T.C. ANKARA 1. FİKRİ VE SINAÎ HAKLAR HUKUK MAHKEMESİ
T.C.
ANKARA
1. FİKRİ VE SINAÎ HAKLAR HUKUK MAHKEMESİ
TÜRK MİLLETİ ADINA
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO: 2020/161
KARAR NO: 2021/290
DAVA: Marka İle İlgili Kurum Kararının İptali
DAVA TARİHİ: 10/06/2020
KARAR TARİHİ: 21/09/2021
Mahkememizde görülmekte olan marka ile ilgili kurum kararının iptali davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
DAVA:
Davacı vekil dava dilekçesiyle; müvekkili adına ... sayılı ve "... HAVACILIK LOJİSTİK TURİZM SANAYİ VE TİCARET A.Ş." ibaresini içeren marka için yapılmış olan başvurunun "Kara, deniz ve hava taşımacılığı hizmetleri ve kara, deniz ve hava taşıtlarının kiralanması hizmetleri, tur düzenleme, seyahat için yer ayarlama, seyahat ile ilgili bilet sağlama, kurye hizmetleri. Araba parkları hizmetleri, garaj kiralama hizmetleri. Tekne barındırma hizmetleri" mal ve hizmetleri bakımından kısmen reddine karar verdiğini, karara yapılan itirazın YİDK tarafından reddedildiğini, müvekkili şirketin 02.04.2004 tarihinde kurulduğunu, faaliyetlerine "Kızılcıklı Mahmut Pehlivan Cad., No: 11, Eskişehir" adresinde başladığını, müvekkili şirketin Mayıs 2011 tarihinde L2 Yetki Belgesini (Uluslararası ve Yurtiçi Lojistik İşletmeciliği Belgesi) alarak başta Almanya, Avusturya, İsviçre ve Hollanda gibi Avrupa ülkelerinin yanı sıra Irak, Suriye, Lübnan gibi Ortadoğu ülkelerine de düzenli seferler yapmaya başladığını, 2016 yılında EASA kuralları doğrultusunda bağımsız bakım kuruluşu olabilmek için ÜS BAKIM YETKİSİ aldığını, 2017 yılı Ekim ayında İstanbul Uphill Towers ofisini ve İzmir Işıkkent ofisini açtığını, müvekkilinin deniz, kara ve hava taşımacılığında piyasada maruf konumda olduğunu, bir çok firmaya hizmet verdiğini, müvekkiline ait 2007/48251 sayılı "06, 12, 20, 22, 39 ve 43" üncü sınıflarda tescilli "... HAVACILIK" ibareli marka, 2007/48252 sayılı "12, 39 ve 43" üncü sınıflarda tescilli "... HAVACILIK ŞEKİL" ibareli marka, 2007/48255 sayılı "06, 12, 20, 22, 39 ve 43" üncü sınıflarda tescilli "... AİR" ibareli marka, 2010/08677 sayılı "39"uncu sınıfta tescilli "... HAVACILIK LOJİSTİK TURİZM SANAYİ VE TİCARET ANONİM ŞİRKETİ" ibareli marka, ... sayılı "35, 37, 39 ve 40" ıncı sınıflarda tescilli "... HAVACILIK LOJİSTİK TURİZM SANAYİ VE TİCARET ANONİM ŞİRKETİ" ibareli markaların bulunduğunu, müvekkilinin "..." ibareli markalarını 2007 yılından beri TÜRPATENT nezdinde tescil ettirdiğini, müvekkili şirketin ana sözleşmesinin şirketin iştigal alanlarını anlatır nitelikli olan "Amaç ve Konu" başlıklı 3. bölümünün (m) maddesinde "Hava, kara, deniz ve demiryolu nakliyatı işletmeciliği yapmak, diğer nakliyat işletmeciliği ile uğraşan firmalarla işbirliği yapmak" ifadelerine yer verilerek hava, kara, deniz ve demiryolu taşımacılığında faaliyet göstermek için kurulduğunu, müvekkilinin kuruluş tarihi olan 12 Nisan 2004 tarihinden bugüne markasal olarak “...” ibaresini kullandığını, ayırt edici hale getirdiğini, farklı bir dosyada alınan uzman görüşünde müvekkilinin “...” markası üzerinde kazanılmış hakka sahip olduğu tespitinin yapıldığını, lojistik ve marka bilinirlik raporunda ... lojistiğin 89% bilinirlik ile 2. sırada yer aldığı, ... lojistiğin düzenli olarak lojistik hizmeti alan firmalar nezdinde 78% bilinirliğe sahip olduğu, sürücüler nezdinde ... lojistiğin bilinirliği 76% olduğu, 73% ile en yüksek sadakat oranına (şu an kullanım/en sık kullanım) sahip lojistik firma olduğu tespitinin yapıldığını, redde gerekçe markalar ile müvekkili markası arasında SMK 5/1-ç kapsamında benzerlik bulunmadığını, müvekkili markasının "..." ibaresin yanında ayrıca "HAVACILIK LOJİSTİK TURİZM SANAYİ VE TİCARET A.