T.C. ANKARA 1. FİKRİ VE SINAÎ HAKLAR HUKUK MAHKEMESİ Karar
T.C.
ANKARA
1. FİKRİ VE SINAÎ HAKLAR HUKUK MAHKEMESİ
TÜRK MİLLETİ ADINA
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO: 2017/246
KARAR NO: 2021/254
DAVA: Faydalı Model Belgesine tecavüzün tespiti, Tecavüzün Ref'i,
Madde ve Manevi Tazminat
DAVA TARİHİ: 25/07/2017
KARAR TARİHİ: 25/06/2021
Mahkememizde görülmekte olan faydalı model belgesine tecavüzün tespiti, tecavüzün ref'i, madde ve manevi tazminat davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
DAVA:
Davacı vekili dava dilekçesiyle; müvekkilinin ... sayılı faydalı model ve ... sayılı tasarım tescilinin olduğunu ve müvekkilinin bu ürünleri UPS markası altında sattığını, davalı yanın söz konusu belgelerden doğan hakları ihlal eden eylemleri bulunduğunu, bu durumun .... yevmiye numaralı ihtarnamesi ile davalılara bildirildiğini, davalıların uyarıldığını, ancak davalıların ... yevmiye numaralı ihtarı ile müvekkiline cevap vererek kullandığı ürünlerin ... sayı ile patentli satılmasının hukuka aykırılık oluşturmadığını belirterek eylemlerine devam ettiğini, davalı tarafın belgesinin yeni olmaması nedeniyle hükümsüzlüğünün gerektiğini iddia edilerek; davalının ihlal teşkil eden eylemlerinin tespiti, meni ve ref’ine, ... numaralı belgenin hükümsüz sayılması ile şimdilik 1.000-TL maddi tazminatın sınai mülkiyet hakkına tecavüz edenin rekabeti olmasaydı müvekkilinin elde edeceği muhtemel gelirin tespiti ile karşı taraftan tahsiline ve yargılama giderlerinin davalıya yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP:
Davalılar vekili cevap dilekçesiyle, müvekkilinin ... sayılı incelemesiz patenti olduğunu, davacının ihlale ilişkin herhangi bir belge sunmadığını, 2 ürünün farklı tasarımlar olduğunu, dava dilekçesi ekindeki faturanın müvekkiline ait ürün faturası olmadığını, dava konusu faydalı modelin koruma süresinin iki gün içinde dolacağını belirterek; davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
YARGILAMA:
Taraflar arasındaki uyuşmazlığın; davalının kullanımlarının davacının tescilli tasarım tescil faydalı model belgesinden doğan haklarını ihlal edip etmediği tecavüz nedeniyle tazminat şartlarının oluşup oluşmadığı davalı adına tescilli patent belgesinni yeni olmaması nedeniyle hükümsüzlük şartlarının oluşup oluşmadığı noktalarında toplandığı anlaşılmıştır.
Davanın açılmasını müteakip tarafların dava, cevap, cevaba cevap dilekçeleri karşılıklı tebliğ olunmuş, sundukları deliller alınmış, tescil ve başvuru dosyaları ile Alâkalı ticaret sicil kayıtları getirtilmiş, dava şartları incelenmiş, ön inceleme duruşması yapılmış, taraflar sulhe teşvik olunmuş, sonuç alınamaması üzerine uyuşmazlık konuları tespit edilmiş, tahkikat icra olunmasını müteakip, Hukuk Muhakemeleri Kanunu Yazı İşleri Yönetmeliği'nin 41/2. maddesi hükmü de gözetilerek taraf vekillerine tahkikat ve yargılamının geneliyle ilgili son sözleri de sorulmuş; sözlü iddia ve savunmada bulunma olanağı tanınmıştır.
Türk Patent'den celbedilen işlem dosyasının tetkikinden;
... sayılı Faydalı Model Belgesinin davacıya ait olduğu, 27.07.2007 tarihinden itibaren 10 yıl süre ile geçerliliğe sahip, 27.07.2017 tarihinde koruma süresi dolmuş olan ... sayılı faydalı model belgesi ile korunan buluş; kalp-damar ve kardiyoloji kliniklerinde femorel arter ve radial arterlere yapılan müdahalelerde kullanılacak lüer (kilitli) kapaklı balon tampon ile ilgili olduğu, söz konusu faydalı model belgesi 4 istemden oluştuğu, bu istemlerden 1 no.lu istem buluşun en geniş kapsamıyla tanımlandığı ana istem; 2 ila 4 no.lu istemler ise bu ana isteme bağlı yazılmış, bağımlı istemler olduğu,
... sayılı faydalı model belgesi istemlerin:
İstem - 1: Femorel arter ve radial arterlere yapılan müdahalelerde kullanılacak lüer (kilitli) kapaklı bir tampon olup sert Pvc gövde (4), çift yönlü çek-valf (3) ve balon (2) ihtiva etmektedir.
