T.C. ANKARA 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2024/191 Esas - 2024/344
TÜRK MİLLETİ ADINA
T.C.
ANKARA
1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO : 2024/191 Esas
KARAR NO : 2024/344
...
DAVA : Ticari Şirket (Bilgi Alma Ve İnceleme Hakkı İhlali)
DAVA TARİHİ :
KARAR TARİHİ :
GR.KR.YZM.TARİHİ :
Mahkememizde görülmekte olan Ticari Şirket (Bilgi Alma Ve İnceleme Hakkı İhlali) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle müvekkillerinin, 10.000 TL itibari değerde toplam 1000 pay, ... ise 10.000 TL itibari değerde toplam 1000 pay olmak üzere; toplamda 60.000 TL itibari değerdeki toplam 6000 paydan oluşan ... Yevmiye Numaralı ihtarnamesi ("Talep İhtarnamesi") ile ileri sürdüğümüz Bilgi Alma ve İnceleme Hakkımızın kullanılmasına dair taleplerinin reddedildiğini, 03.06.2023 Tarihi’nde icra olunan Genel Kurul Toplantısı'nın tutanağında açıkça görüldüğü üzere önceden bilgi talep edildiğinde; TTK Madde 437’nin lafzı ile, “istenilen bilgi verildiği takdirde şirket sırlarının açıklanacağı veya korunması gereken diğer şirket menfaatlerinin tehlikeye girebileceği” gerekçesi ile herhangi bir itiraz beyanında bulunmadığını, kaldı ki; Yönetim Kurulu Üyelerine kendi hisselerinden devir de yapmış bulunan diğer Kurucu Hissedarlar ... ...ile Yönetim Kurulu Üyeleri, Müvekkilerime karşı kötü niyetle ve her konuda blok halinde bir ittifak olarak hareket etmekte, onların maddi ve manevi olarak zarara uğramasına neden olduklarını, bilgi Alma Hakkımız ayrıca saklı kalmak üzere; İnceleme Hakkımızı kullanmak üzere ikame ettiklerini, konusu suç dahi oluşturabilecek Fahiş, Gerekçesiz ve Anlaşılamaz Influencer Ajans Ödemelerine ilişkin olarak inceleme taleplerinin bulunduğunu, bizzzat, eski ve Yönetim Kurulu’nun; Şirket ve dolayısı ile şahsi gelirlerini artırmak adına, sahte kullanıcı anlamına gelen, gayri yasal ve gayri ahlaki Influencer metoduna başvurduğunu, Şirket tarafından Influencer Ajans Ödemeleri yapıldığı, Facebook reklam hesabının kapatıldığı ikrar edilmekte olduğunu ancak alınan hizmetlerin ne olduğu ve sadece bir tanesi için bile yaklaşık 36.5 Milyon TL tutarındaki bir ödemenin yurt dışına neden yapıldığı açıklanamadığını, bir eski Yönetim Kurulu Üyesi ve Kurucu Hissedarın Müvekkillerine WhatsApp üzerinden “… Hukuk yetmezse underground -yeraltı, gayri yasal anlamında- benle uğraşın hepsini düşündüm” cevabını dahi verebildiğini ve onu bu şekilde tehdit de ettiğini konusu suç da oluşturabilicek eylemlerin ve ödemelerin ne olduğunun ortaya çıkarılabilmesi için TTK 437. maddesi mucibince inceleme hakkı talebinde bulunduklarını, İlave olarak; Şirket’in, yine açıklamaya muhtaç şekilde, yurt içi ve yurt dışı moderator giderlerinin, 31.12.2021 Tarihli Mizan’dan, 31.12.2022 Tarihli Mizan’a kadar, %760 artarak, 86 Milyon TL mertebesine erdiğini görüyoruz, bu fahiş artışın altında da gizli Influencer Ajans Ödemeleri olabileceği endişesi taşıdığıklarını şuç süphesi taşıyan eylem ve sonuçlarını, geriye dönük belge tahrifatı ile gizleme gayreti olduğunu, mahkeme tarafından müvekkillerime inceleme haklarının kullandırılması hem kendileri hem de kamu menfaati için elzem