Ş." ibarelerini içerdiğini, üst kısmında mavi rengin farklı tonlarında yön işareti bulunduğunu, redde mesnet gösterilen markanın ise italik, küçük harfler ile ve sadece "..." ibaresini içerir bir şekilde düzenlendiğini, markalar arasında ciddi farklılıklar bulunduğunu iddia ederek 19.05.2020 tarihli ve ... sayılı YİDK kararının iptaline, 30.09.2019 tarih ve ... sayı ile tescil başvurusu yapılan "... HAVACILIK LOJİSTİK TURİZM SANAYİ VE TİCARET A.Ş." ibareli markanın başvuru kapsamındaki tüm sınıflar yönünden tescilinin devamına karar verilmesini dava ve talep etmiştir.
CEVAP:
Davalı TÜRKPATENT vekili cevap dilekçesiyle, karşılaştırılan markalarda esas unsurun “...” ibaresi olduğunu, markaların ilk bakışta aynı algılanacağını, markaların aynı olduğunu, aynı/aynı tür mallarda verilen ret kararın yerinde olduğunu belirterek; davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
YARGILAMA:
Taraflar arasındaki uyuşmazlığın; davacı başvurusunun 6769 sayılı SMK 5/1-ç maddesi gereğince mutlak red nedenine bağlı olarak reddi ile ilgili verilen YİDK kararının yerinde olup olmadığı iptal şartlarının oluşup oluşmadığı noktalarında toplandığı anlaşılmıştır.
Davanın açılmasını müteakip tarafların dava, cevap, cevaba cevap dilekçeleri karşılıklı tebliğ olunmuş, sundukları deliller alınmış, tescil ve başvuru dosyaları ile Alâkalı ticaret sicil kayıtları getirtilmiş, dava şartları incelenmiş, ön inceleme duruşması yapılmış, taraflar sulhe teşvik olunmuş, sonuç alınamaması üzerine uyuşmazlık konuları tespit edilmiş, tahkikat icra olunmasını müteakip taraf vekillerine tahkikat ve yargılamının geneliyle ilgili son sözleri de sorulmuş; sözlü iddia ve savunmada bulunma olanağı tanınmıştır.
Türk Patent'den celbedilen işlem dosyasının tetkikinden; 30.09.2019 tarihinde “... havacılık lojistik turizm sanayi ve ticaret a.ş.” ibaresi için davacı tarafından marka başvurusunda bulunulduğu, başvuruyu inceleyen Markalar Dairesi Başkanlığı 02.02.2020 tarihinde SMK 5/1-ç maddesine göre ... tescil numaralı “...” markası ile “aynılık veya ayırt edilemeyecek kadar benzerlik gerekçesiyle “Kara, deniz ve hava taşımacılığı hizmetleri ve kara, deniz ve hava taşıtlarının kiralanması hizmetleri, tur düzenleme, seyahat için yer ayarlama, seyahat ile ilgili bilet sağlama, kurye hizmetleri. Araba parkları hizmetleri, garaj kiralama hizmetleri. Tekne barındırma hizmetleri”nin başvuru kapsamından çıkartılmasına karar verildiği, bu karara karşı başvuru sahibi / davacı tarafından dava dilekçesi ile paralel şekilde “Kurum kararıyla tescil kapsamı dışında bırakılan emtiaların uzun yıllardır faaliyet gösterdiği alanlara ilişkin olduğu, başvuru konusu markanın bizzat ticaret unvanından doğduğu, SMK 5/1-ç reddi için ihtilaf konusu markaların ayrıca inceleme yapılmasını gereksiz kılacak derecede güçlü ve açık biçimde benzer olması yani ayırt edilemeyecek kadar benzer olması gerektiği, başvuru markası ile redde gerekçe markanın benzer olmadığı, görsel olarak farklılıklar arz ettiği, ... ibareli markalar üzerinde öncelikli hak sahibi