T.C. ANKARA 1. FİKRİ VE SINAÎ HAKLAR HUKUK MAHKEMESİ
T.C.
ANKARA
1. FİKRİ VE SINAÎ HAKLAR HUKUK MAHKEMESİ
TÜRK MİLLETİ ADINA
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO: 2021/334
KARAR NO: 2022/367
DAVA: Marka İle İlgili Kurum Kararının İptali, Marka Tescili
DAVA TARİHİ: 23/09/2021
KARAR TARİHİ: 15/11/2022
Mahkememizde görülmekte olan marka ile ilgili kurum kararının iptali, marka tescili davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
DAVA:
Davacı vekili dava dilekçesiyle; müvekkilinin, kurucularının arasında olduğu ...Restoran Hizmetleri AŞ’yi ortakları ile birlikte 2016 yılında kurduğunu, müvekkilinin gıda, yemek sektöründe deneyim ve bilgiye sahip olduğunu, açtıkları restoranın dünyanın en büyük et restoranı olduğunu, bu restoranın sosyal medya hesaplarında 3 milyondan fazla kişi tarafından takip edildiğinin görüleceğini, ... Steakhouse olarak üretim ve satışa başlandığını, bu marka için 2017/97358 sayı ile marka başvurusunda bulunulduğunu ve markanın 04.05.2018 tarihi itibariyle tescile bağlandığını, yani ... markasının müvekkilleri adına 2017 yılında koruma altına alındığını, daha sonra 2019 yılında ... ve kahve alanında da hizmet vermeye başlandığını, bunun üzerine 2019/92986 sayı ile “... 200 By ... Steakhouse” olarak marka başvurusunda bulunulduğunu, yine 2019/92997 sayı ile “... By ... Steakhouse” şeklinde marka başvurusunda bulunulduğunu ve 2019 yılından başlayarak ... ... ismi ile devam edildiğini, şu an bu şekildeki marka ile 46 şubede hizmet verildiğini, sosyal medyada ... ... hesabının ne kadar tanınır ve bilinir olduğunun açık olduğunu, tüm yemek sağlayıcı web-sitelerinde üyeliklerinin bulunduğunu, şu an kullanıldığı hali ile markanın görsel olarak ayırt edici olduğunu ve tüm kelime öğelerinin baskın unsur olduğunu, 2018 yılından itibaren kullanılan ... ... markası için 2020/109054 sayı ile 30 ve 43. Sınıflar kapsamında başvuruda bulunulduğunu, markanın ilanından sonra ... tarafından yapılan itiraz üzerine markadan 43. Sınıfın çıkarıldığını, bu karara müvekkili tarafından itiraz edildiğini, yapılan inceleme üzerine Yeniden İnceleme ve Değerlendirme Kurulu tarafından 28.07.2021 tarihinde bu itirazın reddedildiğini, Türk Patent ve Marka Kurumu tarafından müvekkillerinin başvurusunun 6769 Sayılı Kanunun 5/1-ç bendi gerekçe gösterilerek ... Hamburger Salonu markası nedeniyle reddedildiğini, YİDK tarafından iki markanın esas unsurunun ... olması ve markalar arasında tali unsurların kavramsal yakınlığı da dikkate alındığında aynı veya ayırt edilemeyecek kadar benzer olduğunun değerlendirildiğini, bu kararın usul ve yasaya aykırı olduğunu, redde gerekçe olarak gösterilen markanın renk ve şekil unsurları itibariyle farklı olduğunu, iki markanın görsel olarak karıştırılmasının mümkün olmadığını; iki markanın okunuş olarak da oldukça farklı olduğunu, redde gerekçe olarak gösterilen markada Hamburger ve Salonu ibareleri bulunurken müvekkillerinin markasında ... ibaresinin bulunduğunu, karara itirazda belirtilen beyanlarını tekrar ettiklerini, ... ... ismi kelime ve heceden oluşurken ... Hamburger Salonu isminin 3 kelime ve 8 heceden oluştuğunu ve iki markanın okunuşunun ve kulakta bıraktığı etkinin farklı olduğunu, ... isminin gerçek bir şahıs ismi olduğunu ve bir şahıs isminin bir kişinin tekeline bırakılamayacağını, 6769 Sayılı Kanunun 7. Maddesine göre bir kişinin kendi ismini