T.C. ANKARA 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
T.C.
ANKARA
1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TÜRK MİLLETİ ADINA
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO : 2023/775 Esas
KARAR NO : 2024/619
HAKİM : ... ...
KATİP : ... ...
ASIL DAVA YÖNÜNDEN
DAVACI : 1- ...
VEKİLLERİ : Av. ... - ....
Av. ... - ....
DAVALI : ... - ...
...
VEKİLİ : Av. ... - ....
DAVA : İtirazın İptali (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar Nedeniyle)
DAVA TARİHİ : 08/09/2022
KARAR TARİHİ : 21/10/2024
BİRLEŞEN DAVA YÖNÜNDEN
( .... Sayılı Dosyası)
DAVACI : ...
... ...
VEKİLLERİ : Av. ... - ....
Av. ... ....
DAVALI : ...
...
VEKİLİ : Av. .... .
DAVA : İtirazın İptali (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar Nedeniyle)
DAVA TARİHİ : 29/05/2023
KARAR TARİHİ : 20/03/2024
KR.YZL.TARİHİ : 21/11/2024
Mahkememizde görülmekte bulunan Asıl dava yönünden İtirazın İptali, Birleşen dava yönünden İtirazın İptali davasının yapılan açık yargılaması sonunda;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ :
ASIL DAVA YÖNÜNDEN
TALEP :
Davacı vekilince mahkememize sunulan dava dilekçesinde özetle; 28/08/2020 tarihinde davalıya ait ... plakalı aracın sebebiyet verdiği trafik kazası neticesinde müvekkiline ait ... plakalı aracın hasarlandığını, müvekkile ait araçta oluşan zararın tespiti ve tazmini adına, davalı tarafa ait ... plakalı aracın ZMMS Sigortacısı ... A.Ş'ye karşı dava açıldığını, .... E. Sayılı dosyası kapsamında gerçekleştirilen yargılama neticesinde, kazanın meydana gelmesinde ... plakalı araç sürücüsünün atfı kabil bir kusurunun bulunmadığının, ... plakalı araç sürücüsünün ise %100 oranında tam ve asli kusurlu olduğunun, işbu kaza sebebiyle ... plakalı araçta toplam 272.911,97 TL tutarında hasar meydana geldiğinin tespit edildiğini, kazaya sebebiyet veren ... plakalı aracın maliki davalı ... Oto. San. Tic. Ltd. Şti. ve bu aracın sigortacısı ... A.Ş'nin zarardan teselsül hükümleri dairesinde sorumlu olmakla, teselsül sorumlularından birine karşı .... E. Sayılı dosyası kapsamında gerçekleştirilen tespitlerin, uyuşmazlık konuları ve vakıa tamamen aynı olduğundan, huzurdaki dosyada davalı sıfatını haiz ... Oto. San. Tic. Ltd. Şti. İçin de bağlayıcı olduğunun kabulü gerektiğini, bu doğrultuda .... E. Sayılı dosyası kapsamında tespit edilen 272.911,97 TL'den sigorta şirketinin sorumlu olduğu 41.000,00 TL'nin mahsubu ile 231.911,97 TL tutarındaki bakiye hasar bedelinden davalı ... Oto. San. Tic. Ltd. Şti'nin de sorumlu durumda olduğunu, işbu kaza sebebiyle müvekkile ait araçta oluşan 100.000,00 TL tutarındaki değer kaybının da zarara sebebiyet veren davalı tarafından giderilmesinin gerektiğini, müvekkile ait araçta meydana gelen ve ZMMS poliçe limitlerini aşan zararın tazminine ilişkin olarak ....E. Sayılı dosyası kapsamında başlatılan icra takibine davalı tarafça itiraz edildiğini beyanla, davalı tarafından yapılan itirazın iptali ile takibin devamına karar verilmesini, alacağın likit durumda olduğu gözetilerek davalının alacağın %20'sinden az olmamak üzere icra inkar tazminatına mahkum edilmesini, yargılama giderleri ve avukatlık ücretinin davalı üzerine bırakılmasını talep ve dava etmiştir.