olduğu” gerekçeleri ile itiraz ettiği, itirazın YİDK tarafından değerlendirildiği ve TÜRKPATENT YİDK'nın 19.05.2020 tarihinde “(…) yapılan incelemede, işbu başvuru ile kısmen reddine gerekçe olarak gösterilen ... sayılı "..." ibareli markanın aynı veya ayırt edilemeyecek kadar benzer olduğu kanaatine varılmıştır. Ayrıca, kısmi ret kararına konu hizmetlerle aynı veya aynı türdeki hizmetlerin kısmi ret gerekçesi markanın kapsamında bulunduğu tespit edilmiştir. Dolayısıyla, başvuru hakkında 6769 s. SMK'nın 5/1-(ç) bendi uyarınca verilen kısmi ret kararı yerinde görülmüş ve başvuru sahibinin itirazının reddi gerekmiştir. Başvurusu yapılan markanın kullanılıyor, tanınmış veya ticaret unvanının parçası olması, daha önceki tarihte aynı / aynı tür mallar veya hizmetler için tescil edilmiş / tescil başvurusu yapılmış ayırt edilemeyecek derecede benzer markaların varlığını, dolayısıyla 5/1-(ç) bendinin uygulanabilirliğini ortadan kaldırmayacağından kullanım, ticaret unvanı ve tanınmışlık gerekçeli itirazlar da haklı bulunmamıştır” gerekçesi ile itirazın reddine karar verildiği, eldeki davanın iki aylık yasal süre içerisinde 10/06/2020 tarihinde açıldığı anlaşılmış, işin esasına girilmiştir.
Bilirkişi kurulunca düzenlenen raporda özetle:davacının başvuru kapsamında çıkartılan “39.01.Kara, deniz ve hava taşımacılığı hizmetleri ve kara, deniz ve hava taşıtlarının kiralanması hizmetleri, tur düzenleme, seyahat için yer ayarlama, seyahat ile ilgili bilet sağlama, kurye hizmetleri. 39.02.Araba parkları hizmetleri, garaj kiralama hizmetleri” ile redde mesnet gösterilen ... ibareli markada yer alan 39. Sınıftaki “Kara, deniz ve hava taşımacılığı hizmetleri ve kara, deniz ve hava taşıtlarının kiralanması hizmetleri (tur düzenleme, seyahat için yer ayarlama, kurye hizmetleri dahil). Araba parkları hizmetleri, garaj kiralama hizmetleri” nin aynı, aynı tür olduğu, dava konusu ... numaralı marka başvurusu ile bu başvurunun reddine mesnet alınan ... tescil numaralı marka arasında karıştırılma ihtimalini ayrıca irdelemeye gerek kalmayacak derecede aynılık veya ayırt edilemeyecek derecede benzerlik ilişkisinin bulunmadığı, takdirin mahkemeye ait olduğu, bildirilmiştir.
Bilirkişi raporunun her iki tarafın iddia ve savunmasının kapsamı, taraf delilleri, marka kapsamları dikkate alınarak düzelendiği, hüküm kurmaya yeterli incelemenin yapıldığı, raporun usul ve yasaya aykırı yönünün bulunmadığı, hukuki değerlendirme nihai olarak mahkememizce yapılacağından yeniden rapor alınmasını gerektirir yön bulunmadığı anlaşılmıştır.
GEREKÇE:
6769 sayılı SMK’nın 5/1-ç bendi “Aynı veya aynı türdeki mal veya hizmetlerle ilgili olarak tescil edilmiş ya da daha önceki tarihte tescil başvurusu yapılmış marka ile aynı veya ayırt edilemeyecek kadar benzer işaretler.” tescil edilemeyeceği hükmünü amirdir. Bu düzenleme marka hukukuna hakim olan öncelik ve bir markanın tek bir sahibi olması ilkelerini ifade eder. Böylece daha önce tescil edilmiş veya başvurusu yapılmış bir markanın aynı veya ayırt edilmeyecek kadar benzerinin, aynı veya aynı türdeki mal veya hizmetler için bir başkası adına mükerrer tesciline engel olunması amaçlanmıştır. Aksi halin bir markanın birden fazla kişi tarafından kullanılmasına ve halkın yanıltılmasına neden olacağı kabul edilmiştir. Bu hususu TürkPatent tescil sürecinde, kendiliğinden dikkate almakla yükümlüdür.
