T.C. ANKARA 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
T.C.
ANKARA
1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TÜRK MİLLETİ ADINA
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO : 2024/86 Esas
KARAR NO : 2024/763
HAKİM : ... ...
KATİP : ... ...
DAVACI :... - ...
VEKİLİ : Av. ... ....
DAVALI :... - ...
....
VEKİLİ : Av. ... ....
DAVA : İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 08/02/2024
KARAR TARİHİ : 16/12/2024
KR.YZL.TARİHİ : 15/01/2025
Mahkememizde görülmekte bulunan İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonucunda;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ :
TALEP :
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili şirket tarafından hazırlanan 13/03/2023 tarihli teklif formunun davalı şirketçe imzalandığını ve taraflar arasında akdedilmiş olan sözleşme gereği, ürünlerin siparişi alındığını, bahse konu teklif formu doğrultusunda alınan siparişlerin eksiksiz ve gecikmesiz olarak davalı şirkete teslim edildiğini ve ... numaralı ve 38.940,00 USD tutarlı fatura düzenlendiğini, davalı şirket tarafından müvekkili şirket adına 30/05/2023 tarihli ve 370.000,00 TL tutarlı bir çek ve 30/06/2023 tarihli ve 370.000,00 TL tutarlı bir başka çek düzenlendiğini, müvekkili şirket tarafından tahsil edilmiş olmasına karşılık USD bazında alınan siparişler karşısında TL bazında yapılan ödemeler neticesinde müvekkil şirket aleyhine kur farkı zararı meydana geldiğini, 13/03/2023 tarihli, taraflarca imza ve kabul edilen sözleşme gereğince ödeme tarihlerinde "... döviz satış kuru dikkate alınacaktır" hükmü uyarınca 30/05/2023 keşide tarihli ve 370.000,00 TL tutarlı çekin tahsil edildiği tarihte 20,7005 olan ... USD satış kuru dolayısıyla 17.874,00 USD; 30/06/2023 keşide tarihli ve 370.000,00 TL tutarlı çekin tahsil edildiği tarihte ise 26,0781 olan ... USD satış kuru dolayısıyla 14.188,00 USD tutarında tahsilat yapan müvekkil şirketin 6.878,00 USD tutarında kur farkı zararına uğradığını, 13/03/2023 tarihli, taraflarca imza ve kabul edilen sözleşmede "Ödeme vadesi malzeme tesliminden önce 60-90 günlük dolar çeki (TL çek verilirse kur farkı uygulanacaktır) ile yapılacaktır" hükmünün mevcut olduğunu, müvekkil şirketin kur farkından dolayı uğradığı zarar karşısında davalı şirket ile yaptığı görüşmelerin sonuçsuz kaldığını ve kur farkından kaynaklanan zararın tazmini talebiyle başlatılan 6.878,00 USD tutarlı (fiili ödeme tarihli) ilamsız takibe davalı şirketçe yasal süresi içerisinde itiraz edildiğini ve.... E. (Eski .... E.) sayılı dosyasında takibin durdurulmasına karar verildiğini, taraflar arasında yapılan arabuluculuk görüşmelerinde de herhangi bir anlaşma sağlanamadığını, ... dosya numarası ile yürütülmekte olan arabuluculuk görüşmeleri anlaşamama tutanağı ile sonlandırıldığını, Yargıtay kararlarında da taraflar arasındaki sözleşmede kur farkı alacağının talep edilebileceğine ilişkin hüküm bulunması neticesinde alacaklı tarafın kur farkı zararını talep etmesinin karşısında hukuki bir engel olmadığına ilişkin karar verildiğini, tüm bu sebeplerle .... E. sayılı dosyasına yapılan itirazın iptaline ve takibin devamına, asıl alacağın %20'sinden aşağı olmamak üzere davalı aleyhine icra inkar tazminatına hükmedilmesine, yargılama gideri, harç ve vekalet ücretinin karşı taraf üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP :
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davacının davası, alacağı ve tüm taleplerine karşı zamanaşımı definde bulunduklarını ayrıca hak düşürücü süre itirazında da bulunduklarını bildirmiş, davanın öncelikle zamanaşımı defi ve hak düşürücü süre itirazı yönünden reddine karar verilmesini talep etmiş, davacı tarafın Türk Lirası bazında yapılan ödemeler neticesinde kendi aleyhine kur farkı zararı meydana geldiğini iddia ettiğini, davacı tarafın tacir olduğunu, her tacirin tüm ticarî faaliyetlerinde basiretli bir iş adamı gibi hareket etmek, sağduyu sahibi olmak, ileriyi düşünmek ve işlemlerini ona göre organize etmek zorunda olduğunu, nitekim davacının, sundukları müvekkili şirket tarafından yazılan ileri tarihli çekleri kabul ettiğini ve çeklerin asıllarını elden teslim aldığını, davacı tarafın ilgili çeklerde yazan tarihe kadar beklemeyi kabul ve taahhüt etmiş olup alacağını tahsil ettikten sonra müvekkil şirketten kur farkı talep ettiğini, davacının basiretli bir iş adamı gibi davranma yükümlülüğünü yerine getirmemiş olup kur farkı talebinde de haksız olduğunu, kendisinin bir borç sebebi ve dayanağı teşkil eden ancak takipte dayanılmayan genel kredi sözleşmesinin itirazın iptali davasında kullanılmasının açıkladıkları nitelikler ile bağdaşmadığını, davaya konu icra takibinde davacının, müvekkili şirket ile akdedilen sözleşmeye dayanmamış olup sadece 22/03/2023 tarihli ... nolu faturaya dayandığını, fakat işbu davada sözleşmeye dayanarak kur farkı talebinde bulunmakta olduğunu, Yargıtay Kararılarından da görüleceği üzere davacının, dava konusu olan icra takibinde dayanmadığı sözleşmeye dava dilekçesinde de dayanamayacağını, dayansa bile sözleşme hükmünün esas alınamayacağını, Kaldı ki yeni bilgi, belge ve delil yeni delil niteliğinde sayılacağından dolayı bu durumun taraflarının muvafakatine bağlı olduğunu, ancak taraflarınca buna muvafakatlerinin bulunmadığını, aksi takdirde iddia ve savunmanın genişletilmesi yasağına aykırı sayılacağını, davacının kur farkı zararı iddiası haksız ve dayanaksız olduğunu, Türk Lirası cinsinden düzenlenen çeki kabul eden alacaklının, seçimlik hakkını kullanmış olup ödemelerin çek ile yapılan kısımları yönünden kur farkı talep edemeyeceğini, nitekim istikrar kazanan yargı kararlarının da bu yönde olduğunu, davacı tarafın icra takibine konu ettiği 22/03/2023 tarihli ... nolu faturanın kur farkı alacağı faturası olmadığını, dolayısıyla davacının işbu faturaya dayanarak kur farkı talebinde bulunamayacağını, davacının kur farkı talep edebilmesi için kur farkı faturası düzenlemiş olması ve bu faturayı taraflarına tebliğ etmiş olması gerektiğini, ancak davacının her iki kuralı da yerine getirmemiş olup kur farkı talep edemeyeceğini, davacının davaya konu icra takibinde reeskont avans faizi talep etmiş olup bu talebi hukuka aykırılık teşkil ettiğini, davaya konu alacağa işletilecek faizin reeskont avans faizi değil, döviz faizi olduğunu, tüm bu sebeplerle müvekkili hakkında açılmış bulunan işbu itirazın iptali davasının esastan reddine, takibinde haksız ve kötü niyetli olan alacaklı hakkında takip konusu alacağın %20’sinden az olmamak üzere kötü niyet tazminatına mahkûm edilmesine, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
GEREKÇE :
Dava, İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasıdır.
Taraflar arasındaki ihtilafın; taraflar arasında imzalanan 13/03/2023 tarihli ticari alım satıma ilişkin sözleşme gereğince düzenlenen 38.940 USD tutarlı faturaya karşı, davalı tarafından Türk Lirası cinsinden çek vasıtası ile yapılan ödemeler nedeniyle kur farkı alacağı iddiasıyla davacı tarafından davalı aleyhine 6.878,00 USD kur farkı alacağı talepli ,.... Esas sayılı icra dosyasına yapmış olduğu davalı itirazının yerinde olup olmadığı, yerinde değilse davacının takip kalemleri itibariyle alacağının bulunup bulunmadığı, bulunuyor ise alacak miktarı noktasında toplanmıştır.