İstem - 2:İstem 1’in tamponu olup Özelliği, mevcut çift yönlü çek-valfın (3) havanın boşalmasını önlemek için Iüer (kilitli) kapak ihtiva etmesi ile karakterize edilmesidir.
İstem - 3: İstem 1 ‘in tamponu olup Özelliği, düz bir tampon arkası için gövdenin (4) sert Pvc malzemeden mamul olması ile karakterize edilmesidir.
İstem - 4: İstem 1’in tamponu olup Özelliği, etkili bir kompres sağlanmasını teminen güçlü bir basınç için maksimum 35-42 cc hava ile şişen bir balon (2) ihtiva etmesi ile karakterize edilmesidir.
Şeklinde olduğu anlaşılmıştır.
Bilirkişi kurulunca düzenlenen raporda özetle: dava konusu ... sayılı faydalı modelin koruma tarihinin 27.07.2017 tarihi itibariyle dolduğu, davalı ürününün dava konusu ... sayılı faydalı modelin koruma kapsamında olduğu, davalı ürününün dava konusu ... no.lu tasarımın koruma kapsamında olmadığı, davalı ürününün davalılara ait TR 2014 03523B Sayılı İncelemesiz Patent koruma kapsamında olmadığı, davalıya ait TR 2014 03523B Sayılı İncelemesiz Patentin tek davacı delili olan ... sayılı faydalı model karşısında buluş basamağı kriterine sahip olmaması neticesinde patentlenebilirlik kriterlerine sahip olmadığı, yoksun kalınan kazanç hesabının yapılabilmesi için 4. bölümde belirtildiği üzere tarafların ticari defter, belge, satış faturaları ve ilgili yıllara ait yıllık gelir vergisi beyannameleri dosyaya sunulması gerektiği, takdirin mahkemeye ait olduğu, bildirilmiştir.
Bilirkişi kurulunca düzenlenen ek raporda özetle:davalı yanca maddi tazminat dışında itiraz edilen hususlarla ilgili olarak, kök raporda gerekli açıklamalara yer verilmiş olup, kök raporda belirtmiş olduğumuz kanaatimizi değiştirecek bir hususa rastlanılmadığı, davacının davalıdan talep edebileceği maddi tazminatın 29.397,58 TL tutarında olabileceği, manevi tazminat yönünden takdirin mahkemeye ait olduğu, bildirilmiştir.
Bilirkişi kurulunca düzenlenen 2. Ek raporda özetle: önceki raporlarda yer verdiğimiz teknik değerlendirmelerimizi değiştirecek bir durum bulunmadığı, BK 50 maddesi kapsamında davacının davalıdan talep edebileceği maddi tazminatın azami 29.397,58 TL tutarında olabileceği, manevi tazminat yönünden takdirin mahkemeye ait olduğu, bildirilmiştir.
Bilirkişi raporlarının her iki tarafın iddia ve savunmasının kapsamı, taraf delilleri, marka kapsamları dikkate alınarak düzelendiği, hüküm kurmaya yeterli incelemenin yapıldığı, raporların usul ve yasaya aykırı yönünün bulunmadığı, hukuki değerlendirmenin nihai olarak mahkememizce yapılacağı anlaşılmakla yeni heyetten rapor alınması veya mevcut bilirkişi heyetinden yeniden ek rapor alınması yoluna gidilmemiştir.
