T.C. ANKARA 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2024/401 Esas - 2025/100
TÜRK MİLLETİ ADINA
T.C.
ANKARA
1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO : 2024/401 Esas
KARAR NO : 2025/100
...
DAVA : Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 11/06/2024
KARAR TARİHİ : 12/02/2025
KR.YZL. TARİHİ : 14/02/2025
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
İDDİA : Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili şirketin ... işletilmesi, onarımı ve bakımı işlerinin ifasını üstlendiğini, 12.12.2022 tarihinde .... adına kayıtlı... sevk ve idaresindeki... plakalı araç Otoyol İstanbul istikametinde orta şeritte seyir halinde iken 51. Kilometreye (...) geldiğinde kendisiyle aynı istikamette ve aynı şeritte seyir halinde olan ... plakalı araca takip mesafesini korumaması nedeniyle arkadan çarptığını, çarpmanın etkisi ile sağa savrulan aracın kontrolünü sağlayamayarak sol şeritte seyreden bir başka araca çarpması neticesinde üç taraflı yaralanmalı ve maddi hasarlı trafik kazası meydana geldiğini, davaya konu kaza nedeni ile müvekkili şirket nezdinde 8 metre (2 boy) otokorkuluğun hasar gördüğünü, kaza nedeni ile meydana gelen hasarın Karayolları Teknik Şartnamesi ve Karayolları Bakım El Kitabında belirtilen esaslar doğrultusunda onarımı için 8 metre ray (2 adet ray), 6 adet dikme, 6 adet takoz (480 mm.), 8 metre gergi kuşağı (2 adet gergi kuşağı) otokorkuluk bağlantı malzemeleri ile montajının yapılması gerektiğinin tespit edildiğini, onarımın belirtilen şekilde yapılması gerektiği hususunun müvekkili şirket ve ... yetkilileri tarafından imza altına alınan Otokorkuluk Hasar Tutanağı ile tespit edildiğini, hasar tespit tutanağında yalnızca ... plakalı araçtan bahsedilmesinin sebebinin otokorkuluklara bu aracın çarpması olduğunu, ancak bu aracın otokorkuluklara çarpmasında asli etken... plakalı aracın takip mesafesini korumayarak araca arkadan çarpması olduğunu, dava açılışı öncesi aracın... sigortacısı olduğu tespit edilen ....'ye hasar tazmin başvurusunda bulunulduğunu, başvuruya cevap alınamaması üzerine sigorta şirketi nezdindeki hasar dosyası sorumlusuna dosya akıbetinin sorulduğunu, dosya sorumlusu... plakalı araca ilişkin ...ve kasko imms limitlerinin kazanın diğer taraflarına ödeme yapmakla tüketildiğini, başvurularına istinaden herhangi bir ödeme yapılamayacağının bildirildiğini, yapılan arabuluculuk görüşmeleri neticesinde anlaşma sağlanamadığını beyanla, davanın kabulü ile fazlaya ilişkin talep ve dava hakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik 18.795,50 TL müvekkili şirket zararının kaza tarihi olan 12.12.2022 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline, yargılama gideri ve vekalet ücretinin davalılar üzerine bırakılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP :Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle; zamanaşımı ve yetki itirazları olduğunu, kazanın müvekkili şirkete ait araç tarafından meydana geldiğini asla kabul anlamına gelmemekle beraber böyle bir durum söz konusu ise kazaya karıştığı iddia edilen... plakalı aracın, müvekkili şirket tarafından kaza saati olduğu iddia edilen saatte diğer davalı ...'ya kiralanan araç olduğunu, Karayolları Trafik Kanunu (KTK) ve sair ilgili mevzuat gereğince, üçüncü şahsa kiralanan aracın karıştığı kaza ve sebep olduğu hasarlardan dolayı müvekkili şirketin herhangi bir sorumluluğu bulunmadığını, müvekkili şirket ile ... arasında akdedilen sözleşmedeki hükümlerde açıkça kiralama süresince meydana gelen hasar ve kazalardan kiracının sorumlu olduğunun belirtildiğini, taraflar arasında akdedilmiş bir Birleşik Kasko Sigorta Sözleşmesi olduğunu, Kasko sigortasına ilişkin genel şartlar Motorlu Kara Taşıtları İhtiyari Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartlarında düzenlenmiş olduğunu, davacının işbu Genel Şartlar'a bağlı olarak talepte bulunulması gerektiğini, davacının talep ettiği alacak bedelinin fahiş miktarda olup kabulü mümkün olmadığını, alacak bedeli olduğundan fazla talep edilmiş olup gerçeği yansıtmadığını, davacı tarafın talep ettiği avans faizi talebinin yerinde olmadığını beyanla, davanın husumet yokluğundan reddine karar verilmesini, ardından davanın usul ve esasa aykırılık taşıması sebebiyle müvekkili şirket yönünden reddine, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin karşı yana yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
Diğer davalılar usulüne uygun yapılan tebliğe rağmen cevap dilekçesi sunmamıştır.
