T.C. ANKARA 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2025/199 Esas - 2025/822
TÜRK MİLLETİ ADINA
T.C.
ANKARA
1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO : 2025/199 Esas
KARAR NO : 2025/822
........x...........x
.x............x.......
.....x..........x......
..x.......x........x
DAVA : Alacak (Ticari Nitelikteki Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 14/03/2025
KARAR TARİHİ : 23/12/2025
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH : 06/01/2026
Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Ticari Nitelikteki Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili şirketin iktisadi devlet teşekkülü olup, mal ve hizmet alımı ve yapım işleri satın almaları 4734 ve 4735 sayılı kanunlar ve ikincil mevzuatı çerçevesinde yürüttüğünü, teşekküle bağlı Afşin Elbistan B Termik Santrali İşletme Müdürlüğü tarafından 03/02/2023 tarihinde 4734 sayılı kanun hükümleri doğrultusunda 2023/5206 ihale kayıt numarası ile açık ihale usulüne göre "İşletme Müdürlüğü İhtiyacı Olan Haberleşme Modülü Alımı" ihalesinin yapıldığını, işi üstlenen davalı firma ile KDV hariç toplam 45.000-USD bedelle 15/03/2023 tarihinde sözleşme imzalandığını, yüklenici tarafından sözleşme kapsamında teslim edilmesi gereken malzemenin verilen ek süreye rağmen teslim edilmediğini, bu sebeple sözleşmenin 16/07/2024 tarihinde haklı nedenle feshedildiğini, teminatın gelir kaydedildiğini, sözleşmenin 17.maddesi hükmüne göre teslimatın yapılması gereken 13/08/2023 tarihinden sözleşmenin fesih tarihine kadar 339 gün için 226.689,83-TL gecikme cezası uygulandığını, 22/07/2024 tarihli 1128101 sayılı yazı ile bu ceza tutarının ödenmesinin talep edildiğini, yüklenici tarafından herhangi bir ödeme yapılmadığını, arabuluculuk görüşmelerinden netice alınamadığını iddia ederek fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik 226.689,83-TL gecikme cezasının sözleşmenin fesih tarihinden itibaren işletilecek avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya ödenmesine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalıya yüklenmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP :
Davalı taraf usulüne uygun davetiye tebliğine rağmen davaya cevap vermemiştir.
YAPILAN YARGILAMA,DELİLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ, GEREKÇE:
Dava ticari nitelikteki satım sözleşmesinin feshinden doğan cezai şart istemine ilişkindir.
Mahkememizce taraflarca bildirilen deliller toplanmış, taraflar arasındaki sözleşme ve ekleri taraflarca dosyaya sunulmuş, ön inceleme duruşması için gün tayin edilmiştir.
Davacı tarafın dava açmadan önce usulüne uygun şekilde arabuluculuk yoluna başvurduğu, tarafların anlaşamadığına dair son tutanak aslının dosyaya ibraz edildiği, Mahkememizin görevli ve yetkili olduğu, dava şartlarının sağlandığı, ilk itiraz bulunmadığı anlaşılmakla taraflar arasındaki uyuşmazlık noktaları tespit edilmiş, sulh olunamaması üzerine ön inceleme aşaması tamamlanarak davanın esasına girilmiş, dosya mali müşavir, nitelikli hesap bilirkişisinden oluşan 2 kişilik heyete tevdi edilmiştir. Davalı taraf kendisine tayin edilen kesin süre içerisinde ticari defterlerini bildirmediğinden bilirkişi incelemesinin kapsamı davacı defterleri ve dosya kapsamıyla sınırlı tutulmuştur.
Bilirkişi heyeti tarafından dosyaya sunulan raporda; davalı taraf ticari defterlerini ibraz etmediği için davacı defterlerinin incelendiği, davacının incelemeye konu 2023-2024-2025 yılı ticari defterlerinin e-defter olarak tutulduğu, beratlarının yasal süresinde verildiği, incelenen tüm defterlerin usulüne uygun tutulduğu, delil vasfına sahip olduğu tespit edilmiş, taraflar arasındaki sözleşme kapsamında 20 adet haberleşme modülünün adet fiyatı 2.250-USD olmak üzere toplam fiyatının 45.000-USD olarak belirlendiği, davacı defterlerindeki fatura kayıtlarına göre 4 adet fatura ile toplam 11 adet haberleşme modülünün davalıya davacı tarafça teslim edildiği, 2.700-USD tutarındaki kesin teminatın 23/07/2024 tarihinde gelir kaydedildiği hususunun davacı defterlerinde kayıtlı olduğu, taraflar arasındaki sözleşmede 20 adet haberleşme modülünün teslim süresi olarak sözleşmenin 10.maddesinde 60 gün süre belirlendiği, gecikme cezasının sözleşmenin 17.maddesinde düzenlendiği, sözleşmenin 40.maddesinde sözleşmenin fesih ve tasfiyesine ilişkin düzenlemelerin yer aldığı, sözleşmenin imzalandığı tarih olan 15/03/2023 tarihinden itibaren 60 günlük süreye göre hesaplama yapılırsa son teslim gününün 14/05/2023 olduğu, bu tarihte teslimatın yapılmaması üzerine davacı kurum tarafından davalıya 90 gün ek süre verildiği, 90 günlük süreye göre son teslimat tarihini 12/08/2023 olduğu, verilen ek süre içerisinde davalının kararlaştırılan 20 adet haberleşme modülünden 11 adedinin tesliminin yapılabildiği, kalan 9 adet haberleşme modülünün teslim edilemediği, davacı kurumun 22/07/2024 tarihli yazısı ile sözleşmenin 40.maddesi hükmüne göre 16/07/2024 tarihi itibariyle taraflar arasındaki sözleşmeyi feshettiği hususunu davalıya bildirdiği, 13/08/2023 ile 16/07/2024 tarihi arasındaki 339 günlük süre için toplam 226.689,83-TL gecikme cezası talep ettiği, taraflar arasındaki sözleşmenin 40.maddesine göre feshin haklı olduğu, davacı kurumun son teslim tarihi ile sözleşmenin feshi arasındaki süre için cezai şart talep edebileceği, sözleşmenin 17.maddesinde gecikilen her gün için gecikilen kısım üzerinden %0,1 oranında gecikme cezası uygulayabileceği hususunun düzenlendiği, bu tutardan hesaplama yapıldığında 227.438,77-TL cezai şart hesaplandığı, davacının talebinin 226.689,83-TL olduğu, nihai takdir ve değerlendirmenin mahkememize ait olduğu yönünde görüş ve tespit bildirilmiştir.