ISLAH:
Davacı vekili 19/01/2021 tarihli dilekçesiyle;
1-Davanın etkinliğinin sağlanabilmesi ve tecavüzün devamını önlemek üzere tedbirlerin alınması Anjiyo-Kasık Kapama pedi adı altında satışa sunulan davalılar ürününün Türkiye sınırları içinde bulundukları yerde el konularak saklanması konusunda ihityati tedbir kararı verilmesine ve bunların üretiminde münhasıran kullanılan cihaz, makine gibi araçlara, tecavüze konu ürünler dışındaki diğer ürünlerin üretimin engellemeyecek şekilde el konulması,
2-Davalılara ait adi şirket ürünlerinin müvekkilin faydalı model belgesi ve tasarım tescil belgesi kapsamında korunan haklarına tecavüz ettiğinin tespitine ve davalıların yapmış olduğu satış adetlerinin ve ihlale konu ürünlerin kimlere satıldığının tespitine, anılan tecavüzün durdurulmasına,
3-6769 sayılı Kanun'un 149. maddesinin 1. fıkrasının (d) bendi uyarınca; el konulan cihaz ve makineler üzerinde müvekkile mülkiyet hakkı tanınmasına, özellikle masraflar tecavüz edene ait olmak üzere el konulan ürünlerin sınai mülkiyet haklarına tecavüzün önlenmesi için kaçınılmaz olduğundan imhasına, masrafları karşı tarafa ait olmak üzere kesinleşmiş kararın günlük gazete veya benzeri vasıtalarla tamamen veya özet olarak ilan edilmesine veya ilgililere tebliğ edilmesine,
4-Yoksun kalınan kazanç olarak 29.397,58 TL sınai mülkiyet hakkına tecavüz edenin elde ettiği net kazancın davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline, (Tam ıslah ile yoksun kalınan kazanç talebi m.151/2-b kapsamında talep edilmekte olup bilirkişi raporu doğrultusunda 28.397,58 TL üzerinden eksik harç ikmal edilmiştir)
5-10.000,00 TL manevi tazminat talebimizin kabulüne,
6-6769 sayılı Kanun'un 77. Maddesi uygulanarak davalı tarafından patenti alınan ürün hakkında tasarımın hükümsüz sayılmasına,
7-Yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalılara tahmiline karar verilmesini talep etmiştir.
GEREKÇE:
6769 sayılı SMK’ nın 142 inci maddesi hükmü uyarınca, bu kanunun 83. maddesi hükmüne göre yeni olan sanayiye uygulanabilen buluşlar, faydalı model belgesi verilerek korunmaktadır. Patentten doğan hakkın kapsamı ve sınırları 6769 Sayılı Kanunun 85 inci maddesinde;
(1) Patent sahibi, buluşun yeri, teknoloji alanı ve ürünlerin ithal veya yerli üretim olup olmadığı konusunda herhangi bir ayırım yapmaksızın patent hakkından yararlanır.
(2) Patent sahibinin, izinsiz olarak yapılması halinde aşağıda belirtilen fiillerin önlenmesini talep etme hakkı vardır:
a - Patent konusu ürünün üretilmesi, satılması, kullanılması veya ithal edilmesi veya bu amaçlar için kişisel ihtiyaçtan başka herhangi bir nedenle olursa olsun elde bulundurulması;
b - Patent konusu olan bir usulün kullanılması;
c - Kullanılmasının yasak olduğu bilinen veya bilinmesi gereken usul patentinin kullanılmasının başkalarına teklif edilmesi.
ç - Patent konusu usul ile doğrudan doğruya elde edilen ürünlerin satılması, kullanılması, ithal edilmesi veya bu amaçlar için kişisel ihtiyaçtan başka herhangi bir nedenle elde bulundurulması.
hükmü amirdir.”
Ayrıca anılan Kanunun 89 uncu maddesinde patent korumasının kapsamı belirlenmiştir. Buna göre;
(1) Patent başvurusu veya patentin sağladığı korumanın kapsamı istemler ile belirlenir. Bununla birlikte istemlerin yorumlanmasında tarifname ve resimler kullanılır.
(2) İstemler, kullanılan kelimelerin verdiği anlamla sınırlı olarak yorumlanamaz. Ancak istemler, koruma kapsamının tespitinde, buluşu yapan tarafından düşünülen fakat istemlerde talep edilmeyen, buna karşılık ilgili teknik alanda uzman bir kişi tarafından tarifname ve resimlerin yorumlanması ile ortaya çıkacak özellikleri kapsayacak şekilde genişletilemez.
(3) İstemler, başvuru veya patent sahibine hakkı olan korumayı sağlayacak ve üçüncü kişilere de korumanın kapsamı açısından makul bir düzeyde kesinlik ifade edilecek şekilde yorumlanır.
(4) Patent başvurusunun sağladığı korumanın kapsamı, patentin verilmesine kadar geçen süre için başvurunun yayınlanmış olan istemleri ile belirlenir. Ancak patentin verildiği hali veya itiraz veya hükümsüzlük işlemleri sonucunda değiştirilmiş hali, koruma alanının genişletilmemiş olması şartıyla başvurunun sağladığı korumayı geçmişe dönük olarak belirler.
(5) Patent başvurusu veya patentten doğan koruma kapsamının belirlenmesinde tecavüzün varlığının ileri sürüldüğü tarihte, istemlerde belirtilmiş unsurlara eşdeğer nitelikte olan unsurlar da dikkate alınır. Bir unsur, esas itibariyle istemlerde talep edilen unsur ile aynı işlevi görüyor, bu işlevi aynı şekilde gerçekleştiriyor ve aynı sonucu ortaya çıkarıyorsa, genel olarak istemlerde talep edilen unsurun eşdeğeri olarak kabul edilir.
