyla sözleşmenin tanzim edilmesine mukabil olarak davalı yükleniciye 785.610,00TL avans ödemesi gerçekleştirmiş olduğu, ilgili ödemenin davacının muhasebe kayıtlarında ve ayrıntısı raporun IV. Bölümünde ayrıntılı olarak izah edildiği üzere kayda alındığı, dosya muhteviyatında yer alan belgelere göre davacı tarından davalı adına yaptırılan iş karşılığında ......... firmasına 11.11.2022 tarihinde 239.120,00TL hakediş ödemesinin yapılmış olduğu, ilgili ödemenin davacının muhasebe kayıtlarında ve ayrıntısı raporun IV. Bölümünde ayrıntılı olarak izah edildiği üzere kayda alındığı, davalı tarafından davacı şirkete gıyabında seri şekilde GIB2022000000024 numaralı, 28.11.2022 tarihli GIB2022000000037 numaralı ve 29.11.2022 tarihli GIB.........036 numaralı e-Arsiv fatura tanzim edilmiş olduğu ve davacıya elektronik ortamda göndermiş olduğu ancak dosya muhteviyatında yer alan belgeler ve .........Çankaya/ANKARA adresinde yapılan yerinde inceleme sonucunda davalının tanzim ettiği ve davacıya tevdi edildiği iddia edilen faturaların davacının defter, kayıt ve belgeleri arasında yer almadığı, sözleşme konusu işin süresinin malzeme tesliminden itibaren 64 gün olması icap edeceği düşünüldüğünde işin tamamının teslim edilmesi gereken tarih 13.12.2022 olacağından, davacının fesih bildiriminde bulunduğu 01.12.2022 tarihi itibariyle işin süresi sona ermemiştir. bu sebeple davacının sözleşmeyi feshinin haklı fesih niteliği taşımadığı, davalının sözleşme kapsamında yaptığı işin bedeli 520.430,40 TL, alt yüklenicisi dahil aldığı ödeme ise 1.150.730,00 TL olduğuna göre, davacının davalıdan istirdatını talep edebileceği tutarın 630.299,60 TL olduğu, davacının cezai şart alacağına, kalan iş için üçüncü şahsa ödemek durunda kaldığı farka, ayıplı imalat iddiasına ve bir kısım malzemenin davalı yerinde iken çalındığı iddiasına dayalı alacak ve tazminat taleplerinin yerinde olmadığı rapor edilmiştir.
Davacı vekilinin itirazlarının değerlendirilmesi ve gerekirse terditli ek rapor düzenlenmesi için alınan 10/06/2025 tarihli bilirkişi ek raporunda; taraflar arasında düzenlenen 13.09.2022 tarihli sözleşmenin 2. maddesi gereğince malzeme davacı tarafından temin edilecek, işin yapımına kumaş ve aksesuarların teslimiyle başlanacaktır, eser sözleşmesi mahiyetli bir sözleşmede eserin imali için gerekli malzemenin iş sahibi tarafından temin edilmesinin kararlaştırılmış olması halinde işin süresi malzemenin yükleniciye teslim edildiği tarihten başlaması sözleşme ilişkisinin icabıdır, sözleşme ile ilk partiyi oluşturan 5000 ceket için malzeme tesliminden itibaren 20 gün, kalan 13.705 ceket için ise 15.11.2022 tarihine kadar süre kararlaştırılmıştır, sevk irsaliyelerine göre son malzeme 21.10.2022 tarihinde sevk edilmiştir. Buna göre ilk partinin tesliminin (21.10.2022 + 20 gün) 09.11.2022 tarihinde gerçekleşmesi gerekeceği, sözleşmede ikinci parti teslimi için iş süresi öngörülmeyip teslim tarihi belirlenerek kesin vade öngörüldüğü ancak 5000 ceketlik ilk parti için malzeme tesliminden itibaren 20 gün süre tanınmışken, kalan 13.705 ceket için malzeme teslim tarihi dikkate alınmadan, malzeme teslim tarihine göre ilk parti tesliminden 6 gün sonrasına tekabül eden kesin tarihli vadede işin bitirilip teslim edilmesi mümkün olabilecek bir durum olmadığı, malzeme tesliminden itibaren makul süre hesabı iki tarafa borç yükleyen sözleşme ilişkisinin ve taraflar arasındaki ceket dikilmesi konulu tekstil ürünü imal etme işinin gereği olduğunu, öncelikli edim olan malzeme teminini işin teslimi için kararlaştırılan kesin vade öncesinde makul sürede yerine getirmeyen davacının işin kesin vadede teslim edilmediğini ileri sürmesinin mümkün görülmediği, bu sebeple, işin