Başvuruya konu markanın (işaretin) daha önce tescil edilmiş (veya başvurusu yapılmış) marka ile aynı olması, karşılaştırılan markaların (işaretlerin) özdeş, farksız, tıpa tıp taklit, aynen veya bire bir kopya olmalarını ifade eder. Aralarında küçük de olsa farlılık bulunan markalar ise aynı sayılamazlar. Ancak markaların farklı büyüklükte olması veya sözcük markalarının yazı karakterinin (el yazısı, büyük-küçük harf) veya yazı tipinin (Times New Roman, Arial, Comic Sans MS gibi) farklılaştırılması aynı olma durumunu etkilemez.
Ayırt edilemeyecek kadar benzerlik ise, karşılaştırılan markalar aynı olmamakla birlikte, orta düzeydeki alıcıda bıraktığı genel izlenimlerinin hemen hemen aynı olmasıdır. Bir başka deyişle, markalar arasındaki farklılık o kadar önemsizdir ki, müşteri kitlesi nezdinde markalar yazılış, okunuş, görsel veya işitsel olarak aynı imiş gibi algılanırlar.
Ancak 6769 sayılı SMK'nın 5/1-ç maddesindeki tescil engelinin varlığı için sadece başvuru ile önceki markaların aynı veya ayırt edilemeyecek kadar benzer olması yeterli değildir. Aynı zamanda başvuru ve önceki markanın kapsadığı mal ve hizmetlerin de aynı yada aynı tür olması zorunludur. Bu iki koşulun birlikte gerçekleşmesi durumunda yasa koyucu halkın bu iki markayı karıştırma ihtimalinin bulunduğunu kabul etmiştir. Bu nedenle, TürkPatent ayrıca karıştırma ihtimalinin var olup olmadığı üzerinde durmaksızın başvuruyu ret edecektir. Başvuru ve redde mesnet markanın kapsamındaki mal veya hizmetlerin bire bir örtüşmesi bir diğer söyleyişle özdeş olması halinde ayniyet mevcuttur. Aynı tür kavramı ise, kural olarak aynı sınıfın aynı alt gurubu içinde bulunmayı ifade eder. Marka Tescil Başvurularına Ait Mal ve Hizmetlerin Sınıflandırmasına İlişkin 2002/3 sayılı Tebliğin 5 ve 7. maddeleri anılan ilkeyi açıkça ifade etmektedir. Bununla birlikte sınıflandırma Nice Anlaşmasının 2. maddesinde vurgulandığı üzere, tescil edilmiş herhangi bir markanın koruma kapsamının belirlenmesi bakımından bağlayıcı değildir.
Ayırt edilemeyecek kadar benzerlikten söz edilebilmesi için başvuru konusu işaret ile redde mesnet markalar arasında ortalama tüketici ve yararlanıcılar nazarıyla bakıldığında hiçbir araştırma ve herhangi bir inceleme yapılmasını gerektirmeyecek derecede açık ve net biçimde iltibasın ortaya çıkmasının kesin olarak öngörülebilir olması gerekir.
Somut olay açısından yapılan değerlendirmede, markada yer alan işaretlerin özdeş, farksız, tıpatıp taklidi, aynen veya birebir kopyalarının olmadıkları, karşılaştırılan markalar açısından orta düzeydeki tüketicide bıraktığı genel izlenimin aynı olamayacağı, Yargıtay’ın son dönem kararlarında da, güçlü benzerliğin olup olmadığına bakılması gerektiği (iltibasa yol açıp açmadığı hususunun ayrıca inceleme yapılmasını gereksiz kılacak derecede ayırt edilemezlik arandığı) hüküm altına alınmaktadır.