(6) İstemlerin kapsamını belirlemek için patentin verilmesi ile ilgili işlemler sırasında veya patentin geçerliliği süresince, koruma kapsamının belirlenmesinde patent başvurusu veya patent sahibinin beyanları dikkate alınır
(7) Patent, buluşla ilgili örnekler içeriyorsa istemler bu örneklerle sınırlı olarak yorumlanmaz. Özellikle ürün veya usulün sahip olduğu ilave özelliklerin patentte açıklanan örneklerde bulunmaması, bu örneklerde bulunan özellikleri kapsamaması veya bu örneklerde belirtilen her amaç veya özelliği gerçekleştirememesi hallerinde, ürün veya usul istemlerle sağlanan koruma kapsamının dışında tutulmaz.
Anılan Kanunun 85 (2) maddesi uyarıncaysa patent sahibinin izinsiz olarak yapılması halinde aşağıda belirtilen fiillerin önlenmesini talep etme hakkı vardır.
a - Patent sahibinin izni olmaksızın buluş konusu ürünü kısmen veya tamamen üretme sonucu taklit etmek;
b - Patent konusu olan bir usulün kullanılması,
c - Kullanılmasının yasak olduğu bilinen veya bilinmesi gereken usul patentinin kullanılmasının başkalarına teklif edilmesi
ç - Patent konusu usul ile doğrudan doğruya elde edilen ürünlerin satılması, kullanılması, ithal edilmesi veya bu amaçlar için kişisel ihtiyaçtan başka herhangi bir nedenle elde bulundurulması.
Bir faydalı model belgesinde buluş konusunun en geniş kapsamıyla tanımlandığı bir ya da daha fazla sayıda bağımsız (ana) istem ve bu bağımsız isteme bağlı olarak tanımlanmış bağımlı istem/istemler bulunabilir. Faydalı model belgesi ile korunan bir hakka tecavüz eyleminin gerçekleşmesi için, ana istemde (veya birden fazla ana istem varsa bu ana istemlerin herhangi birinde) bahsedilen unsurların tamamının veya eşdeğerinin, tecavüz ettiği iddiasında bulunulan üründe bulunması gerekmektedir.
6769 sayılı SMK’ nın 55/1. Maddesine göre Tasarım, ürünün tümü veya bir parçasının ya da üzerindeki süslemenin çizgi, şekil, biçim, renk, malzeme veya yüzey dokusu gibi özelliklerinden kaynaklanan görünümüdür.
Koruma kapsamı ve koruma dışı hallerin değerlendirildiği 58. Madde şu şekildedir:
(1) Tasarım sahibi, kendi tasarımına kıyasla ayırt edici niteliğe sahip olmayan tasarımlara karşı bu Kanundan doğan haklarını kullanabilir.
(2) Koruma kapsamının değerlendirilmesinde, tasarımcının tasarımı geliştirmede sahip olduğu seçenek özgürlüğünün derecesi dikkate alınır.
(3) Bu Kanun kapsamında sağlanan tasarım koruması, 5/12/1951 tarihli ve 5846 sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Kanununda aranan şartları taşıması hâlinde söz konusu Kanunla öngörülen korumaya halel getirmez.
(4) Aşağıda belirtilen hâller koruma kapsamı dışındadır:
a) Kamu düzenine veya genel ahlaka aykırı tasarımlar.
b) Ürünün teknik fonksiyonunun zorunlu kıldığı görünüm özellikleri.
c) Tasarımın kullanıldığı veya uygulandığı ürünün, başka bir ürüne mekanik olarak monte edilmesi veya bağlanması için belirli biçim ve boyutlarda üretilmesi zorunlu ürünlerin görünüm özellikleri.
ç) Paris Sözleşmesinin 2. mükerrer 6. maddesi kapsamında yer alan hükümranlık alametleri ile bu kapsam dışında kalan ancak kamuyu ilgilendiren, dinî, tarihî ve kültürel değerler bakımından halka mal olmuş ve ilgili mercilerin tescil izni vermediği işaretlerin, armaların, nişanların veya adlandırmaların uygunsuz kullanımını içeren tasarımlar.
(5) 56. maddedeki şartları karşılamak kaydıyla farklı veya eş birimlerden oluşan modüler bir sistemde bu birimlerin birbirleriyle sonlu veya sonsuz olarak çeşitli biçimlerde bağlantı kurmasını sağlayan tasarımlar korumadan yararlanır.