olduğunu, influencer ajans ödemelerine ilişkin olarak ve müvekkilerimin inceleme hakkı kapsamında olmak üzere: Facebook’tan sunulan yazılı kapatma gerekçesi, ...’dan, (i) ...’tan sunulan yazılı kapatma gerekçesi, ...’dan,Wise Ödeme Sistemi Hesabı’na ve diğer online ödeme sistemi hesaplarına son 5 yılda, her yıl ve ödeme sistemi bazında ne kadar para aktarıldığını, belgesini talep ettiklerini, Bu ödeme sistemlerine dair banka hesap dökümlerini tüm faturaları, dilekçede belirtildiği gibi tüm mali beyanlarını ve hizmet alım kabullerini kimlerin onayladığını da gösterir şekilde tüm iç onayları, Yönetim Kurulu Kararları ve bilgilendirmelerini, bu şüpheli hizmet alımlarına dair bu firmalarla yapılan e-posta yazışmalarını ve diğer yazışmaları, (varsa) kullanıcı şikayet ve geri bildirimlerini, satınalma süreçlerinde rekabetçi fiyatın nasıl tayin edildiğine dair satınalma onaylarını, toplanan teklifleri, Yönetim Kurulunuz tarafından bu konuda hissedarlara Genel Kurul dışında yapıldığı iddia edilen yazılı açıklamaları ve bilgilendirmeleri, bu ödemeleri açıkça gösterir ve açıklar şekilde 2020, 2021, 2022, 2023 ve (mevcut durumu ile) 2024 mizanlarını, Çalışılan moderatörlere yapılan ödemeleri gösteren, son 5 yıl içinde ve yıl bazındakı mali kayıtlarınızı, Kestikleri fatura ve gider pusulalarını, incelemek için talep ettiklerini,
Fahiş, Gerekçesiz ve Anlaşılamaz Yönetim Kurulu ve Personel Maliyetleri ile Satınalmaları Üst düzey yöneticilere ödendiği belirtilen, esas kazançlarına ek 5 Milyon TL yan hak ödemelerinin [Aylık kişi başı 60.000 TL] gerekçesinin kaydını, hangi kriterlere göre belirlendiğini gösteren ve alt kırılımları ile beraber onaylayan iç onay belgeleri ve Yönetim Kurulu Kararlarını alımlara dair faturaları, satınalma süreçlerinde toplanan tüm teklifleri, araç hizmet tahsislerine dair belgeleri ve hangi hizmetlerde kullanıldığına dair kayıtları ...’nın satınalma ve istihdam prosedürünü; ..., Yönetim Kurulu Üyelerinin, Hissedarların yakınlarının çalışıp çalışmadığının, pozisyonları dahil kaydını, ..., Yönetim Kurulu Üyeleri ve Hissedar yakınlarının bir şekilde sahibi olduğu veya çalıştığı yerlerden mal ve hizmet alımı yapıp yapmadığının kaydını, bu yakınların işe alım onaylarına dair belgeleri, işe alım süreçlerindeki toplam aday sayıları kaydını, iş ilanlarını ve İnsan Kaynakları değerlendirme notlarını Personel maliyetlerinin yapılan fahiş zamlarla neden hızla arttığına dair kayıtları, maaş ve yan hakların hangi kriter ve emsallere göre belirlendiğinin kaydını, ilgili Yönetim Kurulu Kararlarını ve diğer iç onayları, bunların dayanağını oluşturan sektörel mukayese çalışmasını ve personel maliyetlerinin, son 5 yıl için, yıllık kar oranına dair mevcut mali analiz çalışmalarını, Tüm iştirak ile şubelere yapılan ve bunların Şirket’e ve dışarıya yaptığı ödeme dokümanlarını ... ve ....olarak anılan şirketlere yapılan ve yapılacak olan ödemelerin açıklama ve tutarlarının kaydı ile, tüm bu şirketlerle imzalanan sözleşmeleri, diğer ödeme gerekçelerini, iş emirlerini, bu şirketlere yapılan ödemelere dair ödeme dokümanlarını ve tüm faturaları da incelemek için talep ettiklerini belirtmiştir.
