T.C. ANKARA 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TÜRK MİLLETİ ADINA
T.C.
ANKARA
1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO : 2024/412 Esas
KARAR NO : 2025/482
HAKİM : ... ...
KATİP : ... ...
DAVACI : ... - (TC:...) ...
VEKİLİ : Av. ... - ...
DAVALI : ... - (TC:...)- ...
VEKİLİ : Av. ... -...
DAVA : Menfi Tespit (Alım Satım)
DAVA TARİHİ : 05/05/2024
KARAR TARİHİ : 18/07/2025
KR.YZL.TARİHİ : 27/07/2025
Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Alım Satım) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
İDDİA :Davacı vekili dava dilekçesinde özetle;müvekkilinin davalıdan yapmış olduğu makine alımı karşılığında 200.000 TL tutarlı 06/06/2020 düzenleme tarihli, 15/07/2020 vadeli lehtarı ... olan bonoyu keşide ettiğini, davalının bu senede dayanarak, 27/11/2020 tarihinde ... esas sayılı dosyası ile icra takibi başladığını, müvekkilinin ...Şubesinde bulunan ... IBAN numaralı hesabından davalıya ait ... IBAN numaralı hesabına, 30/07/2020 tarihinde, "15/07/2020 tarihli ve 200 bin tllik senedin karşılıgında alınan büyük balya makinesi bedeli" açıklaması ile 50.000 TL tutarlı ödeme yaptığını, buna rağmen ödenen bu tutar düşülmeden; 27/11/2020 tarihinde, ...esasın 200.000 TL tutarlı senedin tamamı ve 7.333,33 TL tutarında işlemiş faizi ile birlikte icra takibi başlatıldığını, görüleceği üzere davalının hem senedin 50.000 TL'lik kısmını tahsil ettiğini, hem de icra yoluyla mükerrer tahsilat yapmak istediğini, ayrıca 50.000 TL'lik kısma ilişkin geçmiş gün faizi işletmek suretiyle icra yoluyla fazladan ödeme talep ettiğini, öte yandan senede ilişkin ödeme yapılan 50.000 TL'lik kısım yönünden takip sonrasında da fazladan faiz hesaplanmakta olduğunu, bu tutar üzerinden icra masraflarının yapıldığını, (peşin harç ödenmekte) yine bu tutar üzerinden tahsil harcı ve vekalet ücreti hesaplandığını, müvekkilinin senet ve ödeme emri nedeniyle borçlu olmadığını tutarın takipten çıkarılması için dava yoluna başvurmadan önce uzlaşmak suretiyle uyuşmazlığı sonlandırmak amacıyla arabulucuya başvurulduğunu, ancak davalıların istekli olmaması nedeniyle uzlaşmanın gerçekleşmediğini, 200.000-TL tutarlı 06/06/2020 düzenleme tarihli, 15/07/2020 vadeli senede dayanılarak ... esasında yapılan Kambiyo senetlerine mahsus haciz yolu ile takiple tebliğ edilen ödeme emri ile istenen alacağın 50.000,00 TL'lik kısmı ve geçmiş ve takip sonrası faizleri, ferileri, buna bağlı olarak oluşan tahsil harcı, icra giderleri ve icra vekalet ücreti nedeniyle müvekkil davacının borçlu olmadığının tespiti ile bu kısma ilişkin takibin iptalini, takip dosyasının 50.000 TL lik kısmının teminatsız olarak dava kesinleşinceye kadar ihtiyati tedbir yoluyla durdurulmasını ve takip konusu alacağının 50.000 TL'lik kısmı üzerinden % 20'sinden az olmamak üzere kötüniyet tazminatına mahkum edilmesini, iş bu dava taraftan iş bu dava devam ederken müvekkil davacının cebri icra yoluna başvurulması nedeniyle dava konusu yapılan tutar yönünden cebri icra tehdidi altında ödeme yapmak zorunda kalacağını, bu