T.C. ANKARA 1. FİKRİ VE SINAÎ HAKLAR HUKUK MAHKEMESİ Karar
T.C.
ANKARA
1. FİKRİ VE SINAÎ HAKLAR HUKUK MAHKEMESİ
TÜRK MİLLETİ ADINA
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO: 2014/211
KARAR NO: 2021/58
...
DAVA: Fikir Ve Sanat Sanat Eseri Sahipliğinden Kaynaklanan Haklara Tecavüzün Ref'i, Önlenmesi Ve Tazmini
DAVA TARİHİ: 18/10/2010
KARAR TARİHİ: 04/03/2021
DAVA:
Davacı vekil dava dilekçesiyle; müvekkilinin müzik yapım işiyle uğraştığını, bu kapsamda ... AKÜ isimli reklam müziğini yaptığını, kendilerinden izin alınmadan müziğin reklamlarda kullanıldığını, mali ve manevi haklarının ihlal edildiğini ileri sürerek, 45.000-TL maddi ve 10.000-TL manevi tazminatın davalıdan tahsilini talep ve dava etmiştir.
CEVAP:
Davalı vekili cevap dilekçesiyle, müvekkilinin ... Film Ltd. ile reklam sözleşmesi imzaladığını, bedelini ilgili firmaya ödediğini, davacının müziğin davalı talebi doğrultusunda yapıldığını bilerek yapımcı şirkete verdiğini, eser bedelini anılan şirketten talep edeceğini savunarak, davanın reddine karar verilesini talep etmiştir.
YARGILAMA VE GEREKÇE:
Mahkememizce 08/05/2012 tarih ... K. sayılı karar ile; iddia, savunma, bilirkişi raporu ve dosya kapsamına göre, davacının reklam filminde müzisyen olarak yer aldığı, bu konuda ... Film Ltd. ile sözleşme imzaladığı, mali hakların reklam verene devredildiği, müzik ücretinin yapımcı şirket tarafından ödeneceği, izinsiz kullanımın söz konusu olmadığı, sözleşmeden doğan alacakla ilgili olarak davalıdan talepte bulunulamayacağı gerekçesiyle, davanın reddine karar verilmiştir.
Kararı, davalı vekili temyiz etmiştir.
Yargıtay 11. HD'nin 07/03/2014 tarih ve ....K. sayılı ilamıyla;
Dava, FSEK'dan kaynaklanan maddi ve manevi tazminat istemine ilişkin olup, mahkemece davacının reklam filminde müzisyen olarak yer aldığı, bu konuda dava dışı ... Film Ltd. ile sözleşme imzalandığı, mali hakların reklam veren davalıya devredildiği, izinsiz kullanımın söz konusu olmadığı gerekçesiyle, davanın reddine karar verilmiştir.
Somut olayda, davacı ile dava dışı ... Film Ltd. arasında dava konusu reklam müziğine ilişkin mali hakların devri konusunda sözleşme imzalanmış, dava dışı firmada bu sözleşmeye dayanarak FSEK'nın 49. maddesi uyarınca mali hakları davalıya devretmiştir.
Uyuşmazlık, davacının ... Film Ltd. ile yapılan sözleşme altındaki imzayı süresinde inkar edip etmediği, itirazının iddianın genişletilmesi niteliğinde olup olmadığı noktasında toplanmaktadır.
