T.C. ............ 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2024/410 Esas - 2025/794
TÜRK MİLLETİ ADINA
T.C.
............
1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO : 2024/410 Esas
KARAR NO : 2025/794
.......x.............x...........x
..x.........x..............x..............
......x...........x.............x........x
..........x...........................
............x............x..............x
DAVA : Tazminat (Rücuen Tazminat)
DAVA TARİHİ : 13/06/2024
KARAR TARİHİ : 17/12/2025
KR.YZL.TARİHİ : 16/12/2026
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Rücuen Tazminat) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
İDDİA : Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; ............ ........ İşletmeleri Ltd. Şti. bünyesinde davalı taşeron şirketlerde çalışmış olan dava dışı işçi ............. tarafından yapılan arabuluculuk başvurusu sonucunda tarafların anlaşması üzerine ............ Büyükşehir Belediye Başkanlığı tarafından başvurucunun işçilik alacakları ile arabuluculuk ücreti ve masraflarının ödendiğini, ödenen tutarın 25.08.2022 tarihinde müvekkili şirketin alacaklarından mahsup edildiğini, hizmet sözleşmeleri gereğince mahsup edilen tutarın faiziyle birlikte iadesi davalı şirketlerden arabuluculuk yoluyla talep edilmişse de anlaşma sağlanamadığını, müvekkili şirketin faaliyet alanı ile aldığı ihalelere konu işlerin bir kısmını taşeron şirketler aracılığıyla yaptırdığını, davalı şirketlerin de müvekkili şirketin taşeronu olduğunu, müvekkili şirketin taşeron davalıların işçisine ............ Büyükşehir Belediyesi tarafından hakedişlerinden kesilmek suretiyle işçilik alacakları ve arabuluculuk ücreti için toplam 8.672,60.-TL ödeme yapmak zorunda kaldığını, davalı şirketlerin dava dışı işçiye ödemekle sorumlu oldukları miktarların belirlenmesi gerektiğini ileri sürerek fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik 1.000,00.-TL'nin müvekkili şirketin hakedişinden kestiği 25.08.2022 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıların sorumlu olduğu payları oranında tahsilini talep etmiştir.
CEVAP : Davalı ......... Enerji ve İnşaat Anonim Şirketi vekili cevap dilekçesinde özetle; zamanaşımı süresinin geçtiğini, dava dışı ............ Büyükşehir Belediyesi ile dava dışı işçi arasındaki ihtiyari arabuluculuk görüşmesinin 16.04.2019 tarihinde yapıldığını, dava dışı işçinin ise müvekkili şirkette 09.03.2019-30.04.2019 tarihleri arasında çalıştığını, arabuluculuk görüşmesi sırasında işçinin müvekkili şirketteki çalışmasının devam ettiğini, arabuluculuk tutanağında, dava dışı işçinin alt işverenler bünyesinde çalıştığı ve iş aktinin haksız feshedilerek işten ayrıldığının belirtildiğini, bu durumda rücuya dayanak işçilik ödemelerinin dava dışı işçinin müvekkili şirketten önceki çalışmalarıyla ilgili olduğunu, bu nedenle müvekkili şirketten ödenen işçilik alacaklarına ilişkin talepte bulunulamayacağını belirterek davanın reddini talep etmiştir.
Diğer davalılar usulüne uygun yapılan tebliğe rağmen cevap dilekçesi sunmamıştır.
DELİLLER, KABUL VE DEĞERLENDİRME: Dava, rücuen tazminat istemine ilişkindir.
Dava açılmadan evvel arabulucuya müracaat edilmiş olup işbu dava şartı yerine getirilmiştir.
Mahkememizce ............ Sosyal Güvenlik İl Müdürlüğü'nün, ............ Büyükşehir Belediye Başkanlığı'nın, davacı ............ ........ İşletmeleri Limited Şirketi'nin yazı cevabı getirtilerek dosya kapsamına alınmıştır.
