T.C. .......... 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2024/201 Esas - 2025/565
TÜRK MİLLETİ ADINA
T.C.
..........
1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO : 2024/201 Esas
KARAR NO : 2025/565
....x................x......
........x.......x............x
...................x.............x
..xx....xx...............x.......x
DAVA : Sıra Cetveline İtiraz (İflas Tasfiyesinde Düzenlenen Sıra Cetveline Yönelik Kayıt Kabul Ve Terkin Talebi (İİK 235))
DAVA TARİHİ : 20/03/2024
KARAR TARİHİ : 02/10/2025
KARAR Y. TARİHİ : 08/10/2025
Mahkememizde görülmekte olan Sıra Cetveline İtiraz (İflas Tasfiyesinde Düzenlenen Sıra Cetveline Yönelik Kayıt Kabul Ve Terkin Talebi (İİK 235)) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
İDDİA :
Davacı vekili talep dilekçesi ile özetle; .......... İflas Müdürlüğünün 2022/27 İflas dosyasında verilen 12.03.2024 tarihli ve 59 sayılı Karar ile 3.928.334,27 TL tutarındaki alacak talebi kayıtlarının reddine dair verilen hukuka aykırı kararın kaldırılmasını ve toplamda 4.266.868,96 TL alacak kaydı taleplerinin kabulüne karar verilmesini talep ettiklerini, müvekkilinin, Müflis ....... Enerji Elektrik İnşaat Pazarlama Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi ile aralarındaki ticari ilişkiden kaynaklı 4.266.868,96 TL alacağı bulunduğunu, alacağın ödenmemesi üzerine Müflis aleyhine .......... 8.İcra Müdürlüğünün 2022/17602 Esas sayılı dosyası ile Kambiyo Senetlerine Özgü Haciz Yolu ile Takip başlatıldığını, müflisin İflasına karar verilmesiyle .......... 8.İcra Müdürlüğü, takibin borçluların iflas tarihinden sonra açılması nedeni ile iptaline karar verildiğini, takibe konu 4.266.868,96 TL alacak için .......... İflas Müdürlüğünün 2022/27 Esas sayılı İflas dosyasına alacak kaydı yapıldığını, iflas idaresinde oluşturulan Sıra Cetvelinde alacaklarının sadece 338.534,69 TL kaydının yapılmasına karar verildiğini, geri kalan 3.928.334,27 TL kısmının iflas tarihinden sonra takip başlatıldığı, takibe konu çeklere dayanak irsaliye, fatura ve benzeri belgelerin bulunmadığı gerekçesi ile alacak kaydı taleplerinin reddedildiğini, müvekkilinin alacaklarına karşı verilen çeklerin vade tarihlerinde Müflis şirketin Konkordato talepli davasının .......... 3.Asliye Ticaret Mahkemesinde 2022/91 Esas sayılı dava dosyası ile 09.02.2022 tarihinde ikame edildiğini, geçici mühlet kararları ile iflas tarihi olan 16.06.2022 tarihine kadar devam ettiğini, konkordato davası görülürken müflis aleyhine icra takibi yapılamadığını, ancak davaya müdahil dilekçesi verildiğini, ayrıca konkordato komiserliğine de alacaklarının bildirildiğini, alacağa konu çeklerin vade tarihleri incelediğinde dava süreci içerisinde olduğunu, müflisin Ticari defter ve kayıtlarında, müvekkilinin alacağının eksik çıkmasının ticari alacağın doğduğu dönemde Konkordato davasının devam etmesi mali kayıtların kayyumda olmasından kaynaklı olduğunu tahmin ettiklerini, beyan ederek davalarının kabulü ile .......... İflas Müdürlüğünün 2022/27 İflas dosyasında verilen 12.03.2024 tarihli ve 59 sayılı Karar ile 3.928.334,27 TL tutarındaki alacak talebi kayıtlarının reddine dair verilen kararın kaldırılması ve toplamda 4.266.868,96 TL alacak kaydının kabulüne karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP :
Dava iflas idaresi vekili tarafından sunulan cevap dilekçesinde özetle; ...... Yemek Emlak Temizlik İnşaat Otomotiv Sanayi Ticaret Limited Şirketi'nin .......... 2. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 09/07/2021 tarih ve 2021/308 Esas sayılı kararı ile iflasına karar verildiğini, ilgili firmanın iflas işlemleri .......... İflas Dairesinin 2021/22 sayılı iflas dosyasında yürütüldüğünü, davacının tasfiye halindeki davalı ile arasında geçmiş dönemlerde gerçekleşen ticari ilişkilerden kaynaklı alacaklarının mevcut olduğunu ileri sürdüğünü, bu taleplerini 12.03.2024 tarihinde alacaklarının masaya kabul edilmesi adına .......... İflas Müdürlüğü'nün 2021/22 sayılı iflas dosyasına bildirdiğini, alacaklarına dayanak olarak sunmuş oldukları çek suretlerinin iflas idaresince incelendiğini, iflas hukukunda kambiyo senetlerinin ispat kabiliyetinin olmaması, illetten mücerret olduğundan temel ilişkiyi ifade edememesi ve alacaklının alacağını birbirini doğrulayan ve temel borç ilişkisini ortaya koyan belgelerle ispat etmesi gerektiği düşünüldüğünden temel borç ilişkisinin ispat edilemediği kanaatine ulaşılarak alacak kaydı talebinin reddedildiğini, davacı taraf, 3.928.334,27 TL tutarındaki alacaklarının iflas masasına kaydedilmesi talebinde bulunarak dava dilekçesi ekine de sunmuş oldukları çek suretlerini .......... İflas Müdürlüğü'nün 2021/22 sayılı iflas dosyasına alacaklarının dayanak belgeleri olarak bildirdiklerini, İcra ve İflas Kanunu’nun (İİK) 206 ve 236. maddeleri uyarınca iflas masasına yazdırılacak alacakların belgelerle ispatlanmasının şart olduğunu, davacı tarafın sunduğu çeklere dayanak olan irsaliye ve faturaların icra dosyasına sunulmadığı ve geçersiz olduğunun tespit edildiğini, davacı yan tarafından masaya başvuru talep dilekçesinde sunulmuş olunan çek suretleri, iflas hukukunda kambiyo senetlerinin ispat kabiliyetlerinin bulunmaması sebebiyle reddedilmiş olunup başvuruya konu alacakların temel borç ilişkisini ortaya koyan belgelerce desteklenmesi gerektiğinden ve illetten mücerret olan kambiyo senetlerinin temel ilişkiyi ifade edememesinden ötürü alacağın reddedilmesi gerektiği hususunun, ilgili Yargıtay kararları ile de sabit bir husus oluşturduğunu, iflas idaresinin alacaklara ilişkin sıra cetveli oluştururken talep edilen alacağa dair yalnızca sunulan dayanak belgeleri değerlendirmekle yükümlü olduğunu, herhangi bir araştırma yapma yetkilerinin bulunmadığını ve bu nedenle davacı yan tarafından iflas dosyasına bildirilen talep dilekçesinde cari hesap dökümleri ile taraflar arasında borç ilişkisinin sair olduğunu belli eden fatura dökümleri sunulmamış olunduğundan değerlendirmeye alınmasının mümkün olmadığını, davacı tarafın müvekkili iflas masası adına yaptığı haksız alacak talepleri neticesinde açılan davanın yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davacı taraftan tahsiline karar verilmesi gerektiğini, beyan ederek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLER:
.......... 3. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 16/06/2022 tarihli, 2022/91 E. 2022/503 K. sayılı hükümle müflis ....... Enerji Elektrik İnş. Paz. San. Ve Tic. Ltd. Şti.'nin konkordato talebinin İİK'nun 292 ve 308. maddeleri gereğince reddine, .......... Ticaret Sicil Müdürlüğü'nün 360962 sicil numarasına kayıtlı davacı ....... Enerji ... Ltd. Şti.'nin İİK’nun 308. maddesi gereğince iflasına, iflasın 16/06/2022 tarih ve saat 14.59 itibari ile açılmasına, karar verildiği, karara karşı yapılan istinaf istemi üzerine .......... Bölge Adliye Mahkemesine sevk edildiği, istinaf istemini inceleyen .......... Bölge Adliye Mahkemesi 23. Hukuk Dairesi Başkanlığının 28/09/2022 tarih ve 2022/1375-1420 Esas-Karar sayılı ilamı ile istinaf başvurusunun esastan reddine karar verildiği, verilen karara karşı temyiz kanun yoluna başvurulduğu, temyiz istemini inceleyen Yargıtay 6. Hukuk Dairesi Başkanlığının 23/01/2023 tarih ve 2022/5036-188 Esas-Karar sayılı ilamı ile Bölge Adliye Mahkemesi kararının Onanmasına karar verildiği ve mahkeme kararının 23/01/2023 tarihinde kesinleştiği anlaşılmıştır.
