T.C. ANKARA 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2024/454 Esas - 2025/78
T.C.
ANKARA
1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TÜRK MİLLETİ ADINA
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO : 2024/454 Esas
KARAR NO : 2025/78
...
DAVA : Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 09/07/2024
KARAR TARİHİ : 03/02/2025
GEREKÇELİ KARAR YAZIM TARİHİ : 03/03/2025
Mahkememizde görülmekte bulunan Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonucunda;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ :
TALEP :
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkiline ait .... plakalı aracın 21.08.2023 tarihinde saat 18.00 sıralarında davalı .... plakalı araç ile trafik kazasına karıştığını, müvekkili .... aracı ile trafik kurallarına uygun bir şekilde kendi şeridinde seyretmekteyken davalı .... sevk ve idaresindeki .... plakalı araç şerit ihlali yaparak müvekkilin şeridine geçtiğini ve trafik kurallarına riayet etmeyerek kazaya sebep olduğunu, davalı araç sürücü .... kazanın meydana gelmesine %100 kusuru ile sebep olduğunu, müvekkili .... kazanın meydana gelmesinde hiçbir kusurunun olmadığını, yaşanan kaza nedeniyle müvekkilin aracının ağır hasarlandığını, bu sebeple aracın onarımının ekonomik olmadığı ve aracın ağır hasarlı olduğunun tespit edildiğini, her yıl değişen maddi hasarlı kaza başına trafik sigortası teminatının kazanın olduğu yıl olan 2023 yılında 120.000.00-TL olduğunu, işbu kazada müvekkilin aracında meydana gelen hasarın bu rakamın çok üzerinde olduğunu, davalının maliki olduğu aracı sigortalayan sigorta şirketinin .... olduğunu, söz konusu şirkete başvuru yapıldığını, sigorta şirketi tarafından müvekkile 72.960,00-TL ödeme yapıldığını, ancak yapılan ödemenin müvekkilin zararını karşılamadığını, işbu sebeple davalı sigorta şirketi de teminat limiti dahilinde müvekkilin aracında meydana gelen bakiye hasardan/ pert bedelinden sorumlu olduğunu, davalı sigorta şirketi ile müvekkil arasında imzalanan ibranameye ve burada belirlenen bedellere itiraz ettiklerini, müvekkilin aracının piyasa değerinin çok daha yüksek olduğunu, müvekkilin karşılanmayan zararları yönünden, ilgili kanun hükümleri gereğince araç sürücüsü ... Şirketi ile ... poliçe numaralı .... 'nin müştereken ve müteselsilen sorumlu olduklarını, kaza sonucu müvekkilin aracının pert olmasından kaynaklı hasar bedelinin tazmini amacıyla davalı sigorta şirketine e-posta yolu ile 15.01.2024 tarihinde başvuru yapılmış fakat taraflarına herhangi bir ödeme yapılmadığını, dava açılmadan önce de uyuşmazlığın çözümü için davalıya karşı arabuluculuk yoluna başvurulduğunu ancak görüşmelerin olumsuz sonuçlandığını, tüm bu sebeplerle şimdilik 100,00-TL hasar bedelinin müştereken ve müteselsilen sorumlu olan davalı .... 'den kaza tarihi olan 21.08.2023 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte tahsiline, yargılama giderleri ile yasal vekalet ücretinin karşı yan üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP :
Davalı .... numaralı Karayolları Mali Sorumluluk Sigortası ile sigortalandığını, söz konusu kazaya ilişkin sigorta poliçesi kapsamında poliçe limitleri tüketilmediğini, dolayısıyla davalı ...Ş.'nin limitler dahilinde sorumluluğunun devam ettiğini, davacı ve diğer davalı ... arasında mutabakatname ve ibraname bulunduğunu, davacıların taleplerini kabul etmemekle birlikte mahkemece herhangi bir alacak hesabı yapıldığı taktirde ortaya çıkacak olan yargılama gideri ve avans faizinden müvekkilinin sorumlu tutulamayacağını, nitekim; diğer davalı sigortacıya davacı tarafça başvurularak poliçe teminatı kapsamında ödemesi gereken miktarın talep edildiğini ancak ... Sigorta A.