CEVAP : Davalı vekili cevap dilekçesi ile özetle; müvekkili şirketin 2014 yılında esas esas faaliyet alanı sosyal medya olmak üzere faaliyetlerine başladığını, Android ve IOS platformlarındaki çeşitli sosyal medya uygulamaları ile ciddi büyüme ve karlılık rakamlarına ulaştığını, şirketin...faaliyet gösterdiğini ve ihracat şampiyonu olduğunu, 2023 yılını ihracat olarak yüksek karlı olarak tamamlayarak... ...’in ihracat şampiyonu ünvanını sürdürmeye devam ettiğini, mevzuat ve genelgelere uygunluğun günlük şirket operasyonlarının... tarafından incelenerek desteklendiğini, 2023 yılı için ...’nın davalıya verdiği devlet desteği miktarlarının 65.361.914,88-TL'yi bulduğunu, 31.03.2022 tarihinde 2021 yılı Olağan Genel Kurul Toplantısında 2021 yılı değerlendirilerek şirketin yüksek kar marjlarına ulaşmasını sağlayan yönetim kuruluna huzur hakkı, kar payı ve ikramiye ödenmesine karar verildiğini, ancak davadaki davacıların bu karara itiraz ederek ... Esas sayılı dosyası ile genel kurul kararının iptali talebiyle dava açtıklarını, dava ile ilgili ..... sayılı kararı ile müvekkili şirket lehine karar verildiğini, dosyanın tekrar bidayet mahkemesine gönderilmesi üzerine, müvekkili lehine olan istinaf kararına uyularak bilirkişi incelemesine geçildiğinden bu dosyanın halen derdest olduğunu, davacıların birlikte hareket ederek şirketin işlemesini engellemeye çalışarak haksız ve yersiz ihtarlar gönderdiğini, davacılara mail yoluyla bilgi verilmesine rağmen gerçeğe aykırı şekilde kendilerine bilgi verilmediği gerekçesiyle ihtar gönderdiklerini, oysa bilanço ve finansal tablolar yasanın öngördüğü zaman zarfında ve koşullarda kendilerinin incelemelerine açıldığını, davacıların gösterdiği tutum ve haksız iddiaların şirketin marka değerine zarar verdiğini, tavır ve davranışlarının iyiniyet ve dürüstlük kurallarını, ortak olarak şirkete sadakat yükümlülüğünü ihlal eder hale geldiğini, ... sayılı kararı ile 31.03.2022 tarihli genel kurulda alınan bazı kararların aleyhine hüküm tesis edilmiş olması üzerine şirketin düzenli işleyişinin sağlanabilmesi için 23.12.2022 tarihinde Olağanüstü Genel Kurul Toplantısı yapılması için çağrıya çıkıldığını, fakat ortakların talebi üzerine toplantının iptal edildiğini, şirketin işleyişinin sağlanabilmesi için iptal edilen olağanüstü toplantı yerine 21.01.2023 tarihinde tekrar olağanüstü genel kurul toplantısı yapılarak çeşitli kararlar alındığını, davacıların itirazlarının bu noktada başta şirket üst yönetimi olmak üzere tüm çalışanların mali hakları bakımından daha önceki genel kurullarda oy birliğiyle belirlenen ücret politikasını da ihlal eder mahiyette olduğunu, davacıların 21.01.2023 tarihinde yapılan Olağanüstü Genel Kurul Toplantı Tutanağı'nın 2, 3 ve 4 nolu maddelerinde alınan kararların iptali ve yürütmesinin durdurulması talebiyle ... Esas sayılı dosya davacıları tarafından davalı şirkete karşı açılan davada da alınan bilirkişi raporunda, yönetim kurulu primlerinin uygunluğu yönünde davalı şirket lehine tespit ve değerlendirmeler yapıldığını, gizli nitelikte olması gereken ve ticari sır niteliği de taşıyan ve ayrıca davalı