T.C. ANKARA 1. FİKRİ VE SINAÎ HAKLAR HUKUK MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2017/399 Esas - 2021/297
T.C.
ANKARA
1. FİKRİ VE SINAÎ HAKLAR HUKUK MAHKEMESİ
TÜRK MİLLETİ ADINA
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO: 2017/399
KARAR NO: 2021/297
DAVA: Marka İle İlgili Kurum Kararının İptali
DAVA TARİHİ: 03/11/2017
KARAR TARİHİ: 28/09/2021
Mahkememizde görülmekte olan marka ile ilgili kurum kararının iptali davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
DAVA:
Davacı vekili dava dilekçesiyle; müvekkilinin ... sayılı “... ŞERKETLER GRUBU şekil” ibareli marka başvurusunun davalı şirketin itirazı üzerine bir hizmetler için reddedildiğini, bu kararın yerinde olmadığını, müvekkili firmanın grup şirketlerinin kurucusu olan ...’un 2014 yılında vefatı üzerine mirasçıları tarafından, kurucularının adını yaşatmak için ... isminin baş harfleri olan “A, O ve U” harflerinin bir araya getirilerek sonsuzluk işareti anlamına gelen bir logo oluşturulduğunu ve tescilli ... Şirketler Grubu Şekil markasının yeniden şekillendirildiğini, müvekkili markasının daha önce Türk Patent nezdinde yine müvekkili şirket adına 35, 36, 37 ve 39.hizmet sınıflarda 2013 103844 tescil numarası ile 19.12.2013 tarihinden itibaren geçerli olmak üzere tescil edildiğini, aile üyeleri arasında 10.01.1957 tarihinde “... Kollektif Şirketi-... ve Ortakları” şirketinin kurulduğunu, bu şirketi daha sonra başkaca ticaret şirketlerinin izlediğini, 1973 yılında ise kardeşler arasında yapılan bir anlaşma üzerine malvarlığının bölüşüldüğünü ve ortakların ayrı ayrı faaliyetlerine devam ettiğini, ... ibaresinin ilk şirketin kurulduğu 1957 tarihinden itibaren kullanıldığını ve bu kullanımın yasa ile korunduğunu, ... kardeşlerin daha sonra ayrılması üzerine ... ibareli markaların her bir kardeş tarafından yıllardan beri kullanıldığı düşünüldüğünde ve müvekkili şirketin hali hazırda tescilli ... ibareli markaları göz önünde bulundurulduğunda, markalarına bir yenisini veya mevcut markasının yenilenmiş halini eklemek istemesinin normal olduğunu, tescili talep edilen markanın davalı markası ile karıştırılmasının mümkün olamayacağını, markanın farklı bir yazı karakteri ile tek bir kelimeden ve farklı bir logodan oluştuğunu, tescil talebinde bulunulan markada yer alan “...” ibaresinin başka bir yazı karakteri ile yazıldığı gibi sonsuzluk logosunun ön plana çıkarıldığını ve Ali Osman ve şirketler grubu ibareleriyle de ayırt edicilik sağlandığını, müvekkili marka başvurusunun bir bütün olarak bıraktığı genel izlenimin dikkate alınması ve markanın reddedilen hizmetler için de tesciline karar verilmesi gerektiğini iddia ederek; 14.09.2017 tarih, 2017-OE-386777 sayılı Yeniden İnceleme ve Değerlendirme Kurulu Kararının iptaline, müvekkiline ait ... numaralı marka başvurusunun tescil prosedürünün devamına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP:
Davalı TÜRKPATENT vekili cevap dilekçesiyle, davacı taraf her ne kadar önceki tarihli (2013/103844) markaları nedeniyle müktesep hak iddiasına dayansa da müktesep hakka ilişkin ilkeler uygulanırken başvuru sahibinin sadece önceden adına tescilli bir markasının veya markalarının bulunmasının yetmeyeceğini, bunun yanında son başvurusunun konusu olan işaretin davalı veya bir başkasına ait tescilli markalara yakınlaşmaması ve benzeşmemesi, bu suretle iltibas ve haksız yararlanmaya yol açmaması gerektiğini, başvuru konusu markada ... ibaresinin ön plana çıkarıldığını, bu haliyle davacı yanın önceki tarihli markasından uzaklaşarak itiraza mesnet markalara yaklaşmanın söz konusu olduğunu belirterek; davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı şirket davaya cevap vermemiştir.
YARGILAMA:
6769 Sayılı SMK'nın Geçici 1. Maddesine göre bu kanunun yayımı tarihinden önce Enstitüye yapılmış olan ulusal ve uluslararası marka ve tasarım başvuruları ile coğrafi işaret başvuruları, başvuru tarihinde yürürlükte olan mevzuat hükümlerine göre sonuçlandırılacağından, kanunun yayım tarihi olan 10.01.2017 tarihinden önceki başvurular ve eldeki davada 556 Sayılı KHK hükümlerinin uygulanması gerekmiştir.
Taraflar arasındaki uyuşmazlığın; davacı başvurusunun reddiyle ilgili verilen YİDK kararının 556 sayılı KHK 8/1-b md kapsasmında yerinde olup olmadığı iptal şartlarının oluşup oluşmadığı noktalarında toplandığı anlaşılmıştır.
Davanın açılmasını müteakip tarafların dava, cevap, cevaba cevap dilekçeleri karşılıklı tebliğ olunmuş, sundukları deliller alınmış, tescil ve başvuru dosyaları ile Alâkalı ticaret sicil kayıtları getirtilmiş, dava şartları incelenmiş, ön inceleme duruşması yapılmış, taraflar sulhe teşvik olunmuş, sonuç alınamaması üzerine uyuşmazlık konuları tespit edilmiş, tahkikat icra olunmasını müteakip taraf vekillerine tahkikat ve yargılamının geneliyle ilgili son sözleri de sorulmuş; sözlü iddia ve savunmada bulunma olanağı tanınmıştır.