Ş.'nin bunu kabul etmediğini, dolayısıyla olası bir tazminat durumunda, ...Ş.'nin hem limit kapsamında kalan sigorta limitinden hem de ortaya çıkan her türlü yargılama giderinden sorumlu olduğunu, tüm bu sebeplerle davanın öncelikle dava şartı yerine getirilmediği sebebiyle usulden reddine, mahkeme aksi kanaatteyse tüm talepleriyle reddine, taraflar arasında mutabakatname ve ibraname bulunduğundan davanın reddine, talep konusunda herhangi bir alacak hesabı halinde müvekkilin kusuru bulunmadığından diğer davalı ... Şirketi'ne yükletilmesine, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davacı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle; aracın rayiç bedelinin davacı tarafa ödendiğini, müvekkili şirket tarafından yapılan araştırmalar sonucu aracın kaza tarihindeki rayiç değerinin 140.000,00-TL, aracın sovtaj değerinin 67.040,00-TL olduğunun tespit edildiğini, bu iki tutarın farkı olan 72.960,00 TL tazminat bedelinin davacı tarafa ödendiğini, aracın rayiç değerinin tespitinde, kaza tarihindeki aynı marka model ve yaklaşık kilometredeki araçların ortalaması dikkate alınarak tespiti yapıldığını, müvekkili şirketin poliçeden doğan sorumluluğu yerine getirilmiş olup, başvuran tarafın herhangi bir hak ve alacağı kalmadığından davanın reddine karar verilmesi gerektiğini, taraflar arasında ibranamenin mevcut olduğunu, uyuşmazlıktaki öncelikli çekişmenin ibra nedeniyle bakiye tazminat talebinde bulunup bulunulmayacağı hususunda olduğunu, müvekkil şirket tarafından yapılan ödeme sonucu alınan ibraname ile sorumluluğunun kalmadığını, dosyaya sunulu ve ödemelerden sonra düzenlenen ibranameden, davacının aracının geçirdiği kaza sonucu tam hasara uğraması nedeniyle rayiç değerinin 140.000,00 TL üzerinden değerlendirilip ödenmesini, bu tazminat bedelinin ödenmesi koşulu ile söz konusu zararın tamamen tazmin edilmiş olup, bu hasar dolayısıyla davalı müvekkil şirketi her türlü hak, alacak ve davadan kayıtsız şartsız ibra ettiğini beyan ve taahhüt ederek imzaladığının görüldüğünü, davacı tarafın kayıtsız şartsız şekilde ibranameyi imzalamış olup, davacı tarafça eldeki dava dilekçesinden görüleceği üzere sadece zararın tamamının karşılanmadığından bahisle bakiye tazminat talebinde bulunulduğunu, bu durumda mahkemece, borcu söndüren sebeplerden olan ödeme ve ibraname uyarınca davanın reddine karar verilmesi gerektiğini, mutabakatname mevcut olduğunu, davacı taraf ile aracın rayiç değeri, sovtajı hususunda mutabakat sağlandığını, tarafların mutabık kalmış olduğu bedellerin ise davacı tarafa ödendiğini, artık bu durumda davacı asilin mutabakatnamedeki imzasına itiraz etmediği müddetçe mutabık kalınan bedellere farklı sebeplerle itiraz etmesinin hukuka aykırı olduğunu, avans faizinin reddine karar verilmesi gerektiğini, tüm bu sebeplerle müvekkili şirketin poliçeden doğan sorumluluğu yerine getirdiğini, davacı tarafın herhangi bir hak ve alacağı kalmadığından davanın reddine, taraflar arasında mutabakatname ve ibraname bulunduğundan davanın reddine, bilirkişi incelemesi yapılması halinde avans faizi talebinin reddine yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
GEREKÇE :
Dava, Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan) davasıdır.
Taraflar arasındaki ihtilafın; trafik kazası sebebiyle tarafların kusur oranlarının ne olduğu, davacının hasar onarım bedeli talebinin yerinde olup olmadığı, sigorta tarafından yapılan ödemelerin neticesinde gerçek zarar ile arasında fahiş fark olup olmadığı, bakiye hasar bedelinin istenilmesinin yerinde olup olmadığı noktalarında toplanmaktadır.
... yazı cevapları dosya kapsamına alınmıştır.
HMK 266.maddesi uyarınca Çözümü özel ve teknik bilgiyi gerektiren hususlar olan alacak hesabı konusunda rapor alınmıştır.
