T.C. ANKARA 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TÜRK MİLLETİ ADINA
T.C.
ANKARA
1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO : 2024/238 Esas
KARAR NO : 2024/648
BAŞKAN :... ...
ÜYE : ... ...
ÜYE : ... ...
KATİP : ... ...
DAVACI : ... (TCKN: ...) -
VEKİLİ : Av. ... - ....
DAVALI : ... - ... ...
VEKİLİ : Av. ... - ....
DAVA : Genel Kurul Kararının İptali (Kooperatif Genel Kurul Kararının İptali)
DAVA TARİHİ : 03/04/2024
KARAR TARİHİ : 31/10/2024
GR.KR.YZM.TARİHİ : 08/11/2024
Mahkememizde görülmekte olan Genel Kurul Kararının İptali (Kooperatif Genel Kurul Kararının İptali) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
TALEP
Davacı vekili dava dilekçesi ile özetle; 1163 sayılı Kooperatifler Kanunun m. 45/2'ye göre, Genel kurul anasözleşmede gösterilen şekil ve surette toplantıya çağrılır. Toplantı nisabı anasözleşmede gösterildiğini, Ancak yapı kooperatiflerinin genel kurul toplantılarında ortakların en az 1/4'ünün şahsen veya temsilen hazır bulunmalarının şart olduğunu, davalı kooperatifin ortaklar listesinde 463 ortak bulunduğunu ve toplantı nisabının 116 ortak olduğunu, 09.03.2024 tarihli genel kurul toplantısına 167 ortağın katıldığını, toplantının açıldığı esnada yeterli çoğunluk bulunmaktaysa da daha sonra ortakların toplantıyı terk etmesi ile toplantı nisabının sağlanamadığını, dolayısıyla toplantı nisabı oluşmadan alınan kararların yoklukla malul olduğunun tespitini talep ettiklerini, burada yapılması gerekenin Genel Kurul toplantı nisabının, iptali istenen her bir madde için ayrı ayrı değerlendirilmesi, toplantı nisabı oluşmadan karar verilmiş ise mutlak butlanla batıl olduğunun tespitine karar verilmesi olduğunu, her bir madde yönünden toplantı nisabının oluşmadığını ve bunun yanında alınan kararların da kanun, ana sözleşme ve iyiniyet kurallarına aykırı olduğunu, Gündemin Dördüncü maddesi Yönünden: bilanço ve gelir gider cetvelleri oylandığını, 68 kabul, 44 ret kullanıldığını, çekimser oy kullanılmadığını, toplamda 112 oy kullanıldığını, toplantı nisabının 167 kişi olması karşısında toplantı nisabı sağlanmadan oylama yapıldığını, bu durumda anılan maddede alınan kararın yok hükmünde olduğunun tespitine karar verilmesi gerektiğini, bunun yanında, kooperatif faaliyetleri ve bilançoları hakkında üyelere yeteri kadar bilgi verilmediğini, genel kurulda yapılan görüşmeler sırasında bilanço ve gelir gider cetvellerinde yapılan hatalar üyeler tarafından yönetim kuruluna sorulmuş ise de tatmin edici cevapların alınamadığını, Gündemin beşinci maddesi yönünden;Yönetim Kurulu ve Denetim Kurulunun ibrasının oylamaya sunulduğunu, bu oylamada 67 kabul, 45 ret olarak toplamda 112 oy kullanıldığını, toplantı nisabının 167 kişi olması karşısında toplantı nisabı sağlanmadan oylama yapıldığını, Denetim Kurulunun ibrasına ilişkin oylamada ise 57 kabul ve 44 ret olarak toplamda 101 oy kullanıldığını, toplantı nisabının 167 kişi olması karşısında toplantı nisabı sağlanmadan oylama yapıldığını, bu durumda anılan maddede alınan kararın yok hükmünde olduğunun tespitine karar verilmesi gerektiğini, somut davaya konu genel kurul toplantı tutanağında, yönetim kurulu ve denetim kurulu ayrı ayrı ibra edilmeyip birlikte ibra edilmiş olması nedeniyle ibra kararları mutlak butlanla batıl olduğunu, Gündemin altıncı maddesi yönünden; yönetim ve denetim kurulu üyelerinin seçildiğini, oylama sonucu 68 kabul ve 40 ret oy olmak üzere toplamda 108 oy kullanılmış olup toplantı nisabının 167 kişi olması karşısında toplantı nisabı sağlanmadan oylama yapıldığını, anılan maddede alınan kararın yok hükmünde olduğunun tespitine karar verilmesi