T.C. ANKARA 1. FİKRİ VE SINAÎ HAKLAR HUKUK MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2019/131 Esas - 2022/29
T.C.
ANKARA
1. FİKRİ VE SINAÎ HAKLAR HUKUK MAHKEMESİ
TÜRK MİLLETİ ADINA
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO: 2019/131
KARAR NO: 2022/29
HAKİM: ...
KATİP: ...
DAVACI : ...
VEKİLİ: ...
DAVALI : ...
VEKİLİ: AV....
DAVALI : ..........
VEKİLİ: Av. ...
....
DAVA: Marka İle İlgili Kurum Kararının İptali
DAVA TARİHİ: 02/04/2019
KARAR TARİHİ: 01/02/2022
Mahkememizde görülmekte olan marka ile ilgili kurum kararının iptali davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
DAVA:
Davacı vekili dava dilekçesiyle; müvekkili ...’un yönetim kurulu başkanlığı yaptığı ... EĞİTİM GRUBU’nun ülkenin en güvenilir ve başarılı markalarından biri olan ... markasının sahibi olduğunu, müvekkilinin ... Bilimler Akademisi Okullarıyla eğitim dünyasında yeni bir dönem başlattığını, Anaokulu, İlkokul, Ortaokul, Anadolu Ve Fen Lisesinden oluşan ilk yerleşkesinin 2018 – 2019 eğitim öğretim yılında açıldığını, müvekkilinin ..... esas unsurlu markalarına yaptığı yatırım, harcadığı emek ve sermaye ile markalarına ayırt edicilik kazandırdığını, ... ibaresinin tek başına kimsenin inhisarına bırakılmayacak bir unsur olduğunu, müvekkilinin ... markasının bir bütün olarak değerlendirilmesi gerektiğini, müvekkili markasının okunuş, yazılış veya yazım karakteri bakımından redde mesnet markalar ile hiçbir benzerliğinin bulunmadığını, yine müvekkilinin ... OKULLARI ibareli markasının Türkçe açılımının “... Bilimler Akademisi Okulları” olduğunu, ancak redde mesnet gösterilen T-... ibareli markanın açılımının İngilizce bir tamlamanın baş harflerinden (... OF BUSINES ADMİNİSTARATION ...) oluştuğunu, markaların farklı anlamlar içerdiğini, her iki firmanın da iştigal ettiği alan ve hitap ettiği müşteri kitlesi dikkate alındığında markaların karıştırılma ihtimallerinin bulunmadığını, davalı yanın ... esas unsurlu markalarının 16. ve 41. Sınıf kapsamına giren emtia ve hizmetlerde kullanılmadığını, hal böyle iken müvekkili başvurusunun reddedilmesinin hukuka aykırı olduğunu ileri sürerek; 16., 24., 25., 37., 39., 40., 41., 43. Sınıfta yer alan mal ve hizmetler için müvekkili adına tescil başvurusu yapılan 2017/103176 sayılı ... OKULLARI ibareli markanın kısmen reddine ilişkin 02.02.2019 tarih ve 2019-M-897 sayılı YİDK kararının iptaline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP:
Davalı ... vekili cevap dilekçesiyle, dava konusu “... Okulları” ibareli marka başvurusunun bütünü itibariyle bıraktığı izlenim açısından dikkate alındığında “... ...”, “t-...”, “t-... in school”, “t-... ... school” ibareli itiraz markaları ile iltibasa yol açacak düzeyde benzerlik gösterdiğini, gerek başvuru markasında gerekse kısmi redde mesnet marka/markalarda baskın olan, marka algılaması yaratan ibarenin “...” ibaresi olduğunu, başvuru markasınd itiraz markalarından farklılaşmayı sağlayabilecek ek unsurların bulunmadığını, bununla birlikte başvuru markasının kapsamında bulunan bir kısım mal/hizmetlerin kısmi redde mesnet markaların kapsamında bulunan mal/hizmetlerle aynı aynı tür veya benzer nitelikte olduğunu, bu nedenle başvuru markası kapsamından çıkartıldığını, somut olayın kendi özellikleri ve koşulları çerçevesinde incelenmesi gerektiğini, bu genel ilke çerçevesinde marka örnekleri ve/veya mal/hizmet kapsamları işbu başvurudan farklı olan başvurular için verilmiş olan karraların işbu başvuru için emsal teşkil etmesinin mümkün olamayacağını ileri sürerek; davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı vekilinin davaya cevap dilekçesiyle; müvekkili şirketin 2002 yılında kurulduğunu, 2016 yılı itibariyle Türkiye genelinde 106 eğitim noktası oluşturduğunu, müvekkiline ait marka ile davalı yana ait markanın benzerlik teşkil ettiğini ve tüketiciler nezdinde iltibasa sebebiyet verdiğini, müvekkiline ait ... ibaresinin her markasında yer aldığını ve müvekkilinin ... ibareli seri markalar tescil ettirdiğini, davalı yana ait markada esas unsurun ... ibaresi olduğunu, “okuları” ibaresinin ise yardımcı unsur olduğunu ve markaları birbirinden ayırmanın güç olduğunu, davacı yanın davaya konu markaya ayırt edicilik kazandırdığı iddialarının mesnetsiz olduğunu, uzun süreli kullanımın markaya ayırt edicilik kazandırmadığını, ancak cins – vasıf bildiren markaların uzun süreli kullanımının markayı ayırt edici kıldığını, markalar aynı sınıfta tescilli olacağından faaliyet alanlarının farklı olduğu iddiasının da tamamen mesnetsiz olduğunu ileri sürerek; davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
YARGILAMA:
Taraflar arasındaki uyuşmazlığın; davacı başvurusunun davalı tarafından yapılan itiraz sonucunda kısmen reddiyle ilgili verilen YİDK kararının 16 ve 41 sınıflar yönünden yerinde olup olmadığı iptal şartlarının oluşup oluşmadığı noktalarında toplandığı anlaşılmıştır.