Dosya uyuşmazlık konusunda rapor düzenlenmek amacıyla bilirkişiye tevdi edilmiş, alınan 10/05/2025 tarihli bilirkişi raporunda; dava dışı işçi .............'a arabuluculuk anlaşma belgesi kapsamında ............ Büyükşehir Belediye Başkanlığı tarafından ödendiği belirtilen ve davacı ............ ........ İşletmeleri Ltd. Şti.'nin alacaklarından kesilen 8.672,60-TL'den, ............. Mim. Müh. İnş. Tur. San. ve Tic. Ltd. Şti.'nin sorumlu olabileceği tutarın 3.187,02.-TL olarak hesaplandığı, ............. Peyz. İnş. Tur. Rek. Hayv. ve Tar. Ür. İth. İhr. Ltd. Şti.'nin sorumlu olabileceği tutarın 1.975,46-TL olarak hesaplandığı, dosya içeriğinden, dava dışı işçinin, arabuluculuk anlaşmasını kapsayan dönemde davalı şirketlerden ......... Enerji ve İnş. A.Ş. (........... A.Ş.) ve ............. Yapı İnş. Pey. Mim. Müh. Tasarım San. Tic. Ltd. Şti.'nde çalıştığına dair belirleme yapılamadığı, dosya içerisinde, arabuluculuk anlaşma belgesi kapsamında belirlenen 8.420,00-TL'nin dava dışı işçi .............'a ve arabuluculuk ücreti olarak belirlenen 252,60-TL'nin arabulucuya ödenmiş olduğuna ilişkin ödeme belgesinin bulunmadığı, ............ Büyükşehir Belediye Başkanlığı tarafından, davacı ............ ........ İşletmeleri Ltd. Şti.'nin alacaklarından kesinti yapıldığı tarihin 25.08.2022 olarak belirlendiği, dosya içeriğinden, davalı şirketlerin dava tarihinden önce temerrüde düşürüldüğüne dair bir belirleme yapılamadığı rapor edilmiştir.
Taraflar arasındaki ihtilafın; davacının, davalılar bünyesinde çalışan dava dışı işçi ............. için ödenen kıdem, ihbar, fazla mesai, haftalık tatil, yıllık izin ve arabuluculuk ücretini rücuen davalılardan talep edip edemeyeceği, talep edilebilecekse davalıların sorumluluğunun ayrı ayrı miktarları, faiz başlangıç tarihi ve türü noktasında toplandığı anlaşılmıştır.
Davacı vekili 17/10/2025 tarihli ıslah dilekçesi ile 1.000,00-TL olan harca esas değerini 5.162,48-TL'ye çıkarmış ve bu miktarın hüküm altına alınmasını istemiştir.
4857 İş Kanunu'nun 2/6 maddesi "asıl işveren, alt işverenin işçilere karşı o işyeri ile ilgili olarak bu Kanundan, iş sözleşmesinden veya alt işverenin taraf olduğu toplu iş sözleşmesinden doğan yükümlülüklerinden alt işveren ile birlikte sorumludur" hükmü yer almaktadır.
Yargıtay 23.Hukuk Dairesinin 15/09/2020 tarihli ve 2017/2497 E- 2020/2808 sayılı kararında da izah edildiği üzere; Hizmet alım sözleşmeleri; ihale şartları ile belirlenen işin sözleşmede kararlaştırılan bedel ile yapılmasının üstlenildiği sözleşmelerdir. Bu sözleşme türünde yüklenicinin edimi, hizmetin kendi işçisi ile yerine getirilmesi, işverenin edimi ise sözleşme bedelinin ödenmesidir. Sözleşme kapsamında yapılması gereken iş yüklenici işçisi tarafından yerine getirilecektir. İş akdinin yüklenici ile işçi arasında yapıldığı hususu ihtilaflı değildir. SGK kayıtları da bu hususu doğrulamaktadır. Hizmet alımı tip sözleşmelerinde işverenin, yüklenici tarafından çalıştırılan işçinin ücretinin ödenmesi, sosyal haklarının takibi gibi denetim dışında işçiye karşı bir sorumluluğu yoktur. İşveren ile yüklenicinin İş Kanunu'na göre işçiye karşı müteselsilen sorumlu olmasına rağmen rücu ilişkisinde taraflar arasında imzalanan sözleşmenin uygulanması sözleşme hukukunun en temel ilkelerindendir.
İşçilik alacakları işveren tarafından ödenen işçinin; yüklenici işçisi olması, sözleşme ücretine işçinin ücret ve sosyal haklarının dahil olması, işverenin işçilik alacaklarından sorumlu olacağına dair sözleşmede bir hüküm bulunmaması hususları nazara alındığında davacı işverenin işçiyi çalıştıran yüklenicilerden ödediği bedeli ve ferilerinin tamamını talep etme hakkı bulunduğunun kabulü gerekir.
Hizmet alım ihaleleri aynı yüklenici tarafından alındığı gibi, değişik yükleniciler tarafından da alınabilmektedir. Bu halde işyeri devri suretiyle işçiler yeni yükleniciye devredildiği için hizmet akitleri kesintiye uğramadan devam etmekte ve işçilik alacakları da bu doğrultuda hesaplanmaktadır.