gerektiğini, Gündemin yedinci maddesi yönünden; kooperatif ana sözleşmesinin intibak edilmesi oylandığını, 86 kabul ve 2 ret olmak üzere toplamda 88 oy kullanıldığını, anılan maddede alınan kararın yok hükmünde olduğunun tespitine karar verilmesi gerektiğini, 09.03.2024 tarihli toplantının gündem maddelerinin hiçbirinde toplantı nisabı sağlanmadan maddelerin oylamaya açıldığının görüldüğünü, gündemin 8. maddesine geçildiğinde sayımı yapıldığında 70 ortağın toplantı salonunda bulunduğunun da tutanak altına alındığını, bu kapsamda kanunun emredici hükümlerine aykırı olarak toplantı yeter sayısı oluşmadan alınan kararların taraflarca açıkça ileri sürülmemiş olsa dahi yok hükmünde olduğunun hakim tarafından re'sen nazara alınacağını, karara karşı muhalefet şerhinin tutanağa yazdırılmasına ilişkin koşulların aranmayacağı, toplantı nisabı toplantı açılışında sağlanmış olsa dahi gündem maddelerinin oylanması esnasında bu nisabın korunması gerektiğini, davaya konu 09.03.2024 tarihli Genel Kurul toplantısında alınan.... numaralı kararların yok hükmünde olduğunun tespitine karar verilmesini, mahkememiz aksi görüşte ise davaya konu 09.03.2024 tarihli genel kurul toplantısında alınan .... numaralı kararların iptaline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP
Davalı vekili cevap dilekçesi ile özetle; ilk olarak davacı ... tarafından müvekkili kooperatif adına 09.03.2024 tarihinde alınan genel kurul kararlarına karşı iptal davası açılmışsa da işbu davayı açabilecek kişilerin 1163 sayılı Kooperatif Kanunun 98. maddesindeki atıf gereğince TTK'nin 446 maddesinde sayıldığını, davacının maddede sayılan kişilerden olmadığını, nitekim 09.03.2024 tarihli Genel Kurul toplantısı tutanağında da davacının iptalini talep ettiği maddelerin oylamasında olumsuz oy kullandığına ve bunu tutanağa geçirdiğine ilişkin hiçbir emare bulunmadığını, davacının huzurdaki davayı açmaya yönelik bir yetkisinin bulunmadığından davanın usulden reddini talep ettiklerini, dava dilekçesinde dava konusu genel kurul kararlarının mahkemece önce yok hükmünde olduğunun tespit edilmesini, akabinde ise iptali talep edilmişse de bu iki sonuç sebep ve konuları bakımından farklı olup aynı sebebe dayanarak ikisinin de istenmesinin HMK 119/1-g ve ğ maddeleri gereğince talebin dayanağının ve sonucunun açık bir şekilde belirtilmiş olmasına engel olacağından usule aykırı olduğunu, dayanılan hukuki sebep ve talep sonucu açık olmadan açılan davanın usulden reddi gerektiğini, davanın usule aykırı olduğundan bahisle reddi gerekmekle birlikte mahkememizin aksi kanaatte olması halinde davacı yanca iptali istenen genel kurul kararlarının uygulamasının yargılama süresince durdurulması amacıyla ihtiyati tedbir kararı verilmesi talebinde bulunulmuşsa da TTK'nun 449 maddesinde düzenlendiği üzere ticari şirketlerde yürütmenin durdurulması kararı ancak mahkemece yönetim kurulu üyelerinin görüşü alındıktan sonra verilebileceğini, ancak huzurdaki dosya bakımından bu yönde bir işlem yapılmadığını, esasa ilişkin olarak; her ne kadar dava dilekçesinde 09.03.2024 tarihli genel kurulda toplantıya 167 ortağın katıldığı, oylamalar sırasında bir kısım ortakların toplantı salonunu terk ettiği, bu doğrultuda 4, 5, 6 ve 7. maddelerin toplantı nisabı sağlanmadan alındığı iddia edilmekteyse de söz konusu iddiaların asılsız olduğunu, bu maddelerin oylanması sırasında salonu terk eden kimsenin olmadığını, fakat oylama sırasında yalnızca kabul ve ret oyları tutanak altına alınmış olup çekimser oyların tutanağa sehven yazılmadığını, çekimser oy kullanıldığını ancak bunların sehven tutanağa yazılmadığını, 5. madde