CEVAP :
Davalı vekilince mahkememize sunulan cevap dilekçesinde özetle; kazaya karışan ... plakalı aracın, müvekkil şirket tarafından ... isimli şirkete uzun yıllardan beri kiraya verilmekte olup, yine kaza tarihi kapsayan şekilde 20/06/2020 tarihli kira sözleşmesi ile de 6 aylığına bu şirkete kiraya verildiğini, müvekkilin taraf sıfatı bulunmadığından davanın usulden reddedilmesi gerektiğini, davacının icra takibine ve huzurdaki dosyaya dayanak olarak sunduğu .... E. Sayılı dosyasında alınan bilirkişi raporu ile ... hizmetleri tarafından düzenlenen ekspertiz raporunu kabul etmediklerini, geçerli ve doğru bir tespit yapılabilmesi açısından ....'nden hem de ... Fen Heyetinden rapor alınmasının zorunluluk arz ettiğini, davacının değer kaybı tazminatı talebine yönelik dosyada herhangi bir delil bulunmadığını, davacının söz konusu hesaplamayı nasıl yaptığının belirsiz olduğunu, talep edilen miktarın fahiş olduğunu, davacının değer kaybı tazminatına ilişkin talebinin reddinin gerektiğini beyanla, cevap dilekçesinin kabulü ile öncelikle davanın husumetten reddini, aksi takdirde davanın esastan reddini, davacı aleyhine dava konusu alacağın %20'sinden aşağı olmamak üzere kötüniyet tazminatına hükmedilmesini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
BİRLEŞEN DAVA YÖNÜNDEN
TALEP :
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; 28/08/2020 tarihinde davalı şirketin uzun dönem kiracısı olduğu ... plakalı aracın sebebiyet verdiği trafik kazası sonucu müvekkiline ait ... plakalı ... model ... marka aracının hasar aldığını, kaza sebebiyle müvekkiline ait ... plakalı araçta oluşan zararın tespiti ve tazmini için davalı tarafa ait ... plakalı aracın ZMMS sigortacısı ... A.Ş.'ye dava açıldığını, .... esas sayılı dosyası kapsamında yargılama gerçekleştiğini, müvekkiline ait araçta meydana gelen ve ZMMS poliçe limitini aşan zararın tazminine ilişkin olarak .... esas sayılı dosyası kapsamında başlatılan icra takibine davalı tarafça itiraz edildiğini ve takibin durdurulduğunu, davalı tarafın yaptığı itirazın haksız olduğunu bu nedenle yapılan itirazın iptali ile %20'den az olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı üzerinde bırakılmasını talep ettiği görülmüştür.
CEVAP :
Davalı vekilinin cevap dilekçesinde özetle; Davacı tarafın 28/08/2020 tarihinde müvekkile ait ... plakalı araç ile davacıya ait ... plakalı araçların karışmış olduğu trafik kazasında davacıya ait aracın hasarlandığını, ancak zaman aşımı sebebiyle davanın reddine karar verilmesi gerektiğini, davacının icra takibine ve işbu mahkemede ki dosyaya dayanak olarak sunduğu .... Esas sayılı dosyasında alınan bilirkişi raporu ile ... hizmetleri tarafından düzenlenen ekspertiz raporunu kabul etmediklerini, ilgili raporun müvekkilinin iddia ve delillerinin değerlendirilmediği ve itiraz hakkının bulunmadığı bir rapor olduğunu, davacının davaya konu icra takibi ile talep etmiş olduğu faizin, faiz türünün ve oranınında kabulünün mümkün olmadığını bu nedenle davanın usulden reddine aksi takdirde esastan reddine, davacı için %20'den aşağı olmamak üzere kötü niyet tazminatına, yargılama giderleri ve vekalet ücretinini davacı üzerinde bırakılmasını talep ettiği görülmüştür.
GEREKÇE :
Dava, asıl ve birleşen dava yönünden Haksız Eylemden Kaynaklanan İtirazın İptali davasıdır.
Taraflar arasındaki ihtilafın; asıl dava yönünden ,davacıya ait ... plakalı araç ile davalıya ait ... plakalı aracın 28/08/2020 tarihinde yapmış oldukları kaza neticesinde davacının araçta meydana gelen kaza nedeni ile oluşan hasar bedelinin istenmesine yönelik ....Esas sayılı icra takibine davalı itirazının yerinde olup olmadığı, davalı aracının uzun süre kiralanması nedeni ile taraf sıfatının bulunup bulunmadığı noktasında toplanmıştır.
Asıl ve birleşen davaya yönelik; ....Esas sayılı dosyasının Uyap sureti, .... Esas sayılı dosyasının Uyap kayıtları, tramer kayıtları, araç kiralanmasına ilişkin sözleşme ve belgeler, ... yazıları, ... A.Ş'nin yazıları, BA-BS formları ilgili yerlerden getirtilerek dosya arasına alınmıştır.