Türk Patent'den celbedilen işlem dosyasının tetkikinden;
... Kollektif Şirketi ... Ortakları tarafından ... ŞERKETLER GRUBU+şekil markasının 35, 36, 37, 39. sınıf mal ve hizmetleri kapsayacak şekilde tescili için 30.12.2015 tarihinde başvuruda bulunulduğu, Markalar Dairesi Başkanlığı tarafından başvurunun incelenerek, 12.02.2016 tarih ve 246 sayılı Resmi Marka Bülteninde ilanına karar verildiği, davalı ... Seyahat Nakliyat A.Ş. tarafından ilana “...”, “...”, “... travel center şekil”, “... logisystem şekil” ibareli markalar gerekçe gösterilerek itiraz edildiği, itirazı inceleyen Markalar Dairesi Başkanlığı tarafından itirazın kısmen kabul edildiği “35.sınıf: 35/01 Müşterilerin malları elverişli bir şekilde görmesi ve satın alması için (12. sınıf) Motorlu kara taşıtları (motosikletler. mobilet dahil) ve bu taşıtlar için motorlar, kavramalar ve transmisyon bağlantıları, transmisyon kayışları ve zincirleri, dişliler, frenler, fren disk ve balataları. şasiler. kaportalar, süspansiyonlar. darbe emiciler, şanzımanlar, direksiyonlar, jantlar. Bisikletler ve bunların gövdeleri, gidonları. çamurlukları. Taşıt kasaları, damperli kasalar, traktör römorkları, frigorifik kasalar, römork bağlantıları. Taşt koltukları, koltuklar için baş dayanakları, emniyetli çocuk koltukları, koltuk kılıfları, araç örtüleri (aracın şeklini almış), güneşlikler. Sinyaller ve yön sinyalleri için kollar, taşıt camları için silecekler, silecek kolları, Taşıtlar için iç ve dış lastikler, tubles lastikler, lastik tamir takımları. taşıt lastikleri için yamalar, kaynak yamalar, taşıt lastikleri için supaplar. Taşıt camları, emniyetli taşıt camları, taşıtlar için dikiz aynaları ve yan aynalar. Patinaj zincirleri. Taşıtlar için portbagajlar, bisiklet ve kayak taşıyıcıları, seleler. Lastik şişirme pompaları. Taşıtlar için hırsız alarmları, kornalar. Yolcular için emniyet kemerleri, havali yastıklar. Bebek arabaları, tekerlekli sandalyeler, pusetler. El arabaları, pazar arabaları, tek veya çok tekerlekli el arabaları, market arabaları, ev eşyaları için tekerlekli taşıyıcılar. Raylı taşıtlar; Lokomotifler, trenler, tramvaylar, vagonlar, teleferikler, telesiyejler, Deniz taşıtları ve parçaları (motorları hariç). Hava taşıtları ve parçaları (motorları hariç). mallarının bir araya getirilmesi hizmetleri; (belirtilen hizmetler perakende, toptan satış mağazaları, elektronik ortamlar, katalog ve benzeri diğer yöntemler ile sağlanabilir.) 36.sınıf: 36/01 Sigorta hizmetleri. 36/02 Finansal ve parasal hizmetler. 36/03 Gayrimenkul komisyonculuğu, müşavirliği ve idaresi hizmetleri. 36/04 Gümrük müşavirliği hizmetleri. 37.sınıf: 37/03 Kara araçları servis istasyonu hizmetleri (bakım, tamir ve akaryakıt dolumu). 37/04 Deniz araçlarının bakımı ve tamiri hizmetleri; gemi inşaatı hizmetleri. 37/05 Hava taşıtlarının bakım ve tamiri hizmetleri. 39.sınıf: 39/01 Kara, deniz ve hava taşımacılığı hizmetleri ve kara, deniz ve hava taşıtlarının kiralanması hizmetleri, tur düzenleme, seyahat için yer ayarlama, seyahat ile ilgili bilet sağlama, kurye hizmetleri. 37/02 Araba parkları hizmetleri, garaj kiralama hizmetleri. 37/03 Tekne barındırma hizmetleri.” yönünden BAŞVURUNUN REDDİNE, KALAN HİZMETER İÇİN TESCİL İŞLEMLERİNİN DEVAMINA karar verildiği, karara, davacı tarafından kısmi ret kararının kaldırılması, davalı şirket tarafından ise başvurunun tümden reddedilmesi istemiyle Türk Patent ve Marka Kurumu Yeniden İnceleme ve Değerlendirme Kurulu nezdinde itiraz edildiği, 14.09.2017 tarih ve ... sayılı YİDK kararı ile; (...)
