T.C. ANKARA 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2023/779 Esas - 2025/343
TÜRK MİLLETİ ADINA
T.C.
ANKARA
1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO : 2023/779 Esas
KARAR NO : 2025/343
HAKİM :....
KATİP : ....
DAVACI : ....
VEKİLİ : Av. ....
DAVALI : ....
VEKİLLERİ : Av. ....
Av. ....
DAVA : Tazminat (Ölüm Ve Cismani Zarar Sebebiyle Açılan Tazminat)
DAVA TARİHİ : 28/03/2020
KARAR TARİHİ : 20/05/2025
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH : 19/06/2025
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Ölüm Ve Cismani Zarar Sebebiyle Açılan Tazminat) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA:
Davacı vekili dava dilekçesi ile özetle; 17/06/2019 günü ... plaka sayılı otomobil sürücüsü ...'ın kontrolünü kaybetmesi üzerine gidiş istikametine göre yolun orta refüjüne çarpma sonucu tek taraflı yaralanmalı ve maddi hasarlı kaza meydana geldiğini, kazada yolcu durumunda bulunan müvekkil ...'nın yaralandığını, trafik kaza tespit tutanağına göre ve .... 30/07/2019 tarih ve .... sayılı takipsizlik dosyasındaki açıklamalara göre sürücünün %100 kusurlu olduğunu, sunulan nedenlerle trafik kazasında bedensel zarar nedeniyle 360.000,00-TL aşılmamak üzere şimdilik 1.000-TL'nin davalı sigorta şirketinden işleyecek en yüksek temerrüt faizi ile birlikte alınmasını ve yargılama ve vekalet ücretlerinin davalı sigorta şirket üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davacı vekili sunduğu 24/03/2025 tarihli ıslah dilekçesi ile dava değerini 15.327,04-TL'ye yükseltmiş, artış tutarı üzerinden harç yatırılmış, dilekçenin karşı tara tebliği sağlanmıştır.
CEVAP:
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; dava şartı yokluğu sebebiyle davanın usulden reddi gerektiğini, davacı tarafça dava öncesi müvekkiline usulüne uygun bir başvuru yapılmadığını, davacı yanın dava dilekçesinde hangi tazminat için ne tutarda davasını ikame ettiğinin açıklattırılması gerektiğini, dava dilekçesinde bahsi geçen ... plaka sayılı aracın müvekkiline 16/03/2019-2020 tarihleri arasında ... numaralı Zorunlu Mali Mesuliyet Sigorta poliçesi ile sigortalı olduğunu, bu poliçeden dolayı sorumluluklarının sigortalıları kusuru oranında olmak üzere kaza tarihi itibariyle bedeni zararlarda kişi başına azami 360.000,00 TL olduğunu, davacının zararının karşılanması amacıyla 01/04/2020 tarihli ibraname düzenlediğini ve 02/04/2020 tarihinde davacı vekili ...'ye 32.694,36 TL ödeme yapıldığını, geçici iş göremezlik talebi ise teminat dışı olup, ...'nın sorumluluğunda olduğunu, yukarıda açıklanan ve resen nazara alınacak sebeplerle; müvekkili aleyhine açılan haksız ve hukuki dayanaktan yoksun davanın reddine, müvekkilinin dava açılmasına sebebiyet vermediği için yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
YAPILAN YARGILAMA, DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Dava trafik kazası nedeniyle oluşan cismani zararın kazaya sebebiyet veren aracın ZMMS sigortacısından tahsiline ilişkin maddi tazminat davasıdır.