6769 sayılı SMK’ nın 59/1. Maddesine göre Tasarımdan doğan haklar münhasıran tasarım sahibine aittir. Üçüncü kişiler, tasarım sahibinin izni olmadan koruma kapsamındaki tasarım veya tasarımın uygulandığı ürünü üretemez, piyasaya sunamaz, satamaz, ithal edemez, ticari amaçlı kullanamaz veya bu amaçlarla elde bulunduramaz ya da bu tasarım veya tasarımın uygulandığı ürünle ilgili sözleşme yapmak için öneride bulunamaz. Anılan Kanunun 81. Maddesinde ise tasarım hakkına tecavüz sayılan fillere yer verilmiştir. Bu kapsamda,
a) Tasarım sahibinin izni olmaksızın bu Kanun hükümlerine göre koruma kapsamındaki bir tasarımın kullanıldığı veya uygulandığı ürünün aynısını veya genel izlenim itibarıyla ayırt edilemeyecek kadar benzerini üretmek, piyasaya sunmak, satmak, sözleşme yapmak için öneride bulunmak, ticari amaçla kullanmak veya bu amaçlarla bulundurmak, başka bir şekilde ticaret alanına çıkarmak, ithal işlemine tabi tutmak.
b) Tasarım sahibi tarafından lisans yoluyla verilmiş hakları izinsiz genişletmek veya bu hakları üçüncü kişilere devretmek.
c) Tasarım hakkını gasp etmek.
tecavüz niteliğinde eylemler olarak belirlenmiştir.
Bu açıklamalar ışığında somut olay incelendiğinde;
... sayılı Faydalı Model Belgesi İncelendiğinde:
Davacıya ait, 27.07.2007 tarihinden itibaren 10 yıl süre ile geçerliliğe sahip, 27.07.2017 tarihinde koruma süresi dolmuş olan ... sayılı faydalı model belgesi ile korunan buluş; kalp-damar ve kardiyoloji kliniklerinde femorel arter ve radial arterlere yapılan müdahalelerde kullanılacak lüer (kilitli) kapaklı balon tampon ile ilgilidir. Söz konusu faydalı model belgesi 4 istemden oluşmakta olup, bu istemlerden 1 no.lu istem buluşun en geniş kapsamıyla tanımlandığı ana istem; 2 ila 4 no.lu istemler ise bu ana isteme bağlı yazılmış, bağımlı istemlerdir.
... sayılı faydalı model belgesi istemlerin:
İstem - 1: Femorel arter ve radial arterlere yapılan müdahalelerde kullanılacak lüer (kilitli) kapaklı bir tampon olup sert Pvc gövde (4), çift yönlü çek-valf (3) ve balon (2) ihtiva etmektedir.
İstem - 2: İstem 1’in tamponu olup Özelliği, mevcut çift yönlü çek-valfın (3) havanın boşalmasını
önlemek için Iüer (kilitli) kapak ihtiva etmesi ile karakterize edilmesidir.
İstem - 3: İstem 1 ‘in tamponu olup Özelliği, düz bir tampon arkası için gövdenin (4) sert Pvc malzemeden mamul olması ile karakterize edilmesidir.
İstem - 4: İstem 1’in tamponu olup Özelliği, etkili bir kompres sağlanmasını teminen güçlü bir basınç için maksimum 35-42 cc hava ile şişen bir balon (2) ihtiva etmesi ile karakterize edilmesidir. şeklinde olduğu anlaşılmıştır.
... sayılı Faydalı Model Belgesinden Doğan Hakların İhlali
Dava konusu faydalı modelden doğan hakların ihlalinden söz edilebilmesi için öncelikle iddia konusu ürünün faydalı model koruma kapsamında olup olmadığı irdelenmelidir. Buna göre faydalı modelin en geniş koruma kapsamının tanımlandığı ana istem ele alındığında, davalı firmanın ürünlerinin
•Pvc gövde (4),
•çift yönlü çek-valf (3)
•balon (2)
unsurlarının tamamına veya olmayanın eşdeğerine sahip Femorel arter ve radial arterlere yapılan müdahalelerde kullanılacak lüer (kilitli) kapaklı bir tampon olması halinde faydalı model koruma kapsamında olduğuna kanaat getirilecektir.
Bilirkişi incelemesinden anlaşıldığı üzere davalıların ... ürünü davacıya ait faydalı model ana istemi olan 1 no.lu istemde yer alan unsurların tamamına sahip bir yapılanmadır. Bu nedenle davalı ürünü davacı faydalı model belgesi koruma kapsamında bir üründür ve bu ürüne ilişkin üretim, tanıtım, satış vb. faaliyetler davacının faydalı modelden doğan haklarının ihlali mahiyetindedir.
