T.C. ANKARA 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2024/462 Esas - 2025/6
TÜRK MİLLETİ ADINA
T.C.
ANKARA
1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO : 2024/462 Esas
KARAR NO : 2025/6
...
DAVA : Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 12/07/2024
KARAR TARİHİ : 08/01/2025
KR.YZL.TARİHİ : 28/01/2025
Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
İDDİA :Davacılar vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili şirket ile ... olan ... olan tevdi ve ciro edilen, ödeme tarihi ve borç tutarı sırasıyla 25.08.2023 tarih ve 25.000-USD, 25.09.2023 tarih ve 25.000-USD, 25.10.2023 tarih ve 25.000-USD, 25.11.2023 tarih ve 36.780-USD, 25.12.2023 tarih ve 36.780.- USD olmak üzere beş adet emre yazılı bono olduğunu, icra takibine konu edilen şimdilik sadece 25.11.2023 tarih ve 36.780-USD bedelli bono olduğunu, söz konusu senet alacaklarının hukuki olarak tahsili için müvekkili ... arasında bir sözleşme imzalandığını, müvekkilinin bu sözleşme akabinde ön ödeme şartı olan 350.000-TL'yi ...E. Sayılı dosyasından müvekkili şirket ve müvekkili şirket yetkilisi ... aleyhine icra takibi ikame edildiği, ilgili dosyadan tebliğ edilen ödeme emriyle anlaşıldığını, yani müvekkilinin hiçbir şekilde tanımadığı ve ticari ilişkisi dahi olmayan ...isimli tarafından cebri icraya zorlandığını ve adeta alacaklı olduğu senetten borçlu hale geçirildiğini, müvekkili şirketin icra takibine konu kambiyo senedini 16.06.2023 Tarihinde... üzerinden Keşideci ... numarasıyla Whatsapp üzerinden arandığını ve kendisini ...olarak tanıtan şahsın müvekkilinin senetleri kendisine teslim ettiğini iddia ettiğini, müvekkillerinin takip dayanağı kambiyo senedinde borçlu değil alacaklı konumunda olduğunu, davalının gecikmiş ciro dolayısıyla meşru hamil olduğundan bahsedilemeyeceğini beyanla, müvekkillerinin telafisi mümkün olmayan zararlara uğrama ihtimalleri gözönünde tutularak öncelikle teminatsız olarak, mahkemenin aksi kanaatte olması durumunda hükmedilecek makul teminatla ... olan 25.11.2023 tarih ve 36.780-USD bedelli bono nedeniyle müvekkiller aleyhine yöneltilen ... E. Sayılı dosyasından ve ilgili bonodan müvekkillerinin borçlu olmadığının tespiti yönünde hüküm kurulmasını, davalının müvekkiline ödenmek üzere takip konusu bedelin %20'sinden az olmamak kaydıyla kötüniyet tazminatına mahkum edilmesini, yargılama gideri ve ücreti vekaletin davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP : Davalı cevap dilekçesinde özetle; davacı tarafın iddialarının aksine dava dilekçesinde ismi geçen AV... taraflarınca tanınmadığını, ayrıca yine davacı tarafın iddialarının aksine AV..... ile aralarında herhangi bir protokol hazırlanmadığını ve imza altına da alınmadığını, müvekkilinin alacağı olduğundan bahisle icra takibi yapılması gerektiğini belirttiğini, müvekkilinin bu isteğine karşı taraflarınca davacıya icra takibi başlatıldığını, davacı tarafın dava dilekçesinde ismini belirttiği Av....'ın taraflarınca tanınmamakta, hazırlandığı iddia edilen protokole ilişkin herhangi bir bilgilerinin de bulunmadığını, davacı tarafın huzurdaki davaya konu icra takibinde yer alan kambiyo senedinin 16.06.2023 tarihinde İş Bankası üzerinden protesto ettirildiğini ve bu nedenle gecikmiş ciro dolayısıyla müvekkilinin söz konusu bononun meşru hamili olduğundan bahsedilemeyeceğini belirttiğini, ancak söz konusu ödememe protestosunun 29/11/2023 tarihinde yani senet üzerinde yazılı 25/11/2023 ödeme gününden 4 gün sonra çekildiğini, zira vadesi 25/11/2023 olan işbu bonoda, ödememe protestosunun çekilebileceği süre 28/11/2023 günü, gün bitimine kadar olduğunu, senette ödememe protestosu çekilmemişse eğer hamil, bu süre bitimine kadar senedi cirolayıp bir başkasına devredebileceğini, nitekim ciro üzerinde tarih yazılmaması halinde tarihsiz cironun protesto çekilmesi için öngörülen sürenin geçmesinden önce yapılmış sayıldığı düzenlendiğini, aksini iddia eden kişinin bunu kanıtlaması gerektiğini, davacı tarafın, müvekkilinin gecikmiş ciro nedeniyle meşru hamil olamayacağına yönelik iddialarının hükme esas alınmamasını ve davanın reddine karar verilmesini talep ettiklerini beyanla, davanın esastan reddine, yargılama harç ve giderleri ile vekalet ücretinin karşı yana tahmiline karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLER, KABUL VE DEĞERLENDİRME: Dava, kambiyo senedine dayalı menfi tespit davasıdır.