Davanın açılmasını müteakip tarafların dava, cevap, cevaba cevap dilekçeleri karşılıklı tebliğ olunmuş, sundukları deliller alınmış, tescil ve başvuru dosyaları ile Alâkalı ticaret sicil kayıtları getirtilmiş, dava şartları incelenmiş, ön inceleme duruşması yapılmış, taraflar sulhe teşvik olunmuş, sonuç alınamaması üzerine uyuşmazlık konuları tespit edilmiş, tahkikat icra olunmasını müteakip taraf vekillerine tahkikat ve yargılamının geneliyle ilgili son sözleri de sorulmuş; sözlü iddia ve savunmada bulunma olanağı tanınmıştır.
...'den celbedilen işlem dosyasının tetkikinden; davacı ... tarafından ... Okulları markasının “16.sınıf: 16/01 Kağıt, karton (mukavva); kağıt veya karton malzemeden mamul ambalajlama ve sarma malzemeleri, karton kutular; kağıttan yapılmış tek seferlik kullanıma mahsus ürünler (kırtasiye amaçlı ürünler hariç): kağıt havlular, tuvalet kağıtları, kağıt peçeteler. 16/02 Plastik malzemeden mamul ambalajlama ve sarma malzemeleri. 16/03 Matbaa ve ciltleme malzemeleri. 16/04 Basılı yayınlar, basılı evrak: kitaplar, dergiler, gazeteler, faturalar, irsaliyeler, gelir makbuzları, takvimler, posterler, fotoğraflar, afişler, tablolar, çıkartmalar, pullar. 16/05 Kırtasiye, büro, eğitim-öğretim, yazım, çizim, resim ve sanatçılar için malzemeler (mobilyalar ve cihazlar hariç): kırtasiye tipi kağıt ürünler, yapıştırıcılar, kalemler, silgiler, kırtasiye tipi bantlar, el işi için karton, yazı kağıtları, kopyalama kağıtları, yazarkasa kağıt ruloları, çizim aletleri, kara tahtalar, resim boyaları. 16/06 Büro makineleri. 16/07 Badana ve boya işleri için fırçalar ve rulolar. 24.sınıf: 24/01 Dokunmuş veya dokunmamış kumaşlar. 24/02 Ev tekstil ürünleri: perdeler, yatak örtüleri, nevresimler, çarşaflar, yastık kılıfları, battaniyeler, yorganlar, havlular. 24/03 Tekstilden bayraklar, flamalar, etiketler. 24/04 Bebekler için kundak örtüleri. 24/05 Kampçılar için uyku tulumları. 25.sınıf: 25/01 Koruyucu amaçlı olanlar hariç her türlü malzemeden yapılmış iç-dış giysiler, çoraplar, fularlar, şallar, bandanalar, eşarplar, kemerler. 25/02 Ayak giysileri: ayakkabılar, terlikler, sandaletler. 25/03 Baş giysileri: şapkalar, kasketler, bereler, takkeler, kepler. 37.sınıf: 37/01 İnşaat hizmetleri, inşaat araç-gereçlerinin ve iş makinelerinin kiralanması hizmetleri. 37/02 Temizlik hizmetleri; dezenfeksiyon hizmetleri; haşere ilaçlama hizmetleri; temizlik araçları ve makinelerinin kiralanması hizmetleri. 37/03 Kara araçları servis istasyonu hizmetleri (bakım, tamir ve akaryakıt dolumu). 37/04 Deniz araçlarının bakımı ve tamiri hizmetleri; gemi inşaatı hizmetleri. 37/05 Hava taşıtlarının bakım ve tamiri hizmetleri. 37/06 Mobilyalara ilişkin döşeme, tamir, restorasyon hizmetleri. 37/07 Isıtma, havalandırma ve su tesisatının kurulması (tesis edilmesi), bakımı ve tamiri hizmetleri. 37/08 Giysilerin temizliği, bakımı ve tamiri hizmetleri. 37/09 Sınai makinelerin ve cihazların, büro makinelerinin ve cihazlarının, haberleşme cihazlarının, elektrikli ve elektronik cihazların tesisi, bakımı ve tamiri hizmetleri. 37/10 Asansör tamiri ve bakımı hizmetleri. 37/11 Saat tamiri hizmetleri. 37/12 Madencilik, maden çıkarma hizmetleri. 37/13 Ayakkabı, çanta, kemer tamiri hizmetleri. 39.sınıf: 39/01 Kara, deniz ve hava taşımacılığı hizmetleri ve kara, deniz ve hava taşıtlarının kiralanması hizmetleri, tur düzenleme, seyahat için yer ayarlama, seyahat ile ilgili bilet sağlama, kurye hizmetleri. 39/02 Araba parkları hizmetleri, garaj kiralama hizmetleri. 39/03 Tekne barındırma hizmetleri. 39/04 Boru hattı ile taşıma hizmetleri. 39/05 Elektrik dağıtım hizmetleri. 39/06 Su temin hizmetleri. 39/07 Taşıt ve malları kurtarma hizmetleri. 39/08 Malların depolanması, paketlenmesi ve sandıklanması hizmetleri. 