3.2. Tasarım Bakımından
... sayılı Tasarım Yönünden Yapılan İncelemede; ... sayılı Tasarımdan Doğan Hakların İhlali
Davacı adına tescilli ve uyuşmazlığa mesnet gösterilen tasarımın ... sayılı tasarım olduğu tespit edilmiştir. Söz konusu tasarım tescili 27.07.2007 tarihinden itibaren 5 yıl süre ile geçerliliğe sahip, ikinci kez yenilemesi yapılmış bir belgedir.
Tescile konu ürün lüer (kilitli) kapaklı balon tampon olup, tasarımın bant üzerindeki yerleşimini yani uygulama şeklini göstermektedir. Tamponun yerleştirildiği bantlar tasarım tescili kapsamında olmadığından görünüm olarak değerlendirmeye alınmayacaktır.
6769 Sayılı Kanun kapsamında tasarımdan doğan hakların ihlal edilip edilmediği değerlendirilirken, davacının tescilli tasarımının davalının tasarımı ile kıyaslanması ve davalının ürüne ilişkin faaliyetlerinin değerlendirilmesi gerekmektedir. Dosya kapsamı incelendiğinde, davalının dava konusu ürünü ticari faaliyette kullandığı görülmektedir.
Davalı tasarımının tescile konu tasarımla kıyaslamasının yapılmasında dosya ekinde mevcut ürün örneğinden faydalanılmıştır. Görseller kıyaslandığında;
Benzer özellikler şu şekildedir;
•Çek- valfin gövde ile bağlantısını sağlayan kısım
Farklı özellikler ise şu şekildedir;
•Davacı tasarımında gövde yuvarlakken davalı tasarımında elips formundadır.
•Balon kısım tescilli tasarımda üzeri dar üçgen desenli silindir formunda iken davalı tasarımında eliptik ve yarım küreyi andıran bombeli bir yapıya sahiptir.
•Boru tescilli tasarımda üzeri dar üçgen desenli iken davalı tasarımında hem daha uzundur hem de herhangi bir desen bulunmamaktadır.
•Davalı tasarımında yeşil daire ile işaretli çek-valf kısmın form ve yapısı davalı ürünündeki katmanlı yapıdan farklıdır.
Yukarıdaki değerlendirmeler doğrultusunda, medikal sektörü de dikkate alındığında davalı ürünündeki farklılıkların davacı tasarımı karşısında yeterince farklılaşmayı sağladığı değerlendirilmiş olup, davalı ürününün dava konusu tasarımın koruma kapsamında olmadığı kanaatine ulaşılmıştır.
Davalıya ait TR 2014 03523B Sayılı İncelemesiz Patent; Davalı ürününün davalıya ait TR 2014 03523B Sayılı İncelemesiz Patent kapsamında olup olmadığı
Davalıya ait 26.03.2014 tarihinden itibaren 7 yıl süre ile geçerliliğe sahip incelemesiz patent onuşu anjiyo vakalarında damarlarda açılma sonucu meydana gelen kanamanın durdurulması ile ilgilidir. Söz konusu belge tek istemden oluşmaktadır.
TR 2014 03523B sayılı incelemesiz patent belgesi istemin:
İstem - 1: Buluşumuz damar girişim yeri kapama pedi olup Kumaş kaplama(1), polimer balon (2), Polimer gövde (3), tubing (4), çift yönlü valf (5), bant(6) ve cırt (7) parçalarını içermektedir.
Davalı ürünü incelendiğinde kumaş kaplama, polimer balon, polimer gövde, tubing, çift yönlü valf, bant unsurlarının davalı ürününde bulunduğu ancak cırt unsurunun bulunmadığı anlaşılmaktadır. Bu durumda söz konusu davalı ürününün kendilerine ait incelemesiz patent istemindeki tüm unsurları içermediği, yani incelemesiz patentin koruma kapsamında kalmadığı görülmektedir.
Bu kapsamda davalının ürettiği anjio-kasık kapama pedi ürününün davacının patent hakkına tecavüz niteliğinde olduğunun tespitine, tecavüzün men ve ref'ine, el konulan cihaz ve makinelerin değiştirilmek suretiyle patent hakkına tecavüzün engellenmesi mümkün ise ürünlerin değiştirilmesine aksi takdirde imhasına karar verilmiştir.