.......... İflas Dairesi'nin 2022/27 İflas sayılı dosyasında ....... Enerji Elektrik İnş. Paz. San. Ve Tic. Ltd. Şti.'ye ilişkin dosyada 24/01/2023 tarihinde yapılan ilk alacaklılar toplantısında aday gösterilmediğinden iflas tasfiye işlemleri ikinci alacaklılar toplantısına kadar iflas tasfiye işlemlerinin iflas Dairesi tarafından yürütülmesine karar verildiği, 02/05/2024 tarihinde yapılan ikinci alacaklılar toplantısında İİK 239 maddesi gereğince toplantı nisabı sağlanamadığından tasfiye sonuna kadar iflas tasfiye işlemlerinin iflas müdürlüğünce yürütülmesine karar verildiği görülmüştür.
Müflis ....... Enerji Elektrik İnş. Paz. San. Ve Tic. Ltd. Şti'ye ilişkin İflas İdare Memurluğu'nun 04/04/2023 başvuru tarihli ve 59 başvuru sayılı ve 59 Karar sayılı kararda talep edilen alacağın 4.266.868,96-TL, kabul edilen alacağın 338.534,69-TL, alacaklının ....... Mozaik Ltd. Şti,
olduğu, talep dilekçesinde 5 adet çeke karşılık olarak .......... 8. İcra Müdürlüğü'nün 2022/17602 sayılı icra dosyasında icra takibine geçildiğini beyan ederek alacak kayıt talebinin değerlendirilmesinin talep edildiği, iflas alacaklısı tarafından başlatılan icra dosyasının iflas tarihinden sonra başlatılmasının kanun ve yasaya uygun olmadığı, iflas alacaklısının takip tarihi itibari ile alacak kaydını iflas müdürlüğüne bulunması gerektiği, alacağın varlığına karine teşkil etmediği, ayrıca çeke dayanak sözleşme, irsaliye, fatura vs. Belgenin ibraz edilmediği alacağın yargılamaya muhtaç bulunduğu gerekçesi ile 3.928.334,27 TL akacak kaydı talebinin yerine 338.534,69 TL alacak talebinin kabulüne ve alacağın 4. sırada değerlendirilmesine karar verildiği anlaşılmıştır.
.......... 8. İcra Müdürlüğü'nün 2022/17602 esas sayılı dosyasının incelenmesinde; davacı şirket tarafından davalı müflis aleyhine 4.266.868,96 TL alacağın tahsili amacıyla icra takibi başlatıldığı, takibe dayanak belgelerin 11/02/2022 günlü 2461131 Seri No lu çeki 1.000.000,00 TL, 20/02/2022 günlü 2461132 Seri No lu çeki 1.000.000,00 TL, 10/05/2022 günlü 8105805 Seri No lu çeki 631.848,00 TL, 10/04/2022 günlü 24577 Seri No lu çeki 410.325,00 TL, 10/04/2022 günlü ...sssssssss Seri No lu çeki 500.000,00 TL olduğu görülmüştür.