DELİLLER, KABUL VE DEĞERLENDİRME: Dava, tazminat istemine ilişkindir.
Dava açılmadan evvel arabulucuya müracaat edilmiş olup işbu dava şartı yerine getirilmiştir.
Mahkememizce ... Karar sayılı dosyasının Uyap kayıtları, tescil kayıtları ilgili yerlerden getirtilerek dosya kapsamına alınmıştır.
Uyuşmazlık konusunda rapor düzenlenmek amacıyla alınan 25/12/2024 tarihli bilirkişi raporunda; ... plaka sayılı aracın sürücüsü ...’nun 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 52/b-c, 56/c ve 84/d maddeleri yanı sıra Karayolları Trafik Yönetmeliği'nin 107. maddesini ihlal etmesi yanı sıra dikkatsizliği ve tedbirsizliği de mevzubahis olduğundan olayın meydana gelmesinde % 100 oranında kusurlu olduğu, ... plaka sayılı araç sürücüsü Salih Yörüsün'ün meydana gelen olayda kusurunun bulunmadığı, ... plaka sayılı araç sürücüsü Deniz Kanlıdere'nin meydana gelen olayda kusurunun bulunmadığı, meydana gelen olay neticesinde dava konusu otokorkulukta oluşan toplam hasar tutarının olay tarihi itibariyle KDV Dâhil 18.482,24 TL olduğu, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 3. maddesinde yapılan tanım kapsamında davalı ....'nin işleten sıfatı bulunmadığının değerlendirildiği, ... plaka sayılı araç sürücüsü ve aynı zamanda işleten sıfatı bulunan ... ile trafik sigorta şirketi ....'nin (Poliçe limitleri dahilinde) Karayolları Trafik Kanunu’nun 85/1. ve 85/5. maddeleri hükmü gereği meydana gelen zarardan müştereken ve müteselsilen sorumlu olacaklarının değerlendirildiği, dosya kapsamından... plaka sayılı araca ilişkin ... limitlerinin meydana gelen kazanın diğer taraflarına ödeme yapılması ile tüketildiğinin belirlendiği rapor edilmiştir.
Taraflar arasındaki ihtilafın; davalı ... adına kayıtlı olan, davalı... sevk ve idaresindeki... plakalı aracın 12/12/2022 tarihinde ...otoyolunda karıştığı üç taraflı kaza neticesinde davacının işletilmesinde olan otoyola ait bariyer/otokorkuluklarda hasar meydana gelip gelmediği, gelmişse zarar miktarı ve davalıların sorumlu olup olmayacaklarına ilişkin olduğu tespit edilmiştir.