tamamı için sözleşme tarihinden itibaren 64 günlük bir sürenin öngörüldüğü, bu sürenin malzeme teslim tarihinden başlaması durumda işin tamamının teslim edilmesi gereken tarihin (21.10.2022 + 64 gün) 13.12.2022 olması icap edeceği yönündeki değerlendirmelerinde değişiklik olmadığı, davalının malzemenin teslim edildiği 21.10.2022 tarihinden itibaren 20 gün içinde 5.000 adet ceket teslim yükümlülüğünü yerine getirmediği ve bu sebeple kusurlu olduğunun sabit olduğu, buna karşılık davacının 22.11.2022 tarihli ihtarında ve 01.12.2022 tarihli fesih bildiriminde, 5.000 ceketlik ilk partinin teslimindeki gecikmeyi yada geçen sürede yapılan işe göre tüm işin makul bir sürede bitirilemeyeceğini değil sözleşme konusu 18.705 adet ceketin tamamının teslim edilmemiş olmasını gerekçe gösterdiğini, halbuki işin süresinin malzeme tesliminden itibaren 64 gün olması icap edeceği düşünüldüğünde işin tamamının teslim edilmesi gereken tarih 13.12.2022 olacağından, davacının fesih bildiriminde bulunduğu 01.12.2022 tarihi itibariyle işin süresi sona ermemiştir. Bu sebeple davacının sözleşmeyi feshinin haklı fesih niteliği taşımadığı yönündeki kanaatlerinde de değişiklik olmadığı, davacı çalışanlarınca düzenlenen 26.11.2022 tarihli tutanağa göre, davalı alt yüklenicisi konumundaki ......... Tekstil firması marifetiyle (3620 – 84 – 94) 3442 adet ceket imal ve teslim etmiştir. Ceket birim fiyatı 140,00 TL+KDV olduğuna göre, davalının hak ettiği iş bedelinin (3.442 adet x 140 TL x %8 KDV) 520.430,40 TL olduğu, davacının, daha sonra sözleşme imzaladığı ve davalı alt yüklenicisi olarak imalat yapmadığı anlaşılan ... isimli şahsa yaptığı ödemeler dahil edilmeden, davalıya ve davalı alt yüklenicisi ......... Tekstil firmasına ödediği tutar, 13.09.2022 tarihinde 300.000,00 TL, 19.09.2022 tarihinde 485.610,00 TL, 11.11.2022 tarihinde 239.120,00 TL, 22.11.2022 tarihinde 75.000,00 TL, 28.11.2022 tarihinde 51.000,00 TL olmak üzere toplam 1.150.730,00 TL olduğu, davalının sözleşme kapsamında yaptığı işin bedeli 520.430,40 TL, alt yüklenicisi dahil aldığı ödeme ise 1.150.730,00 TL olduğuna göre, davacının istirdatını talep edebileceği tutarın (1.150.730 – 520.430,40) 630.299,60 TL olduğuna ilişkin görüşlerinin de değişmediği, 13.09.2022 tarihli sözleşmenin davacı tarafından haksız feshedildiği dikkate alındığında, davacının sözleşmenin 5. maddesinde düzenlenen cezai şart hükümlerine istinaden alacak talep imkanının olmayacağının düşünüldüğü, bununla birlikte mahkemece davacının cezai şart alacağı talep edebileceği kanaatine varması halinde cezai şart alacağı tutarın sözleşmeye göre teslim tarihi olan 15.11.2022 ila fesih bildirim tarihi olan 01.12.2022 arası 15 gün için sözleşmenin 5.c maddesi gereğince sözleşme bedelinin %1'ine tekabül eden (2.618.700 x %1) 26.187,00 TL üzerinden (26.187 x 15) 392.805,00 TL olarak hesap edildiği, davacının fesihte haklı olmaması sebebiyle kalan iş için üçüncü şahsa ödemek durunda kaldığı farkı davalıdan talep edemeyeceği, mahkemece talep edilebileceği kanaatine varılması halinde kaçırılan fırsat tazminatı için feshedilen sözleşme konusu fiyattan sonra gelen en iyi ikinci teklif tutarı bilinmeden yada bu konuda ispat vasıtası sunulmadan hesap yapılmasının mümkün olmadığı, teslim olunan iş sayısında tarafların iddia ve savunmaları itibariyle davacının 26.11.2022 tarihli tutanağında ayıplı olduğu bildirilen ceketler için iş bedeli hesabı yapılmadığından ayıplı imalat iddiasına istinaden alacak talep edemeyeceği, malzemenin davalı yedinde iken çalındığı iddiasına ilişkin yediemin tutanağı haricinde yetkili makamlarca soruşturma yapıldığına ilişkin bilgi, belge sunulmadığı için zarar hesabı yapılamayacağı rapor edilmiştir.