Mahkememizce davacı şirkete ait ticari defterler üzerinde inceleme yapmak üzere istinabe yolu ile Mali Müşavir bilirkişiden alınan bilirkişi raporunda; davacının (alacaklı) 2021-2022-2023-2024 dönemine ait Yevmiye Defteri, Defter-i Kebir ve Envanter Defteri kayıtları muhasebe usul ve esaslarına uygun tutulduğu, defterlerin birbirini doğruladığı, açılış ve kapanış onaylarının yasal süresi içinde yapıldığı, beratların yasal süresi içerisinde GİB'e gönderildiği ve davacının ticari defterleri HMK 222 maddesi uyarınca lehine delil teşkil edeceği, 523 sıra Nolu VUK Genel Tebliği ile 396 sıra Nolu Tebliğde yapılan değişikle elektronik defter tutan mükelleflerin 2021 yılının Temmuz ayından itibaren Form Ba ve Form Bs bildirimlerine dâhil edilmeyeceğinden Ba Bs değerlendirmesi yapılmadığı, ticari defter kayıtları ile mahkemeye sunulan faturalar ve belgeler incelendiğinde; davacı (alacaklı) ile borçlu ....... Enerji arasında evvelden beri ticari ilişki olduğu, ticari defter kayıtlarına gere; davacının, borçlu ....... Enerjiden 3.542.173,00TL çek bedeli alacağının bulunduğu ve bu alacağın iflas tarihinden (16.06.2022) önce olduğu, davacı, borçlu ....... Enerjiden olan alacağını; ticari defter kayıtları, fatura, irsaliye ve cari hesap ekstreleri ile tevsik edip ispatladığı, davacının, borçlu ....... Enerji aleyhine başlattığı; .......... 8. İcra Dairesi 2022/17602E. sayılı dosyada dayanak gösterilen çeklerin; 11.02.2022 keşide tarihli (vade) 2461131 Seri Nolu 1.000.000,00TL Çek 25.10.2021 tarih ve 11485 yevmiye madde numarası ile yevmiye defterine kaydedildiği, 20.02.2022 keşide tarihli (vade) 2461133 Seri Nolu 1.000.000,00TL Çek 25.10.2021 tarih ve 11485 yevmiye madde numarası ile yevmiye defterine kaydedildiği, 10.04.2022 keşide tarihli (vade) 2461131 Seri Nolu 500.000,00TL Çek 23.12.2021 tarih ve 13684 yevmiye madde numarası ile yevmiye defterine kaydedildiği, 10.04.2022 keşide tarihli (vade) 2461131 Seri Nolu 410.325,00TL Çek 07.01.2022 tarih ve 307 yevmiye madde numarası ile yevmiye defterine kaydedildiği, 10.05.2022 keşide tarihli (vade) 8105805 Seri Nolu 631.848,00TL Çek 31.01.2022 tarih ve 1076 yevmiye madde numarası ile yevmiye defterine kaydedildiği, mezkur çeklerin borçlu ....... Enerjin iflas tarihi olan (.......... İflas Dairesi 2022/27 İflas) 16.06.2022 tarihinden önce davacının ticari defterlerinde kayıtlı olduğu, çeklerin vadesinde ödenmediği, davacının da .......... 8. İcra Dairesi 2022/17602E. Sayılı doya ile borçlu ....... hakkında 3.542.173,00TL çek bedeli alacağına ilişkin icra takibi başlattığı bildirilmiştir.
Mahkememizce Mali Müşavir ...... ve Nitelikli Hesaplamalar Uzmanı H........an'dan oluşan bilirkişi heyetinden alınan bilirkişi raporunda özetle; taraflara ait ticari defterlerin usulüne uygun ve zamanında e-defter beratlarının oluşturulduğu açılış/kapanış tasdiklerinin-onaylarının yapıldığı, TTK, VUK ve muhasebe sistemi uygulama genel tebliğlerine uygun olarak kayıt nizamına uyulduğu, borç-alacak kayıtlarının işlendiği ve defterdeki kayıtların birbirini doğruladığı, buna göre ticari defterlerin HMK madde 222'deki şartlara uygun olarak delil olarak kullanılabileceği, delil teşkil edecek şekilde tutulmuş olduğu, tarafların aralarındaki ticari ilişkinin mevzuatın öngördüğü 120 Alıcılar Hesabı ile 320 Satıcılar Hesabı alt hesap kodlarında izlenmiş olduğu, davaya konu ve yukarıda ayrıntılı olarak arz edilen çeklerin taraf yasal defterlerine kayıtlandığının sabit olduğu, müflis şirkete ait ....... Enerji Elektrik İnşaat Pazarlama Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi yevmiye defterinde davacının 320 Satıcılar Hesabı 320.P.07 Alt hesap kodu ile kayıtlandığı ve 31.12.2021 tarih 1 nolu kapanış fişinde /yılı sonu itibariyle müflis şirketin davacı şirkete 1.050.343,47 TL borçlu olduğuna ait kayda rastlanmış olunduğu bildirilmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Dava, İİK. 235. maddesine dayalı olarak açılan kayıt kabul davasıdır.