Davacıya ait teşhis ve tedavi kayıtları, soruşturma dosyası, hasar dosyası müzekkere ile celp edilerek dava dosyasına eklenmiştir. Mahkememizce yapılan yargılama, toplanan delillere göre, dava açıldıktan sonra yapılan ödeme ve düzenlenen ibraname ile davanın konusuz kaldığından bahisle davanın esası hakkında karar verilmesine yer olmadığına karar verilmiştir. Mahkememiz ilamına davacı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulmuş; .... sayılı ilamı ile; "...Mahkemece maddi tazminatın sigorta şirketi tarafından ödenmesi nedeniyle maddi tazminat konusuz kaldığından karar verilmesine yer olmadığına karar verilmiş ise de; 2918 sayılı KTK'nun 111. maddesine göre tazminat miktarlarına ilişkin olup da yetersiz veya fahiş olduğu açıkça belli olan anlaşmalar veya uzlaşmalar yapıldıkları tarihten itibaren 2 yıl içinde iptal edilebilirler.
Yasanın bu hükmünden yararlanmak için ibra belgesinin iptalinin açıkça ve ayrıca istenmesine gerek olmayıp, dava sırasında bu husus ileri sürülebileceği gibi, yapıldığı tarihten itibaren 2 yıl içinde hükümlerinin kabul edilmediğine ilişkin bir irade açıklaması da yeterlidir. Dava konusu olay nedeniyle davalı sigorta şirketi tarafından yargılama aşamasında davacıya 01.04.2020 tarihinde ödeme yapılmış, taraflar arasında ibraname imzalanmıştır.
Davacı vekiline yargılama sırasında ibranamenin tebliğinin yapılması, ibranameye ilişkin beyanda bulunmak üzere süre tanınması, bu suretle davacı tarafın yapılmış sözleşme ile bağlı olmak isteyip istemediğine dair iradesini açıklamasına imkan tanınması, beyanın kapsamına göre davalı sigorta şirketi tarafından yapılan ödeme davacının maluliyet raporunun ve aktüer raporu alınmadan önce yapıldığından zararın kapsamı belli olmadan yapılan ödemenin makbuz hükmünde olduğunun kabulü ile aktüer raporu ile belirlenecek tazminattan mahsup edilerek sonucuna göre karar verilmesi gerekirken yazılı gerekçe ile maddi tazminatın konusuz kalması nedeniyle karar verilmesine yer olmadığına karar verilmesi doğru görülmediğinden davacı vekilinin istinaf talebinin kabulü ile yerel mahkeme kararının kaldırılması ve dosyanın belirtilen gerekçeyle yerel mahkemesine gönderilmesine...." şeklinde hüküm kurularak kararımız kaldırılmış, dava dosyası Mahkememize gönderilmiş, yukarıdaki esas numarasıyla kaydı yapılarak yargılamaya devam olunmuştur.
Kaldırma kararına istinaden dosya aktüer bilirkişiye tevdii edilmiş, alınan rapora göre davacının bakiye 142.000-TL bakiye tazminat alacağı bulunduğu kabul edilerek davanın bu tutar üzerinden kabulüne karar verilmiştir. Kararımıza karşı davalı taraf istinaf başvurusunda bulunmuştur.
.... sayılı ilamı ile kararımız,
; "... Davacı vekili dava dilekçesinde meydana gelen trafik kazası neticesinde müvekkilinin ....alınan 20/12/2019 tarihli raporuna göre, %22 oranında malul kaldığını ileri sürerek eldeki davayı açmış olduğu halde davalının devlet hastanesinden alınan rapora yönelik kabulü bulunmamaktadır. Nitekim ilk derece mahkemesi tarafından 03/11/2020 tarihinde yapılan ön inceleme duruşmasında davacının meydana gelen yaralanması nedeniyle sürekli iş görmezlik ve geçici iş görmezlik durumunun meydana gelip gelmediğinin uyuşmazlık konusu olduğu kabul edilmiştir.