Başvuru sahibi tarafından yapılan itirazın incelenmesi;
... başvuru numaralı ve ‘... şirketler grubu şekil’ ibareli başvurunun 180188, 177661, 196415, 2000 03908 sayılı ve ‘...’’, ‘...’’, ‘... travel center şekil’, ‘... logisystem şekil’ ibareli markalara dayanılarak 556 s. KHK’nın 8 inci maddesi çerçevesinde kısmen reddi kararının kaldırılması talebiyle başvuru sahibi tarafından yapılan itiraz incelenmiştir.Kurul’da, başvuruya konu marka ile kısmen reddine gerekçe olarak gösterilen (... TİCARİ YATIRIMLAR HOLDİNG ANONİM ŞİRKETİ adına kayıtlı) 180188, 177661, 196415, 2000 03908 sayılı ve ‘...’, ‘...’, ‘... travel center şekil’, ‘... logisystem şekil’ ibareli markalarda marka algılamasına konu asli ayırt edici unsurun ‘...’ ibaresi olduğu, dolayısıyla başvuru ile kısmen reddine gerekçe olarak gösterilen markaların bağlantı kurulması ihtimali dahil karıştırılma ihtimaline yol açabilecek derecede benzer olduğu kanaatine varılmıştır. Ayrıca, başvuru ile kısmen reddine gerekçe olarak gösterilen markaların kısmen aynı/aynı tür hizmetleri kapsadıkları belirlenmiştir. Bu itibarla, başvurunun kısmi redde konu hizmetler bakımından tescili durumunda markalar arasında 556 s. KHK’nın 8/1 maddesi hükmü anlamında karıştırılma ihtimalinin oluşabileceği görüşüne ulaşıldığından, kısmi redde konu hizmetler bakımından verilen karar yerinde görülmüştür.
Diğer taraftan, başvurunun ilanına ... SEYAHAT NAKLİYAT A.Ş. tarafından yapılan itirazda, itiraza gerekçe olarak gösterilen 180188, 177661 sayılı ve ‘...’, ‘...’ ibareli markaların Kurum kayıtlarında ... SEYAHAT NAKLİYAT A.Ş. adına kayıtlı olmadığı belirlendiğinden, ... SEYAHAT NAKLİYAT A.Ş. tarafından yapılan itiraza dayanılarak başvuruya ilişkin verilen kısmi ret kararının kaldırılması gerekmiş, ancak bu hususun, başvuruya ilişkin verilen kısmi ret kararının kapsamını değiştirmediği tespit edilmiştir.
Öte yandan, başvuru sahibi firma adına kayıtlı 2013 103844 sayılı markanın işbu başvurudan farklı marka örneğini haiz olduğu; 2012 16155, 2014 66587 sayılı markaların ise, işbu başvuru sahibinden farklı bir tüzel kişi adına kayıtlı olduğu belirlendiğinden, belirtilen markalara dayanılarak yapılan hak sahipliği iddiası da haklı bulunmamıştır.
Son olarak, başvuru sahibi tarafından ifade edilen ihtilaf konusu ‘...’ ibaresine ilişkin kullanım ve hak sahipliği iddiaları, markalar arasındaki karıştırılma ihtimalini kaldırmayacağı kanaatine varıldığından, bu yöndeki itiraz haklı bulunmamıştır.
Sayılan nedenlerle, işbu itirazın kısmen kabulüne karar verilmiş, ancak başvuruya ilişkin verilen kısmi ret kararının kapsamının değişmediği tespit edilmiştir.
(... SEYAHAT NAKLİYAT A.Ş.) tarafından yapılan itirazın incelenmesi;
... başvuru numaralı ve ‘... şirketler grubu şekil’ ibareli başvurunun 556 s. KHK’nın 8 inci maddesi çerçevesinde kısmen reddi kararına karşı, itiraz sahibi tarafından başvurunun aynı madde uyarınca 180188, 177661 sayılı ve ‘...’, ‘...’ ibareli markalarla karıştırılma ihtimali, tanınmışlık, 556 s. KHK’nın 8/5 maddesi kapsamında hak sahipliği ve kötü niyet gerekçeleriyle reddi talebiyle yapılan itiraz incelenmiştir.
Kurul’da yapılan incelemede, itiraza gerekçe olarak gösterilen 180188, 177661 sayılı ve ‘...’, ‘...’ ibareli markaların Kurum kayıtlarında itiraz sahibi firma adına kayıtlı olmadığı belirlendiğinden, benzer marka gerekçeli itiraz yerinde görülmemiştir.
Öte yandan. 556 s. KHK'nın 8/IV maddesi uyarınca, başvuru konusu marka ile itiraza gerekçe olan markanın loplumda ulaştığı tanınmışlık düzeyi nedeniyle haksız bir yararın sağlanabileceği, markanın itibarına zarar verebileceği veya ayırt edici karakterini zedeleyici sonuçlar doğurabileceği durumlarda, başvurunun farklı mal ve hizmetler için dahi reddedileceği hükme bağlanmıştır. Somut olay açısından, itiraza konu hizmetler bakımından 556 s. KHK’nın 8/IV maddesi hükmünde belirtilen koşulların oluşabileceği yönünde kanaat oluşmadığından, tanınmışlık gerekçesine dayalı itiraz haklı görülmemiştir.
Son olarak, ihtilaf konusu ‘...’ ibaresinin itiraz sahibi firmanın ticaret unvanının kılavuz unsuru durumunda olmasının yanı sıra, söz konusu ibarenin başvuru sahibi firmanın da ticaret unvanında yer aldığı belirlenmiş, bununla birlikte, itiraz dilekçesinde ifade edilen 556 s. KHK’nın 8/5 maddesi kapsamında hak sahipliği ve kötü niyet iddialarının kabulü yönünde yeterli kanaat oluşmadığından, 556 s. KHK’nın 8/5 maddesi kapsamında hak sahipliği ve kötü niyet iddiaları haklı bulunmamıştır.
Sayılan nedenlerle, işbu itirazın reddi gerekmiştir.”
gerekçesiyle,
1- Başvuru sahibi tarafından yapılan itirazın kısmen kabulüne karar verilmiş, ancak başvuruya ilişkin verilen kısmi ret kararının kapsamının değişmediği tespit edilmiştir.
2- İtiraz sahibi tarafından yapılan itirazın reddine oybirliği ile karar verilmiştir.
şeklinde karar verildiği anlaşılmıştır.