Bilirkişi raporları taraflara tebliğ edilmiş. Davacı tarafça itirazları sunulmuş, davalı vekilince bilirkişi raporuna itiraz dilekçesi sunulmamakla, vekillikten çekildiğinden bahisle tebligatın asile yapılması talep edilmişse de 6100 sy HMK'nın 82. Maddesi gereği vekilin vekillik görevi devam ettiğinden bu talebi reddedilmiştir.
Taraflar arasındaki ihtilaf; davalı yüklenicinin davacı şirket ile yapmış olduğu olduğu 13.09.2022 tarihli, “18.705 adet rüzgar ceketinin polarlı (lider) fason üretimi işine ilişkin” 2022/0001 no'lu sözleşme gereğince davalının kendisine yüklenilen edimlerini sözleşme ile belirlenen sürede ve eksiksiz teslim edip etmediği, etmemesi halinde zarar doğup doğmadığı,doğmuş ise miktarı, işlerin kısmi olarak yapılıp yapılmadığı, yapılmış ise hatalı ifa edilip edilmediği, hatalı ifa edilmiş ise doğan zararın miktarı, davacı tarafından davalıya avans ödemesi yapılıp yapılmadığı, miktarı, avans ödemesinin davacıya iadesinin gerekip gerekmediği, sözleşme ile öngörülen cezai şartın tahsilinin gerekip gerekmediği, çalındığı iddia olunan malların bedelinin davacıya iadesinin gerekip gerekmediği, davacı tarafından işin tamamlanması için üçüncü kişilere ödeme yapılıp yapılmadığı, yapılmış ise bunun davacıya iadesinin gerekip gerekmediği, davacının davalıya teslim etmesi gereken aksesuarların teslim edilip edilmediği noktasında toplanmıştır.
Davacı vekili 01/10/2025 tarihli harçlandırılmış ıslah dilekçesi ile avans ödemesi bedeli talebini 630.299,60-TL'ye, cezai şart bedeli talebini 392.805,00-TL'ye çıkarmış ve bu miktarın hüküm altına alınmasını istemiştir.
Yapılan yargılama sonucunda; taraflar arasında 13.09.2022 tarihli, “18.705 adet rüzgar ceketinin polarlı (lider) fason üretimi işine ilişkin” 2022/0001 no'lu sözleşme imzalandığı, davalının sözleşmenin yüklenicisi konumunda olduğu, sözleşme gereğince, davalının davacı şirketten kumaş, aksesuar ve imalat için gerekli tüm sair malzemelerin teslim almasının ardından işin ilk etabı olan 5.000 adet ceket teslimini 20 takvim günü içerisinde geriye kısmı oluşturan ikinci etabını ise en geç 15.11.2022 tarihine kadar tamamlayıp ürünleri teslim etmesi gerekmekte olduğu görülmüştür. Davacı şirketin kumaşların sevkiyatını 20.09.2022, 05.10.2022, 12.10.2022, 17.10.2022 ve 21.10.2022 tarihlerinde gerçekleştirdiğine dair e-irsaliyeleri dosyaya sunduğu ve davalı tarafça cevap dilekçesiyle, taraflar arasında kararlaştırılan tarihten sonra kumaş tesliminin yapıldığının belirtildiği ve davacı tanıklarının gerekli malzemeyi Samsun/Bafra'ya gönderildiğine dair beyanlarının birlikte değerlendirilmesi sonucunda davacı tarafça sözleşme gereği kumaş, aksesuar ve imalat için gerekli tüm sair malzemelerin davalıya teslim edildiği mahkememizce kabul edilmiştir.