durumda borçlu olunmayan 50.000 TL'lik kısmın ve buna bağlı olarak ödenecek olan takip öncesi faiz, takip sonrası faiz, fazla ödenen tahsil harcı, fazla ödenen icra masrafları, fazla ödenen icra vekalet ücretinin ödeme tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile istirdadına karar verilmesini, ... sayılı icra takip dosyasının 50.000 TL'lik kısmı yönünden teminatsız olarak dava kesinleşinceye kadar tedbiren durdurulmasını, 200.000 TL tutarlı 06/06/2020 düzenleme tarihli, 15/07/2020 vadeli senede dayanılarak ...esasında yapılan Kambiyo senetlerine mahsus haciz yolu ile takiple tebliğ edilen ödeme emri ile istenen alacağın 50.000,00 TL'lik kısmı ve ferileri, buna bağlı olarak fazla ödenen tahsil harcı, fazla ödenen icra giderleri ve fazla ödenen icra vekalet ücreti nedeniyle müvekkil davacının borçlu olmadığının tespiti ile takibin bu kısmının iptaline, fazladan icra takibine konu edilen 50.000 TL'lik kısım üzerinden % 20'sinden az olmamak üzere kötüniyet tazminatına mahkum edilmesini, dava devam ederken cebri icra tehdidi ile borçlu olunmayan 50.000 TL'lik kısmın ve buna bağlı olarak ödenecek olan takip öncesi faiz, takip sonrası faiz, tahsil harcı, icra masrafları, icra vekalet ücretinin ödeme tarihinden itibaren işleyecek reeskont avans faizi ile birlikte istirdadına davalıdan alınarak müvekkil davacıya ödenmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP : Davalı cevap dilekçesinde özetle; 15.07.2020 vade 200.000,00 TL' lik bononun davacı tarafça süresinde ödenmemesi nedeniyle, müvekkili tarafından ... E. sayılı icra takibi başlatıldığını, davacı tarafça herhangi bir ihtirazı kayıt sunulmadan dosyaya ödeme yapılarak dosyanın kapatıldığını, Yargıtayın yerleşik kararları gereğince, davacı tarafın icra dosyasına ödemiş olduğu paranın istirdadını talep edebilmesi için, icra dosyasına ihtirazı kayıt ile ödeme yapması gerektiğini, her ne kadar işbu menfi tespit davasının açılma tarihi, ödeme tarihinden önce ve menfi tespit davası devam ederken yapılan ödemede ihtirazi kayıt şartı yok ise de, açılan menfi tespit davasından müvekkilinin haberi bulunmadan, dava açıldıktan 2 gün sonra ödeme yapıldığını, bu sebeple icra takibine yapılan ödemede hiçbir ihtirazı kayıt bulunmadığından, usul ekonomisi gereğince davanın bu aşamada reddi gerektiğini, davacı tarafça alacağın 50.000,00 TL' lik kısmı için açılacak menfi tespit davasına esas olmak üzere uyuşmazlığın ticari alacaktan kaynaklandığı düşünülerek zorunlu arabuluculuk başvurusu yapıldığını, arabuluculuk sürecinin anlaşmama ile sonuçlandığını, davaya konu bonoya ilişkin icra takibinin açıldığı tarihin 27.11.2020 tarihi olduğunu, her ne kadar menfi tespit davası açılması için yasada herhangi bir süre kısıtı yer almıyor ise de, davacı tarafın yaklaşık üç buçuk yıl sonra açmış olduğu işbu davanın davacının iyiniyetli olmadığını ortaya koyduğunu, davacı tarafın davalı müvekkiline, işbu davaya konu bono dışında, 15.09.2020 vade tarihli 200.000,00 TL' lik bonodan da borcu bulunduğunu, esasen dava dilekçesi ekinde davacı