Dava konusu YİDK kararının davacı şirkete 25/09/2017 tarihinde tebliğ edildiği, eldeki davanın iki aylık yasal süre içerisinde 03/11/2017 tarihinde açıldığı anlaşılmış, işin esasına girilmiştir.
Bilirkişi kurulunca düzenlenen raporda özetle:
1- ... sayılı ''... şirketler grubu+şekil'' ibareli davacı marka başvurusu ile davalının redde mesnet alınan ''... travel center+şekil'' ve ''... Logisytem'' ibareli markaları arasında benzerlik, davacı marka başvurusu kapsamında reddedilen “35.sınıf: 35/01 Müşterilerin malları elverişli bir şekilde görmesi ve satın alması için (12. sınıf) Motorlu kara taşıtları (motosikletler. mobilet dahil) ve bu taşıtlar için motorlar, kavramalar ve transmisyon bağlantıları, transmisyon kayışları ve zincirleri, dişliler, frenler, fren disk ve balataları. şasiler. kaportalar, süspansiyonlar. darbe emiciler, şanzımanlar, direksiyonlar, jantlar. Bisikletler ve bunların gövdeleri, gidonları. çamurlukları. Taşıt kasaları, damperli kasalar, traktör römorkları, frigorifik kasalar, römork bağlantıları. Taşt koltukları, koltuklar için baş dayanakları, emniyetli çocuk koltukları, koltuk kılıfları, araç örtüleri (aracın şeklini almış), güneşlikler. Sinyaller ve yön sinyalleri için kollar, taşıt camları için silecekler, silecek kolları, Taşıtlar için iç ve dış lastikler, tubles lastikler, lastik tamir takımları. taşıt lastikleri için yamalar, kaynak yamalar, taşıt lastikleri için supaplar. Taşıt camları, emniyetli taşıt camları, taşıtlar için dikiz aynaları ve yan aynalar. Patinaj zincirleri. Taşıtlar için portbagajlar, bisiklet ve kayak taşıyıcıları, seleler. Lastik şişirme pompaları. Taşıtlar için hırsız alarmları, kornalar. Yolcular için emniyet kemerleri, havali yastıklar. Bebek arabaları, tekerlekli sandalyeler, pusetler. El arabaları, pazar arabaları, tek veya çok tekerlekli el arabaları, market arabaları, ev eşyaları için tekerlekli taşıyıcılar. Raylı taşıtlar; Lokomotifler, trenler, tramvaylar, vagonlar, teleferikler, telesiyejler, Deniz taşıtları ve parçaları (motorları hariç). Hava taşıtları ve parçaları (motorları hariç). mallarının bir araya getirilmesi hizmetleri; (belirtilen hizmetler perakende, toptan satış mağazaları, elektronik ortamlar, katalog ve benzeri diğer yöntemler ile sağlanabilir.) 36.sınıf: 36/01 Sigorta hizmetleri. 37.sınıf: 37/03 Kara araçları servis istasyonu hizmetleri (bakım, tamir ve akaryakıt dolumu). 37/04 Deniz araçlarının bakımı ve tamiri hizmetleri; gemi inşaatı hizmetleri. 37/05 Hava taşıtlarının bakım ve tamiri hizmetleri. 39.sınıf: 39/01 Kara, deniz ve hava taşımacılığı hizmetleri ve kara, deniz ve hava taşıtlarının kiralanması hizmetleri, tur düzenleme, seyahat için yer ayarlama, seyahat ile ilgili bilet sağlama, kurye hizmetleri. 39/02 Araba parkları hizmetleri, garaj kiralama hizmetleri. 39/03 Tekne barındırma hizmetleri.” bakımından 556 sayılı KHK’nın 8/1-b bendi uyarınca iltibas tehlikesi BULUNDUĞU, davacı marka başvurusu kapsamında reddedilen “36.sınıf: 36/02 Finansal ve parasal hizmetler. 36/03 Gayrimenkul komisyonculuğu, müşavirliği ve idaresi hizmetleri. 36/04 Gümrük müşavirliği hizmetleri.” bakımından ise, taraf markalarının hizmet listeleri farklı ve ilişkisiz hizmetlerden oluştuğundan 556 sayılı KHK’nın 8/1-b bendi uyarınca iltibas tehlikesi BULUNMADIĞI, davacının ''... şirketler grubu+şekil'' ibareli marka başvurusu yönünden, önceki tarihli ''... Şirketler Grubu+şekil'' ibareli markasından kaynaklı müktesep hakkı BULUNMADIĞI, takdirin mahkemeye ait olduğu, bildirilmiştir.
Bilirkişi raporunun her iki tarafın iddia ve savunmasının kapsamı, taraf delilleri, marka kapsamları dikkate alınarak düzelendiği, hüküm kurmaya yeterli incelemenin yapıldığı, raporun usul ve yasaya aykırı yönünün bulunmadığı, hukuki değerlendirme nihai olarak mahkememizce yapılacağından yeniden rapor alınmasını gerektirir yön bulunmadığı anlaşılmıştır.
GEREKÇE:
Uyuşmazlık, dava konusu başvurunun kapsamında kalan mallar yönünden taraf markaları arasında benzerlik ve iltibas tehlikesinin bulunup bulunmadığı, buna bağlı olarak 556 sayılı KHK'nın 8/1-b maddesi uyarınca başvurunun reddinin gerekip gerekmediği noktasında toplanmaktadır.