Bam kaldırma ilamından önce; Mahkememizin ...., 30/01/2023 tarihli kararı ile davanın pasif husumet ehliyeti yokluğu nedeni ile reddine ilişkin karar verilmiş, verilen kararın taraf vekillerince istinaf edilmesi üzerine .... 11/10/2023 tarihli ilamı ile "...Bu durumda mahkemece davalı ve dava dışı ... arasında uzun süreli ve 3.kişileri bağlayacak güçte bir kira sözleşmesinin bulunup bulunmadığı, aracın fiilen teslim edilip edilmediği, ekonomik yararlanmanın kime ait olduğu, kira sözleşmesi ve kira bedelinin ... bildirilip bildirilmediği hususları araştırılarak ve gerektiğinde işleten ve kiracının ticari defter ve kayıtları üzerinde konusunda uzman bir bilirkişi marifetiyle inceleme yaptırılmak suretiyle, kira sözleşmesinin fatura, ruhsat ve cari hesap hareketleri gibi yan delillerle desteklenip desteklenmediği, davalının işletenlik sıfatının devam edip etmediği hususları tartışılarak sonucuna göre karar verilmesi gerekirken eksik inceleme ve hatalı gerekçe ile yazılı şekilde hüküm kurulması isabetli görülmemiştir.." ilamı ile kaldırılmasına karar verilmekle işbu esasa kayıt olmuştur.
Bam kaldırma ilamından önce; 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanununun 85/I. maddesinde, işletenin hukuki sorumluluğu düzenlenmiş, anılan kanunun 3. maddesi ile işletenin tanımı yapılmıştır. Buna göre işleten; "Araç sahibi olan veya mülkiyeti muhafaza kaydıyla satışla alıcı sıfatıyla sicilde kayıtlı görünen veya aracın uzun süreli kiralama, ariyet veya rehni gibi hallerde kiracı, ariyet veya rehin alan kişidir." şeklinde tanımlanmıştır. Aynı maddenin son cümlesinde ise; “Ancak ilgili tarafından başka bir kişinin aracı kendi hesabına ve tehlikesi kendisine ait olmak üzere işlettiği ve araç üzerinde fiili tasarrufu bulunduğu ispat edilirse, bu kimse işleten sayılır.” şeklinde sorumluluk kapsamı açıklanmıştır.
Bam kaldırma ilamından sonra; 21/07/2024 tarihli bilirkişi raporunda, davalı şirketler arasında imzalanan araç kiralama sözleşmesinin 28.08.2020 kaza tarihi itibarıyla geçerli olduğu ve kazaya sebebiyet veren ... plakalı aracın davalı ... tarafından diğer davalı ... Ltd. teslim edilmiş olduğunun anlaşıldığı, iki davalı şirket arasındaki ticari faaliyet sebebi ile; davalı ... tarafından 2020 yılında tanzim edilen araç kira faturalarının, her iki şirket tarafından BA-BS Formları ile vergi dairesine beyan edilmiş olduğunun tespit edildiği, davalı şirketlerin 2020 yılı ticari defter kayıtlarında; kazaya karışan ... plakalı araca ilişkin kira faturalarının kayıtlı olduğu ve fatura bedellerine istinaden yapılan ödemelerin kayıtlı olduğu, davaya konu ... plaka sayılı, ... marka, ....tip, ... model taşıtın onarım bedelinin dönem itibarı ile 272.911,97TL şeklinde kabulü gerektiği, ... plaka sayılı, ... marka, .... tip, ... model taşıtın kaza tarihindeki değer kaybının 50.000,-TL mertebesinde gerçekleşeceği, tazminat talep eden davacıya ait ... plaka sayılı araçta 272.911,97-TL hasar onarım zararı ve 50.000,00 TL Değer kaybı zararı olmak üzere 322.911,97 TL olacağı ve ZMSS şirketinden tazmin edilen 41.000,00 TL sonrası bakiye 281.911,97 -TL zarar oluştuğu kanaatine varıldığını, Davalı ... San. ve Tic, Ltd. Şti. ile davalı ... Tic. Ltd. Şti. arasında 20.06.2020 tarihinde imzalanan ... ile; dava konusu ... plakalı aracın da içerisinde bulunduğu 4 adet araç kiralanmış olduğu, 01.07.2020-31.12.2020 dönemi için aylık 7.890.- TL+KDV = 9.310,20 TL ödeneceğinin belirlenmiş olduğu, davalı şirket tarafından aylık kira faturaları düzenlendiği, faturaların içeriğinde dava konusu ... plakalı araç kira bedeli bulunduğu ve faturalara istinaden diğer davalı şirket tarafından ödemelerin yapılmış olduğu banka dekontlarından anlaşıldığı, Mahkeme tarafından işleten olarak:... plakalı aracın maliki ... olacağına hükmedilmesi durumunda asıl dava olan .... E davalısı ... San. ve Tic, Ltd. Şti tespit edilen bakiye 281.911,97 TL zarardan sorumlu olacağı, ... plakalı aracın kiralayanı ... Tic, Ltd. Şti. olacağına hükmedilmesi durumunda Birleşen dava olan .... E davalısı ... Tic. Ltd.