İş göremezlik talepli davalarda, .... yerleşik içtihatlarında, maluliyet durumunun tespiti açsından alınan raporların ....u İlgili.... alınması gerektiği kabul edilmektedir. Davalının, davacı tarafından sunulan davadan önce alınan maluliyet raporuna yönelik bir kabulünün bulunmamasına göre, davacının kazaya bağlı tüm tedavi evrakları temin edilerek, .... yahut ...., davacının meydana gelen kaza nedeniyle kaza tarihinde yürürlükte bulunan yönetmelik hükümlerine göre, TBK'nın 54. maddesi kapsamında çalışma gücünün yitirilmesine yahut azalmasına neden olacak maluliyet durumunun tespit edildiği rapor alınarak, maluliyetinin tespit edilmesi halinde, davalı tarafından yapılan ödeme ile ödeme tarihi itibariyle, davalının sorumluluğunun sona erip ermediğinin de değerlendirildiği rapor alınarak, sonucuna göre davanın esası hakkında karar verilmesi gerekirken, karar vermeye yeterli ve elverişi olmayan, davalının da kabulüne olmayan devlet hastanesinden alınan rapor çerçevesinde davanın esası hakkında karar verilmiş olması doğru görülmemiştir.
Yukarıda açıklanan nedenlerle; davalı vekilinin istinaf talebinin kabulüne, mahkemece uyuşmazlığın çözümünde etkili deliller toplanılmadan ve değerlendirilmeden davanın esası hakkında karar verilmiş olması nedeniyle, kararın HMK'nın 353/1-a-6 maddesi gereğince kaldırılmasına, davanın yeniden görülerek, yukarıda açıklandığı üzere davacının maluliyet durumu tespit edilerek, maluliyetinin tespit edilmesi halinde ise, yapılan ödeme nedeniyle ödeme tarihi itibariyle davalının sorumluluğunun sona erip ermediği değerlendirilerek, buna göre KTK'nın 111. maddesi hükümleri de nazara alınarak, kararın davalı tarafından istinaf edilmiş olması nedeniyle usuli kazanılmış haklar da gözetilerek, davanın esası hakkında olumlu olumsuz karar verilmesi için dosyanın ilk derece mahkemesine gönderilmesine, kaldırma sebebine göre davalı vekilinin sair istinaf sebeplerinin şimdilik incelenmesine yer olmadığına karar verilmiştir. " gerekçesiyle kaldırılmış, dosya yeniden mahkememize gönderilmiştir. Dava dosyası yukarıda belirtilen esasa kaydedilerek yargılamaya devam olunmuştur.
İlk kararda, kazanın tek taraflı olduğu gözetilerek bilirkişi incelemesi yaptırılmamış, dosya kapsamına göre davalı sürücü %100 kusurlu kabul edilmiştir. ... kaldırma kararında kusura ilişkin bozma sebebi bulunmayıp bu husus artık kesinleşmiştir. Dolayısıyla kaldırma kararından sonra kusura ilişkin bilirkişi incelemesi yaptırılmasına gerek görülmemiştir.
... kararına istinaden dosya, maluliyet tespiti için ....'ne gönderilmiştir. Düzenlenen raporda, davacının sürekli maluliyet oranının %5 olduğu, iyileşme süresinin 4 aya kadar uzayabileceği tespit edilmiştir. Rapor, kaza tarihinde yürürlükte olan Erişkinler İçin Engellilik Değerlendirmesi Hakkındaki Yönetmelik hükümlerine göre düzenlenmiştir.
Maluliyet raporu sunulduktan sonra dosya kaldırma kararından önceki raporu düzenleyen aktüer bilirkişiye ek rapor tanzimi için tevdi edilmiştir. Sunulan raporda, ödeme tarihi itibariyle (02/04/2020) davacının %5 engel oranı ve davalı sürücünün %100 kusuruna göre 39.915,36-TL sürekli iş göremezlik tazminatına hak kazanacağı, davacıya sigorta şirketi tarafından yapılan ödemenin 32.694,36-TL olduğu, yapılan ödemenin yeterli olup olmadığının takdirinin mahkememizde olduğu, usuli kazanılmış haklar gözetilecekse 2021 yılı verilerine göre davacının 48.021,40-TL sürekli iş göremezlik tazminatına hak kazanacağı, yapılan ödeme mahsup edildiğinde davacının 15.327,04-TL bakiye tazminat alacağının bulunduğu, nihai takdirin mahkememizde olduğu yönünde görüş ve tespit bildirilmiştir.