02/01/2025 tarihli bilirkişi raporunda; Trafik Kusuru Açısından; davaya konu kazanın meydana gelmesinde ve ... plaka sayılı araç sürücüsü davacı ...'nın yaralanmasında; Davalı ... tarafından ...ile sigortalanan, Davalı ..., 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun (46/2-a) maddesini ihlali nedeniyle % 100 (yüzde yüz) kusurlu olacağı, 42 H 7782 plaka sayılı araç sürücüsü Davacı ...ın, meydana gelen kazada kusurunun bulunmadığı, Maddi Hasar Açısından; 21.08.2023 tarihinde gerçekleşen trafik kazası nedeniyle ...model aracın kaza tarindeki değerinin dosya içeriğindeki bilgi ve belgeler ve piyasa koşulları tekrar değerlendirilerek, değerinin; 143.666,67 TL olduğu, aracın hasarlı haldeki Sovtaj değerinin 67.040,00 TL olduğu, bu bedelin makul olduğu ve bu konuda bir uyuşmazlık olmadığı, 21.08.2023 tarihinde oluşan kaza nedeni ile aracın piyasa araştırmaları sonucunda kaza sonucunda aracın onarımımın ekonomik olmaması nedeni ile pert işlemine tabi tutulması sonucunda araçta oluşan gerçek zararın 76.626,67 TL olduğu, ödenen kısmının 72.960,00 TL, kalan bakiyenin 3.666,67 TL olduğunun hesaplandığını, dosya içeriğinde, taraflar arasında mutabakatname ve ibraname bulunduğunu, bu belgelerin hukuki değerlendirmesinin Mahkeme taktirinde olduğunu, kusurlu araç sahibinin ve araç sürücüsünün müştereken ve müteselsilen sorumlu olduğu tazminatların davalılara göre sorumluluklarının Mahkemenin kararına istinaden belirlenmek üzere yapmış oldukları değerlendirmede yer verilen Yasa ve Yönetmelik maddeleri ile ... içtihatlarının hukuki yorum niteliğinde olmayıp, dava konusu ihtilafların tespiti ve irdelenmesi amacı ile yardımcı kıstas olarak kullanıldığını, hukuki değerlendirmenin ve nitelendirmenin sadece Mahkemenin takdirinde olduğu rapor edilmiştir.
Davacı vekili 24/01/2025 tarihinde sunmuş olduğu dava değeri arttırım dilekçesi ile dava değerini 100,00-TL'den 3.666,67-TL'ye yükseltmiştir.
Mahkememizce yapılan yargılama sonucunda;
Trafik kazası nedeniyle üçüncü kişilerin uğradığı zarardan sürücü TBK 49 maddesi uyarınca haksız fiil hükümlerine göre, işleten KTK 85 maddesine göre tehlike sorumluluğuna göre ve sigorta şirketi de KTK 91 maddelerine göre sözleşme hükümlerine göre sürücünün kusuru oranında müteselsilen sorumlu olduğu ve müteselsil sorumlulukta TBK 162 maddesi uyarınca borçlulardan her biri alacaklıya karşı borcun tamamından sorumlu olup 163.maddesine göre alacaklı borcun tamamını yada bir kısmının ifasını dilerse borçluların hepsinden dilerse yalnız birinden isteyebileceğinden bu hususta seçimlik hak alacaklıya ait olmakla araç sürücüsü ...... araç sahibi .... poliçe numaralı ...'nı düzenleyen ...' ye karşı karşı açılan bu davada ;
Davalı sigorta şirketinin kendi sigortalısının kusuru oranında davacıya karşı ve de sigorta poliçe limiti ile sorumlu olacağı,diğer davalıların ise sürücünün kusur oranında sorumlu olacakları anlaşılmakla;
21/08/2023 tarihinde gerçekleşen kaza sebebi ile ,davalı sigorta şirketi tarafından davacıya 72.960,00-TL ödeme yapıldığı anlaşılmakla ,davacı taraf yapılan ödemenin zararlarını karşılamadığını, işbu sebeple davalı sigorta şirketi de teminat limiti dahilinde araçlarında meydana gelen bakiye hasardan/ pert bedelinden sorumlu olduğunu iddia etmiş,