şirketle hukuki ilişki içinde olan üçüncü kişiler bakımından da kişisel veri ve ticari sır niteliğindeki konularda bu gizliliğe uymayan şekilde bilgi talep edildiğini, buna rağmen hassasiyet dikkate alınarak yeterli cevap verildiğini ve gerekli bilgilerin genel kurulda alınabileceği, denetim raporu ve finansal tabloların usule uygun şekilde ortakların incelemesine açılacağının bildirildiğini, 03.06.2023 tarihinde şirket olağan genel kurulunun toplandığını, davacıların sadece bilgi talep ederek aynı zamanda özel denetçi atanması talebinde bulunduklarını, yönetim kurulu tarafından bu sorulara şirketin ticari sırlarını gözeterek gayet detaylı ve yeterli olarak cevap verildiğini, davacılara şirketin ticari sırları da dikkate alınarak gerekli her türlü bilgi sağlanmış olsa da ...Esas sayılı dava dosyası ile özel denetçi atanması talebinde bulunduklarını, 03.06.2023 tarihinde şirket olağan genel kurul toplantısında sorularıyla ilgili şirketin işlemlerine ilişkin belgelerin incelenmesine dair herhangi bir talepte bulunmadıklarını, ayrıca 10 günlük hak düşürücü süre içerisinde bilgi alma talebiyle bir dava açmadıklarını, bunun yerine genel kurulda alınan kararların iptali için ... Esas sayılı davayı açtıklarını ve davanın halen derdest olduğunu, davacıların özel denetçi atanmasına ilişkin açmış oldukları .... yevmiye numaralı ihtarname ile bilgi talep edilen konularda genel kurulda şirketin ticari sırları ve menfaatleri dikkate alınarak yeterli cevap verildiğini, müvekkili şirket tarafından gönderilen ihtarname sonrasında davacılar tarafından huzurdaki usule, yasaya ve hukuka aykırı davayı açtıklarını, bilgi alma hakkının kullanılması amacıyla açılacak davalarda 10 günlük hak düşürücü süre öngörülmüş olup, işbu davanın süresinde açılmadığını, bilgi alma ve inceleme talebinin reddedildiği gerekçesiyle dava açılması için gerekli şartlar oluşmadığını, TTK 437 maddesine göre; bilgi alma hakkının genel kurulda kullanılabileceğini, ihtarname ile bilgi alma ve inceleme hakkının kullanılmasının mümkün olmadığını, davacıların 03.06.2023 tarihli Olağan Genel Kurulda bilgi talebinde bulunduarak özel denetim talep ettiklerini, davacıların söz konusu genel kurulda herhangi bir inceleme talebinde bulunmadıklarını, 03.06.2023 tarihli Genel Kurul Toplantısında davacıların talep ettiği konularda şirket ticari sırları ve menfaatlerine uygun düştüğü ölçüde gerekli bilgi verildiğini, aynı konularda hem özel denetim talebiyle dava açılması, hem de ihtarname ile inceleme talep edilmesinin açıkça pay sahibinin haklarının kötüye kullanılması niteliğinde olduğunu, davacıların huzurdaki davadaki aynı iddialarla ... Esas sayılı dava dosyasında bilirkişilerce hazırlanan bilirkişi raporunda şirket personelinin maaş artışlarının ve yönetim kurulu üyelerinin ücretlerinin olağan olduğunun tespit edildiğini, davacıların bu rapora rağmen aynı gerekçelerle huzurdaki davayı açmasının açıkça kötü niyetli olduğunu, Anonim Şirketlerde bilgi alma ve inceleme hakkı niteliği gereği şirketin ticari sır ve menfaatleri ile sınırlı olması gerektiğini, Anonim Şirketlerde yapısı gereği ortakların şirketle