39/09 Çöplerin depolanması ve taşınması hizmetleri, atıkların toplanması ve taşınması hizmetleri. 40.sınıf: 40/01 Adi metallerin işleme hizmetleri. 40/02 Değerli metallerin işlenmesi hizmetleri. 40/03 Fotografik ve sinematografik ürünlerin işlenmesi hizmetleri, banyo, baskı ve foto gravür hizmetleri. 40/04 Gıdaların kurutulması, konservelenmesi, dondurulması, pişirilmesi, tütsülenmesi, salamura edilmesi hizmetleri; gıda işleme ve üretimi konularında bilgi verilmesi hizmetleri. 40/05 Hayvan kesim hizmetleri. 40/06 Deri ve kürk işleme hizmetleri. 40/07 Saraçlık hizmetleri. 40/08 Kumaş işleme hizmetleri, yün işleme hizmetleri. 40/09 Terzilik hizmetleri, nakış işleme hizmetleri. 40/10 Ahşap ve kereste işleme hizmetleri. 40/11 Sanat eserlerinin çerçevelenmesi hizmetleri. 40/12 Sıvı, kimyasal madde, gaz, hava işleme hizmetleri. 40/13 Cam ve optik cam işleme hizmetleri. 40/14 Malzemelerin montajı (üçüncü şahıslar adına) hizmetleri. 40/15 Diş teknisyenliği (döküm) hizmetleri. 40/16 Çömlekçilik hizmetleri. 40/17 Enerji üretimi hizmetleri, jeneratörlerin kiralanması hizmetleri. 40/18 Kağıdın işlenmesi. 40/19 Baskı hizmetleri, ciltçilik hizmetleri. 40/20 Plastik işleme hizmetleri. 41.sınıf: 41/01 Eğitim ve öğretim hizmetleri. 41/02 Sempozyum, konferans, kongre ve seminer düzenleme, idare hizmetleri. 41/03 Spor, kültür ve eğlence hizmetleri (sinema, spor karşılaşmaları, tiyatro, müze, konser gibi kültür ve eğlence etkinlikleri için bilet rezervasyonu ve bilet sağlama hizmetleri dahil). 41/04 Dergi, kitap, gazete vb. gibi yayınların basıma hazır hale getirilmesi, okuyucuya ulaştırılmasına ilişkin hizmetler (global iletişim ağları vasıtasıyla anılan hizmetlerin sağlanması da dahil). 41/05 Film, televizyon ve radyo programları yapım hizmetleri. 41/06 Haber muhabirliği hizmetleri, foto-muhabirliği hizmetleri. 41/07 Fotoğrafçılık hizmetleri. 41/08 Tercüme hizmetleri. 43.sınıf: 43/01 Yiyecek ve içecek sağlanması hizmetleri. 43/02 Geçici konaklama hizmetleri, geçici konaklama ile ilgili rezervasyon hizmetleri, düğün salonu kiralama hizmetleri, konferans ve çeşitli toplantılar için yer sağlama hizmetleri. 43/03 Gündüz bakımı (kreş) hizmetleri. 43/04 Hayvanlar için geçici barınma sağlanması hizmetleri.”ni kapsayacak şekilde tescili için 14.11.2017 tarihinde başvuruda bulunulduğu, Markalar Dairesi Başkanlığı tarafından yapılan inceleme neticesinde, 6769 sayılı SMK’nun 5/1(b), 5/1(c) hükümleri gereğince başvurunun kısmen reddine karar verildiği ve başvuru kapsamından “16. Sınıf: 16/04 Basılı yayınlar, basılı evrak: kitaplar, dergiler, gazeteler, faturalar, irsaliyeler, gelir makbuzları, takvimler, posterler, fotoğraflar, afişler, tablolar, çıkartmalar, pullar. 41. Sınıf: 41/01 Eğitim ve öğretim hizmetleri. 41/04 Dergi, kitap, gazete vb. gibi yayınların basıma hazır hale getirilmesi, okuyucuya ulaştırılmasına ilişkin hizmetler (global iletişim ağları vasıtasıyla anılan hizmetlerin sağlanması da dahil).” mal ve hizmetlerinin çıkartıldığı, kalan mal ve hizmetler için başvurunun 12.12.2017 tarih ve 290 sayılı Raesmi Marka Bülteninde ilanına karar verildiği, başvuru sahibi davacı tarafından kısmi ret kararına itiraz edildiği ve marka başvurusunda marka ibaresi “... okulları” olarak belirtilmiş olmasına rağmen, marka görüntüsü yüklenirken sehven “... okulları” şeklinde girildiğinin, yazı ile ifade edilen marka ile görüntüsü arasında uyuşmazlık olduğunun, ilgili marka başvurusunun yazı ile ifade edildiği gibi “... okulları” şeklinde değerlendirilmesi gerektiğinin ve “... okulları” ibaresi için tescili talep edilen tüm sınıflar bakımından ret kararı kaldırılarak markanın tesciline karar verilmesi gerektiğinin ileri sürüldüğü, bu hususta hata düzeltme dileçesi de sunulduğu, 26.07.2018 tarih ve 2018-M-5934 sayılı YİDK kararı ile başvuru sahibi davacının başvurunun (resen) kısmen reddine ilişkin itirazının reddedildiği, bu süreçte başvurunun 12.12.2017 tarih ve 290 sayılı Resmi Marka Bültenindeki ilanına davalı ... Öğretim Kurumları A.