Alınan bilirkişi raporu uyarınca; 21.08.2023 tarihinde oluşan kaza nedeni ile aracın piyasa araştırmaları sonucunda kaza sonucunda aracın onarımımın ekonomik olmaması nedeni ile pert işlemine tabi tutulması sonucunda araçta oluşan gerçek zararın 76.626,67 TL olduğu, ödenen kısmının 72.960,00 TL, kalan bakiyenin 3.666,67 TL olduğunun hesaplanmış ise de;
Davalı sigorta şirketi tarafından dosyaya ibraz edilen ve davacının da kabulünde olan ödeme ve ibraname uyarınca,
Davalı sigorta şirketi davacı taraf ile aracın rayiç değeri, sovtajı hususunda mutabakat sağlandığını, tarafların mutabık kalmış olduğu bedellerin davacı tarafa ödendiği anlaşılmakla,
İbranın geçerliliği yönünden ise; KTK 111. maddesinde " (1)Bu Kanunla öngörülen hukuki sorumluluğu kaldıran veya daraltan anlaşmalar geçersizdir. (2)Tazminat miktarlarına ilişkin olup da, yetersiz veya fahiş olduğu açıkça belli olan anlaşmalar veya uzlaşmalar yapıldıkları tarihten başlayarak iki yıl içinde iptal edilebilir." düzenlemesine yer verilerek KTK'dan kaynaklanan hukuki sorumluluğu kaldıran ve daraltan anlaşmaların geçersiz olduğu düzenlemiş ise de, tazminat miktarının yetersiz ve fahiş olduğu açıkça belli olan anlaşmaların yapıldıkları tarihten başlayarak iki yıl içerisinde iptalinin istenebileceği hüküm altına alınmıştır. İlgili düzenleme kapsamında zarar gören ödemede bulunan sorumlu hakkında iki yıl içerisinde dava açması, ödemenin yetersizliği nedeniyle ibranın iptalini içerdiği kabul edilmekte ise de, bu kapsamda açılacak davanın bizzat ibralaşmanın yapıldığı, borçluya karşı açılması gereklidir. Aksi takdirde 2 yıllık süre içerisinde tazminat davası açılsa dahi ibra edilen borçlu dışındaki borçlu hakkında açılan dava "ibranın geçersizliğine dayalı" olduğu değerlendirilemez. Yasal süresi içerisinde iptal edilmeyen ibra anlaşmasının varlığı halinde, müteselsil sorumlulukta, borçtan sorumlu olan diğer borçluların sorumluluklarının belirlenmesinde de TBK'nın 166. maddesinin nazara alınması gereklidir.( T.C....Anılan içtihat uyarınca ,ibra tarihi üzerinden 2 yıl geçmemiş ise de ,alınan rapor uyarınca gerçek hasar bedeli ile ödeme yapılan tutar arasında fahiş fark olmadığı ,ödemenin yetersiz olmadığı anlaşılmakla ;
6098 sayılı TBK.nın 166. maddesinde , "(1)Borçlulardan biri, ifa veya takasla borcun tamamını veya bir kısmını sona erdirmişse, bu oranda diğer borçluları da borçtan kurtarmış olur. düzenlemesine yer verilmiştir.
Bu çerçevede, davacının zararlarından sürücü, işleten ve sigorta şirketi müştereken ve müteselsilen sorumlu olduğundan hasar onarım/pert talebi üzere yapılan ödeme kadar, diğer borçluların da borcundan kurtulacağı anlaşılmakla davanın tüm davalılar yönünden reddine dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM :
1-Tüm davalılara karşı açılan davanın ayrı ayrı reddine,
2-Alınması gerekli karar ve ilam harcı 615,40-TL olduğundan, peşin alınan 1.047,60-TL'den mahsubu ile bakiye 432,20-TL harcın talep halinde karar kesinleştiğinde yatırana iadesine,
3-Zorunlu arabuluculuk gideri olan 3.600,00-TL'nin davacıdan alınarak hazineye irat kaydına,
4-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına,
5-Taraflarca yatırılan gider avansından artan kısım var ise talep halinde yatırana iadesine,
Dair, taraf vekillerinin yüzüne karşı, kararın tebliği tarihinden itibaren 2 hafta içinde ... yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 03/02/2025
...
✍e-imzalıdır
✍e-imzalıdır