Davadaki uyuşmazlık takibe konu 4.266.868,96 TL alacak için .......... İflas Müdürlüğünün 2022/27 Esas sayılı İflas dosyasına alacak kaydı yapıldığı,, iflas idaresinde oluşturulan Sıra Cetvelinde alacağın sadece 338.534,69 TL kaydının yapılmasına karar verildiği, geri kalan 3.928.334,27 TL kısmının iflas tarihinden sonra takip başlatıldığı, takibe konu çeklere dayanak irsaliye, fatura ve benzeri belgelerin bulunmadığı gerekçesi ile alacak kaydı taleplerinin .......... İflas Müdürlüğünün 2022/27 İflas dosyasında verilen 12.03.2024 tarihli ve 59 sayılı Karar ile reddine verilen kararın kaldırılarak ve toplamda 4.266.868,96 TL alacak kaydının iflas masasına kayıt kabul davasına ilişkin olduğu, taraflar arasında yazılı sözleşme olup olmadığı varsa Sözleşmede tarafların yükümlülükleri ve sorumlulukları. dava konusu senetlerden davacının alacağının olup olmadığı, varsa miktarı, faizin başlangıcı miktarı ve konularında toplanmaktadır.
6098 Sayılı TBK'nın 583. maddesi; “Kefalet sözleşmesi, yazılı şekilde yapılmadıkça ve kefilin sorumlu olacağı azamî miktar ve kefalet tarihi belirtilmedikçe geçerli olmaz. Kefilin, sorumlu olduğu azamî miktarı, kefalet tarihini ve müteselsil kefil olması durumunda, bu sıfatla veya bu anlama gelen herhangi bir ifadeyle yükümlülük altına girdiğini kefalet sözleşmesinde kendi el yazısıyla belirtmesi şarttır." şeklindedir.
TBK m. 586'da "Kefil, müteselsil kefil sıfatıyla veya bu anlama gelen herhangi bir ifadeyle yükümlülük altına girmeyi kabul etmişse alacaklı, borçluyu takip etmeden veya taşınmaz rehnini paraya çevirmeden kefili takip edebilir. Ancak, bunun için borçlunun, ifada gecikmesi ve ihtarın sonuçsuz kalması veya açıkça ödeme güçsüzlüğü içinde olması gerekir. Alacak, teslime bağlı taşınır rehni veya alacak rehni ile güvenceye alınmışsa, rehnin paraya çevrilmesinden önce kefile başvurulamaz. Ancak, alacağın rehnin paraya çevrilmesi yoluyla tamamen karşılanamayacağının önceden hâkim tarafından belirlenmesi veya borçlunun iflas etmesi ya da konkordato mehli verilmesi hâllerinde, rehnin paraya çevrilmesinden önce de kefile başvurulabilir."
Yargıtay Hukuk Genel Kurulu'nun 20/12/2022 tarih ve 2020/(23)6-663 Esas, 2022/1789 Karar sayılı kararında iflas ve masa alacaklarına ilişkin ilkeler belirtilmiştir.
İcra ve İflâs Kanunu’nun 184/1. Maddesinde; “İflâs açıldığı zamanda müflisin haczi kabil bütün malları hangi yerde bulunursa bulunsun bir masa teşkil eder ve alacakların ödenmesine tahsis olunur. İflasın kapanmasına kadar müflisin uhdesine geçen mallar masaya girer” hükmüne yer verilmiştir.
Bu maddede ifade edilen “alacaklar” teriminden maksat, aslında yalnız “iflâs alacaklarıdır.” İflâs alacakları, iflâs açıldığı anda müflise (borçluya) karşı hukuken mevcut olan alacaklardır. Başka bir deyimle, müflisin iflâs açıldığı andaki borçlarıdır. İflâs alacağı kavramına, müflisin yalnız muaccel borçları değil, aynı zamanda müflisin müeccel borçları (m. 195), taliki şarta (geciktirici koşula) veya belirsiz bir vadeye bağlı olan borçları (m. 197) ve konusu paradan başka bir şey olan borçları (m. 198) da dâhildir (Kuru, Baki: İcra ve İflas Hukuku El Kitabı, .......... 2013, s. 1212).
İflâs alacakları, iflâs kararından önceki dönemlere isabet eden alacaklar olup alacaklılar tarafından masaya yazdırılarak istenebilir ve iflâs kararına kadar olan müflis borçlarını gösterir.
İcra ve İflâs Kanunu’nun 235. maddesinde; “Sıra cetveline itiraz edenler, cetvelin ilanından itibaren onbeş gün içinde iflasa karar verilen yerdeki ticaret mahkemesine dava açmaya mecburdurlar. 223 üncü maddenin üçüncü fıkrası hükmü mahfuzdur. Bu davaya bakan mahkeme, davacının isteği halinde ikinci alacaklılar toplantısına katılıp katılmaması ve ne nisbette katılması gerektiği konusunda 302 nci maddenin altıncı fıkrasına kıyasen onbeş gün zarfında karar verir.