Ş. tarafından, ... ibareli tescilli markaları ile iltibas yarattığı iddiasıyla itiraz edildiği, Markalar Dairesi Başkanlığı tarafından itirazın kısmen kabulüne ve başvuru kapsamından “16.sınıf: 16/01 Kağıt, karton (mukavva); kağıt veya karton malzemeden mamul ambalajlama ve sarma malzemeleri, karton kutular; kağıttan yapılmış tek seferlik kullanıma mahsus ürünler (kırtasiye amaçlı ürünler hariç): kağıt havlular, tuvalet kağıtları, kağıt peçeteler. 16/02 Plastik malzemeden mamul ambalajlama ve sarma malzemeleri. 16/03 Matbaa ve ciltleme malzemeleri. 16/05 Kırtasiye, büro, eğitim-öğretim, yazım, çizim, resim ve sanatçılar için malzemeler (mobilyalar ve cihazlar hariç): kırtasiye tipi kağıt ürünler, yapıştırıcılar, kalemler, silgiler, kırtasiye tipi bantlar, el işi için karton, yazı kağıtları, kopyalama kağıtları, yazarkasa kağıt ruloları, çizim aletleri, kara tahtalar, resim boyaları. 16/06 Büro makineleri. 16/07 Badana ve boya işleri için fırçalar ve rulolar. 41. Sınıf: 41/02 Sempozyum, konferans, kongre ve seminer düzenleme, idare hizmetleri. 41/03 Spor, kültür ve eğlence hizmetleri (sinema, spor karşılaşmaları, tiyatro, müze, konser gibi kültür ve eğlence etkinlikleri için bilet rezervasyonu ve bilet sağlama hizmetleri dahil). 41/05 Film, televizyon ve radyo programları yapım hizmetleri. 41/06 Haber muhabirliği hizmetleri, foto-muhabirliği hizmetleri. 41/07 Fotoğrafçılık hizmetleri. 41/08 Tercüme hizmetleri.”nin çıkarılmasına, kalan mal ve hizmetler için tescil işlemlerinin devamına karar verildiği, başvuru sahibi davacı tarafından işbu karara ... ve Marka Kurumu Yeniden İnceleme ve Değerlendirme Kurulu nezdinde itiraz edildiği ve iltibas oluşmayacağının, markayı eylemli biçimde kullanarak ayırt edicilik kazandırdıklarının ileri sürüldüğü, muteriz davalı tarafından itiraz karşı görüş bildirilerek redde konu mal ve hizmetler bakımından markalar arasında iltibas tehlikesi bulunduğununun ve YİDK kararının yerinde olduğunun savunulduğu, 02.02.2019 tarih ve 2019-M-897 sayılı YİDK kararı ile; “2017/103176 başvuru numaralı ‘... Okulları’ ibareli başvurunun 2008 06061, 2008 06065, 2012 17388, 2012 17392 sayılı ‘... ...’, ‘t-...’, ‘t-... ...’, ‘t-... ... school’ ibareli markalar ile karıştırılma ihtimali gerekçesiyle 6769 s. SMK’nın 6(1) maddesi uyarınca kısmen reddi yönündeki Markalar Dairesi Başkanlığı kararına karşı, başvuru hakkındaki kısmi ret kararının kaldırılması talebiyle başvuru sahibi tarafından yapılan itiraz incelenmiştir. Bilindiği gibi markalar arasındaki karıştırılma ihtimali incelemesi; markalar arasındaki benzerlik düzeyi, mal/hizmetler arasındaki benzerlik düzeyi, itiraza gerekçe olarak gösterilen markanın ayırt edici gücü ve ilgili tüketici kesiminin dikkat düzeyi gibi bir dizi unsurun değerlendirilmesine dayanır. Bu değerlendirme son tahlilde bütün unsurların birlikte değerlendirilmesiyle yapılmalıdır (AB Adalet Divanı, 22/06/1999, Lloyd Schuhfabrik, AB Adalet Divanı, 11/11/1997, Sabel). Markalar arasındaki görsel, işitsel ve kavramsal benzerlik değerlendirmesi markaların ayırt edici ve baskın unsurlarını da göz önünde bulundurarak markaların bıraktığı bütünsel intibaya dayanarak yapılmalıdır (AB Adalet Divanı, 11/11/1997, Sabel). Söz konusu unsurlardan markalar arasındaki benzerliğin ve/veya mal/hizmetler arasındaki benzerliğin noksanlığı halinde markalar arasında karıştırılma ya da ilişkilendirme ihtimalinin bulunmadığı kabul edilir. Karşılıklı etkileşim teorisine göre, karıştırılma ihtimali incelemesinde ele alınan faktörlerin, özellikle işaret benzerliği ve mal/hizmet