aynı alanda faaliyet göstermeme yani rekabet yapmama yükümlülüğünün bulunmadığını, bu nedenle şirketin menfaatlerinin ve sırlarının korunabilmesi için bilgi alma ve inceleme hakkının ancak bu sınırlar içerisinde kullanılabilmesinin mümkün olduğunu, kötüniyetle dava açan davacılar hakkında HMK 329 maddesi uyarınca yaptırım uygulamasını talep ettiklerini, genel kurul iptal/butlan davasının ve hatta önceki tarihli genel kurullarla ilgili diğer iptal/butlan davalarının davacılar tarafından açılmış olması sebebiyle, artık huzurdaki bu davayı açmakta davacı tarafın hukuki yararın bulunmadığını, işbu dava bakımından Türk Ticaret Kanunu'nun 437 maddesinde aranan ön koşulların da yerine getirilmediğini beyan ederek; davacıların ihtiyati tedbir talebinin reddine, davacıların davasının reddine, kötüniyetle dava açan davacıların HMK 329 maddesi uyarınca düzenlenen yaptırımlara mahkumiyetine karar verilmesini istemiştir.
DELİLLER:
03/06/2023 tarih ve Ocak 2023 tarihli genel kurul kararları örnekleri.
... sayılı, davacılar tarafından davalıya bilgi alma ve inceleme haklarının kullanılması talebi konulu ihtarname.
... sayılı ihtarnameye cevap hakkında konulu ihtarname.
... 17/05/2024 tarihli cevabi yazısında davalı şirketin dosya incelemesi sonucu 03/06/2023 tarihli genel kurul toplantısına ait herhangi bir bilgi ve belgeye rastlanılmadığı, Ocak 2023 tarihli genel kurula ilişkin belgelerin gönderildiğinin belirtildiği görülmüştür.
... dava tarihinin 24/06/2022 olduğu, davacıların ... olduğu, taraflar arasındaki uyuşmazlığın; davalı şirketin 31/03/2022 tarihinde yapılan 2021 yılı Olağan Genel Kurul toplantısında (4) ve (7) maddede alınan kararların ana sözleşme, kanun ve dürüstlük kurallarına aykırı olup olmadığı, örtülü kar payı dağıtımının söz konusu olup olmadığı, iptali şartlarının olup olmadığı noktasında toplandığı, Mahkemenin 15/09/2022 tarih, ... Karar sayılı kararı ile "davanın kısmen kabulüne ile, ...'nün... sicil numarasına kayıtlı davalı ...31/03/2022 tarihinde yapılan 2021 yılı ait Olağan Genel Kurul Toplantısının 7. Maddesinin yoklukla malul olduğunun tespitine, fazlaya ilişkin talebin reddine,... sicil numarasına kayıtlı davalı ...'nin 31/03/2022 tarihinde yapılan 2021 yılı ait Olağan Genel Kurul Toplantısının 7. Maddesinin TTK. 449. maddesi gereğince yürütülmesinin geri bırakılmasına" karar verildiği,... 01/11/2023 tarih, ... Karar sayılı kararı ile "...ilk derece mahkemesince şirketin mali durumu, emsal şirket uygulamaları ile şirketin eski uygulamaları azlık hakları ve örtülü kazanç aktarımı olup olmadığı yönündeki ve benzeri durumlar açısından uyuşmazlığın çözümünde etkili olabilecek ölçüde önemli nitelikteki delillerin toplanmamış ve değerlendirilmemiş olduğu anlaşılmakla 6100 Sayılı HMK'nın 22/07/2020 tarih ve 7751 Sayılı Yasa'nın 35.maddesi ile değişik 353/(1)-a.6.maddesi gereğince ilk derece mahkemesi kararının ve tedbirin kaldırılmasına davanın yeniden görülmesi için dosyanın ilk derece mahkemesine gönderilmesine",karar verilmiş, ... Esas sayısını aldığı ve yargılamanın derdest olup bilirkişi incelemesi aşamasında olduğu anlaşılmıştır.