İtiraz eden, talebinin haksız olarak ret veya tenzil edildiğini iddia ederse dava masaya karşı açılır. Muteriz başkasının kabul edilen alacağına veya ona verilen sıraya itiraz ediyorsa davasını o alacaklı aleyhine açar.
Bir alacağın terkini hakkında açılan dava kazanılırsa, bu alacağa tahsis edilen hisse dava masrafları da dahil olduğu halde sıraya bakılmaksızın alacağı nisbetinde itiraz edene verilir ve artanı da diğer alacaklılara sıra cetveline göre dağıtılır. Dava basit yargılama usulü ile görülür.
Ancak, itiraz alacağın esas veya miktarına taallük etmeyip yalnız sıraya dair ise şikayet yoliyle icra mahkemesine arz olunur” şeklinde sıra cetveline itiraz ve neticeleri düzenlenmiştir.
Anılan hüküm gereğince alacağı iflâs idaresi tarafından tamamen veya kısmen reddedilen ve sıra cetveline alınmayan yahut da sıra cetveline alınan başka bir alacaklının alacağına veya sırasına karşı koymak isteyen alacaklının, sıra cetvelinin ilanından itibaren on beş gün içerisinde iflâs masasına (idaresine) karşı iflâs kararı verilen yerdeki asliye ticaret mahkemesine sıra cetveline itiraz davası açması gerekir. Bu dava iflâs alacaklıları veya mülkiyet dışında istihkak iddiasında bulunanlar tarafından açılabilir; müflisin bu davayı açması mümkün değildir (Atalı /Ermenek /Erdoğan, s. 613). Sıra cetveline itiraz davası, normal bir eda (alacak) davasıdır. Çünkü bu dava ile, alacaklı, iflâs idaresinin alacağını tamamen veya kısmen haksız olarak reddettiğini iddia ederek iflâs masasının (idaresinin) bu alacağı ödemeye mahkûm edilmesini ister. Uygulamada bu dava “kayıt kabul davası” olarak nitelendirilmekte ve dava dilekçesinde, alacaklı, alacağının sıra cetveline kayıt ve kabulüne karar verilmesini talep etmektedir (Kuru, s. 1333).
İflasa ilişkin İİK 195. maddesine göre kayıt kabul davasında iflas masasına yazılacak alacakların iflas tarihi itibariyle hesaplanıp, belirlenmesi gerekmektedir.
İİK'nın 235/1. maddesi uyarınca iflas sıra cetveline yönelik itirazlar kural olarak genel mahkemelerde (Asliye Ticaret Mahkemesinde) görülür. Şikayetçi sadece kendi sırasına yönelik itirazlarını, husumet iflas idaresine yöneltilerek İİK'nın 235/son maddeleri uyarınca şikayet olarak icra mahkemesinde ileri sürmelidir. İflas sıra cetvelinde başka bir alacaklının kabul edilen miktar kadar alacağı bulunmadığına ya da sırasına yönelik itiraz, o alacağın sıradan terkin edilmesi talebini içerdiğinden, şikayet olarak icra mahkemesinde değil, İİK'nın 235/2. maddesi uyarınca sırasına itiraz edilen alacaklıya husumet yöneltilerek dava yolu ile genel mahkemede (Ticaret Mahkemesinde) ileri sürülmelidir.(Yargıtay 23. Hukuk Dairesi'nin 29/11/2013 tarih, 2013/7701 Esas,2013/7588 Karar sayılı karar; Aynı yönde Yargıtay 23. Hukuk Dairesi'inin 26/02/20219, 2016/2704 Esas, 2019/721 Karar sayılı kararları) Öte yandan, kayıt kabul davalarında tahsile değil, alacağın iflas masasına kayıt ve kabulüne karar verilmelidir. İflas sıra cetvelinde kendi sırasına itiraz eden veya alacağı iflas idaresi tarafından kısmen ya da tamamen reddedilen alacaklı davasını masanın temsilcisi olan adi tasfiyede iflas idaresine, basit tasfiyede ise iflas dairesine karşı açmalıdır. (İİK'nın 235/2.). Davacı, sadece kendi sırasına ilişkin şikayet nedenlerine dayanmayıp, diğer alacaklının sırasına da itiraz etmiş olup, bu istemi kayıt terkin davası olarak nitelendirilmelidir.