“Marka tescilinde red için nispi nedenler” başlığı altında düzenlenen 556 sayılı KHK'nın 8. maddesi;
"Madde 8 – Tescil edilmiş veya tescil için başvuru yapılmış bir markanın sahibi tarafından itiraz yapılması durumunda aşağıdaki hallerde marka tescil edilemez:
a) Tescil için başvurusu yapılan marka, tescil edilmiş veya tescil için daha önce başvurusu yapılmış bir marka ile aynı ise ve aynı mal veya hizmetleri kapsıyorsa,
b) Tescil için başvurusu yapılan marka, tescil edilmiş veya tescil için daha önce başvurusu yapılmış bir marka ile aynı veya benzer ise ve tescil edilmiş veya tescil için başvurusu yapılmış bir markanın kapsadığı mal veya hizmetlerle aynı veya benzer ise, tescil edilmiş veya tescil için başvurusu yapılmış markanın halk tarafından karıştırılma ihtimali varsa ve bu karıştırılma ihtimali tescil edilmiş veya tescil için başvurusu yapılmış bir marka ile ilişkili olduğu ihtimalini de kapsıyorsa.
Marka sahibinin ticari vekili veya temsilcisi tarafından markanın kendi adına tescili için, marka sahibinin izni olmadan ve geçerli bir gerekçe gösterilmeden yapılan başvuru, marka sahibinin itirazı üzerine red edilir.
Tescilsiz bir markanın veya ticaret sırasında kullanılan bir başka işaretin sahibinin itiraz etmesi üzerine, tescili istenilen marka, aşağıdaki hallerde tescil edilmez.
a) Markanın tescili için yapılan başvuru tarihinden önce veya markanın tescili için yapılan başvuruda belirtilen rüçhan tarihinden önce bu işaret için hak elde edilmiş ise,
b)Belirtilen işaret, sahibine daha sonraki bir markanın kullanımını yasaklama hakkını veriyorsa,
Marka, tescil edilmiş veya tescil için başvurusu daha önce yapılmış bir markanın aynı veya benzeri olmakla birlikte, farklı mallar veya hizmetlerde kullanılabilir. Ancak, tescil edilmiş veya tescil için başvurusu yapılmış markanın, toplumda ulaştığı tanınmışlık düzeyi nedeniyle haksız bir yararın sağlanabileceği, markanın itibarına zarar verebileceği veya tescil için başvurusu yapılmış markanın ayırt edici karakterini zedeleyici sonuçlar doğurabileceği durumda, tescil edilmiş veya tescil için başvurusu daha önce yapılmış bir marka sahibinin itirazı üzerine, farklı mal veya hizmetlerde kullanılacak olsa bile, sonraki markanın tescil başvurusu red edilir.
Tescil için başvurusu yapılmış markanın, başkasına ait kişi ismi, fotoğrafı, telif hakkı veya herhangi bir sınai mülkiyet hakkını kapsaması halinde, hak sahibinin itirazı üzerine tescil başvurusu reddedilir.
Ortak ve garanti markalarının sona ermesinden itibaren üç yıl içinde ortak marka veya garanti markası ile aynı veya benzeri olan marka tescil başvurusu itiraz üzerine reddedilir.
Bir markanın yenilenmeme nedeniyle koruma süresinin dolmasından sonra iki yıl içerisinde aynı veya benzer markanın, aynı veya benzer mal ve hizmetler için yapılan tescil başvurusu itiraz üzerine reddedilir." şeklindedir.
Yukarıda ayrıntısı yazılı 8/1-b maddesinde geçen düzenleme uyarınca getirilen yaptırımın iki koşulun bir arada bulunması hâlinde uygulanacağı görülmekte olup, bunlardan birincisi tescil başvurusu yapılan markanın, tescil edilmiş veya önceki tarihte başvurusu yapılmış marka ile aynı ya da benzer olması, ikincisi ise; her iki markanın da kapsadığı mal veya hizmetlerin aynı ya da benzer olmasıdır. Ancak burada 556 sayılı KHK'nın 8. maddesinin (4) numaralı fıkrasının hatırlatılması da gereklidir. Zira tescil edilmiş veya tescil için başvurusu yapılmış markanın, Türkiye’de ulaştığı tanınmışlık düzeyi nedeniyle haksız bir yararın sağlanabileceği, markanın itibarının zarar görebileceği veya ayırt edici karakterinin zedelenebileceği durumlarda, tescil edilmiş veya tescil için başvurusu daha önce yapılmış bir marka sahibinin itirazı üzerine, farklı mal veya hizmetlerde kullanılacak olsa bile, sonraki markanın tescil başvurusu ret edilebilecektir. Tanınmış marka kavramı yerleşik Yargıtay içtihatlarında “bir şahsa veya teşebbüse sıkı bir şekilde matufiyet, garanti, kalite, kuvvetli reklam, yaygın bir dağıtım sistemine bağlı, müşteri, akraba, dost, düşman ayırımı yapılmadan coğrafi sınır, kültür, yaş farkı gözetilmeksizin aynı çevredeki insanlar tarafından refleks halinde ortaya çıkan bir çağrışım olarak” ifade edilmiştir.
Ayrıca 556 sayılı KHK'nın 8. maddesinin 1. fıkrasının (b) bendinde geçen "halk tarafından karıştırılma ihtimali" konusunda genel ölçü olarak; bu işin ilgilisi veya uzmanı değil, tüketici olan halk olduğunun göz önünde tutulması gerekmektedir. Karıştırılma ihtimalinde önemli olan husus, tüketici kitlesinin bu iki işaret arasında herhangi bir şekilde herhangi bir sebeple bağlantı kurma, ilişkilendirme ihtimalidir. Buradaki “ihtimal” kelimesi özenle ve özellikle kullanılmış bir kelime olup, şekil, ses, anlam, genel görünüm, çağrışım ve bir seri içinde bulunma izlenimi bu kapsamda değerlendirilmektedir.