Davacı taraf, dava dilekçesinde davalı firmaya reklam müziğinin yayınlanması konusunda izin vermediğini ileri sürmüş, davalı taraf ise cevap dilekçesinde davacının reklam müziğine ilişkin mali haklarını ... Film Ltd.'ye devrettiğini, anılan firmanın da sözleşme gereğince mali hakları kendilerine devrettiğini savunmuş, bilahare delil listesi ile birlikte davalı ile ... Film Ltd. arasındaki sözleşmeyi ve ... Film Ltd. ile davacı arasındaki sözleşmeleri ibraz etmiş, davacı taraf cevaba cevap dilekçesinde ne davalıya ne de ... Film Ltd.'ye reklam müziğinin yayınlanması konusunda izin vermediklerini belirtmiş, sonradan bilirkişi raporuna karşı beyanında sözleşmelerin kendilerine tebliğ edilmediğini, eğer böyle bir sözleşme varsa altındaki imzanın davacıya ait olmadığını, bunun imza incelemesi ile anlaşılacağını öne sürmüş, davalı taraf ise süresinde yaptığı itirazında davacının imza inkarına ilişkin beyanının iddianın genişletilmesi niteliğinde olduğunu savunmuş, mahkemece davacının süresinde imza inkarında bulunmadığı, dosya içinde sözleşmelerin fazla suretinin olmadığı, sözleşme eklerinin davacıya tebliğ edildiği gerekçesiyle, davacı vekilinin imzaya ilişkin itirazının reddine karar verilmiştir. Oysa, davacı taraf gerek dava dilekçesinde gerekse cevaba cevap dilekçesinde davalıya ve dava dışı ... Film. Ltd.'ye reklam müziğinin yayınlanması konusunda izin vermediğini belirttiğine ve dosyada sözleşmelerin davacıya tebliğ edildiğine dair tebligat evrakı bulunmadığına göre, davacının imza itirazının süresinde yapıldığının ve iddianın genişletilmesi niteliğinde olmadığının kabulü gerekir. Bu itibarla, mahkemece davacının sözleşmedeki imzayı inkar ettiği nazara alınarak, bu konuda davacının ilgili yerlerdeki imzaları taşıyan belgelerin asılları getirtilerek, imzanın davacıya ait olup olmadığı hususunda bilirkişi incelemesi yapılarak, neticesine göre bir karar vermek gerekirken, yazılı şekilde hüküm tesisi doğru olmamış, kararın bu nedenle bozulması gerekmiştir.'', gerekçesiyle, yukarıda açıklanan nedenlerle davacı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile hükmün davacı yararına BOZULMASINA şeklinde karar verilmiştir.
Dava mahkememizin 2014/211 Esas sırasına kaydedilmiştir.
Yargıtay Bozma ilamı doğrultusunda davacı asilin sözleşme tarihi itibariylDava mahkememizin 2014/211 E. sırasına kaydedilmiştir.
Yargıtay Bozma ilamı doğrultusunda davacı asilin sözleşme tarihi itibariyle emsal imza örnekleri Türk Telekom, Belediye, Yüksek Seçim Kurulu, vekaletnamedeki noterden, Mesam ve Müyorbir'den sorulmuştur.
Gelen yazı cevaplarından sonra imza incelemesi için bilirkişi tetkikatı yapılmıştır.
Alınan bilirkişi raporuna göre neticeten; incelemede mahkeme dosyası içerisinde bulunan ve davacmın imzası olduğu öne sürülen ve tarihsiz olan ... Film ve Reklam Hizmetleri Ltd Şti ile ... adına düzenlenen sözleşme üzerindeki imzanın ...'a ait olup olmadığı hususunun incelenmesi talep edildiği, imza incelemelerinde uzman incelemesi belge asılları ve ıslak imza üzerinden yapılabildiği, sözleşme aslı dosyada bulunmadığından tetkik konusu (fotokopi) imza ile mukayese imzalar genel olarak resmediliş biçimindeki benzerlikleri yönünden bir görsel karşılaştırılma yönüyle incelemeye alındığı, yapılan tespitlerde; ... imzasının, adı ve soyadını oluşturan kaligrafik unsurdan oluştuğu, adını belirleyen imzanın üç kalem kaldırma sayısıyla ve bir noktalama işaretiyle oluşurken soyadını belirleyen imzanın ikinci bölümünün ise iki kalem kaldırma sayısı ve üç noktalama işaretiyle inşa edildiği ve iki ayrıntılı kaligrafik çizgi biçimiyle yapılan imzanın tek imzayı oluşfurduğu ve güçlü kaligrafik ve tersim yapısının tüm mukayese imzalar da aynı olduğu tespit edildiği, tetkik konusu sözleşme üzerindeki imzanın ise muhtemelen tek kalem kaldırma sayısı ve muhtemelen tek noktalama işaretinden oluştuğu, tetkik konusu imza ve mukayese imzaların sadece resmediliş biçimi yönünden karşılaştırıldığında benzerlik görülmediği, yapılan görsel karşılaştrrmada her ne kadar tetkik konusu imza ile mukayese imzalar arasında bütünü ile bir benzerlik görülmese de imzanın aidiyetinin tespiti için imza incelemesinin belge asılları üzerinden yapılması gerektiği, bu nedenle tetkik konusu ıslak imzalı sözleşme aslı ve var ise paraf niteliğindeki mukayese ömeklerinin de gönderilmesi halinde kanaat raporu düzenlenebileceği bildirilmiştir.