.... 'nün, .... Dairesi'nin, ...'nün yazı cevapları dosya kapsamına alınmıştır.
HMK 266.maddesi uyarınca Çözümü özel ve teknik bilgiyi gerektiren hususlar olan alacak hesabı konusunda rapor alınmıştır.
06/06/2024 tarihli bilirkişi raporunda; Davacı ... Otom. San. Tic,Paz.Ltd.Şti.'nin ve Davalı ... İnşaat Taah.Tic. Ltd.Şti'nin 2023 yılı ticari defterlerinin Açılış Kapanış Beratlarının onayları kanuni süresinde onaylattırılmış olduğu usulüne uygun kayıtlar tutulduğu, her iki taraf içinde HMK 222. maddesi gereği kendi lehlerine delil niteliğine haiz olduğu, .... Otom. San. Tic.Paz.Ltd.Şti. kendi ticari defter kayıtlarına göre Davalı ... İnşaat Taah.Tic. Ltd.Şti'den 1.250,16 TL BORÇ bakiyeli alacaklı olduğunun tespit edildiğini, ... İnşaat Taah.Tic. Ltd.Şti kendi ticari defter kayıtlarına göre Davacı ... Otom. San. Tic.Paz.Ltd.Şti' ne 1.250,16 TL alacak bakiyeli borçlu olduğu Ticari defter kayıtlarında mutabık oldukları, belgenin geçerliliğinin takdiri sayın mahkemenin olmakla birlikte düzenlenen Fiyat teklifi koşullarına göre fatura tarihi olan 22.03.2023 tarihi ile düzenlenen 30.05.2023 vadeli ... nolu ... çeki ve 30.06.2023 vadeli ... nolu ... çeki (resmi tatile denk geliyor) ilk iş günü 03.07.2023 olarak ... döviz satış kuru ile yapılan hesaplama ve oluşan kur farkına göre yapılan hesaplamaya göre, her iki Çek vadeleri ile fatura tarihi arasındaki toplam olumlu kur farkı 162.058,55 TL olduğu, kur farkı talebinde bununan davacı tarafın defter kayıtlarında talep ettiği kur farkına karşılık davalı tarafa fatura düzenlemediği rapor edilmiştir.
25/07/2024 tarihli bilirkişi raporunda; hesaplamalar fiyat teklifindeki "Döviz verilen tekliflerde fatura tarihindeki ... döviz satış kuru dikkate alınacaktır” maddesine göre yapılarak belgenin geçerliliğinin takdiri mahkememizin olmakla birlikte düzenlenen fiyat teklifi koşullarına göre fatura tarihi olan 22.03.2023 tarihi ile düzenlenen 30.05.2023 vadeli ... nolu ... çeki ve 30.06.2023 vadeli ... nolu ... çeki (resmi tatile denk geliyor) ilk iş günü 03.07.2023 olarak ... döviz satış kuru ile yapılan hesaplama ve oluşan kur farkına göre yapılan hesaplamaya göre, her iki çek vadeleri ile fatura tarihi arasındaki toplam olumlu kur farkı 162.058,55 TL olduğu, whatsaap yazışmaları tek taraflı monolog şeklinde olduğundan takdirin mahkememizde olduğu, kur farkı talebinde bununan davacı tarafın defter kayıtlarında talep ettiği kur farkına karşılık davalı tarafa fatura düzenlemediği, her iki tarafında muhasebe kayıtlarında kök raporda açıklanan bakiyede mutabık oldukları rapor edilmiştir.