kullanmasının engellenemeyeceğini ve aynı düzenleme gereğince alın türü olan ... isminin de kullanılmasının engellenemeyeceğini, kanuna göre ismi ... olan bir kişinin kendi adını kullanmasının engellenmeyeceğini, yapılan itirazda ... ismi ile yapılan diğer tescillerin örnek olarak gösterildiğini, müvekkilinin markasını tescil almadan önce kullanmaya başladığını ve bu haliyle bilinir hale geldiğini, aynı isimle internet adresi de aldığını, ... Hamburger Salonu markasının sahibinin müvekkilleri markasının tanınmışlığından yarar sağlamaya çalıştığını, müvekkillerinin markasının reddi için tanıdığı üst düzey kişileri araya koyacağını bildirdiğini ve bu sebeple yüksek miktarda haraç talep ettiğini ancak bu durumun müvekkili tarafından kabul edilmediğini bu nedenle bu şahsında itirazlar yapmaya başladığını, itiraz eden tarafın markasını tescil ettirdiği şekliyle kullandığı takdirde müvekkilinin markası ile karıştırılmasının imkansız olduğunu iddia ederek 2021-M-5685 sayılı YİDK kararının iptaline ve 2020/109054 sayılı marka başvurusunda çıkarılan 43. Sınıf için tesciline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP:
Davalı TÜRKPATENT vekili cevap dilekçesiyle, verilen Kurum kararının usul ve yasaya uygun olduğunu belirterek; davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
YARGILAMA:
Taraflar arasındaki uyuşmazlığın; davacı başvurusunun 6769 sayılı SMK 5/1-ç maddesi gereğince mutlak red nedenine bağlı olarak reddi ile ilgili verilen YİDK kararının yerinde olup olmadığı iptal şartlarının oluşup oluşmadığı noktalarında toplandığı anlaşılmıştır.
Davanın açılmasını müteakip tarafların dava, cevap, cevaba cevap dilekçeleri karşılıklı tebliğ olunmuş, sundukları deliller alınmış, tescil ve başvuru dosyaları ile Alâkalı ticaret sicil kayıtları getirtilmiş, dava şartları incelenmiş, ön inceleme duruşması yapılmış, taraflar sulhe teşvik olunmuş, sonuç alınamaması üzerine uyuşmazlık konuları tespit edilmiş, tahkikat icra olunmasını müteakip taraf vekillerine tahkikat ve yargılamının geneliyle ilgili son sözleri de sorulmuş; sözlü iddia ve savunmada bulunma olanağı tanınmıştır.
Türk Patent'den celbedilen işlem dosyasının tetkikinden; dava konusu (... ...) ibaresinin 30 ve 43. Sınıf mal ve hizmetlerde tescili amacıyla 16.09.2020 tarih ve 2020/109054 sayı ile gerçekleştirildiği görülen marka başvurusunun, yapılan ilk incelemeler sonrasında; Türk Patent ve Marka Kurumu’nun 20.01.2021 tarihli E.2021-OE-36409 sayılı “Marka Kısmi Ret” kararı ile markanın 6769 Sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu’nun 5/1ç) hükmü gereği ... adına tescilli 2011 29121 tescil sayılı (... hamburger salonu) markası gerekçe gösterilerek 43. Sınıf bakımından kısmi olarak reddine, kalan mal ve hizmetler olan 30. Sınıf için 27.01.2021 tarih ve 365 sayılı Resmi Markalar Bülteni’nde ilan edilmesine karar verildiği, başvuru sahibi davacı vekili markanın kısmi olarak reddedilmesi kararına 22.03.2021 tarih ve 2021-GE-200092 sayılı Karara İtiraz dilekçesi ile itiraz edildiği, kısmi ret kararına gerekçe olarak gösterilen 2011 291221 tescil sayılı “... hamburger salonu” markası sahibinin vekili tarafından markaya 29.03.2021 tarihinde 2021-GE-220914 sayılı dilekçeleri ile itiraz edildiği, başvuru sahibi davacı vekili tarafından 29.04.2021 tarihinde 2021-GE-300731 sayılı dilekçe ile marka yayına itiraza karşı görüş bildirildiği, Türk