Dava açılmadan evvel arabulucuya müracaat edilmiş olup işbu dava şartı yerine getirilmiştir.
... Esas sayılı icra takip dosyasının Uyap kayıtları getirtilerek dosya kapsamına alınmıştır.
Taraflar arasındaki ihtilafın; ...olan 25.11.2023 tarih ve 36.780-USD bedelli bono nedeniyle davacıların borçlu olup olmadıklarının, davacıya yapılan cironun gecikmiş ciro sayılıp sayılmayacağının tespiti noktasında toplanmıştır.
Yapılan yargılama sonucunda; davalı tarafından keşide yeri ... Sayılı dosyasıyla kambiyo senetlerine özgü haciz yoluyla takip başlatıldığı, davacı ...şirketinin dayanak bonoda lehtar/... Ciranta olduğu, davacı tarafından sunulan ödememe protestosunun incelenmesinde 29.11.2023 tarihinde İşbankası üzerinden keşideci şirkete karşı protesto düzenlendiği ve 01.12.2023 tarihinde keşideci şirkete tebliğ edildiği görülmüştür.
6102 sy. TTK 'nın 778. Maddesinin yollamasıyla 714/3. Maddesine göre " Belirli bir günde veya düzenlenme gününden ya da görüldükten belirli bir süre sonra ödenmesi şartını içeren bir poliçeden dolayı çekilecek ödememe protestosunun, ödeme gününü izleyen iki iş günü içinde çekilmesi zorunludur. " Aynı kanunun 'Vadeden sonraki ciro' başlıklı 690. Maddesine göre "(1)Vadenin geçmesinden sonra yapılan ciro, vadeden önce yapılan bir cironun hükümlerini doğurur; ancak, ödenmeme protestosundan veya bu protestonun düzenlenmesi için öngörülmüş sürenin geçmesinden sonra yapılan ciro, sadece alacağın temliki hükümlerini doğurur. (2) Aksi sabit oluncaya kadar tarihsiz bir ciro protestonun düzenlenmesi için öngörülen sürenin geçmesinden önce yapılmış sayılır."
Bahsi geçen kanuni düzenlemeler doğrultusunda dava konusu bononun davacı şirket tarafından süresinde protesto edildiği, protesto sırasında davacı şirketin senedin meşru hamili olduğu, bu haliyle davalının hamil olmasını sağlayan cironun gecikmiş ciro olduğu ve alacağın temliki hükümlerini doğurduğu anlaşılmıştır. 6098 sy. Türk Borçlar Kanunu'nun 184/1. Maddesinde "Alacağın devrinin geçerliliği, yazılı şekilde yapılmış olmasına bağlıdır." düzenlemesi mevcuttur. Davalı taraf alacağın temlikine ilişkin delil sunmamıştır. Ödenmeme protestosunun keşide edilmesinden sonra dava konusu senedin alacağın temliki hükümlerine uygun şekilde davalıya geçtiği hususu kanıtlanamadığından davalının yetkili hamil olduğu kabul edilemeyecektir. ( benzer yönde ....Karar) Bu sebeplerle davacıların davasının kabulüne, davacıların ... Esas sayılı takip dosyası ve bu dosyaya dayanak 25/11/2023 vade tarihli 16/06/2023 düzenleme tarihli, 36.780 USD bedelli bono sebebi ile davalıya borçlu olmadıklarının tespitine, davalının kötüniyetli olduğuna dair yeterli delil olmadığından kötüniyet tazminat talebinin reddine karar verilmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davanın KABULÜ ile; davacıların ... Esas sayılı takip dosyası ve bu dosyaya dayanak 25/11/2023 vade tarihli 16/06/2023 düzenleme tarihli, 36.780 USD bedelli bono sebebi ile davalıya borçlu olmadıklarının tespitine,
2-Davacıların kötü niyet tazminat talebinin şartlar oluşmadığından reddine,
3-Alınması gerekli karar ve ilam harcı 82.810,08-TL olduğundan peşin alınan 20.721,37-TL harcın mahsubu ile bakiye 62.088,71-TL harcın davalıdan tahsili ile Hazine'ye irat kaydına,
4-Zorunlu arabuluculuk gideri olan 3.800,00-TL'nin davalıdan alınarak Hazineye irat kaydına,
5-Davacı duruşmada kendisini bir vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT uyarınca hesaplanan 181.717,63 -TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacılara verilmesine,
6-Davacı tarafından yatırılan 21.209,77-TL harç toplamı ile 250,00-TL posta, tebligat, bilirkişi ücreti olmak üzere toplam 21.459,77-TL'nin davalıdan alınarak davacılara verilmesine,
7-Taraflarca yatırılan gider avansından artan kısmın karar kesinleştiğinde yatırana iadesine,
Dair, Taraf vekillerinin yüzüne karşı kararın tebliği tarihinden itibaren 2 hafta içinde ... Adliye Mankemesine istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 08/01/2025
...