Davalıya ait TR 2014 03523B Sayılı İncelemesiz Patentin Hükümsüzlüğü
Davalıya ait incelemesiz patentin yeni olmadığı ile ilgili davacının delili kendisine ait olan TR 2007/05213 Y sayılı faydalı modeldir. Öte yandan TÜRKPATENT sicilinde yapılan incelemelerde söz konusu incelemesiz patent için hazırlanan 02.06.2015 tarihli tekniğin bilinen durumunda dair araştırma raporu hazırlandığı ve anılan raporda ... sayılı faydalı model haricinde, EP1487355 ve CN200970251 sayılı dokümanların da buluş konusu için X kategori doküman olarak belirlendiği görülmüştür. O halde bu dokümanların varlığında dava konusu incelemesiz patent incelemeli sistem tercihine göre devam etmiş olsaydı patentlenebilirlik kriterlerini taşımadığı için incelemeli patent almaya hak kazanamayacaktır. Öte yandan TR2007 sayılı faydalı model ile kıyaslandığında, aradaki tek farkın cırt unsuru olduğu ve buna göre patentin TR2007 karşısında yeni olsa bile teknik alandaki uzman kişi için bu yapılanmada cırt unsuru kullanılmasının aşikar bir durum olması neticesinde istemin buluş basamağı bulunmadığı sonucuna ulaşılmaktadır. Bu kapsamda hükümsüzlük koşulları oluşmuştur.
Bu kapsamda davalı adına tescilli ... sayılı incelemesiz patent belgesinin hükümsüzlüğüne ve sicilden terkinine karar verilmiştir.
Maddi ve manevi tazminat bakımından:
Mahkememizce davacı yanın tam ıslah ile yoksun kalınan kazanç talebi m.151/2-b kapsamında talep edilmekte olduğundan bu yönde bilirkişi incelemesi yapılmıştır. Davalı ...'un vergi levhasına göre, belli bır mala tahsis edilmiş mağazalarda tıbbi ve ortopedik ürünlerin perakende ticareti faaliyetine 15.10.2010 tarihinde başladığı, Davalı ... tarafından düzenlenmiş olan “anjio bandı” içerikli faturanın 29.01.2010 tarihli olduğu, davacı tarafından davalıya 04.11.2016 tarihinde Ankara 25. Noterliği aracılıyla ihtarname gönderildiği, işbu davanın 25.07.2017 tarihinde açıldığı, davalı ...'a ait herhangi bir belge ibraz edilmediği, davalı ... tarafından dosyaya sunulan ve tazminat hesaplamaya elverişli olan belgeler (satış faturaları işletme defterl_eri, işletme hesap özetleri) dikkate alınarak; davalı ...'un işe başladığı (15.10.2010) tarih ile huzurdaki davanın açıldığı (25.07.2017) tarih aralığında yogunlaşmak gerektiği düşünülmüştür.
Davalı ... tarafından davaya konu üründen 2010 ila 2017 yıllarında #28,50 oranında elde ettiği kâr ile 48 oranındaki KDV dahil toplam 662.734,91 TL tutarında satış yaptığı, söz konusu satışların dosaya sunulan davalıya ait işletme defterinde de kayıtlı olduğu faturalar ile defter kayıtlarının uyumlu olduğu tespit edilmiştir.
Buna göre, davalının satmış olduğu davaya konu ürünlerin maliyetinin (662.734,91/1,285-) 515.747,01 TL olduğu, dolayısıyla (662.734,91-515.747,015) 146.987,90 TL tutarında kâr elde etmiş olabileceği değerlendirilmektedir. Bu noktada gerek davacı, gerekse davalının kazancının oluşumunu etkileyen tek faktör faydalı model değildir. Gelirin oluşumunda rol oynayan faydalı model dışı bir dizi faktörler bulunmaktadır. Bunlardan bazılarını sayacak olursak; firmanın satış ve dağıtım ağı, reklam ve tanıtım faaliyetleri, firmanın tanınmışlığı, pazarlama tekniği, sektördeki rekabetin yoğunluğu ve rakip firmaların satış politikaları, pazardaki arz ve talep oranları vb. nedenler geliri ve karlılığı etkileyen temel unsurlardır, Sayılan unsurlardan hangisinin ne oranda satışı etkilediğinin net olarak tespiti pek mümkün değildir. Ancak bu etki genel olarak emsal davalarda %10-20 olarak dikkate alınmakta ve faydalı modelin ömrü, faydalı modelin ikamesinin fazlalığı, faydalı model konusu ile ilgili uyuşmazlıkların sayısı vb faktörlere göre değişiklik göstermektedir. Satışın model bakımından olumlu etkileri (faydalı modelin en uzun süre hayatını sürdürmüş olması, faydalı model konusunda bir hayli fazla ihlal davası olması), düşünüldüğünde ve emsal dosyalarda kullanılan oranlar da dikkate alındığında faydalı modelin bu tutara etkisinin üst sınır olan yüzde 20 alınması isabetli olacaktır. Sonuç itibariyle, davacının yoksun kaldığı kazanç olarak sınai mülkiyet hakkına tecavüz edenin rekabeti olmasaydı, davacının davalıdan talep edebileceği maddi tazminatın (146.987,900 - X %20) 29.397,58 TL tutarında olabileceği değerlendirilmektedir. Bu kapsamda 29.397,58 TL maddi tazminatın davalılardan tahsili ile davacıya verilmesine karar verilmiştir.