benzerliği arasında karşılıklı bir etkileşimin bulunduğu dikkate alınmalıdır. Yani işaretler arasında yer alan düşük dereceli benzerlik, mal/hizmetler arasında var olan yüksek dereceli benzerlik ile telafi edilebilir. Bu ilke tam tersi durum için de geçerlidir (AB Adalet Divanı, 22/06/1999, Lloyd Schuhfabrik, AB Adalet Divanı, 11/11/1997, Sabel, AB Adalet Divanı, 29/09/1998, Canon). Ortalama tüketicinin markalar arasında direkt karşılaştırma yapma şansına nadiren sahip olduğu, aksine genellikle markaların akıllarında kalan kusursuz olmayan örneğine dayanarak bir değerIendirme yapabildiği dikkate alınmalıdır (AB Adalet Divanı, 22/06/1999, Lloyd Schuhfabrik). Karıştırılma ihtimali incelemesi yukarıda zikredilen bilgiler ışığında yapılmıştır. Başvuruya konu marka ve ret kararına mesnet olarak gösterilen 2008 06061, 2008 06065, 2012 17388, 2012 17392 sayılı ‘... ...’, ‘t-...’, ‘t-... ...’, ‘t-... ... school’ ibareli markalarda ‘...’ ibaresinin aynen yer alması ve markaların ihtiva ettikleri diğer unsurların söz konusu ibare üzerinde oluşan benzerliği ortadan kaldıracak nitelikte olmaması sebebiyle markalar arasında görsel ve işitsel benzerlik bulunduğu, ayrıca başvuru kapsamında yer alıp Markalar Dairesi Başkanlığınca başvuru kapsamından çıkartılan mal ve hizmetler ile 2008 06061, 2008 06065, 2012 17388, 2012 17392 sayılı markaların eşya listelerinde yer alan mal ve hizmetlerin aynı veya benzer olduğu tespit edilmiştir. Belirtilen nedenlerle söz konusu markalar arasında karıştırılma ihtimali bulunduğu kanaatine varılmıştır.” gerekçesiyle itirazın reddine karar verildiği, eldeki davanın iki aylık yasal süre içerisinde 02/04/2019 tarihinde açıldığı anlaşılmış, işin esasına girilmiştir.
Bilirkişi kurulunca düzenlenen raporda/ek raporda özetle: 2017/103176 sayılı ibareli davacı marka başvurusu ile redde mesnet alınan davalı markalarının benzer olduğu; başvuru kapsamından çıkartılan (kısmen reddedilen) mal ve hizmetlerin tümü (16.sınıf: 16/01 Kağıt, karton (mukavva); kağıt veya karton malzemeden mamul ambalajlama ve sarma malzemeleri, karton kutular; kağıttan yapılmış tek seferlik kullanıma mahsus ürünler (kırtasiye amaçlı ürünler hariç): kağıt havlular, tuvalet kağıtları, kağıt peçeteler. 16/02 Plastik malzemeden mamul ambalajlama ve sarma malzemeleri. 16/03 Matbaa ve ciltleme malzemeleri. 16/05 Kırtasiye, büro, eğitim-öğretim, yazım, çizim, resim ve sanatçılar için malzemeler (mobilyalar ve cihazlar hariç): kırtasiye tipi kağıt ürünler, yapıştırıcılar, kalemler, silgiler, kırtasiye tipi bantlar, el işi için karton, yazı kağıtları, kopyalama kağıtları, yazarkasa kağıt ruloları, çizim aletleri, kara tahtalar, resim boyaları. 16/06 Büro makineleri. 16/07 Badana ve boya işleri için fırçalar ve rulolar. 41. Sınıf: 41/02 Sempozyum, konferans, kongre ve seminer düzenleme, idare hizmetleri. 41/03 Spor, kültür ve eğlence hizmetleri (sinema, spor karşılaşmaları, tiyatro, müze, konser gibi kültür ve eğlence etkinlikleri için bilet rezervasyonu ve bilet sağlama hizmetleri dahil). 41/05 Film, televizyon ve radyo programları yapım hizmetleri. 41/06 Haber muhabirliği hizmetleri, foto-muhabirliği hizmetleri. 41/07 Fotoğrafçılık hizmetleri. 41/08 Tercüme hizmetleri.) bakımından mal ve hizmet listelerinin aynı/aynı tür olduğu ve markalar arasında işbu mal/hizmetler bakımından iltibas ihtimali BULUNDUĞU, takdirin mahkemeye ait olduğu, bildirilmiştir.
Bilirkişi raporunun/ek raporun her iki tarafın iddia ve savunmasının kapsamı, taraf delilleri, marka kapsamları dikkate alınarak düzelendiği, hüküm kurmaya yeterli incelemenin yapıldığı, raporun usul ve yasaya aykırı yönünün bulunmadığı, hukuki değerlendirme nihai olarak mahkememizce yapılacağından yeniden rapor alınmasını gerektirir yön bulunmadığı anlaşılmıştır.