ile denetim kurulu ibrasına ilişkin yapılan oylamada kabul ve ret oylarının toplamının 101 oy olduğu, bir sonraki madde olan 6. madde ile yönetim ve denetim kurulu üyelerinin seçimi için oylama yapıldığı ve bu oylamada kullanılan kabul ve ret oylarının toplamının ise 108 oy olduğu, bu süre içerisinde toplantı salonuna giren kimsenin de olmadığı dikkate alındığında 5. maddenin oylaması sırasında çekimser oy kullanan 7 kişinin, 6. maddenin oylanması sırasında kabul ya da ret oyu kullandığını, bu doğrultuda tüm oylama boyunca çekimser oy kullananların da olduğunu, bununla birlikte mahkememizce gerekli görülmesi halinde çekimser oy kullanan kooperatif ortaklarının tanık olarak dinletileceğini, 8. maddenin oylamasına geçildiğinde bir kısım ortakların salondan çıkması üzerine divan başkanı tarafından sayım yapılması gerektiği uyarısının yapılarak sayım sonucunda mevcut durumda toplantı yeter sayısının sağlanmadığının görülmesiyle oylamaların sonlandırıldığını, bu durum dahi yeterli çoğunluk sağlanmaması halinde oylama yapılmasına başta divan başkanı tarafından müsaade edilmeyeceğini açıkça gösterdiğini ve davacının iddialarının asılsız olduğunu gözler önüne serdiğini, oylamaların gerekli nisap sağlanarak yapıldığını, dolayısıyla her ne kadar tutanakta soruların cevaplarının detaylıca yazılmamış olsa da tek tek açıklandığını, açılan davanın öncelikle usulden olmadığı takdirden esastan reddine, şartları oluşmadığından tedbir talebinin reddine karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLER
...'nün 14.05.2024 tarih, ..... sayılı cevabi yazısında, kooperatifin .... İlçesi'nde olduu, dosyasında genel kurul kararını içeren bilgi ve belgeye rastlanmadığı, ekindeki ticaret sicil tasdiknamesinde kooperatifin ilk tescil tarihinin 21/03/2011 olduğu belirtilmiştir.
.... 12.09.2024 havale tarihli ve .... sayılı cevabi yazısı ekinde mahkememiz dosyasına davalı ...'nin 09/03/2024 tarihli 24. Olağan Genel Kurul Toplantısına ait Genel Kurul Toplantı Tutanağı ile Hazirun Cetvelinin örnekleri gönderilmiştir.
Davalı tarafça .... Noterliği'nin 14.03.2011 tarih ve ... sayılı onaylı Turizm Geliştirme Kooperatifi Anasözleşmesi ibraz edilmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE
Dava, genel kurulda alınan kararlarının yokluğuna ve iptali talebine ilişkindir.
İlke olarak kooperatiflere üyelik kaydının, yetkili organlarının bu hususta verecekleri açık bir kararla olması yanında, böyle bir karar olmasa dahi ortak olmak isteyen kişinin ödemelere davet olunması ve düzenli olarak yaptığı ödemelerin kooperatifçe kabul olunması ya da kişinin genel kurul toplantılarına çağrılması gibi kişiyi ortak olarak kabul eden işlemlerin yapılması suretiyle eylemli şekilde ortaklık sıfatının kazanılabileceği de kabul edilmektedir. Yani ortaklığa kabul açıkça olabileceği gibi örtülü olarak da mümkündür. (.... kararı, 21.02.2018 tarih, .... sayılı kararı) Kooperatifler Kanunu'nun 45. maddesinde genel kurulun toplantı şekli, zamanı, nisabı, ilgili bakanlığa ve mülki idare amirliğine yazılı bildirim zorunluluğu, genel kurulun sevk ve idaresi hususları düzenlenmiştir.
Genel kurul olağan ve gerektiğinde olağanüstü toplanır. Olağan toplantının her hesap devresi sonundan itibaren altı ay içinde ve en az yılda bir defa yapılması zorunludur. Toplantı nisabı anasözleşmede gösterilir. Ancak yapı kooperatiflerinin genel kurul toplantılarında ortakların en az 1/4'ünün şahsen veya temsilen hazır bulunması ve toplantı çağrısı ile ilana gündemin yazılması zorunludur. Kooperatifler Kanunu'nun 46. maddesi uyarınca, kural olarak gündemde olmayan hususlar genel kurulda görüşülemez.