Patent ve Marka Kurumu’nun 26.08.2021 tarihli E-71248886-130-210465670 sayılı kararı ile dava konusu “... ...” markasına yapılan itirazın reddedilmesine karar verildiği, Yeniden İnceleme ve Değerlendirme Kurulu’nun 28.07.2021 tarih ve 2021-M-5685 sayılı kararı ile; “2020/109054 başvuru numaralı “... ...” ibareli başvurunun 2011 29121 sayılı “... hamburger salonu” ibareli marka/markalar ile aynılık veya ayırtedilemeyecek kadar benzerlik gerekçesiyle 6769 S SMK’nın 5/1-(ç) bendi uyarınca kısmen reddine yönelik Markalar Dairesi Başkanlığı kararına karşı yapılan itiraz incelenmiştir. 6769 S. SMK’nın5/1-(ç) bendi uyarınca, aynı veya aynı türdeki mal veya hizmetlerle ilgili olarak tescil edilmiş ya da daha önceki tarihte tescil başvurusu yapılmış marka ile aynı veya ayırt edilemeyecek kadar benzer işaretler marka olarak tescil edilemez. Buna göre, bir işaretin 5/1-(ç) bendi kapsamında değerlendirilebilmesi için iki koşulun birlikte gerçekleşmesi gerekmektedir. Bunlardan birincisi, başvuruya konu marka ile önceden tescilli/başvurusu yapılmış markanın aynı veya ayırt edilemeyecek kadar benzer olması; ikincisi ise başvuruya konu marka ile önceden tescilli/başvurusu yapılmış markanın kapsamında aynı veya aynı tür mal/hizmetlerin bulunmasıdır. Bu hususlar çerçevesinde yapılan incelemede, “... ...” ibareli başvuru ile reddine gerekçe olarak gösterilen 2011 29121 “... hamburger salonu” ibareli markanın, her iki markanın esas unsurunun “...” olması ve markalardaki tali unsurların kavramsal yakınlığı da dikkate alındığında, aynı veya ayırt edilemeyecek kadar benzer olduğu kanaatine varılmıştır. Ayrıca, ret kararına konu hizmetlerle aynı veya aynı türdeki hizmetlerin ret gerekçesi markanın kapsamında bulunduğu tespit edilmiştir. Dolayısıyla, başvuru hakkında 6769 S. SMK’nın 5/1-(ç) bendi uyarında verilen ret kararı yerinde görülmüştür. Başvuru sahibine ait 2017/97358 sayılı markanın tescil tarihinin 03/05/2018 olduğu, söz konusu markanın tescil tarihinden itibaren 5 yıl geçmemesi sebebiyle hükümsüzlük tehdidi altında olduğu ve bu nedenle kazanılmış hak teşkil etmeyeceği anlaşıldığından bu yönde iddiası yerinde bulunmamış ve başvuru sahibinin itirazının reddi gerekmiştir.” şeklinde karar verildiği, eldeki davanın iki aylık yasal süre içerisinde 23/09/2021 tarihinde açıldığı anlaşılmış, işin esasına girilmiştir.
GEREKÇE:
Tescilli bir markanın ait olduğu mal ve hizmetler bakımından sağladığı korumanın kapsamı ve sınırları 10.01.2017 tarihinde yürürlüğe giren 6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu (SMK) ile düzenlenmiştir.
6769 sayılı SMK’nın 5/1-ç bendi “Aynı veya aynı türdeki mal veya hizmetlerle ilgili olarak tescil edilmiş ya da daha önceki tarihte tescil başvurusu yapılmış marka ile aynı veya ayırt edilemeyecek kadar benzer işaretler.” tescil edilemeyeceği hükmünü amirdir. Bu düzenleme marka hukukuna hakim olan öncelik ve bir markanın tek bir sahibi olması ilkelerini ifade eder. Böylece daha önce tescil edilmiş veya başvurusu yapılmış bir markanın aynı veya ayırt edilmeyecek kadar benzerinin, aynı veya aynı türdeki mal veya hizmetler için bir başkası adına mükerrer tesciline engel olunması amaçlanmıştır. Aksi halin bir markanın birden fazla kişi tarafından kullanılmasına ve halkın yanıltılmasına neden olacağı kabul edilmiştir. Bu hususu TürkPatent tescil sürecinde, kendiliğinden dikkate almakla yükümlüdür.