GEREKÇE:
Tescilli bir markanın ait olduğu mal ve hizmetler bakımından sağladığı korumanın kapsamı ve sınırları 10.01.2017 tarihinde yürürlüğe giren 6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu (SMK) ile düzenlenmiştir.
“Marka tescilinde nispi ret nedenleri ” başlığı altında düzenlenen 6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanununun 6. maddesi ise;
(1) Tescil başvurusu yapılan bir markanın, tescil edilmiş veya önceki tarihte başvurusu yapılmış marka ile aynılığı ya da benzerliği ve kapsadığı mal veya hizmetlerin aynılığı ya da benzerliği nedeniyle, tescil edilmiş veya önceki tarihte başvurusu yapılmış marka ile halk tarafından ilişkilendirilme ihtimali de dâhil karıştırılma ihtimali varsa itiraz üzerine başvuru reddedilir.
(2) Ticari vekil veya temsilcinin, marka sahibinin izni olmaksızın ve haklı bir sebebe dayanmaksızın markanın aynı veya ayırt edilemeyecek kadar benzerinin kendi adına tescili için yaptığı başvuru, marka sahibinin itirazı üzerine reddedilir.
(3) Başvuru tarihinden veya varsa rüçhan tarihinden önce tescilsiz bir marka veya ticaret sırasında kullanılan bir başka işaret için hak elde edilmişse, bu işaret sahibinin itirazı üzerine, marka başvurusu reddedilir.
(4) Paris Sözleşmesinin 1 inci mükerrer 6 ncı maddesi bağlamındaki tanınmış markalar ile aynı veya benzer nitelikteki marka başvuruları, aynı veya benzer mal veya hizmetler bakımından itiraz üzerine reddedilir.
(5) Tescil edilmiş veya tescil başvurusu daha önceki tarihte yapılmış bir markanın, Türkiye’de ulaştığı tanınmışlık düzeyi nedeniyle haksız bir yararın sağlanabileceği, markanın itibarının zarar görebileceği veya ayırt edici karakterinin zedelenebileceği hâllerde, aynı ya da benzer markanın tescil başvurusu, haklı bir sebebe dayanma hâli saklı kalmak kaydıyla, başvurunun aynı, benzer veya farklı mal veya hizmetlerde yapılmış olmasına bakılmaksızın önceki tarihli marka sahibinin itirazı üzerine reddedilir.
(6) Tescil başvurusu yapılan markanın başkasına ait kişi ismini, ticaret unvanını, fotoğrafını, telif hakkını veya herhangi bir fikri mülkiyet hakkını içermesi hâlinde hak sahibinin itirazı üzerine başvuru reddedilir.
(7) Ortak markanın veya garanti markasının yenilenmeme sebebiyle koruma süresinin sona ermesinden itibaren üç yıl içinde yapılan, ortak marka veya garanti markasıyla aynı veya benzer olan ve aynı veya benzer mal veya hizmetleri içeren marka başvurusu, önceki hak sahibinin itirazı üzerine reddedilir.
(8) Tescilli markanın yenilenmeme sebebiyle koruma süresinin sona ermesinden itibaren iki yıl içinde yapılan, bu markayla aynı veya benzer olan ve aynı veya benzer mal veya hizmetleri içeren marka başvurusu, önceki marka sahibinin itirazı üzerine bu iki yıllık süre içinde markanın kullanılmış olması şartıyla reddedilir.
(9) Kötüniyetle yapılan marka başvuruları itiraz üzerine reddedilir." şeklindedir.
Bu düzenleme uyarınca getirilen yaptırımın iki koşulun bir arada bulunması hâlinde uygulanacağı görülmekte olup, bunlardan birincisi tescil başvurusu yapılan markanın, tescil edilmiş veya önceki tarihte başvurusu yapılmış marka ile aynı ya da benzer olması, ikincisi ise; her iki markanın da kapsadığı mal veya hizmetlerin aynı ya da benzer olmasıdır. Ancak burada 6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanununun 6. maddesinin (5) numaralı fıkrasının hatırlatılması da gereklidir. Zira tescil edilmiş veya tescil için başvurusu yapılmış markanın, Türkiye’de ulaştığı tanınmışlık düzeyi nedeniyle haksız bir yararın sağlanabileceği, markanın itibarının zarar görebileceği veya ayırt edici karakterinin zedelenebileceği durumlarda, tescil edilmiş veya tescil için başvurusu daha önce yapılmış bir marka sahibinin itirazı üzerine, farklı mal veya hizmetlerde kullanılacak olsa bile, sonraki markanın tescil başvurusu ret edilebilecektir. Tanınmış marka kavramı yerleşik Yargıtay içtihatlarında “bir şahsa veya teşebbüse sıkı bir şekilde matufiyet, garanti, kalite, kuvvetli reklam, yaygın bir dağıtım sistemine bağlı, müşteri, akraba, dost, düşman ayırımı yapılmadan coğrafi sınır, kültür, yaş farkı gözetilmeksizin aynı çevredeki insanlar tarafından refleks halinde ortaya çıkan bir çağrışım olarak” ifade edilmiştir.