... Esas sayılı dosyasında, dava tarihinin 26/09/2023 olduğu, davacıların ... davalının ... olduğu, 26/09/2023 tarihli duruşmasında uyuşmazlığın davalı şirketin 21/01/2023 tarihinde Yapılan Olağanüstü Genel Kurul Toplantısında, yönetim kurulu üyelerinin belirlenmesi ile ilgili alınan 2 nolu kararın, 2023 yılı bağımsız denetim firmasının belirlenmesi ile ilgili 4 nolu kararın iptali, yine şirketin ana sözleşmesinin 8. ve 10. Maddelerinin değiştirilmesi ile ilgili kabul kararının yokluk ile malul sayılması aksi halde iptali koşullarının bulunup bulunmadığının bu konudaki yasal mevzuat ve yerleşik yargı uygulaması kapsamında şirket ana sözleşmesi de dikkate alınarak belirlenmesi olduğunun tespit edildiği, 14/05/2024 tarihinde davanın reddine karar verildiği anlaşılmıştır.
...Esasa sayılı dosyasında dava tarihinin 31/08/2023 olduğu, davacıların ..., davalının .. olduğu,03/06/2023 tarihinde yapılan Olağan Genel Kurul Toplantı Tutanağının 3-a, 5, 6-e, 6-f, 6-g, 7-a, 7-b, 7-c, 7-d, 7-e, 7-f, 7-g, 8-a ve 9. Maddelerinde alınan kararların iptali ile yargılama sürecinin uzun sürmesinden ötürü öncelikle ibraya ilişkin 6-e,6-f,6-g ile prime ilişkin 7-a, 7-b, 7-c, 7-d, 7-e, 7-f, 7-g ile 8-a maddelerinde alınan kararlar için ihtiyati tedbir kararı verilmesi talebine ilişkin olduğu, davanın derdest olup duruşmasının 12/06/2024 tarihine talik edildiği, 06/09/2023 tarihli ara karar ile "...davanın TTK'nun 445. maddede yazılı üç aylık sürede açıldığı, 31.03.2022 tarihli genel kurulda ön temettü ödemesine yönelik alınan kararın ... sayılı dosyada alınan kararla iptal olduğunu, kararın istinaf aşamasında olduğunu, ibra edilmemiş yönetim kurulu üyelerinin tedbir kararı gereğinin yerine getirmediğini, 21.03.2023 tarihli Olağanüstü Genel Kurulda alınan kararların iptali için .... Esas sayılı dosyada iptal davası açıldığını, 03.06.2023 tarihli Genel Kurulda alınan iptali istenen kararların kanuna, ana sözleşmeye iyiniyet ve dürüstlük kuralına aykırı olduğunu iddia edildiği TTK'nun 449. maddesinde talebinin kabulü halinde yöneticilerin dinlenmesinin zorunlu olduğundan yöneticilerin dinlenmeden şartları oluşmayan tedbir talebinin reddine" karar verildiği, istinaf üzerine... Karar sayılı kararı ile YK üyelerinin görüşünün alınması tedbir talebi hakkındaki kararın akıbetine göre belirlenemeyeceğinden ilk derece mahkemesinin talebin kabulü şartına bağlaması usul hukukuna aykırı olduğu gerekçesi ile istinaf isteminin kabulü ile davacının ihtiyati tedbir istemi hakkında yeniden karar verilmesi için ... Mahkemesinin 06/09/2023 tarih ve ... Esas sayılı ihtiyati tedbir talebinin reddine dair ara kararın kaldırılmasına karar verildiği