Düzenlenen raporlar, dosya kapsamına uygun, denetime elverişli bulunmuş, taraflara usulüne uygun tebliğ edilmiş, itiraz sürelerinin dolması beklenilmiştir.
Davacı taraf dava dilekçesinde geçici iş göremezlik ve sürekli iş göremezlik tazminatı talep etmiş ise de 02/11/2021 tarihli celsede geçici iş göremezlik tazminatı talebi yönünden davadan feragat etmiştir. Gelinen aşamada bu alacak kalemi yönünden davanın feragat nedeniyle reddine karar vermek gerekmiştir.
Sürekli iş göremezlik tazminatına yönelik talep değerlendirildiğinde, dava açıldıktan sonra davalı sigorta şirketince 02/04/2020 tarihinde davacıya 32.694,36-TL tazminat ödemesi yapıldığı dosya kapsamıyla sabittir. .... kaldırma kararında belirtildiği üzere ödeme tarihi itibariyle yapılan ödemenin sigorta şirketinin tazminat ödeme yükümlülüğünü tümüyle ortadan kaldırıp kaldırmadığı hususunun tespiti gerekmektedir. Aktüer bilirkişi terditli hesaplama yapmış, ödeme tarihindeki verilere göre davacının 39.694,36-TL sürekli iş göremezlik tazminatına hak kazanacağını hesaplamıştır. Dolayısıyla bu tutara göre yapılan ödemenin değerlendirilmesi gerekmektedir. Davalı taraf cevap dilekçesinde, hatır taşıması indirimi yapılmasını talep etmiş olup bu konuda inceleme yapıldığında, kaza sonrası yürütülen soruşturma dosyasındaki ifadelere göre davacı, sürücü ...'ın arkadaşı olup, durakta servis aracı beklerken karşılaşmaları üzerine bu araca binmiştir. Huzurdaki kaza, hatır taşıması teşkil etmektedir. ... yerleşik içtihatlarına göre hesaplama yapılan tazminattan %20 oranında hatır taşıması indirimi yapılması gerekmiştir. 39.694,36-TL'den %20 oranında takdiri indirim yapıldığında, davacıya ödenmesi gereken tazminat tutarı 31.755,48-TL olarak hesaplanmaktadır. Sigorta şirketi 32.694,36-TL ödeme yaptığına göre ödeme tarihi itibariyle davacının bakiye tazminat hakkı kalmamış, bu alacak kalemi yönünden davanın reddine karar vermek gerekmiştir.
Dosya kapsamı bir bütün olarak değerlendirildiğinde aşağıda yazılı şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Nedenleri gerekçeli kararda açıklandığı üzere;
1-Sürekli iş göremezlik tazminatı yönünden konusuz kalan davanın esası hakkında karar verilmesine yer olmadığına,
2-Geçici iş göremezlik tazminatı talebi yönünden davanın feragat nedeniyle reddine,
3-Alınması gereken 615,40-TL maktu harcın, peşin ve ıslah harcı toplamı olan 3.364,40-TL harçtan mahsubu ile bakiye 2.749,00-TL harcın davalıdan alınarak Hazineye irat kaydına,
4-Zorunlu arabuluculuk gideri olan 1.320,00-TL'nin davalıdan alınarak Hazine'ye irat kaydına,
5-Davacı duruşmada kendisini bir vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT uyarınca hesaplanan 15.327,04-TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
6-Davalı duruşmada kendisini bir vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi 13/2 maddesi uyarınca hesaplanan 500,00-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
7-Davacı tarafından yapılan toplam 3.418,80-TL harç toplamı ile 6.240,00-TL yargılama gideri olmak üzere olmak üzere toplam 9.658,80-TL yargılama giderinin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
8-Taraflarca yatırılan gider avansından artan kısmının HMK'nin 333. maddesi uyarınca karar kesinleştiğinde yatırana iadesine,
Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı, kararın tebliği tarihinden itibaren 2 hafta içinde ....Bölge Adliye Mahkemesine istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 20/05/2025
Katip ....
¸e-imza
Hakim ....
¸e-imza