Ayrıca, 6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanununun 6. maddesinin 1. fıkrasında geçen "halk tarafından karıştırılma ihtimali" konusunda ölçünün; bu işin ilgilisi veya uzmanı değil, tüketici olan halk olduğunun göz önünde tutulması gerekmektedir. Karıştırılma ihtimalinde önemli olan husus, halkın bu iki işaret arasında herhangi bir şekilde herhangi bir sebeple bağlantı kurma, ilişkilendirme ihtimalidir. Buradaki “ihtimal” kelimesi özenle ve özellikle kullanılmış bir kelime olup, şekil, ses, anlam, genel görünüm, çağrışım ve bir seri içinde bulunma izlenimi bu kapsamda değerlendirilmektedir.
Hatta markalar arasında birçok noktada fark bulunduğu tespit edilse bile “umumi intiba” ikisinin karıştırılabileceği yönünde ise, iki işaret arasında karıştırma ihtimalinin bulunduğu kabul edilmelidir (Tekinalp, Ünal; Fikri Mülkiyet Hukuku, İstanbul 2012, s. 443).
Bir başka anlatımla, "iltibas tehlikesi" görsel, biçimsel, anlamsal, işitsel benzerlikler, çağrıştırma, bir bütün olarak uyandırdığı toplu kanaat, malın veya hizmetin hitap ettiği alıcı grubunun toplumsal düzeyi ve durumu, markayı taşıyan malın değeri ve alıcının bu malı almaya ayırdığı zaman, markanın esas unsurları ve tamamlayıcı unsurları, karşılaştırılan işaretler arasındaki benzerlik, telaffuz, anlam veya biçimden, işaretlerin toplu olarak bıraktığı izlenimden, seri içine girmekten veya başka bir çağrışımdan kaynaklanabilir. Yine halkın, karşılaştırılan işaretler arasında herhangi bir şekilde “bağlantı” kurabilmesi de benzerlik bulunduğunu kabul etmek için yeterli olmaktadır.
Bu açıklamalar ışığında somut olay incelendiğinde;
Taraf markaları tescil kapsamları ve işaretsel yönden karşılaştırıldığında;
Davacı Markası Davalı Markaları
... Okulları...
(16 ve 41. sınıf)T-...
T-...
T-...
(16 ve 41. sınıf)
Tarafların emtia gruplarına bakıldığında; davacı marka başvurusu kapsamında reddedilen 16 ve 41. sınıflardaki mal ve hizmetlerin tamamı bakımından, taraf markalarının emtia listeleri aynı/aynı tür mal ve hizmetlerden oluşmaktadır. Şu hâlde, SMK 6/1 maddesi yönünden tescil engellerinde aranan şartlardan biri belirtili emtialar yönünden gerçekleşmiştir.
Davacının markasının incelenmesinde; ... Okulları şeklindeki davacı marka başvurusu, ... ibaresi ile bu ibarenın sonuna eklenmiş OKULLARI kelimesinden oluşmaktadır. Markadaki “okulları” ibaresi gerek anlamı, gerekse konumlanışı itibariyle marka bütünü içinde tali unsur durumundadır. Markanın ayırt edici esaslı unsuru olan ... ibaresi ise, İngilizce açılımı “... Business Administration” olan ve Türkçesi ile “İşletme Yüksek Lisansı” anlamına gelen yaygın bir kısaltmadır. Ancak somut olayda kısmen redde konu olan çekişmeli mal ve hizmetler bakımından ... kısaltmasının bir anlamı ya da tanımlayıcılığı yoktur. Bu nedenle ... ibaresi, somut uyuşmazlık bağlamında ayırt ediciliği yüksek bir marka işaretidir. Ayrıca, davacı yan her ne kadar markanının “... Bilimler Akademisi Okulları” anlamına geldiğini ve ... ibaresinin “... Bilimler Akademisi” ibaresinin kısaltması olduğunu savunmuşsa da; ortalama tüketicinin tek başına gördüğü ... ibaresini bu şekilde anlayıp algılamasının mümkün olmadığı anlaşılmaktadır.
Davalının markalarının incelenmesinde; Redde mesnet alınan markalar ... ..., T-..., T-... ..., T-... ... School şeklinde olup; ... ibaresi etrafında türetilmiş seri markalar olduğu ve markalarda yer alan “... (gençler için), ... (Inn okulu), ... School (... okulu) ibareleri marka bütünü içinde tali unsur konumunda olduğu anlaşılmaktadır.
Markalar arasında iltibasa yol açacak derecede bir benzerlik olup olmadığının tespitinde her iki markaya konu işaretin, ayırt edici ve baskın unsurları dikkate alınarak bütünü itibariyle görsel, işitsel ve anlamsal olarak bıraktıkları izlenimin esas alınması gerekmektedir. Taraf markalarının esaslı unsurlarının aynı olduğu görülmektedir. 16. Sınıf mal ve hizmetler ortalama tüketiciye hitap etmektedir. Ortalama düzeydeki alıcı kitlesinin, yargılama konusu ürünler için ayırdığı satın alım ve yararlanım süresi içinde, davacının "... Okulları" markasını gördüğünde bunun davalının mesnet markalarından farklı bir marka olduğunu algılayamayabileceği anlaşılmıştır. Her ne kadar 41. Sınıf mal ve hizmetler bilinçli tüketici kitlesine hitap ediyor ise de davacının markasında davalı markasından uzaklaşmayı sağlayacak zayıfta olsa bir ibare bulunmamaktadır. Okul ibaresi hizmeti tanımlayıcıdır ve ayırt edicilik sağlamadığı aşikardır. Bİlinçli tüketici kitlesinin inceleme ile keşfedebileceği farklılık bulunmadığından iltibas ihtimali doğmaktadır.