Başvuruya konu markanın (işaretin) daha önce tescil edilmiş (veya başvurusu yapılmış) marka ile aynı olması, karşılaştırılan markaların (işaretlerin) özdeş, farksız, tıpa tıp taklit, aynen veya bire bir kopya olmalarını ifade eder. Aralarında küçük de olsa farlılık bulunan markalar ise aynı sayılamazlar. Ancak markaların farklı büyüklükte olması veya sözcük markalarının yazı karakterinin (el yazısı, büyük-küçük harf) veya yazı tipinin (Times New Roman, Arial, Comic Sans MS gibi) farklılaştırılması aynı olma durumunu etkilemez.
Ayırt edilemeyecek kadar benzerlik ise, karşılaştırılan markalar aynı olmamakla birlikte, orta düzeydeki alıcıda bıraktığı genel izlenimlerinin hemen hemen aynı olmasıdır. Bir başka deyişle, markalar arasındaki farklılık o kadar önemsizdir ki, müşteri kitlesi nezdinde markalar yazılış, okunuş, görsel veya işitsel olarak aynı imiş gibi algılanırlar.
Ancak 6769 sayılı SMK'nın 5/1-ç maddesindeki tescil engelinin varlığı için sadece başvuru ile önceki markaların aynı veya ayırt edilemeyecek kadar benzer olması yeterli değildir. Aynı zamanda başvuru ve önceki markanın kapsadığı mal ve hizmetlerin de aynı yada aynı tür olması zorunludur. Bu iki koşulun birlikte gerçekleşmesi durumunda yasa koyucu halkın bu iki markayı karıştırma ihtimalinin bulunduğunu kabul etmiştir. Bu nedenle, TÜRKPATENT ayrıca karıştırma ihtimalinin var olup olmadığı üzerinde durmaksızın başvuruyu ret edecektir. Başvuru ve redde mesnet markanın kapsamındaki mal veya hizmetlerin bire bir örtüşmesi bir diğer söyleyişle özdeş olması halinde ayniyet mevcuttur. Aynı tür kavramı ise, kural olarak aynı sınıfın aynı alt gurubu içinde bulunmayı ifade eder. Marka Tescil Başvurularına Ait Mal ve Hizmetlerin Sınıflandırmasına İlişkin 2002/3 sayılı Tebliğin 5 ve 7. maddeleri anılan ilkeyi açıkça ifade etmektedir. Bununla birlikte sınıflandırma Nice Anlaşmasının 2. maddesinde vurgulandığı üzere, tescil edilmiş herhangi bir markanın koruma kapsamının belirlenmesi bakımından bağlayıcı değildir.
Ayırt edilemeyecek kadar benzerlikten söz edilebilmesi için başvuru konusu işaret ile redde mesnet markalar arasında ortalama tüketici ve yararlanıcılar nazarıyla bakıldığında hiçbir araştırma ve herhangi bir inceleme yapılmasını gerektirmeyecek derecede açık ve net biçimde iltibasın ortaya çıkmasının kesin olarak öngörülebilir olması gerekir.