Bir başka anlatımla, "iltibas tehlikesi" görsel, biçimsel, anlamsal, işitsel benzerlikler, çağrıştırma, bir bütün olarak uyandırdığı toplu kanaat, malın veya hizmetin hitap ettiği alıcı grubunun toplumsal düzeyi ve durumu, markayı taşıyan malın değeri ve alıcının bu malı almaya ayırdığı zaman, markanın esas unsurları ve tamamlayıcı unsurları, karşılaştırılan işaretler arasındaki benzerlik, telaffuz, anlam veya biçimden, işaretlerin toplu olarak bıraktığı izlenimden, seri içine girmekten veya başka bir çağrışımdan kaynaklanabilir.
Bilindiği üzere; eski tescilin kazanılmış hak teşkil edebilmesi için bazı koşulların gerçekleşmesi gerekir. Yargıtay 11.HD. 19.09.2008 gün ve 7547/10251 sayılı ...' kararlarında kazanılmış hak teşkil eden önceki markaların tespiti yönünden bazı kıstaslar getirmiştir. Buna göre;
•Öncelikle kazanılmış hak teşkil eden markanın tescilli olarak uzun süre kullanılması, yani kullanım ve tescilin taraflar arasında artık çekişme konusu olmaktan çıkmış olması gerekir.
•Kazanılmış hak teşkil ettiği ileri sürülen markaya dayalı olarak yapılan başvurunun, ilk markanın asli unsuru muhafaza etmesi ve bu markadan uzaklaşmadan oluşturulması gerekir (önceki markanın asli unsuru değişmiş ise, bu artık yeni bir marka başvurusu olacaktır).
•Son olarak da; sonraki başvurunun, önceki markanın kapsadığı mal/hizmet ile aynı veya aynı tür emtiaları/hizmetleri içermesi, emtia listesinin genişletilmesi yoluna gidilmemesi gerekir.
Bu açıklamalar ışığında somut olay incelendiğinde;
Taraf markaları tescil kapsamları ve işaretsel yönden karşılaştırıldığında;
Davacı Markası Redde Mesnet Davalı Markaları
Davacının markasının incelenmesinde; davacı marka başvurusu lacivert renkte yazılmış “... ŞİRKETLER GRUBU” ibaresi ile bu ibarenin üzerinde yer alan lacivert daire zemin üzerine beyaz renkte çizilmiş sonsuzluk işareti biçimindeki şekil unsurundan oluşmaktadır. Marka bütünü içinde oldukça büyük puntolarla vurgulu şekilde yazılmış olan ... kelimesi ayırt edici esaslı unsur konumunda olduğu anlaşılmaktadır.
Davalının markalarının incelenmesinde; redde mesnet alınan davalı markalarının ise lacivert renkte yazılmış ... kelimesi ile bu kelimenin başında yer alan yuvarlak lacivert zemin üzerindeki beyaz (yanlamasına) ters U figüründen oluştuğu, markalardan ilkinin altında turuncu kurdele şeklindeki bir zemin üzerine yazılmış “TRAVEL CENTER” (seyehat merkezi) ibaresi, diğerinin altında ise “LOGİSYSTEM” (logi sistemi) ibaresi yer aldığı, davalı markalarının da ayırt edici esaslı unsuru ... kelimesi olduğu anlaşılmaktadır.
Markalar arasında iltibasa yol açacak derecede bir benzerlik olup olmadığının tespitinde her iki markaya konu işaretin, ayırt edici ve baskın unsurları dikkate alınarak bütünü itibariyle görsel, işitsel ve anlamsal olarak bıraktıkları izlenimin esas alınması gerekmektedir.
Yargıtay Hukuk Genel Kurulu'nun 08.06.2016 gün ve E.2014/11-696, K.2016/778 sayılı kararı uyarınca iltibas değerlendirmesinin hakimlik mesleğinin gerektirdiği genel hukuki bilgi ile çözümlenmesinin mümkün olduğu hususu da gözönünde bulundurularak yapılan incelemede; taraf markalarnda ortak unsur olan ... kelimesinin “Soyu yüce ve saygın olan kimse” anlamına gelen bir erkek adı olduğu, bu sözcüğün, çekişme konusu 35, 36, 37 ve 39. Sınıflardaki hizmetler bakımından herhangi bir çağrışımsal bir yanı bulunmadığı, dolayısıyla da somut olayda ... ibaresinin yüksek düzeyde ayırt ediciliği haiz bir marka işaret olduğu, davalı markalarının münhasıran esaslı unsuru olan ... kelimesinin davacı markasında aynen ve kül halinde yer aldığı, davalının seri markalarının esaslı unsuru olan ... ibaresinin, davacı markasında aynen ve vurgulu olarak esaslı unsur şeklinde kullanılmasının markalar arasında yoğun bir benzerliğe ve dolayısıyla ilişkilendirme ihtimaline yol açtığı, davacı markası zikredildiğinde akla derhal ve hiç düşünmeden davalı markasının geldiği, davacı markasında yer alan diğer ibare ve unsurların, bu yüksek düzeydeki benzerliği bertaraf edemediği, davalının ... esas unsurlu markalarından ve bu marka adı altında sunmakta olduğu hizmetlerden haberdar olan ortalama bir tüketicinin, davacı markasının davalıya ait olduğunu, onun izni ile kullanıldığını yahut davalı markasının serisi olduğunu düşünmesi kuvvetle muhtemel olduğu, markaların esaslı unsurlarındaki örtüşme, tüketici algısında taraf markaları arasında bağlantı kurulmasına sebebiyet verecek düzeyde baskın bir benzerlik yarattığı, ortalama bir tüketicinin, davacı ve davalı işletmeleri arasında idari veya ekonomik bir bağlantı bulunduğu zannına kapılma ihtimali oldukça yüksek olduğu anlaşılmıştır.