Yargıtay Hukuk Genel Kurulu'nun 08.06.2016 gün ve E.2014/11-696, K.2016/778 sayılı kararı uyarınca iltibas değerlendirmesinin hakimlik mesleğinin gerektirdiği genel hukuki bilgi ile çözümlenmesinin mümkün olduğu hususu da gözönünde bulundurularak yapılan incelemede, davalı adına tescilli "..." esas ibareli markalar ile davacının "... Okulları" ibareli markası arasında biçim, renk, grafik unsurlar, düzenleme ve tertip tarzı olarak görsel, sesçil ve anlamsal olarak ortalama tüketicileri iltibasa düşürecek derecede bir benzerlik bulunduğu, işin uzmanı veya dikkatli kişilerden oluşmayan, makûl düzeyde bilgilendirilmiş, marka ve başvuru konusu işareti aynı anda görüp detaylarını karşılaştırma olanağı bulunmayan, daha önce görüp yararlandığı markanın aşağı yukarı net anısının tesirinde olan ortalama düzeydeki alıcı kitlesinin, yargılama konusu ürünler için ayırdığı satın alım ve yararlanım süresi içinde, davacının "... Okulları" markasını gördüğünde bunun davalının mesnet markalarından farklı bir marka olduğunu algılayamayabileceği, tescilli markaların bir uzantısı, yeni bir versiyonu, yeni bir serisi olarak algılanmasının ihtimal dahilinde olduğu, davacı marka başvurusu ile redde mesnet alınan davalı markalarının benzer olduğu; başvuru kapsamından çıkartılan (kısmen reddedilen) mal ve hizmetlerin tümü (16.sınıf: 16/01 Kağıt, karton (mukavva); kağıt veya karton malzemeden mamul ambalajlama ve sarma malzemeleri, karton kutular; kağıttan yapılmış tek seferlik kullanıma mahsus ürünler (kırtasiye amaçlı ürünler hariç): kağıt havlular, tuvalet kağıtları, kağıt peçeteler. 16/02 Plastik malzemeden mamul ambalajlama ve sarma malzemeleri. 16/03 Matbaa ve ciltleme malzemeleri. 16/05 Kırtasiye, büro, eğitim-öğretim, yazım, çizim, resim ve sanatçılar için malzemeler (mobilyalar ve cihazlar hariç): kırtasiye tipi kağıt ürünler, yapıştırıcılar, kalemler, silgiler, kırtasiye tipi bantlar, el işi için karton, yazı kağıtları, kopyalama kağıtları, yazarkasa kağıt ruloları, çizim aletleri, kara tahtalar, resim boyaları. 16/06 Büro makineleri. 16/07 Badana ve boya işleri için fırçalar ve rulolar. 41. Sınıf: 41/02 Sempozyum, konferans, kongre ve seminer düzenleme, idare hizmetleri. 41/03 Spor, kültür ve eğlence hizmetleri (sinema, spor karşılaşmaları, tiyatro, müze, konser gibi kültür ve eğlence etkinlikleri için bilet rezervasyonu ve bilet sağlama hizmetleri dahil). 41/05 Film, televizyon ve radyo programları yapım hizmetleri. 41/06 Haber muhabirliği hizmetleri, foto-muhabirliği hizmetleri. 41/07 Fotoğrafçılık hizmetleri. 41/08 Tercüme hizmetleri.) bakımından mal ve hizmet listelerinin aynı/aynı tür olduğu ve markalar arasında işbu mal/hizmetler bakımından iltibas ihtimali bulunduğu dikkate alınarak davanın reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Gerekçesi açıklandığı üzere:
1-Davanın REDDİNE,
2-Harçlar Yasasına göre hesaplanan 80,70-TL karar harcından peşin alınan 44,40-TL’nin mahsubu ile bakiye 36,30-TL’nin davacıdan tahsili ile hazineye irat kaydına,
3-Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre hesap olunan takdiren 7.375,00-TL maktu ücreti vekâletin davacıdan alınarak davalılara verilmesine,
4-Davacının yapmış olduğu yargılama giderinin davacı üzerinde bırakılmasına,
5-Davalılar tarafından yargılama gideri sarfedilmediğinden bu hususta karar verilmesine yer olmadığına,
6-Yatırılan ve kullanılmayan gider avansının, hükmün kesinleşmesini müteakip re'sen yatırana iadesine (HMK m.333),
Dair, verilen karar hazır olan taraf vekillerinin yüzlerine karşı tebliğ tarihinden itibaren 2 hafta içinde Bölge Adliye Mahkemelerinde istinaf yolu açık olmak üzere açıkça okunup usulen anlatıldı. 01/02/2022
Katip Hakim
¸ ¸