Bu açıklamalar ışığında somut olay incelendiğinde;
Davaya konu ... havacılık lojistik turizm sanayi ve ticaret a.ş.+şekil ibareli markanın 39.01.Kara, deniz ve hava taşımacılığı hizmetleri ve kara, deniz ve hava taşıtlarının kiralanması hizmetleri, tur düzenleme, seyahat için yer ayarlama, seyahat ile ilgili bilet sağlama, kurye hizmetleri. 39.02.Araba parkları hizmetleri, garaj kiralama hizmetleri'ni kapsadığı, redde mesnet alınan 2009 53087 kod numaralı ... ibareli markanın 39. sınıf: Kara, deniz ve hava taşımacılığı hizmetleri ve kara, deniz ve hava taşıtlarının kiralanması hizmetleri (tur düzenleme, seyahat için yer ayarlama, kurye hizmetleri dahil). Araba parkları hizmetleri, garaj kiralama hizmetleri. Tekne barındırma hizmetleri. Taşıt ve malları kurtarma hizmetleri'ni kapsadığı; bu durumda başvuru kapsamından çıkartılan 39.01 ve 39.02 hizmetlerinin redde mesnet ... tescil numaralı marka kapsamında kalan 39. sınıf kapsamındaki “Kara, deniz ve hava taşımacılığı hizmetleri ve kara, deniz ve hava taşıtlarının kiralanması hizmetleri (tur düzenleme, seyahat için yer ayarlama, kurye hizmetleri dahil). Araba parkları hizmetleri, garaj kiralama hizmetleri” yönünden aynı, aynı tür olduğu anlaşılmıştır.
Ancak tek başına mal ve hizmet benzerliği başvur ve red gerekçesi markanın aynı /ayırt edilemeyecek kadar benzer olma şartını sağlamayacağından başvuru konusu işaret ile red gerekçesi markanın aynı /ayırt edilemeyecek kadar benzer olup olmadığının incelenmesi gerekmektedir.
İşaretlerin aynılığı başvuru konusu işaret ile red gerekçesi markanın tıpa tıp bire bir olmasını aramaktadır.
Ayırt edilemeyecek kadar benzer olma ise, karşılaştırılan markalar aynı olmamakla birlikte orta düzeydeki alıcıda bıraktığı genel izlenim hemen hemen aynı olmasıdır.
Başvuru ve redde mesnet marka incelendiğinde;
Davacıya ait marka başvurusu lacivert renkle yazılı “... havacılık lojistik turizm sanayi ve ticaret a.ş.” ibaresi ile hemen üst ortaya konumlandırılmış 3 ayrı renkte yön okunun uç kısmına benzer bir şekilden oluşmaktadır.
Redde mesnet marka ise düz beyaz zemin üzerinde mor renkli “...” ibaresinden oluşmaktadır.
Buna göre davacı markasında “havacılık lojistik turizm sanayi ve ticaret a.ş” ibarelerinin bulunması, yine davacı markasında karakteristik şekil unsurunun yer alması redde gerekçe gösterilen ... tescil numaralı markadan farklılaşma sağladığı; kısacası davacı markasında yer alan ek ibarelerin yanında şekil, stilize edilmiş yazım şekli ve renk unsurlarının da değerlendirme konusu mutlak tescil engeli bakımından farklılaşma sağladığı anlaşılmıştır.
Netice itibariyle, davacı markasının kısmen reddedildiği 39.01 ve 39.02 hizmetlerden redde mesnet ... tescil numaralı markanın kapsamında aynı/aynı tür olarak yer alan hizmetler bakımından önceki tarihli tescilli markadan kaynaklanan mutlak tescil engelinin söz konusu olmayacağı, dolayısıyla da karşılaştırılan markalar arasında ayniyet bulunmadığı gibi ayırt edilemeyecek derecede benzerlik de bulunmadığı anlaşılmış, davanın kabulüne karar verilerek aşağıdaki gibi hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM:Gerekçesi açıklandığı üzere;
1-Davanın kabulü ile
TPMK YİDK'nın ... sayılı kararın iptaline,
Tescil talebi konusunda karar verilmesine yer olmadığına,
2-Harçlar Yasasına göre hesaplanan 59,30-TL karar harcından peşin alınan 54,40-TL’nin mahsubu ile bakiye 04,90-TL’nin davalıdan tahsili ile hazineye irat kaydına,
3-Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre hesap olunan takdiren 5.900,00-TL maktu ücreti vekâletin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
4-Davacının yapmış olduğu ve aşağıda dökümü gösterilen 751,60-TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
5-Yatırılan ve kullanılmayan gider avansının, hükmün kesinleşmesini müteakip re'sen yatırana iadesine (HMK m.333),
Dair verilen karar, hazır olan taraf vekillerinin yüzüne karşı, tebliğ tarihinden itibaren 2 haftalık yasal süre içinde Bölge Adliye Mahkemesinde istinaf yolu açık olmak üzere açıkça okunup, usulen anlatıldı. 21/09/2021
Katip ... Hakim ...
¸ ¸
MASRAF DÖKÜMÜ
İLK MASRAF:116,60-TL
GİDER AVANSI:635,00-TL
TOPLAM:751,60-TL