Kooperatifler Kanunu'nun 51. maddesinin birinci fıkrasında "Kanun veya anasözleşmede aykırı hüküm bulunmadıkça genel kurul kararlarında ve seçimlerde oyların yarıdan bir fazlasına itibar olunur." denilerek, ikinci fıkrasındaki kararlar dışında gerekli toplantı yeter sayısı sağlanarak yapılmakta olan bir genel kurulda oyların yarıdan bir fazlası karar yeter sayısı olarak belirlenmiştir. Genel kurulda usulüne uygun olarak alınan kararlar bütün ortakları bağlayıcı niteliktedir.
Kooperatifler Kanunu’nun (KK) 53. maddesinde; “…Aşağıda yazılı kimseler kanuna, ana sözleşme hükümlerine ve iyi niyet esaslarına aykırı olduğu iddiası ile Genel Kurul kararları aleyhine, toplantıyı kovalıyan günden başlamak üzere bir ay içinde, kooperatif merkezinin bulunduğu yerdeki mahkemeye başvurabilirler. 1. Toplantıda hazır bulunup da kararlara aykırı kalarak keyfiyeti tutanağa geçirten veya oyunu kullanmasına haksız olarak müsaade edilmiyen yahut toplantıya çağrının usulü dairesinde yapılmadığını veyahut gündemin gereği gibi ilan veya tebliğ edilmediğini yahut da Genel Kurul toplantısına katılmaya yetkili olmıyan kimselerin karara katılmış bulunduklarını iddia eden pay sahipleri; 2. Yönetim Kurulu; 3. Kararların yerine getirilmesi Yönetim Kurulu üyeleri ile denetçilerin şahsi sorumluluklarını mucip olduğu takdirde bunların her biri; Bozma davasının açıldığı ve duruşmanın yapılacağı gün, Yönetim Kurulu tarafından usulen ilan olunur. Birinci fıkrada yazılı bir aylık hak düşüren sürenin sona ermesinden önce duruşmaya başlanılamaz. Birden fazla bozma davası açıldığı takdirde, davalar birleştirilerek görülür. Mahkeme, kooperatifin isteği üzerine muhtemel zararlarına karşı davacıların teminat göstermesine karar verebilir. Teminatın mahiyet ve miktarını belirtmek mahkemeye aittir. Bir kararın bozulması bütün ortaklar için hüküm ifade eder.” şeklindeki düzenleme ile ortakların (pay sahiplerinin) var olan bir genel kurul kararının kanuna, ana sözleşme hükümlerine ve iyi niyet esaslarına aykırı olduğu iddiasıyla mahkeme nezdinde iptal davası açabileceği belirtilmiştir. İptal davası açmaya hakkı bulunan kimseler toplantıyı kovalayan, başka bir ifadeyle toplantı gününü takip eden, izleyen günden başlamak üzere bir aylık hak düşürücü süre içinde dava açabileceklerdir.
Kooperatifler Kanunu'nun 53. maddesinin birinci fıkrası hükmü uyarınca, genel kurul kararlarının kanuna, anasözleşmeye ve iyiniyet esaslarına aykırı olduğu iddiası ile iptali istenebilir. Genel kurulda alınan kararların, oyunu kullanmasına haksız yere izin verilmemesi, çağrılmama, çağrının usulsüzlüğü, gündemin gereği gibi ilan veya tebliğ edilmemesi veya toplantıya ve karara yetkili olmayan kimselerin iştirak etmesi iddiaları dışında, kanun, anasözleşme ve afaki iyiniyet kurallarına aykırılık halleri ileri sürülerek iptalleri isteminde bulunabilmek için, toplantıya katılan üyenin ret oyu vermesi ve karara muhalif kalarak keyfiyeti zapta geçirmesi ve davanın bu iddiaların tümü bakımından toplantıyı izleyen bir ayın içinde açılması gerekmektedir. Aynı madde hükmü uyarınca, genel kurulda alınan kararların, kanuna, anasözleşmeye ve iyiniyet kurallarına aykırı olduğu iddiasıyla, toplantıda bulunan ortaklar red oyu kullanıp, alınan kararlara muhalif kalarak, keyfiyeti tutanağa geçirdikten sonra toplantı gününden sonra ve bir ay içerisinde dava açılabilir.
Kooperatif Ana Sözleşmesi'nin 33. maddesinde, "(1) Genel kurulun toplanabilmesi ve gündemdeki konuları görüşebilmesi için, kooperatife kayıtlı ortaklar en az 1/4'ünün şahsen veya temsilen toplantıda hazır bulunması şarttır. (2) İlk ve müteakip toplantılarda aynı nisap aranır. Genel kurulda kararlar, ortakların en az 1/4'ünün hazır olması şartıyla oylama sırasındaki mevcudun yarıdan fazlasının oyu ile alınır..." hükmü mevcuttur.