Dosya kapsamındaki 2023/52026 ihale kayıt numaralı her iki tarafın da kaşe ve imzasını taşıyan sözleşmenin fesih ve tasfiyeye ilişkin 40.maddesinde yüklenicinin taahhüdünü sözleşmeye uygun olarak yerine getirmemesi veya işi süresinde bitirmemesi üzerine yükleniciye sözleşmede belirlenen oranda gecikme cezası uygulanmak üzere 10 günden az olmamak kaydıyla EÜAŞ'ın Teslim Ve Muayene Komisyonu'nca belirlenen ve ihale yetkilisince onaylanmış süreyi içeren ve nedenleri açık belirtilen ihtara rağmen aynı duruma devam etmesi halinde sözleşmenin feshedileceği hususu düzenlenmiştir. Aynı sözleşmenin 17.maddesinde gecikme cezasına ilişkin esaslar düzenlenmiştir. Taraflar arasında 20 adet haberleşme modülü için sözleşme imzalandığı, davalının sözleşmedeki 60 günlük süre içerisinde teslimat yapamadığı, davalıya 90 günlük ek süre tayin edildiği, davalının tayin edilen bu ek süre içerisinde toplam 11 adet ürün teslim ettiği, 9 adet ürünü teslim etmediği bilirkişi incelemesiyle tespit edilmiş olup, bilirkişi tarafından tespit edilen bu hususlar dosya kapsamındaki ihale belgeleri ile de örtüşmektedir. Davalının sözleşmedeki teslim şartını kısmen yerine getirmediği ve taraflar arasındaki sözleşmenin davacı tarafça feshedildiği dosya kapsamıyla sabittir. Teslim edilen 11 adet ürün davalıya tayin edilen 90 günlük ek süre içerisinde teslim edilmiş olup, davacının bu ürünler nedeniyle gecikme cezası talep edebilmesi vermiş olduğu ek süre nedeniyle mümkün değildir. Davalının teslim etmediği 9 adet ürüne ilişkin değerlendirme yapıldığında, taraflar arasındaki sözleşmede yukarıda belirtildiği üzere öncelikle davalıya gecikme cezası uygulanacağına dair ihtar çekilerek 10 günden az olmamak üzere süre tayin edilmesi düzenlenmiştir. Görüldüğü üzere sözleşmede davacıya gecikme cezası uygulayabilmek için fesih öncesinde ihtar çekme yükümlülüğü getirilmiştir. Dosya kapsamından davacının bu yükümlülüğünü yerine getirdiğine dair delil yoktur. 11/11/2025 tarihli celsede davacıya sözleşmenin feshine ilişkin belgenin onaylı ve okunaklı suretini dosyaya sunmak üzere kesin süre tayin edilmiş, davacı taraf ilgili bilgi ve belgeyi dosyaya sunmuştur. Dosyaya sunulan belgelerden sözleşmenin 40.maddesinde düzenlenen ihtar ve 10 günden az olmamak üzere süre tayin edilmesi şartlarının yerine getirildiğine dair bilgiye rastlanılmamıştır. Dosyaya sunulan bilirkişi raporunda davacı defterleri, taraflar arasındaki sözleşme ve ekleri, teslim edilen ürün adedi ve teslim tarihleri denetime elverişli şekilde hesaplanmış olup, bilirkişi her ne kadar cezai şart hesabı yapmış ise de bilindiği üzere hukuki nitelendirme mahkeme hakimine ait olup, bilirkişi raporunda nihai takdirin mahkememize bırakıldığının belirtilmiş olması hususu karşısında yeniden bilirkişi incelemesi yaptırılmasına gerek görülmemiş, bu raporla yetinilmiştir.
Dosya kapsamı bir bütün olarak değerlendirildiğinde davacının sözleşmeyi feshetmeden önce sözleşmede kendisine yüklenen yükümlülüklerini yerine getirmediği, dolayısıyla gecikme cezası talep edilemeyeceği kanaatine varılmış, davanın reddine dair aşağıda yazılı şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Nedenleri gerekçeli kararda açıklandığı üzere;
1-Davanın reddine,
2-Alınması gereken 615,40-TL maktu harcın, peşin alınan 3.871,30-TL harçtan mahsubu ile bakiye 3.255,90-TL harcın karar kesinleştiğinde talep halinde yatırana iadesine,
3-Zorunlu arabuluculuk gideri olan 3.600,00-TL'nin davacıdan alınarak Hazine'ye irat kaydına,
4-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına,
5-Taraflarca yatırılan gider avansından artan kısmın karar kesinleştiğinde yatırana iadesine,
Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı, kararın tebliği tarihinden itibaren 2 hafta içinde Ankara Bölge Adliye Mahkemesine istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı 23/12/2025