Mahkememizce 02/06/2016 tarihli celsede; 5846 sayılı yasa kapsamında mali ve manevi hakların ihlal eldilip edilmediği haklar ihlal edilmiş ise hangilerin ne şekilde ihlal edildiği dava konusunun eser olup olmadığı eser sahipliği ve telif tazminatı şartları oluşmuş ise toplam telif tazminatı hususunda rapor alınmasına karar verilmiş ve dosya bilirkişi heyetine tevdii edilmiştir.
Alınan 28/04/2016 tarihli bilirkişi raporuna göre neticeten; dava konusu ürünün müzik eseri olduğu ve sahibinin davacı olduğu, davacı ile davalı arasındaki uyuşmazlığın akdi ilişkinin ihlalinden kaynaklandığı, davacının davalının siparişi üzerine yaptığı müzik eserinin bedelinin ödenmemesinin davanın açılmasına sebebiyet verdiği, davacının bu hukuki ilişkiden kaynaklanan alacağının 2.750TL mertebesinde olduğu ve davalının bu tutarı ödediğini ispatlayamadığı bildirilmiştir.
Mahkememizce 11/10/2016 tarihli celsede; davacının itirazları doğrultusunda bilirkişi heyetinden ek rapor alınmasına karar verilmiş ve dosya bilirkişi heyetine tevdii edilmiştir.
Alınan 21/11/2016 tarihli bilirkişi ek raporuna göre neticeten; davacı itirazları yönünden davacının sunduğu belge olmasından dolayı kök rapordaki hususları tekrar ettikleri bildirilmiştir.
Mahkememizce 22/12/2016 tarihli celsede; celse arasında dosyanın incelemeye alınmasına, yeni heyete gönderilmesine karar verilmesi halinde davacı vekiline tebligat ile yatıracağı ücretin bildirilmesine karar verilmiş ve celse arası dosya bilirkişi heyetine tevdii edilmiştir.
Alınan 19/06/2017 havale tarihli bilirkişi raporuna göre neticeten; davacı ...'ın keşide ettiği 08/07/2010 tarihli elektronik postanın varlığında ref tazminatı isteminin yerinde olmadığı, 6100 Sayılı HMK'nın 26. Maddesi gereğince dava konusu eserle ilgili olası telif ücretinin miktarı ile ödenip ödenmemesi gerektiği konularında bu aşamada bir değerlendirme yapılmasına yer olmadığı, davacı ...'ın keşide ettiği 08/07/2010 tarihli elektronik postanın varlığında ve çekişmeli eserin umuma arz tarzı ve zamanı davacının şeref ve haysiyetine zarar verici nitelikte olmadığından manevi tazminat isteminin yerinde olmadığı bildirilmiştir.
Davacı vekili alının rapora itiraz etmiş, mahkememizce 17/10/2017 tarihli celsede, davacı vekilinin itirazlarıda göz önünde bulundurarak heyete reklamcı bilirkişi katılmak suretiyle 68 madde kapsamında tazminat şartları oluştuğu varsayıldığında tazminat miktarının ne olacağı hususunda ek rapor alınmasına karar verilmiştir.
Alınan 06/12/2017 havale tarihli bilirkişi ek raporuna göre neticeten; dava dosyasl içinde yer alan bilgi ve belgelerden, özellikle davacı ... tarafından 03.02.2011 tarihli elektronik iletiden çekişmeli müzik eserinin televizyon, radyo ve internet mecralarında yayınlanıp kamuya iletildiği, ancak yayın ve iletim tarihlerinin ne olduğunun kesin anlaşılamadığı, yayın ve iletim tarihini dava tarihi olarak benimsendiğinde olası lisans rayiç değer hesabının 18.10.2010 günü itibariyle yapıldığı, dava konusu müzik eseri reklam cıngılı olduğu, televizyon, radyo ve internet mecra|arlnda yayınlanıp kamuya iletilmış olup Türkiye özelinde tüm coğrafyada kamuya arz edildiği, yayın ve iletime ulaşan potansiyel kişiyi sayısının hayli yüksek olduğunda duraksama olmadığı, eserin davalı şirketin reklam yapılmasına ilişkin bir yapım olup, televizyonda tüm ülkeye, radyoda nüfusun yaklaşık %90'ına, internette ise akıllı telefon kullanıcı sayısı esas alındığında nüfusun %60'ına ulaşıldığı, mecraların ulaşılabilirlik gücü ve söz konusu müzik cıngılı için piyasada ödenen emsal ücretler göz önüne alındığında, söz konusu cıngılın her üç mecrada kullanılmış olması durumunda 5846 Sayılı Yasanın 68. Maddesi anlamındaki rayiç ücretinin takdiren 9.000-TL olduğu ve bu durumda davacı ... tarafından talep edebileceği telif tazminatının 9.000x3=27.000-TL olabileceği bildirilmiştir.