Anılan hükümler emredici nitelikte olup bu hükümlere aykırılık teşkil eden genel kurul kararları yok hükmündedir ve baştan beri hüküm ifade etmezler. (.... sayılı kararı) Bunların yok hükmünde olduğunun tespiti için açılacak davalarda genel kurulda muhalefet bulunmuş olma şartı aranmayacağı gibi bir aylık hak düşürücü süre içinde açılmış olmaları da dinlenilmeleri yönünden zorunlu değildir. (.... Dairesi, 17.03.2016 tarihli, .... sayılı kararı).
Mahkememizce, Genel kurul posta listesinde, davacının 190. sırada hazirun cetvelinde .... . sırada belirtilmesi imzasının olması, dava açmakta menfaatinin bulunması karşısında husumet itirazı yerinde görülmemiştir.
Talep, cevap, ...'nün ve .... cevabi yazıları ve tüm dosya kapsamına göre; Dava konusu olan genel kurul toplantı tutanağında Ortaklar listesinde 463 ortak olduğu, 117 ortağın asaleten 50 ortağın vekaleten olmak üzere toplamda 167 ortağın toplantıda hazır bulunduğunun belirtildiği ve 463 ortağın 1/4'ü 116 kişi olması ve 117 ortağın toplantıya katılmasının ve kararın toplantıya katılanların en az, mevcudun yarıdan fazlasının oyu olan 60 oyun bulunması gerekirken; 4. madde görüşmelerinde bilanço oy ve gelir gider cetvellerinin oylamasında 44 red oyuna karşılık 68 kabul oyu verildiğinin ve çekimser oy kullanılmadığının ve oylamada 112 oy kullanıldığının belirtildiği, çekimser oy kullanılmamasına rağmen 112 oyun kullanıldığı ve toplantı nisabı olan 116 kişiden az olduğu, 6. madde görüşmelerinde, yönetim ve denetim kurulu üyelerinin seçiminde 108 oy kullanıldığı, 7. madde görüşmelerinde, anasözleşmesinin intibak edilmesinde 88 oy kullanıldığı, 8. maddesinde 70 ortağın toplantı salonunda olduğunun belirtildiği görülmüş; toplantı nisabı sağlanmadan alınan kararların yoklukla malul olduğunun tespitine Mahkememizin 06/06/2024 tarihli duruşmasının ...... sayılı ara kararı ile 09/03/2024 tarihli Genel Kurul Toplantısında alınan gündemin ...... sayılı maddelerine yönelik yürütmenin durdurulması tedbirlerinin işbu kararın kesinleşmesine kadar devamına karar vermek ve aşağıdaki gibi hüküm kurmak gerekmiştir.
HÜKÜM: Ayrıntılı gerekçesi ekli gerekçeli kararda açıklanacağı üzere,
1-Davanın Kabulü ile 09/03/2024 tarihli Genel Kurul Toplantısında alınan gündemin (4), (5), (6) ve (7) sayılı maddelerinde belirtilen kararların YOKLUKLA MALUL OLDUĞUNUN TESPİTİNE,
2-Mahkememizin 06/06/2024 tarihli duruşmasının .... sayılı ara kararı ile 09/03/2024 tarihli Genel Kurul Toplantısında alınan gündemin (4), (5), (6) ve (7) sayılı maddelerine yönelik yürütmenin durdurulması tedbirlerinin işbu kararın kesinleşmesine kadar devamına,
3-Harçlar Kanununa göre alınması zorunlu 427,60-TL harç peşin alındığından yeniden alınmasına yer olmadığına,
4-Davacı duruşmada kendilerini bir vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca hesaplanan 30.000,00-TL vekalet ücretinin davalıdan tahsili ile davacılara verilmesine,
5-Davacı tarafından yapılan 1.377,00-TL (dava açılış masrafı, posta ve tebligat gideri olmak üzere) yargılama gideri ile davacı tarafından peşin harç olarak yatırılan 427,60-TL'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
6-Davacı tarafından yatırılan gider avansından artan kısmın HMK'nun 333. maddesi uyarınca karar kesinleştiğinde, yatırana iadesine,
Dair, taraf vekillerinin yüzüne karşı, kararın tebliği tarihinden itibaren 2 hafta içinde .... Bölge Adliye Mahkemesine istinaf yolu açık olmak üzere oy birliği ile karar verildi.31/10/2024
Başkan ...
¸e-imza
Üye ...
¸e-imza
Üye ...
¸e-imza
Katip ...
¸e-imza