çekişme konusu “35.sınıf: 35/01 Müşterilerin malları elverişli bir şekilde görmesi ve satın alması için (12. sınıf) Motorlu kara taşıtları (motosikletler. mobilet dahil) ve bu taşıtlar için motorlar, kavramalar ve transmisyon bağlantıları, transmisyon kayışları ve zincirleri, dişliler, frenler, fren disk ve balataları. şasiler. kaportalar, süspansiyonlar. darbe emiciler, şanzımanlar, direksiyonlar, jantlar. Bisikletler ve bunların gövdeleri, gidonları. çamurlukları. Taşıt kasaları, damperli kasalar, traktör römorkları, frigorifik kasalar, römork bağlantıları. Taşt koltukları, koltuklar için baş dayanakları, emniyetli çocuk koltukları, koltuk kılıfları, araç örtüleri (aracın şeklini almış), güneşlikler. Sinyaller ve yön sinyalleri için kollar, taşıt camları için silecekler, silecek kolları, Taşıtlar için iç ve dış lastikler, tubles lastikler, lastik tamir takımları. taşıt lastikleri için yamalar, kaynak yamalar, taşıt lastikleri için supaplar. Taşıt camları, emniyetli taşıt camları, taşıtlar için dikiz aynaları ve yan aynalar. Patinaj zincirleri. Taşıtlar için portbagajlar, bisiklet ve kayak taşıyıcıları, seleler. Lastik şişirme pompaları. Taşıtlar için hırsız alarmları, kornalar. Yolcular için emniyet kemerleri, havali yastıklar. Bebek arabaları, tekerlekli sandalyeler, pusetler. El arabaları, pazar arabaları, tek veya çok tekerlekli el arabaları, market arabaları, ev eşyaları için tekerlekli taşıyıcılar. Raylı taşıtlar; Lokomotifler, trenler, tramvaylar, vagonlar, teleferikler, telesiyejler, Deniz taşıtları ve parçaları (motorları hariç). Hava taşıtları ve parçaları (motorları hariç). mallarının bir araya getirilmesi hizmetleri; (belirtilen hizmetler perakende, toptan satış mağazaları, elektronik ortamlar, katalog ve benzeri diğer yöntemler ile sağlanabilir.) 36.sınıf: 36/01 Sigorta hizmetleri. 36/02 Finansal ve parasal hizmetler. 36/03 Gayrimenkul komisyonculuğu, müşavirliği ve idaresi hizmetleri. 36/04 Gümrük müşavirliği hizmetleri. 37.sınıf: 37/03 Kara araçları servis istasyonu hizmetleri (bakım, tamir ve akaryakıt dolumu). 37/04 Deniz araçlarının bakımı ve tamiri hizmetleri; gemi inşaatı hizmetleri. 37/05 Hava taşıtlarının bakım ve tamiri hizmetleri. 39.sınıf: 39/01 Kara, deniz ve hava taşımacılığı hizmetleri ve kara, deniz ve hava taşıtlarının kiralanması hizmetleri, tur düzenleme, seyahat için yer ayarlama, seyahat ile ilgili bilet sağlama, kurye hizmetleri. 39/02 Araba parkları hizmetleri, garaj kiralama hizmetleri. 39/03 Tekne barındırma hizmetleri.”nin tüketicileri toplumun her kesiminden kişiler olduğu, dolayısıyla, eğitim, bilgi, kültür farkına karşın pek çok kişi dava konusu markaların tüketicileri konumunda bulunduğu, her ne kadar bu hizmetlerin bir kısmı, fiyatı ve giderdiği ihtiyaç sebebiyle profesyonel iş sahiplerine hitap ediyor olsa da; markalar arasındaki benzerlik düzeyi ve ... ibaresinden kaynaklı seri marka imajının bu tüketiciler nezdinde dahi markaların karıştırılması ihtimalini yaratabilecek mahiyette olduğu, bu sebeple bu markaları taşıyan hizmetlerin ortalama tüketicisinin markayı her zaman detaylı şekilde incelemeden hareket edebileceği ve davacı hizmetlerini tercih ederken davalı markasından edindiği olumlu imajı kolaylıkla, davacı markasına aktarabileceği, bu bağlamda dava konusu davacı markası ile redde mesnet davalı markaların aynı/aynı tür veya benzer mal veya hizmetlerde kullanılması halinde, halkın bu markalar arasında bağlantı kurmasının kaçınılmaz olduğu, açıklanan nedenlerle; ... sayılı ibareli davacı marka başvurusu ile davalının redde mesnet alınan markaları arasında benzerlik, davacı marka başvurusunun kapsadığı “35.sınıf: 35/01 Müşterilerin malları elverişli bir şekilde görmesi ve satın alması için (12. sınıf) Motorlu kara taşıtları (motosikletler. mobilet dahil) ve bu taşıtlar için motorlar, kavramalar ve transmisyon bağlantıları, transmisyon kayışları ve zincirleri, dişliler, frenler, fren disk ve balataları. şasiler. kaportalar, süspansiyonlar. darbe emiciler, şanzımanlar, direksiyonlar, jantlar. Bisikletler ve bunların gövdeleri, gidonları. çamurlukları. Taşıt kasaları, damperli kasalar, traktör römorkları, frigorifik kasalar, römork bağlantıları. Taşt koltukları, koltuklar için baş dayanakları, emniyetli çocuk koltukları, koltuk kılıfları, araç örtüleri (aracın şeklini almış), güneşlikler. Sinyaller ve yön sinyalleri için kollar, taşıt camları için silecekler, silecek kolları, Taşıtlar için iç ve dış lastikler, tubles lastikler, lastik