24/10/2024 tarihli bilirkişi raporunda; hesaplamalar fiyat teklifindeki “Döviz verilen tekliflerde fatura tarihindeki ... döviz satış kuru dikkate alınacaktır”” maddesine göre yapılarak faturanın düzenlendiği tarih itibariyle çeklerin ödemeleri arasındaki geçen zaman dikkate alındığında 22.03.2023 tarihi ile düzenlenen 30.05.2023 vadeli ... nolu ... çeki ve 30.06.2023 vadeli ... nolu ... çeki (resmi tatile denk geliyor ) ilk iş günü 03.07.2023 olarak ... döviz satış kuru ile yapılan hesaplama ve oluşan kur farkına göre yukarda yapılan hesaplama ile Her iki Çekin ödemeleri ile fatura tarihi arasındaki toplam olumlu kur farkı Düzeltilerek (... nolu çek için 1.341,21 .... nolu çek için (7.203,07 USD) nin TL karşılığı olarak 162.646,54 TL olduğu hesaplansa da, kur farkı talebinde bununan E- Fatura mükellefi davacı talep ettiği kur farkına karşılık davalı tarafa fatura düzenlemediği , karşı taraf Kabul etmesede E-fatura sisteminden fatura düzenlenmesi gerektiği, her iki tarafın muhasebe defter kayıtlarında 1.250,16 TL alacak/borç bakiyesinde mutabık oldukları rapor edilmiştir.
Mahkememizce yapılan yargılama sonucunda;
Taraflar arasında ticari satım olduğu ,USD üzerinden fatura tanzim edildiği ve de davalının TL bazında ödemeler yaptığı anlaşılmış olup, davacı tarafça dosyaya ibraz edilen davalının imzasına havi teklif formu dosyaya ibraz edilmiş anılan teklif formu incelenediğinde;"ödeme vadesi malzeme tesliminden önce 60-90 günlük dolar çeki(TL çek verilirs kur farkı uygulanacakır)ile yapılacaktır" ibaresini içerdiği ve bu şekilde davalı tararfça sipariş verilip ürünlerin ihtirazi kayıt ileri sürülmeksizin teslim alındığı anlaşılmıştır.
Takibin USD üzerinden yapıldığı görülmekle bilirkişiden 2.ek rapor alınmış ,teklif formu doğrultusunda davalı tarafından yapılan TL cinsi ödemeler fiili ödeme tarihindeki kur üzerinden çevrilerek toplam 38.940 USD fatura borcundan mahsup edilmiş ve de davacının takip konusu alacak kadar haklı olduğu tespit edilmiştir.Açıklanan gerekçe ile ;açılan davanın kabulüne,.... esas numaralı dosyasına yapılan itirazın miktarı ile takibin aynen devamına, Asıl alacak 184.999,63-TL (6.878,00 USD* TTK =26,8973-TL ) üzerinden davalının %20 icra inkar tazminatına mahkum edilmesine dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM :
1-Açılan davanın KABULÜNE
-.... esas numaralı dosyasına yapılan itirazın miktarı ile takibin aynen devamına,
-Asıl alacak 184.999,63-TL (6.878,00 USD* TTK =26,8973-TL ) üzerinden davalının %20 icra inkar tazminatına mahkum edilmesine,
-3095 sayılı kanunun 4-a maddesi uyarınca Devlet bankalarının USD ile açılmış 1 yıl vadeli mevduat hesabına ödediği en yüksek faiz oranını geçmemek üzere reskont avans faizi uygulanmasına,
2-Alınması gerekli karar ve ilam harcı 14.286,07-TL olduğundan, peşin alınan 2.646,52-TL'nin mahsubu ile bakiye 11.639,55-TL'nin davalıdan alınarak hazineye irat kaydına,
3-Zorunlu arabuluculuk gideri olan 3.120,00-TL'nin davalıdan alınarak hazineye irat kaydına,
4-Davacı duruşmada kendisini bir vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT uyarınca hesaplanan 33.461,75-TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
5-Davacı tarafından yatırılan 3.134,92-TL harç toplamı ile 4.725,00-TL posta, tebligat, bilirkişi ücreti olmak üzere toplam 7.859,92-TL'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
6-Taraflarca yatırılan gider avansından artan kısmın karar kesinleştiğinde yatırana iadesine,
Dair, taraf vekillerinin yüzüne karşı, kararın tebliği tarihinden itibaren 2 hafta içinde .... Bölge Adliye Mahkemesine istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı 16/12/2024
Katip ... Hakim ...
✍e-imzalıdır
✍e-imzalıdır