tarafça sunulan 30.07.2020 tarihli banka dekontundaki 50.000,00 TL' lik ödeme bu bonoya istinaden yapılan ödeme olduğunu, zaten müvekkili tarafından alınan bu 50.000,00 TL' lik ödemenin, söz konusu bononun arkasına da şerh düşüldüğünü, ancak davacı tarafın dekont açıklamasında art niyetli olarak işbu davaya konu bononun vadesini yazdığını, müvekkili tarafından dekont açıklamasındaki bono tarihinin anlaşmalarına aykırı olarak doldurulduğunun fark edilmediğini, mahkemece bu yöndeki beyanlarının kabul edilmemesi durumunda, davalı müvekkilinin davacıdan 200.000,00 TL alacağından bu 50.000,00 TL' lik ödemenin takasını talep ettiklerini, davacının yapmış olduğu 50.000,00 TL' lik ödemenin, dava konusu 15.07.2020 tarihli bonoya değil, 15.09.2020 tarihli bonoya istinaden yapıldığını, davacı ve davalının bu yönde anlaşmalarına rağmen davacı tarafça dekont açıklamasında kötüniyetli olarak 15.07.2020 tarihli bono açıklamasını yazıldığını, takas taleplerine ilişkin bonodan dolayı davalı müvekkilinin alacaklı olduğuna ilişkin tanık dinletme talepleri bulunduğunu beyanla, davanın reddi ile davacı yan aleyhine %20' den aşağı olmamak üzere kötüniyet tazminatına hükmedilmesini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı yan üzerinde bırakılmasını talep etmiştir.
DELİLLER, KABUL VE DEĞERLENDİRME: Dava, menfi tespit ve istirdat istemine ilişkindir.
Dosya ... sayılı görevsizlik kararı ile mahkememize gönderilmiş ve işbu esasa kayıt olmuştur.
Dava açılmadan evvel arabulucuya müracaat edilmiş olup işbu dava şartı yerine getirilmiştir.
Mahkememizce ... Esas sayılı icra takip dosyasının Uyap kayıtları, ...Şubesi'nin yazı cevabı getirtilerek dosya kapsamına alınmıştır.
Takip tarihinden önce yapıldığı iddia edilen 50.000,00-TL'lik ödemenin icra dosyasına yapılan ödemedeki ferileri ile birlikte hesabının yapılması için nitelikli hesap uzmanı bilirkişiden alınan 17/02/2025 tarihli bilirkişi raporunda; takdir mahkemeye ait olmak üzere; davacı tarafından yapılan 30.07.2020 tarihli 50.000,00 TL miktarlı ödemenin, ... Esas sayılı icra takibine konusu 06.06.2020 düzenleme tarihli, 15.07.2020 ödeme tarihli, 200.000,00 TL bedelli senede ilişkin olduğu, davacının icra takibi başlamadan önce kısmı ödeme yapmış olduğu, takdir mahkemeye ait olmak üzere, davacının ... Esas sayılı dosyasında, asıl alacak ve ferileri ile birlikte toplam 92.587,31-TL fazladan ödeme yaptığı rapor edilmiştir.
Taraflar arasındaki ihtilaf; ... esas sayılı dosyasında takibe konu 200.000,00 TL tutarlı 06/06/2020 düzenleme tarihli, 15/07/2020 vadeli senet nedeniyle davacının davalıya 50.000,00-TL'lik kısım yönünden borçlu olup olmadığının tespiti, davacı tarafından yapıldığı iddia edilen 50.000,00-TL ödemenin davalıdan istirdadının mümkün olup olmadığı, mümkün ise miktarı, faiz başlangıç ve türü noktasında toplanmıştır.
Dava devam ederken davacı tarafından ... sayılı dosyasına ödeme yapılmış olup davanın istirdat davasına dönüştüğü, davacının davasını 07/04/2025 tarihli ıslah dilekçesi ile 92.587,31 TL olarak ıslah ettiği görülmüştür.