tamir takımları. taşıt lastikleri için yamalar, kaynak yamalar, taşıt lastikleri için supaplar. Taşıt camları, emniyetli taşıt camları, taşıtlar için dikiz aynaları ve yan aynalar. Patinaj zincirleri. Taşıtlar için portbagajlar, bisiklet ve kayak taşıyıcıları, seleler. Lastik şişirme pompaları. Taşıtlar için hırsız alarmları, kornalar. Yolcular için emniyet kemerleri, havali yastıklar. Bebek arabaları, tekerlekli sandalyeler, pusetler. El arabaları, pazar arabaları, tek veya çok tekerlekli el arabaları, market arabaları, ev eşyaları için tekerlekli taşıyıcılar. Raylı taşıtlar; Lokomotifler, trenler, tramvaylar, vagonlar, teleferikler, telesiyejler, Deniz taşıtları ve parçaları (motorları hariç). Hava taşıtları ve parçaları (motorları hariç). mallarının bir araya getirilmesi hizmetleri; (belirtilen hizmetler perakende, toptan satış mağazaları, elektronik ortamlar, katalog ve benzeri diğer yöntemler ile sağlanabilir.) 36.sınıf: 36/01 Sigorta hizmetleri. 37.sınıf: 37/03 Kara araçları servis istasyonu hizmetleri (bakım, tamir ve akaryakıt dolumu). 37/04 Deniz araçlarının bakımı ve tamiri hizmetleri; gemi inşaatı hizmetleri. 37/05 Hava taşıtlarının bakım ve tamiri hizmetleri. 39.sınıf: 39/01 Kara, deniz ve hava taşımacılığı hizmetleri ve kara, deniz ve hava taşıtlarının kiralanması hizmetleri, tur düzenleme, seyahat için yer ayarlama, seyahat ile ilgili bilet sağlama, kurye hizmetleri. 39/02 Araba parkları hizmetleri, garaj kiralama hizmetleri. 39/03 Tekne barındırma hizmetleri.” bakımından 556 sayılı KHK’nın 8/1-b bendi uyarınca iltibas tehlikesi bulunduğu, davacı marka başvurusu kapsamında reddedilen “36.sınıf: 36/02 Finansal ve parasal hizmetler. 36/03 Gayrimenkul komisyonculuğu, müşavirliği ve idaresi hizmetleri. 36/04 Gümrük müşavirliği hizmetleri.” bakımından ise, taraf markalarının hizmet listeleri farklı ve ilişkisiz hizmetlerden oluştuğundan 556 sayılı KHK’nın 8/1-b bendi uyarınca iltibas tehlikesi bulunmadığı, davacı yan her ne kadar ... Şirketler Grubu+şekil ibareli önceki markasından kaynaklı müktesep hakkı bulunduğunu iddia etmiş ise de, davacının önceki tarihli ... Şirketler Grubu+şekil markasının ayırt edici esaslı unsurunun, hiçbir kelimesi vurgulanarak ön plana çıkartılmamış olan ... ibaresi olduğu, bu duruma markada tasarım ve vurgu itibariyle esaslı unsur değişikliği olduğu, davacının dava konusu marka başvurusunda ALİ OSMAN ismi neredeyse okunamayacak kadar küçük boyutta yazılarak geri plana itildiği, ... kelimesi davalı markalarına yaklaşacak bir vurguyla ön plana çıkartıldığı, dava konusu başvuru mevcut hali ile davacının önceki tarihli markasından uzaklaşan ve davalı markalarına yaklaşıp onun serisi imajı taşıyan bir marka olduğu, bu koşullarda davacının önceki markasından kaynaklı müktesep hakkından bahsedilmesinin mümkün olmadığı, anlaşılmış, yukarıda açıklanan nedenlerle davanın kısmen kabulüne karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Gerekçesi açıklandığı üzere:
1-Davanın kısmen kabulü ile
TPMK YİDK'nın ... sayılı kararının 36. Sınıfın 02 alt grubunda yer alan "finansal ve parasal hizmetler" 03 alt grubunda yer alan "gayrimenkul komisyonculuğu, müşavirliği ve idaresi hizmetleri" 04 alt grubunda yer alan "Gümrük müşavirliği hizmetleri" mal ve hizmet sınıfları yönünden iptaline,
YİDK iptaline yönelik Fazlaya dair talebin reddine,
2-Harçlar Yasasına göre hesaplanan 59,30-TL karar harcından peşin alınan 31,40-TL’nin mahsubu ile bakiye 27,90-TL’nin davalılardan tahsili ile hazineye irat kaydına,
3-Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre hesap olunan takdiren 5.900,00-TL maktu ücreti vekâletin davalılardan alınarak davacıya verilmesine,
4-Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre hesap olunan takdiren 5.900,00-TL maktu ücreti vekâletin davacıdan alınarak davalı TÜRKPATENT'e verilmesine,
5-Davacının yapmış olduğu ve aşağıda dökümü gösterilen 2.582,40-TL yargılama giderinin takdiren 860,80-TL'sinin davalılardan alınarak davacıya verilmesine, bakiye yargılama giderinin davacı üzerinde bırakılmasına,
6-Davalılar tarafından yargılama gideri sarfedilmediğinden bu hususta karar verilmesine yer olmadığına,
7-Yatırılan ve kullanılmayan gider avansının, hükmün kesinleşmesini müteakip re'sen yatırana iadesine (HMK m.333),
Dair verilen karar, hazır olan taraf vekillerinin yüzüne karşı, tebliğ tarihinden itibaren 2 haftalık yasal süre içinde Bölge Adliye Mahkemesinde istinaf yolu açık olmak üzere açıkça okunup, usulen anlatıldı. 28/09/2021