Taraflar arasında düzenlenen 13.09.2022 tarihli sözleşmenin 2. Maddesi gereğince malzemenin davacı tarafından temin edileceği, işin yapımına kumaş ve aksesuarların teslimiyle başlanacağı, ilk partiyi oluşturan 5000 ceket için malzeme tesliminden itibaren 20 gün, kalan 13.705 ceket için ise 15.11.2022 tarihine kadar süre kararlaştırıldığı, sevk irsaliyelerine göre son malzemenin 21.10.2022 tarihinde sevk edildiği, buna göre ilk partinin tesliminin 09.11.2022 tarihinde gerçekleşmesi gerekeceği, dosyadaki tanık beyanları, defter kayıtları ve ihtarname içeriği dikkate alınarak davalı tarafça 21.10.2022 tarihinden itibaren 20 gün içinde 5.000 adet ceket teslim yükümlülüğünü yerine getirmediği ve bu sebeple kusurlu olduğu, davacı tarafından sözleşmenin haklı nedenle feshedildiği anlaşılmıştır. Her ne kadar davalı tarafından, davacı şirkete G.........024 numaralı, 28.11.2022 tarihli G.........37 numaralı ve 29.11.2022 tarihli GI........0036 numaralı e-Arsiv fatura tanzim edilmiş ise de davacının defter ve kayıtlarında bu faturaların kayıtlı olmadığı görülmüştür. Davacının ticari defterlerinin sahibi lehine delil niteliğinde olduğu ve davalının ticari defterlerini sunmadığı görülmüş, davacının ticari defter kayıtları doğrultusunda; davacı şirketin davalı yükleniciye 785.610,00-TL avans ödemesi gerçekleştirtiği görülmüş olup, iade edilmesi gereken avans ödemeleri bedeli konusunda bilirkişi raporunda yapılan hesaplama hükme esas alınmış ve davalının 630.299,60 TL avans iadesi borcunun bulunduğu, davacının, sözleşmeye göre teslim tarihi olan 15.11.2022 ila fesih bildirim tarihi olan 01.12.2022 arası 15 gün için sözleşmenin 5.c maddesi gereğince sözleşme bedelinin %1'ine tekabül eden (2.618.700 x %1) 26.187,00 TL üzerinden (26.187 x 15) 392.805,00 TL cezai şart alacağının bulunduğu, temerrütün 22.11.2022 tarihli ihtarnamede belirtilen süre ve ihtarnamenin tebliğ tarihi dikkate alınarak 12/12/2022 tarihinde oluştuğu anlaşıldığından davanın kısmen kabulü ile 630.299,60-TL avans ödemeleri bedeli ile 392.805,00-TL cezai şart bedelinin 12/12/2022 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine karar verilmiştir. Davacının, kalan iş için üçüncü şahsa ödemek durunda kaldığı fark talebine, ayıplı olduğu bildirilen ceketler için iş bedeli talebine ve malzemenin davalı yedinde iken çalındığı iddiası ile zararın tazmini talebine ilişkin olarak yapılan incelemede bu talepler yönünden ispata elverişli delil sunulmadığından hesaplama yapılamayacağından reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davanın Kısmen KABULÜ ile; 630.299,60-TL avans ödemeleri bedeli ile 392.805,00-TL cezai şart bedelinin 12/12/2022 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine,
2-Fazlaya ilişkin istemin reddine,
3-Alınması gerekli karar ve ilam harcı 69.888,28-TL olduğundan, peşin alınan 17.648,90-TL'den (peşin harç + ıslah harcı) mahsubu ile bakiye 52.239,38-TL harcın davalıdan tahsili ile Hazineye irat kaydına,
4-Zorunlu arabuluculuk gideri olan 3.120,00-TL'nin kabul ret oranına göre hesaplanan 3.118,44-TL'sinin davalıdan, geri kalan 1,56-TL'sinin davacıdan tahsili ile Hazine'ye irat kaydına,
5-Davacı duruşmada kendisini bir vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT uyarınca hesaplanan 159.465,69-TL'nin davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine,
6- Davalı duruşmada kendisini bir vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT uyarınca hesaplanan 475,28-TL'nin davacıdan tahsili ile davalıya ödenmesine,
7-Davacı tarafından yatırılan 17.854,40-TL harç toplamı ile 15.542,25-TL posta, tebligat, bilirkişi ücreti olmak üzere toplam 33.396,65-TL yargılama giderinin kabul ret oranına göre hesaplanan 33.379,95-TL'sinin davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine, geri kalan kısmının davacı üzerinde bırakılmasına,
8-Taraflarca yatırılan gider avansından artan kısmın yatırana iadesine,
Dair, taraf vekillerinin yüzüne karşı, kararın tebliği tarihinden itibaren 2 hafta içinde Ankara Bölge Adliye Mankemesine istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 10/12/2025