... olduğu, davanın TTK'nın 439.maddesi uyarınca özel denetçi atanması istemine ilişkin olduğu, davacı pay sahiplerinin 03/06/2023 tarihli genel kurulda, soruları cevaplanmasına rağmen itirazlarının sürdüğünü belirterek, özel denetçi atanması talep etmiş iseler de, TTK'nın 437/5 maddesinde belirtilen şekilde bilgi alma ve inceleme hakkını kullanmak için asliye ticaret mahkemesine başvurduklarını iddia ve ispat edemedikleri, HMK'nın 114/2 maddesinde, diğer kanunlarda yer alan dava şartlarına ilişkin hükümlerin saklı olduğu belirtilmiş olup anılan kanunun 115/2 maddesine göre de, mahkeme, dava şartlarının mevcut olup olmadığını, davanı her aşamasında kendiliğinden araştıracağından, buna göre bilgi alma ve inceleme hakkı kanuna uygun şekilde kullanılmadığından dava şartı yokluğu nedeniyle Özel denetçi atanması talebinin usulden reddine karar verildiği ve kararın 14/12/2023 tarihinde dosyanın kesinleştiği anlaşılmıştır.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Dava, anonim şirket pay sahibinine inceleme hakkı istemine ilişkindir.
TTK m. 437/2 hükmüne göre "Pay sahibi genel kurulda, yönetim kurulundan, şirketin işleri; denetçilerden denetimin yapılma şekli ve sonuçları hakkında bilgi isteyebilir."
TK m. 437/3’e göre, “Bilgi verilmesi, sadece, istenilen bilgi verildiği takdirde şirket sırlarının açıklanacağı veya korunması gereken diğer şirket menfaatlerinin tehlikeye girebileceği gerekçesi ile reddedilebilir”. Maddenin gerekçesine göre, “Şirket sırlarının ve korunması gereken şirket menfaatlerinin bilgi vermenin sınırını oluşturduğu üçüncü fıkrada açıkça belirtilmiştir. Bu sınır hem bilgi almayı hem de inceleme hakkını kapsar. Çünkü, genel kurula sadece sağduyulu ve iyiniyetli pay sahipleri katılmamakta, bu kurullar rakiplerce de izlenebilmektedir. İncelemeyi yapan pay sahiplerinin gerçek amacı çok çeşitli olabilir. Bu amaçların bir kısmı bilgi alma hakkının amacı ile bağdaşmayabilir, hatta ona ters düşebilir. Eşit işlem ilkesi uyarınca her pay sahibine bu hak tanındığı için söz konusu hakka sınır konulması menfaatler dengesi gereğidir".
Şirket ortağının tek payı da olsa bilgi alma yanında sorusunu ilgilendiren kısımlarla sınırlı olmak üzere, şirketin ticari defterlerini ve yazışmalarını inceleme hakkı bulunmaktadır. inceleme hakkı genel kurulun veya yönetim kurulunun iznini gerektirmektedir. TTK m. 437/1 gereğince incelemenin gerekli olma şartı aranmadığı gibi incelenecek belgeler hükümde sayılanlar sınırlı değildir, şirket sırrı, ticari sır ve diğer menfaatler TMK m. 2 hükmüne göre incelemenin sınırını teşkil etmektedir. ... davası olan inceleme davası iptal davasından kısa bir süreye bağlanmıştır ve kısa hak düşürücü sürenin amacı süratle sonuca ulaşmaktır. Şirket ortağı ya da paysahibinin bilgi alma ve inceleme istemleri haksız olarak cevapsız bırakılması, ertelenmiş olması ve TTK m. 437 anlamında bilgi alınmamış olması hallerinde dava reddi izleyen genel kurul toplantısından itibaren 10 (on) gün içinde açılmalıdır ...