Somut olayda; dava dışı .............'ın 16.04.2019 tarihli arabuluculuk anlaşmasına konu olan 21.04.2017-03.10.2018 tarihleri arasındaki dönemde, davacı şirket bünyesinde ve alt işverenler olan davalı ............ Mim. Müh. İnş. Tur. San. Ve Tic. Ltd. Şti' ile ............. Peyz. İnş. Tur. Rek. Hayv. Ve Tar. Ür. İth. İhr. Ltd. Şti'ne ait işyerlerinde çalıştığı, ............ Büyükşehir Belediye Başkanlığı Hukuk Müşavirliği'nin 19.04.2019 tarihli yazısında, ............. için düzenlenen 16.04.2019 tarihli arabuluculuk anlaşma belgesi kapsamında dava dışı işçiye 2.925,00.-TL kıdem tazminatı (net) ve 1.595,00.-TL ihbar tazminatı (net), 2.000,00.-TL fazla mesai (net),500,00.-TL U.B.G.T. (net), 1.000,00.-TL hafta tatili (net), 400,00.-TL yıllık izin (net) ve 252,60.-TL arabuluculuk ücreti (net) olmak üzere toplam 8.672,60.-TL ödeneceği belirlendiği, hükme esas alınan bilirkişi raporunda yapılan hesaplama sonucunda davalı ............. Mim. Müh. İnş. Tur. San. ve Tic. Ltd. Şti.'nin sorumlu olduğu tutarın 3.187,02.-TL, davalı ............. Peyz. İnş. Tur. Rek. Hayv. ve Tar. Ür. İth. İhr. Ltd. Şti.'nin sorumlu olduğu tutarın 1.975,46-TL olduğu, arabuluculuk anlaşmasını kapsayan dönemde dava dışı işçinin diğer davalı şirketlerde çalışmasının bulunmadığı anlaşılmış, davacı taraf davasını 5.162,48 TL olarak ıslah ettiği ancak talep açıklama dilekçesinde her bir davalı için 250,00 TL talep edildiği gözönüne alınarak davanın kısmen kabulüne karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere:
1-Davanın Kısmen KABULÜ ile; 2.937,02-TL'nin davalı ............ Mim. Müh. İnş. Tur. San. Ve Tic. Ltd. Şti'den, 1.725,46-TL'nin ............. Peyz. İnş. Tur. Rek. Hayv. Ve Tar. Ür. İth. İhr. Ltd. Şti'den 25/08/2022 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile tahsili ile davacıya ödenmesine,
2-Davalılar ......... Enerji ve İnş. A.Ş. ve ............. Yapı İnş. Pey, Mim. Müh. Tasarım San. Tic. Ltd. Şti. yönünden açılan davanın reddine,
3-Alınması gerekli karar ve ilam harcı 615,40-TL olduğundan, peşin alınan 711,60-TL'den (peşin harç+ıslah harcı) mahsubu ile bakiye 96,20-TL harcın talep halinde karar kesinleştiğinde yatırana iadesine,
4-Zorunlu arabuluculuk gideri olan 3.200,00-TL'nin tarafların sorumluluk oranlarına göre,
-1.820,48-TL'sinin davalı ............ Mim. Müh. İnş. Tur. San. Ve Tic. Ltd. Şti'den,
-1.069,44-TL'sinin davalı ............. Peyz. İnş. Tur. Rek. Hayv. Ve Tar. Ür. İth. İhr. Ltd. Şti'den , geri kalan 310,08-TL'sinin davacıdan tahsili ile Hazine'ye irat kaydına,
5-Davacı duruşmada kendisini bir vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT uyarınca hesaplanan,
-2.937,02-TL'nin davalı ............ Mim. Müh. İnş. Tur. San. Ve Tic. Ltd. Şti'den,
-1.725,46-TL'nin davalı ............. Peyz. İnş. Tur. Rek. Hayv. Ve Tar. Ür. İth. İhr. Ltd. Şti'den tahsili ile davacıya ödenmesine,
6-Davalı ......... Enerji ve İnş. A.Ş. duruşmada kendisini bir vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT uyarınca hesaplanan 250,00-TL'nin davacıdan tahsili ile işbu davalıya ödenmesine,
7-Davacı tarafından yapılan 1.200,00-TL harç toplamı ve 7.925,00-TL posta, tebligat ve bilirkişi ücreti olmak üzere toplam 9.125,00-TL yargılama giderinin davalıların sorumluluk oranlarına göre,
-5.191,21-TL'sinin davalı ............ Mim. Müh. İnş. Tur. San. Ve Tic. Ltd. Şti'den,
-3.049,58-TL'sinin davalı ............. Peyz. İnş. Tur. Rek. Hayv. Ve Tar. Ür. İth. İhr. Ltd. Şti'den tahsili ile davacıya ödenmesine, geri kalan 884,21-TL'sinin davacı üzerinde bırakılmasına,
8-Taraflarca yatırılan gider avansından artan kısmın karar kesinleştiğinde yatırana iadesine,
Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı, davanın değeri itibariyle kesin olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 17/12/2025