Yapılan yargılama sonucunda; davalı alacaklı tarafından davacı borçlu aleyhinde ... esas sayılı dosyasında, 200.000,00 TL tutarlı 06/06/2020 düzenleme tarihli, 15/07/2020 vadeli bonoya dayalı olarak 200.000,00 TL asıl alacak, 7.333,33 TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 207.333,33 TL alacak üzerinden kambiyo senetlerine özgü icra takibi başlattığı, takibe dayanak bononun keşidecisinin davacı, lehtarının davalı olduğu, davacının ... Şubesinde bulunan ... IBAN numaralı hesabından davalıya ait ... IBAN numaralı hesabına, 30/07/2020 tarihinde, "15/07/2020 tarihli ve 200 bin tllik senedin karşılıgında alınan büyük balya makinesi bedeli" açıklaması ile 50.000 TL tutarlı ödeme yaptığı görülmüştür. Davalı tarafça her ne kadar bu ödemenin 15.09.2020 tarihli bonoya istinaden yapıldığı, davacı tarafça dekont açıklamasında kötüniyetli olarak 15.07.2020 tarihli bono açıklamasını yazıldığı savunulmuş ise de davacının bu savunmayı kabul etmemesi ve dekontta açıkça "15/07/2020 tarihli ve 200 bin tllik senedin karşılıgında alınan büyük balya makinesi bedeli" açıklaması yazıldığından davalının bu yöndeki savunması dinlenilmemiştir. Davalı taraf, davacı tarafın davalıya 15.09.2020 vade tarihli 200.000,00 TL' lik bonodan da borcu bulunduğu iddiası ile 200.000,00 TL alacağından bu 50.000,00 TL' lik ödemenin takasını talep etmiş ise de 15.09.2020 vade tarihli bononun dava tarihi itibari ile zamanaşımına uğradığı, davacının 28.05.2024 tarihli dilekçesinde zamanaşımı definde bulunduğu görüldüğünden takas defisi dinlenilmemiştir.
Davacı, dava konusu bononun 50.000,00 TL'lik kısmı ve ferileri, buna bağlı olarak fazla ödenen tahsil harcı, fazla ödenen icra giderleri ve fazla ödenen icra vekalet ücreti nedeniyle borçlu olmadığının tespitini talep etmiş, ıslah dilekçesi ile istirdat talep etmiş, hükme esas alınan bilirkişi raporu ile davacının fazla yapmış olduğu 50.000,00 TL ödemenin ferileriyle birlikte toplam 92.587,31-TL olduğu anlaşıldığından ıslah dilekçesi de dikkate alınarak davanın kabulüne karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davanın KABULÜ ile; 92.587,31-TL'nin dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faiz ile birlikte davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine,
2-Alınması gerekli karar ve ilam harcı 6.324,64-TL olduğundan, peşin alınan 1.581,18-TL'nin ( peşin harç+ ıslah harcı) mahsubu ile bakiye 4.743,46-TL'nin davalıdan alınarak Hazine'ye irat kaydına,
3-Zorunlu arabuluculuk gideri olan 3.600,00-TL'nin davalıdan alınarak Hazine'ye irat kaydına,
4-Davacı duruşmada kendisini bir vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT uyarınca hesaplanan 30.000,00-TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya ödenmesine,
5-Davacı tarafından yatırılan 2.069,58-TL harç toplamı ile 4.517,00-TL posta, tebligat, bilirkişi ücreti olmak üzere toplam 6.586,58-TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya ödenmesine,,
6-Taraflarca yatırılan gider avansından artan kısmın karar kesinleştiğinde yatırana iadesine,
Dair, taraf vekillerinin yüzüne karşı, kararın tebliği tarihinden itibaren 2 hafta içinde... Bölge Adliye Mankemesine istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 18/07/2025
Katip ...
✍ e-imzalı
Hakim ...
✍ e-imzalı