Davacı paysahipleri iş bu davayı açmadan önce bilgi alma ve inceleme hakkını kullandığını ispat etmelidir. Dava açılmasının diğer bir tamamlayıcı koşulu da genel kurulda bu hakkın kullanılmış ve reddedilmiş veya redde eşdeğer şekilde yetersiz olarak cevap verilmesine ilişkin hususların genel kurul tutanağına geçirilmiş olması gerekir. Talep genel, soyut ve her alanı kapsayacak şekilde olmamalıdır. Pay sahibi talep ettiği bilginin konusunu, sınırını ve unsurlarını açıkça görülecek şekilde somutlaştırmalıdır. Dava reddi izleyen 10 gün içinde diğer hallerde ise makul bir sürede açılmalıdır. (TTK m. 437/5). Bu durumda sürenin başlangıcı, talebin şirketin yetkili organlarında reddedildiği veya yeterince karşılanmadığı gündür. ...
Makul sürenin takdirinde, istenen bilginin hazırlanması için yapılacak çalışmanın ve incelenecek evrakın kapsamı ile, inceleme talebinin karşılanabilmesi için uygun ortamın hazırlanmasına yetecek bir sürenin dolup dolmadığı araştırılmalıdır. ...
Talep, cevap, genel kurul kararları, ihtarnameler ve tüm dosya kapsamına göre, somut olayda ... sayılı dosyada iş bu davadaki davaya konu genel kurul kararı olmadığı; davanın 31/03/2022 tarihli genel kurul kararına ilişkin olduğu,... Esas sayılı dosyasında, davaya konu Olağanüstü Genel Kurul Toplantı tarihinin 21/01/2023 olduğu, ... Esasa sayılı dosyasında davaya konu Olağan Genel Kurul kurul karar tarihin 03/06/2023 ve davaların derdest olduğu, iş bu dava tarihi olan 18/03/2024 tarihinden önce yapılan genel kurul ya da yönetim kurulu toplantısından sonra makul sürede dava açılmadığı gibi özel denetçi talep edilen ve hükmü kesinleşen ... kararında bilgi alma ve inceleme hakkının kanuna uygun şekilde kullanılmadığının belirtildiği, iş bu davaya konu edilen 03/06/2023 tarihli genel kurul toplantısından sonra makul sürede dava açılmadığı, kısa hak düşürücü sürenin amacı süratle sonuca ulaşmak olduğu, söz konusu toplantı tutanağında ve davalının 07/03/2024 tarihli ihtarnamesinde şirket merkezinde belirtilen usul ve esaslara ve sınırlara göre bilgi alma hakkının kullanılmasının mümkün olduğunun belirtildiği gibi davaya konu inceleme talep edilen bilgilerin konusunun, sınırının ve unsurlarının açıkça görülecek şekilde somutlaştırılmadığı anlaşılmakla davanın reddine dair aşağıdaki gibi hüküm kurmak gerekmiş; TTK m. 437 hükmün gerekçesinde mahkeme kararının temyize tabi olduğu belirtildiği ve yasa yolunun (istinaf) hükmün amacı gereği davanın reddine ilişkin hükümde açık olduğu (.... anlaşılmakla aşağıdaki gibi hüküm kurmak gerekmiştir.
HÜKÜM :
1-Davanın REDDİNE
2-Harçlar Kanunu'na göre alınması zorunlu 427,60-TL maktu harç peşin alındığından yerinden alınmasına yer olmadığına,
3-Davalı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca hesaplanan 17.900,00-TL vekalet ücretinin davacılardan tahsili ile davalıya verilmesine,
4-Yapılan yargılama giderlerinin davacı üzerinde bırakılmasına,
5-Taraflarca yatırılan gider avansından artan kısmının HMK'nun 333.maddesi uyarınca karar kesinleştiğinde, yatırana iadesine,
Dair, taraf vekillerinin yüzüne karşı, kararın tebliği tarihinden itibaren 2 hafta içinde... istinaf yolu açık olmak üzere oy birliğiyle karar verildi. 06/06/2024
....