Bir tür haksız eylem niteliği taşıyan davalının tecavüzü sonucu davacının piyasada edindiği imaj ve güvenden oluşan manevi ticari varlığında meydana gelen kayıp ve zararlar ile uzun süren çabalarla yaratılan imajının zedelenmesi nedeniyle manevi tazminat isteminin yerinde olduğu anlaşılmış takdiren 5.000 TL manevi tazminatın davalılardan tahsili ile davacıya verilmesine karar verilmiştir.
Açıklanan nedenlerle davanın kısmen kabulüne kısmen reddien karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Gerekçesi açıklandığı üzere:
Davanın kısmen kabulü ile,
1- Hükümsüzlük talebi yönünden
Davalı adına tescilli ... sayılı incelemesiz patent belgesinin hükümsüzlüğüne ve sicilden terkinine,
2- Tecavüz davası yönünden;
Davalının ürettiği anjio-kasık kapama pedi ürününün davacının patent hakkına tecavüz niteliğinde olduğunun tespitine, tecavüzün men ve ref'ine,
El konulan cihaz ve makinelerin değiştirilmek suretiyle patent hakkına tecavüzün engellenmesi mümkün ise ürünlerin değiştirilmesine aksi takdirde imhasına,
Kararın Türkiye çapında yayınlanan tirajı yüksek gazeteler vasıtasıyla masrafı davalıya ait olmak üzere ilanına,
3- Maddi ve manevi tazminat yönünden
29.397,58 TL maddi tazminatın davalılardan tahsili ile davacıya verilmesine,
5.000 TL manevi tazminatın davalılardan tahsili ile davacıya verilmesine,
Manevi tazminat yönünden fazlaya dair talebin reddine,
4-Harçlar Yasasına göre hesaplanan 2.349,70-TL karar harcından peşin harç ve ıslah harcı toplamı 672,81-TL’nin mahsubu ile bakiye 1.676,89-TL’nin davalılardan tahsili ile hazineye irat kaydına,
5-Hükümsüzlük ve tecavüz davasının kabulü nedeniyle, Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre hesap olunan takdiren 5.900,00-TL maktu ücreti vekâletin davalılardan alınarak davacıya verilmesine,
6-Maddi tazminat davasının kabulü nedeniyle, Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre hesap olunan takdiren 5.900,00-TL maktu ücreti vekâletin davalılardan alınarak davacıya verilmesine,
7-Manevi tazminat davasının kısmen kabulü nedeniyle, Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre hesap olunan takdiren 5.900,00-TL maktu ücreti vekâletin davalılardan alınarak davacıya verilmesine,
8-Manevi tazminat davasının kısmen reddi nedeniyle, Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre hesap olunan takdiren 5.900,00-TL maktu ücreti vekâletin davacılardan alınarak davalılara verilmesine,
9-Davacının yapmış olduğu ve aşağıda dökümü gösterilen 3.892,91-TL
yargılama giderinin takdiren 3.000,00-TL'sinin davalılardan alınarak davacıya verilmesine, bakiye yargılama giderinin davacı üzerinde bırakılmasına,
10-Davalılar tarafından yargılama gideri sarfedilmediğinden bu hususta karar verilmesine yer olmadığına,
11-Yatırılan ve kullanılmayan gider avansının, hükmün kesinleşmesini müteakip re'sen yatırana iadesine (HMK m.333),
Dair verilen karar, hazır olan taraf vekillerinin yüzüne karşı, tebliğ tarihinden itibaren 2 haftalık yasal süre içinde Bölge Adliye Mahkemesinde istinaf yolu açık olmak üzere açıkça okunup, usulen anlatıldı. 25/06/2021
Katip ... Hakim ...
¸ ¸
MASRAF DÖKÜMÜ
İLK MASRAF: 223,86-TL
GİDER AVANSI:3.184,10-TL
ISLAH HARCI: 484,95-TL
TOPLAM:3.892,91-TL