İİK'nın 234/1. maddesi, "iflas idaresi sıra cetvelini iflas dairesine verir ve alacaklıları 166. maddenin 2. fıkrasındaki usule göre ilan yoluyla haberdar eder." hükmünü, İİK'nın 235/1. maddesinin ilk iki cümlesi "Sıra cetveline itiraz edenler, cetvelin ilanından itibaren onbeş gün içinde iflasa karar verilen yerdeki ticaret mahkemesine dava açmaya mecburdurlar. 223. maddenin üçüncü fıkrası hükmü mahfuzdur." hükmünü; 2. fıkrasının 2. cümlesi "Muteriz başkasının kabul edilen alacağına veya ona verilen sıraya itiraz ediyorsa davasını o alacaklı aleyhine açar." hükmünü içermektedir. Bu madde hükümlerinden de anlaşıldığı üzere, somut olayda olduğu gibi kayıt terkin davaları süreye tabi olup, bu süre kural olarak sıra cetvelinin İİK'nın 166. maddesinde gösterilen usulde ilanından itibaren işlemeye başlar. Eğer davacı 223. madde hükmüne göre tebliğe elverişli adres gösterir ve gerekli masrafı avans olarak yatırırsa, süre kendisine yapılan tebliğden itibaren hesaplanır.
Talep, cevap, çek suretleri, irsaliyeler, bilirkişi kurulu raporu ve tüm dosya kapsamına göre somut olayda; Taraflar arasındaki uyuşmazlığın niteliğine göre İİK m. 135 gereğince mahkememiz kesin yetkili olup, dava basit yargılama usulünce incelenip sonuçlandırılmıştır.
İncelenen ticari defterlere göre taraflar arasında bir ticari ilişkinin olduğu, taraflara ait ticari defterlerin usulüne uygun olduğu, birbirini doğruladığı, HMK 222 maddesindeki şartlara uygun olarak lehe delil teşkil edeceği, davacı ile müflis davalı şirket arasındaki ticari ilişkiden doğan mal ve hizmet karşılığı faturaların davacı 120 Alıcılar Hesap kodu ile yevmiye defterine cari olarak işlediği, davacının dava konusu ettiği 5 adet çekin davacının ticari defterlerinde kayıtlı olduğu ve bu ticari ilişki çerçevesinde alındığının sabit olduğu, ticari defter kayıtlarına göre davacının davalı müflis şirketten 3.542.173,00 TL çek bedeli alacağının bulunduğu bu alacağın iflas tarihinden önce doğduğu, çeklerin vadesinde ödenmemesi sebebiyle davacı tarafından .......... 8. İcra Müdürlüğünün 2022/17602 sayılı dosyasında borçlu müflis şirket aleyhine 3.542.173,00 TL çek bedeli alacağına ilişkin icra takibi başlatıldığı, dava dilekçesi ekinde suretleri sunulan 11.02.2022 keşide tarihli 2461 131 Seri Nolu 1.000.000,00-TL bedelli, 20.02.2022 keşide tarihli 2461133 Seri Nolu 1.000.000,00-TL bedelli, 10.04.2022 keşide tarihli 2461131 Seri Nolu 500.000,00-TL bedelli, 10.04.2022 keşide tarihli 2461131 Seri Nolu 410.325,00-TL bedelli ve 10.05.2022 keşide tarihli 8...5 Seri Nolu 631.848,00TL bedelli çeklerin dava dışı ...... Elk. İnş. San. Tic. A.Ş tarafından davalı müflis şirket lehine düzenlendiği, çeklerin arka yüzünde davacı şirketin kaşesi ve üzerinde imzasının bulunduğu, başkaca bir kayıt bulunmadığı, bu durumda davacının çeki elinde bulundurması sebebiyle çekin meşru hamili olduğunu ve çeki tahsil edemediğini ispatladığı gibi çek bir ödeme vasıtası olduğundan çekin verilmesinin ödemenin yapıldığının kabul edildiği keza, bunun aksini iddia edenin aynı delille ispatlaması gerektiği, somut olayda davalı müflis tarafından davacıya çekle ödeme yapıldığı anlaşılmakla, davacı şirketin dava konusu ettiği 5 adet çek yönünden davalı müflisten alacaklı olduğu dikkate alındığında davacının 4.047.416,27-TL'nin kayıt kabulünü talep edebileceği kanaatine varılarak dava dışı müteselsil takip borçlusu .......... ve İnşaat San. Ve Tic. A.Ş’nin 2022/24 iflas sayılı dosyasındaki iflas dairesinin işlemine göre mükerrer ödemeye neden olunmaması koşulu ile; davalı şirketin .......... (eski) 8. İcra Dairesindeki 2022/17602 Esas sayılı takipte kesinleşen 5 adet çek bedeli olan 3.542.173,00 TL ile Yüzde 10 Çek Tazminatı 354.217,30 TL, Binde 3 komisyon ücreti 10.626,52 TL ve 140.399,45 TL işleyen faiz olmak üzere toplam 4.047.416,27 TL alacağına ilişkin olarak davanın kısmen kabulüne dair aşağıdaki gibi karar vermek gerekmiştir.