Yüksek Mahkeme uygulamalarına bakıldığında; 07/02/2011 tarih 2009/7924 E. 2011/1228 K. Sayılı LRG +şekil kararı, yine aynı yönde 28/05/2014 tairh 2014/4695 E. 2014/9860 K sayılı Kapıcıoğlu İnşaat Sanayi ve Ticaret Ltd.Şti. +şekil kararı, 2015/4681 E. 2015/12081 K. , 2015/2025 E. 2015/6848 K. Sayılı ilamları, Yargıtay 11. HD.'nin 2015/5821 E. 2015/13282 K. Sayılı ilamıyla ''TAURUS+şekil'' ile TAURUS; Yargıtay 11. HD.'nin 2015/9380 E. 2016/3921 K. Sayılı ilamıyla Prontocruise ve ...+şekil; Yargıtay 11. HD.'nin 2015/9281 E. 2016/4033 K. Sayılı ilamıyla Topbaş+şekil ile TOPBAŞ; Yargıtay 11. HD.'nin 2015/9354 E. 2016/3925 K. Sayılı ilamıyla ... ile ...+şekil ve meister+şekil; Yargıtay 11. HD.'nin 2015/6865 E. 2015/1103 K. Sayılı ilamıyla türkoğlu+şekil ile TÜRKOĞLU; Yargıtay 11. HD.'nin 2015/4687 E. 2015/11572 K. Sayılı ilamıyla ...+şekil ile ... İNŞAAT; Yargıtay 11. HD.'nin 2015/4676 E. 2015/11434 K. Sayılı ilamıyla ... ile ... Optik; Yargıtay 11. HD'nin 2015/14428 E. 2017/2108 K. Sayılı HEKİMSU ile Hekim; Yargıtay 11. HD'nin 2016/1191 E. 2017/3948 K. Sayılı 4PLAY ile ... PLAY; markaları arasında 7/1-b maddesi kapsamında ayniyetin bulunmadığı yönündeki kararlarının bulunduğu, nitekim EUIPO (OHIM)uygulamalarına bakıldığında da, markaların birinde kısmen de olsa ayniyet algısını ortadan kaldırır bir şekil unsuru, bir mizanpaj var ise karşılaştırılan markaların özdeş olarak kabul edilemeyeceği vurgulanmaktadır. EUIPO (OHIM) bu durumu “big brother” biçimindeki bir sözcük ile aynı markanın düzensiz bir yazı stili ile yazılmış biçiminin aynı olmayacağı örneği ile açıklamıştır. Yine BASIC+şekil ve basic+şekil markaları, N7 ile No7 markaları EUIPO (OHIM) nezdinde aynı olarak kabul edilmeyen markalardır.
Bu açıklamalar ışığında somut olay incelendiğinde;
Taraf markaları tescil kapsamları ve işaretsel yönden karşılaştırıldığında;
Davacı Markası Redde Mesnet Marka
...+şekil... HAMBURGER SALONU
(30, 43. sınıf)(43. sınıf)
Davacı markası ile redde mesnet markanın emtiaları karşılatırıldığında; dava konusu edilen markanın kapsamına alınmak istenilen 43. Sınıfın tamamı YİDK kararında redde gerekçe olarak gösterilen markanın tescil kapsamında bulunduğu, mal ve hizmetlerin aynı/aynı tür olması şartının sağlandığı anlaşılmaktadır.
Davacının markasının incelenmesinde; dava konusu marka başvurusu siyah zemin üzerine sarı renkler kullanılmak üzere aralarında şekil unsuru bulunan “...” ve “...” ibarelerinden oluştuğu, markanın kelime+renk ve şekil unsurlarını ihtiva ettiği anlaşılmaktadır.
Redde mesnet markanın incelenmesinde; redde mesnet markanın bordo çerçeve ile kare şekli içine alınmış ve orta kısımda yine aynı bordo rengin üzerine beyaz renk ile “... HAMBURGER SALONU” ibarelerinin yazılmasından oluştuğu, markanın renk ve kelime unsurlarını ihtiva ettiği anlaşılmaktadır.
