T.C. ANKARA 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2024/617 Esas - 2025/451
TÜRK MİLLETİ ADINA
T.C.
ANKARA
1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO : 2024/617 Esas
KARAR NO : 2025/451
HAKİM : .......
KATİP : .......
DAVACI : .......
VEKİLİ : Av. .......
DAVALI : .......
DAVA : Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız))
DAVA TARİHİ : 17/09/2024
KARAR TARİHİ : 08/07/2025
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH : 09/07/2025
Mahkememizde görülmekte olan Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız)) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; ....... Şubesi’nin ... seri numaralı, 28.02.2025 vade tarihli, keşide yeri .......olan 250.000,00 TL bedelli, ....... Şubesi’nin ... seri numaralı, 29.03.2025 vade tarihli, keşide yeri....... olan 250.000,00 TL bedelli ve ....... Şubesi’nin ... seri numaralı, 29.04.2025 vade tarihli, keşide yeri ....... olan 250.000,00 TL bedelli tutarlı çeklerin müvekkili elindeyken kaybolduğunu, tüm aramalara rağmen müvekkilinin çekleri bulamadığını iddia ederek söz konusu çekler üzerine ödemeden men yasağı yasağı konulmasını, yargılama neticesinde bulunamaması halinde dava konusu çekin iptaline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Dava çekişmesiz yargı işlerinden olan hasımsız olarak açılmış kıymetli evrak iptali davasıdır.
Mahkememizce tensip tutanağı düzenlenmiş, davacının delilleri toplanmıştır. Davacının ihtiyati tedbir istemi çeklerin toplam tutarı üzerinden %15 teminat karşılığında kabul edilmiş, teminatın yatmasıyla muhatap bankalara müzekkere yazılarak ödeme yasağının infazı sağlanmıştır.
TTK'nın 818/1-s maddesi yollamasıyla çeklerde de uygulanacak olan; 761.maddesi hükmüne göre; '' (1) Poliçeyi getirme süresi en az üç ay ve en çok bir yıldır. (2) Vadesi gelmiş poliçelerde zamanaşımı, üç ayın geçmesinden önce gerçekleşirse, mahkeme üç aylık süre ile bağlı değildir.(3) Süre, vadesi gelen poliçeler hakkında birinci ilan gününden, vadesi gelmeyen poliçeler hakkında vadenin gelmesinden itibaren işler.'' ''İlan'' başlıklı 762/1.maddesi ise; (1) Poliçenin getirilmesine ilişkin ilan, 35 inci maddede yazılı gazete ile üç defa yapılır. Düzenlemesini içermektedir.
Yukarıda anılan yasal düzenlemelere istinaden tensip Ticaret Sicil Gazetesinde 3 defa ilan yapılmış, gerekli yasal sürenin dolması beklenmiş ancak çekler üzerinde hak iddia eden herhangi bir kişi ortaya çıkmamıştır.
Muhatap bankaya müzekkere yazılarak çeklerin akıbeti sorulmuş, gelen cevabi yazılarda çeklerin bankaya ibraz edilmediği anlaşılmıştır.
Bilindiği üzere kıymetli evrak iptali davaları niteliği itibariyle kesin hüküm niteliği taşımadığından ....... Dairesi'nin yerleşik içtihatlarına göre yaklaşık ispatın sağlanması yeterlidir. Dosya kapsamı bu esasa göre değerlendirildiğinde yaklaşık ispatın sağlandığı, davaya konu çekin iptaline karar verilebilmesi için gerekli koşulların oluştuğu kanaati ile davanın kabulüne karar vermek gerekmiştir.
Teminatın iadesine gelince, TTK'da ödemeden men tedbiri konulurken teminat alınacağı hükme bağlanmış ise de, çeklerde teminatın iadesi konusunda açık bir düzenlemeye yer verilmemiştir. Bu durumda HMK'nın ihtiyati tedbire ilişkin hükümleri uygulanacaktır.
HMK'nın ''İhtiyari Tedbirde Teminat Gösterilmesi'' başlığını taşıyan 392.maddesinde; "(1) İhtiyati tedbir talep eden, haksız çıktığı takdirde karşı tarafın ve üçüncü kişilerin bu yüzden uğrayacakları muhtemel zararlara karşılık teminat göstermek zorundadır. Talep, resmî belgeye, başkaca kesin bir delile dayanıyor yahut durum ve koşullar gerektiriyorsa, mahkeme gerekçesini açıkça belirtmek şartıyla teminat alınmamasına da karar verebilir. Adli yardımdan yararlanan kimsenin teminat göstermesi gerekmez.
(2) Asıl davaya ilişkin hükmün kesinleşmesinden veya ihtiyati tedbir kararının kalkmasından itibaren bir ay içinde tazminat davasının açılmaması üzerine teminat iade edilir.''
Bu madde hükmü uyarınca tedbir için yatırılan teminatın, işbu kararın kesinleşmesinden itibaren 1 ay içinde 3 kişiler tarafından ihtiyati tedbir kararıyla ilgili açılmış tazminat davası bildirilmemesi kaydıyla davacı tarafa iadesine karar vermek gerekmiştir.
Dosya kapsamı bir bütün olarak değerlendirildiğinde aşağıda yazılı şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM:Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere,
1-Davanın kabulü ile; ....... Şubesi’nin ... seri numaralı, 28.02.2025 vade tarihli, keşide yeri ....... olan 250.000,00 TL bedelli, .......Şubesi’nin ... seri numaralı, 29.03.2025 vade tarihli, keşide yeri....... olan 250.000,00 TL bedelli ve ....... Şubesi’nin ... seri numaralı, 29.04.2025 vade tarihli, keşide yeri ....... olan 250.000,00 TL bedelli tutarlı çeklerin zayi nedeniyle iptaline,
2-Alınması gerekli 615,40-TL karar ve ilam harcından peşin alınan 427,60-TL harcın mahsubu ile bakiye 187,80-TL'nin davacıdan alınarak Hazineye irat kaydına,
3-Yargılama giderlerinin davacı üzerinde bırakılmasına,
4-Davacı tarafından yatırılan gider avansından artan kısmın karar kesinleştiğinde yatırana iadesine,
5-Dosyaya yatırılan teminatın HMK'nın 392. maddesi hükmü uyarınca mahkememiz kararının kesinleşmesinden itibaren 1 aylık sürenin dolması ve 3. Kişilerce açılmış tazminat davasının bildirilmemesi halinde davacıya iadesine,
Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı, kararın tebliği tarihinden itibaren 2 hafta içinde ....... Bölge Adliye Mahkemesine istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 08/07/2025
Katip .......
¸e-imza
Hakim .......
¸e-imza