Mahkememizce yapılan yargılama sonucunda; öncelikle davalı ... aracın kiralanmış olması sebebi ile husumeti bulunmadığı yöndeki itirazının değerlendirilmesinde; 2918 sayılı KTK hükümlerine göre, trafik kaydı "işleteni" kesin olarak gösteren bir karine değilse de, onun kim olduğunu belirleyen güçlü bir kanıt niteliğindedir. Ancak, trafik kaydına rağmen işletenliğin 3. kişi üzerinde bulunmasını engelleyen bir yasa hükmü yoktur. Aynı yasanın 3. maddesinde, "İşleten: Araç sahibi olan veya mülkiyeti muhafaza kaydıyla satışta alıcı sıfatıyla sicilde kayıtlı görülen veya aracın uzun süreli kiralama, ariyet veya rehin gibi hallerde kiracı, ariyet veya rehin alan kişidir. Ancak, ilgili tarafından başka bir kişinin aracı kendi hesabına ve tehlikesi kendisine ait olmak üzere işlettiği ve araç üzerinde fiili tasarrufu bulunduğu ispat edilirse, bu kimse işleten sayılır." şeklinde tanımlanmıştır. Aynı kanunun 85. maddesinde ise, "Bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, motorlu aracın bir teşebbüsün unvanı veya işletme adı altında veya bu teşebbüs tarafından kesilen bilet ile işletilmesi halinde, motorlu aracın işleteni ve bağlı olduğu teşebbüsün sahibi, doğan zarardan müştereken ve müteselsilen sorumlu olurlar." hükmüne yer verilmiştir. Bu yasal düzenleme karşısında, kazaya karışan araçların meydana getirdikleri zararlardan araç sahiplerinin hukuken sorumlu olacağı ilkesi benimsenmiş ise de, araç malikleri tarafından herhangi bir sebeple yararlanılması için bir başka kimseye devir edilmesi halinde (kısa bir süre için kiralanmaması kaydıyla) artık üzerindeki fiili hakimiyeti kalmaması ve bu sebeple ekonomik yönden de bir yararlanma olanağının kalktığı durumlarda, o araca kaza sırasında fiili hakimiyeti altında bulunduran ve ondan iktisaden yararlanan kimsenin işleten sıfatıyla meydana gelen zarardan sorumlu tutulması gerekir. Bunun sonucu olarak da, araç maliki sorumlu tutulmamalıdır. Gerek doktrinde, gerekse ... uygulamalarında, kiracının işleten sıfatının belirlenmesinde, kira sözleşmesinin uzun süreli olması, araç üzerinde fiili hakimiyet ve ekonomik yararlanma unsurlarının birlikte bulunması gerekmektedir. ( ... plakalı aracın kayıt malikinin ... olduğu, aracın diğer davalı ... tarafından dijital ortamda aplikasyon üzerinden kayıt açılarak 11/12/2022 tarihinde fiilen teslim alındığı, davaya konu trafik kazasının 12/12/2022 tarihinde meydana geldiği, ... plakalı aracın maliki olan davalı tarafından diğer davalı ...'a uzun süreli olarak kiralandığı somut delillerle ispat edilemediği, mevcut delil durumuna göre davalı ... işleten sıfatı devam ettiği anlaşılmış, bu nedenle davalının husumet itirazı dinlenilmemiştir.
Davalı ... adına kayıtlı olan, davalı ... sevk ve idaresindeki ... plakalı aracın 12/12/2022 tarihinde ... otoyolunda karıştığı üç taraflı kaza neticesinde davacının işletilmesinde olan otoyola ait bariyer/otokorkuluklarda hasar meydana geldiği, kazanın oluşumunda ...laka sayılı aracın sürücüsü ...’nun % 100 oranında kusurlu olduğu, meydana gelen olay neticesinde dava konusu otokorkulukta oluşan toplam hasar tutarının olay tarihi itibariyle KDV Dâhil 18.482,24 TL olduğu, meydana gelen bu hasardan davalıların müştereken ve müteselsilen sorumlu olduğu, temerrüt tarihinin kaza tarihi olduğu anlaşıldığından davanın kısmen kabulüne karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davanın Kısmen Kabulü ile, 18.482,24-TL'nin 12/12/2022 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiz ile birlikte tahsili ile davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya ödenmesine,
-Fazlaya ilişkin istemin reddine,
2-Alınması gerekli karar ve ilam harcı 1.262,52-TL olduğundan, peşin alınan 455,17-TL'den mahsubu ile bakiye 807,35-TL'nin davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile Hazineye irat kaydına,
3-Zorunlu arabuluculuk gideri olan 3.600,00-TL'nin kabul ret oranına göre hesaplanan 3.539,88-TL'sinin davalılardan müştereken ve müteselsilen, geri kalan 60,12-TL'sinin davacıdan alınarak Hazine'ye irat kaydına,
4-Davacı duruşmada kendisini bir vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT uyarınca hesaplanan 18.482,24-TL'nin davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya ödenmesine,
5- Davalı ...duruşmada kendisini bir vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT uyarınca hesaplanan 313,26-TL'nin davacıdan alınarak işbu davalıya ödenmesine,
6-Davacı tarafından yatırılan 943,57-TL harç toplamı ile 6.427,50-TL olmak üzere toplam 7.371,07-TL'nin kabul ret oranına göre hesaplanan 7.247,97-TL'sinin davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine, geri kalan 123,10-TL'sinin davacı üzerinde bırakılmasına,
7-Taraflarca yatırılan gider avansından artan kısmın karar kesinleştiğinde yatırana iadesine,
Dair, hazır olan taraf vekillerinin yüzüne karşı, davanın değeri itibariyle kesin olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 12/02/2025
...
✍ e-imzalı