Yargıtay Hukuk Genel Kurulu'nun 08.06.2016 gün ve E.2014/11-696, K.2016/778 sayılı kararı uyarınca iltibas değerlendirmesinin hakimlik mesleğinin gerektirdiği genel hukuki bilgi ile çözümlenmesinin mümkün olduğu hususu da gözönünde bulundurularak yapılan incelemede; bütünsel bakış açısıyla başvuru ve redde mesnet marka arasında ilk bakışta hiçbir inceleme ve araştırma yapmayı gerektirmeyecek şekilde ayırt edilemeyecek bir benzerliğin olmadığı, davacı markasının kelime+şekil ve renk ihtiva eden bir marka olduğu, redde mesnet markanın kelime ve renk unsurlarını ihtiva eden marka olduğu, başvuruda farklı renk ve şekil unsuru bulunduğu; bu durumda ilk bakışta genel görünüm itibariyle hedef tüketici kesiminin davacı konusu mal/hizmet sınıfları göz önünde bulundurulduğunda başvuru ve redde mesnet marka arasında hiç bir inceleme ve araştırma yapmayı gerekli kılmayacak şekilde bağlantı kurulma ihtimali de dahil iltibas ihtimalinin var olduğunun ve karıştırılmanın yaşanacağının söylenmesinin mümkün olmadığı, 5/1-ç anlamında aynı/ayırt edilemeyecek kadar benzer olmadıkları, zira 5/1-ç maddesi kapsamında yapılacak kıyaslama da markalarının ayırt edilmelerine imkan verecek herhangi bir farklılıktan yoksun olmaları ve işaretler arasındaki benzerliğin tartışmasız olması gerektiği, somut olayda ise başvuru ve redde mesnet marka ile karşılaşan ortalama seviyedeki tüketici kitlesinin ilk bakışta bütün olarak bıraktığı izlenim açısından hiçbir inceleme ve araştırma yapılmasını gerektirmeyecek derecede benzerlik olmadığı ortalama tüketicinin bu markası 5/1-ç maddesi çerçevesinde karıştırmasının ve ayırt edilemeyecek derecede benzer bulunması mümkün olmadığı, başvurudaki farklılıklar nedeniyle redde mesnet marka ile davacı markası arasında benzerliğin iltibasa yol açıp açmayacağının ayrıca inceleme yapılmasını gereksiz kılacak derecede güçlü ve açık olmadığı, başvuru ve redde mesnet marka arasında sescil benzerlik olsa da; redde mesnet markanın içerdiği diğer şekil+renk unsurunun görsel olarak farklılaştığı bu sayede ayrı işaretler olarak ortalama yararlanıcılar ve tüketiciler bakımından anlaşılabilir hale geldikleri, markalar bir bütün olarak incelendiğinde de birbirleri ile ilk bakışta hiç bir inceleme ve araştırma yapılmasına gerek olmaksızın bağlantı kurulma ihtimali de dahil iltibas ihtimalinin var olduğunun ve karıştırılma yaşanacağının söylenmesinin mümkün olmadığı kabul edilmiştir.
Öte yandan davacıya ait 2017/97358 sayılı “... Steakhouse” markasının tescil tarihinin 04.05.2018 olması ve YİDK kararı tarihi itibariyle tescil tarihinden itibaren 5 yıl geçmemiş olması nedeniyle hükümsüzlük tehdidi altında bulunması göz önüne alındığında, 2017/97358 sayılı “... Steakhouse” markasının dava konusu markaya müktesep hak oluşturmadığı kabul edilmiştir.
Açıklanan nedenlerle aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Gerekçesi açıklandığı üzere:
1-Davanın kabulü ile
TPMK YİDK'nın 2021-M-5685 sayılı kararın iptaline,
Tescil talebiyle ilgili karar verilmesine yer olmadığına,
2-Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre hesap olunan takdiren 15.000,00-TL maktu ücreti vekâletin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
3-Davacının yapmış olduğu ve aşağıda dökümü gösterilen 1.670,10-TL
yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
4-Davalı tarafından yargılama gideri sarfedilmediğinden bu hususta karar verilmesine yer olmadığına,
5-Yatırılan ve kullanılmayan gider avansının, hükmün kesinleşmesini müteakip re'sen yatırana iadesine (HMK m.333),
Dair verilen karar, hazır olan taraf vekillerinin yüzüne karşı, tebliğ tarihinden itibaren 2 haftalık yasal süre içinde Bölge Adliye Mahkemesinde istinaf yolu açık olmak üzere açıkça okunup, usulen anlatıldı.15/11/2022
Katip ... Hakim ...
¸ ¸
MASRAF DÖKÜMÜ
İLK MASRAF: 127,10-TL
GİDER AVANSI:1.543,00-TL
TOPLAM:1.670,10-TL