Şti. tespit edilen bakiye 281.911,97 -TL zarardan sorumlu olacağı rapor edilmiştir.
...., 20/03/2024 tarihli birleştirme kararı ile mahkememiz dosyası üzerinden yargılamanın devamına karar verilmiştir.
Anılan dosya kapsamında ....E. Sayılı dosyası incelenmişi 231.911,97 TL asıl alacak +100.000,00 TL işlemiş faiz toplamı 458.631,87 TL üzerinden itirazın iptali davası açılmış olup alınan bilirkişi raporu doğrultusunda;
Asıl dava yönünden davalı ...'ne karşı açılan davanın davalının işleten olmadığının anlaşılması karşısında,pasif dava şartı ehliyeti noksanlığı sebebi ile davanın reddine, birleşen dava yönünden ise ; ... plakalı aracın davalı tarafından kiralandığı hususu anlaşılmış bu hali ile işleten sıfatına haiz olduğu bu hali ile davacıya araçtaki onarım bedeli ve değer kaybından sorumlu olacağı,icra takibinden talep edilen işlemiş faiz usul ekonomisi gereği resen işlemiş faiz alacağı 76.718,67-TL hesaplanarak (kaza tarihi 28/08/2020 takip tarihi 10/03/2023 tarihleri arasında 924 gün için 281.911,97 TL ana para x %10,75(avans faiz) / 365 x924=76.718,67-TL) .... esas sayılı dosyasına asıl alacak 231.911,97-TL hasar onarım bedeli + 50.000,00-TL değer kaybı = 281.911.97-TL ve 76.718,67-TL işlemiş faiz toplamı 358.630,64-TL üzerinden takibin iptali ile fazlaya ilişkin istemin reddine, asıl alacak yargılamayı gerektirdiğinden icra inkar tazminatı talebinin reddine dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM :
-Asıl dava yönünden
1-Pasif dava şartı ehliyeti noksanlığı sebebi ile davanın REDDİNE,
2-Alınması gerekli karar ve ilam harcı 427,60-TL olduğundan, peşin alınan 5.090,96-TL harcın mahsubu ile bakiye 4.663,36-TL'nin harcın talep halinde karar kesinleştiğinde yatırana iadesine,
3-Zorunlu arabuluculuk gideri olan 1.560,00-TL'nin davacıdan alınarak Hazine'ye irat kaydına,
4-Davalı duruşmada kendisini bir vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT uyarınca hesaplanan maktu 30.000,00-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
5-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına,
6-Taraflarca yatırılan gider avansından artan kısmının HMK'nin 333. maddesi uyarınca karar kesinleştiğinde yatırana iadesine,
-Birleşen dava yönünden
1-Açılan davanın KISMEN KABUL -KISMEN REDDİNE,
2- .... esas sayılı dosyasına asıl alacak 231.911,97-TL hasar onarım bedeli + 50.000,00-TL değer kaybı = 281.911.97-TL ve 76.718,67-TL işlemiş faiz toplamı 358.630,64-TL üzerinden takibin iptali ile fazlaya ilişkin istemin reddine,
3-Asıl alacak yargılamayı gerektirdiğinden icra inkar tazminatı talebinin reddine,
4-Alınması gerekli karar ve ilam harcı 24.498,05-TL olduğundan, peşin alınan 5.539,13- TL'nin mahsubu ile bakiye 18.958,92-TL harcın davalıdan alınarak hazineye irat kaydına,
5-Zorunlu arabuluculuk gideri olan 3.120,00-TL'nin kabul ret oranına göre hesaplanan 2.654,50-TL'nin davalıdan, geri kalan 465,50-TL'nin davacıdan alınarak Hazine'ye irat kaydına,
6-Davacı duruşmada kendisini bir vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT uyarınca hesaplanan 57.380,90 -TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
7-Davalı duruşmada kendisini bir vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT uyarınca hesaplanan 30.000,00- TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
8-Davacı tarafından yatırılan 5.744,63-TL harç toplamı ile 182,25-TL posta, tebligat, ücreti olmak üzere toplam 5.926,88-TL yargılama giderinin kabul ret oranına göre hesaplanan 5.042,59-TL'sinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, geri kalan 254,29-TL'sinin davacı üzerinde bırakılmasına,
9-Taraflarca yatırılan gider avansından artan kısım var ise karar kesinleştiğinde, talep halinde yatırana iadesine,
Dair, taraf vekillerinin yüzüne karşı, kararın tebliği tarihinden itibaren 2 hafta içinde .... Bölge Adliye Mahkemesine istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı 21/10/2024
Katip ... Hakim ...
✍e-imzalıdır ✍e-imzalıdır