Tüm dosya kapsamına göre, davalı tarafça ileri sürülen sözleşme aslı sunulamadığından üzerinde doğrudan inceleme yapılamadığı, sözleşmeye dayanan tarafın davalı olması nedeni ile sözleşmeyi sunma yükümlülüğünün davalı tarafa ait olacağı, sözleşme sunulmadığından davalının daha evvel ihtar edildiği üzere iddiasından vazgeçmiş sayılacağı anlaşılmıştır, bu kapsamda davalı tarafça dayanak gösterilen sözleşme göz önüne alınmaksızın yargılamaya devam edilmiştir, davalı tarafından ileri sürülen mail ise icap niteliğindedir, mail içeriğinde geçen şekilde sözleşme imzalandığına ilişkin davalı tarafça sunulmuş geçerli yazılı belge bulunmamaktadır, mail içeriğine uygun sözleşme yapılıp yapılmadığı sabit değildir, bu sebeple mailde geçen şekilde ücret tespitinin hukuki dayanağı bulunmamaktadır.
Tüm bu tespitler ışığında 06/12/2017 havale tarihli bilirkişi ek raporu ile tespit yaptırılmış ve davacının 27.000 TL telif tazminatına hat kazandığı anlaşılmıştır. Açıklanan nedenler ile davanın kısmen kabulü ile davacıya ait ... AKÜ isimli esere tecavüzün men ve refine, 27.000-TL maddi tazminatın dava tarihinden itibaren reeskont faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine, davacının eserinin kamuya arzı içir geçerli bir izin olmadan eserin kamuya arz edildiği nazara alınarak 10.000-TL manevi tazminatın dava tarihinden itibaren reeskont faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin tüm istemlerin reddine karar vermek gerekmiş aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Gerekçesi açıklandığı üzere:
1-Davanın kısmen kabulü ile
Davacıya ait ... AKÜ isimli esere tecavüzün men ve refine,
27.000 TL maddi tazminatın dava tarihinden itibaren reeskont faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
10.000 TL manevi tazminatın dava tarihinden itibaren reeskont faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
Fazlaya ilişkin tüm istemlerin reddine,
2-Harçlar Yasasına göre hesaplanan 2.527,47-TL karar harcından peşin alınan 816,75-TL’nin mahsubu ile bakiye 1.710,72-TL’nin davalıdan tahsili ile hazineye irat kaydına,
3-Men ve ref talebinin kabulü nedeniyle Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre hesap olunan takdiren 5.900,00-TL maktu ücreti vekâletin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
4-Maddi tazminat talebinin kısmen kabulü nedeniyle Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre hesap olunan takdiren 5.900,00-TL maktu ücreti vekâletin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
5-Manevi tazminat talebinin kabulü nedeniyle Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre hesap olunan takdiren 5.900,00-TL maktu ücreti vekâletin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
6-Maddi tazminat talebinin kısmen reddi nedeniyle Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre hesap olunan takdiren 5.900,00-TL maktu ücreti vekâletin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
7-Davacının yapmış olduğu ve aşağıda dökümü gösterilen 7.355,10-TL
yargılama giderinin takdiren 5.500.00-TL'sinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, bakiye yargılama giderinin davacı üzerinde bırakılmasına,
6-Davalı tarafından yapılan ve aşağıda dökümü gösterilen 50,00TL yargılama giderinin takdiren 15,00-TL'sinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine, bakiye yargılama giderinin davalı üzerinde bırakılmasına,
7-Yatırılan ve kullanılmayan gider avansının, hükmün kesinleşmesini müteakip re'sen yatırana iadesine (HMK m.333),
Dair verilen karar, hazır olan taraf vekillerinin yüzüne karşı, tebliğ tarihinden itibaren 2 haftalık yasal süre içinde temyiz yolu açık olmak üzere açıkça okunup, usulen anlatıldı. 04/03/2021
Katip ... Hakim ...
¸ ¸
MASRAF DÖKÜMÜ (DAVACI)
İLK MASRAF: 836,65-TL
GİDER AVANSI:6.393,80-TL
TEMYİZ KARAR HARCI: 21,15-TL
TEMYİZ YOLUNA BAŞ. HARCI: 103,50-TL
TOPLAM:7.355,10-TL