İflas dairesine yapılan alacak talebinin alacağın varlığına karine teşkil etmediği, ayrıca çeke dayanak sözleşme, irsaliye, fatura vs. belgenin ibraz edilmediği alacağın yargılamaya muhtaç bulunduğu gerekçesi reddedildiğinin, bir diğer anlatımla iflas dairesine talepte eksik belge sunulduğu anlaşılmakla alacağın kayıt talebinin kabul edilmemesinin yerinde olduğu, bu nedenle iflas daresinin yargılama giderlerinden sorumlu tutulmaması gerektiğinden (Emsal Yargıtay 19. Hukuk Dairesi'nin 02.11.2000 tarih, 2000/6699 Esas, 2000/7392 Karar (Yargıtay Kararları Dergisi, Ağustos 2001/8, s. 1236-1237- Aynı karara ilişkin Prof. Dr. Timuçin Muşul, İflas ve Konkordato Hukuku, .......... 2019, s. 340, dn. 305; Yargıtay 19. Hukuk Dairesinin 07.07.2005 tarih, 2728/Esas, 7737 Karar sayılı kararı -Orhan Eroğlu, İflasta Sıra Cetveline İtiraz Davası (İflasta Kayıt Kabul Davası), Türkiye Barolar Birliği Dergisi, 2019 (144), sayfa 197-) davacı lehine yargılama gideri ile vekalet ücreti takdir edilmemiş ve aşağıdaki gibi hüküm kurmak ve davalı İflas Dairesi vekili 21/10/2024 tarihinde vekili olarak meslek mazeret dilekçesi ibraz ettiği ancak dosyada mevcut mübrez vekaletnamesine (Dava dışı ...... Yemek Emlak Temizlik İnşaat Otomotiv Sanayi Ticaret Ltd. Şirketine ait olan) göre iş bu kararın tebliğinin davalı iflas dairesine de yapılması gerekmiştir.
HÜKÜM : Ayrıntılı gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere
1-Davanın KISMEN KABULÜ İLE, Dava dışı müteselsil takip borçlusu .......... ve İnşaat San. Ve Tic. A.Ş’nin 2022/24 iflas sayılı dosyasındaki iflas dairesinin işlemine göre mükerrer ödemeye neden olunmaması koşulu ile; davalı şirketin .......... (eski) 8. İcra Dairesindeki 2022/17602 Esas sayılı takipte kesinleşen 5 adet çek bedeli olan 3.542.173,00 TL ile Yüzde 10 Çek Tazminatı 354.217,30 TL, Binde 3 komisyon ücreti 10.626,52 TL ve 140.399,45 TL işleyen faiz olmak üzere toplam 4.047.416,27 TL alacağının .......... İflas Dairesi’nin 2022/27 iflas sayılı dosyasında iflas masasına KAYIT VE KABULÜNE, fazlaya ilişkin istemin reddine,
2-Alınması gerekli karar ve ilam harcı olan 615,40-TL'den peşin alınan 427,60-TL'nin mahsubu ile bakiye 187,80-TL harcın davacıdan tahsili ile Hazine'ye irat kaydına,
3-Davacı tarafından yapılan toplam yargılama giderinin davacı uhdesinde bırakılmasına,
4-Taraflarca yatırılan gider avansından artan kısmın HMK'nun 333. maddesi uyarınca karar kesinleştiğinde, yatırana iadesine,
Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı, davalı tarafın yokluğunda kararın tebliği tarihinden itibaren 2 hafta içinde .......... Bölge Adliye Mahkemesine istinaf yolu açık olmak üzere oybirliği ile verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 02/10/2025