T.C. ANKARA 1. FİKRİ VE SINAÎ HAKLAR HUKUK MAHKEMESİ
T.C.
ANKARA
1. FİKRİ VE SINAÎ HAKLAR HUKUK MAHKEMESİ
TÜRK MİLLETİ ADINA
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO : 2022/450
KARAR NO : 2024/269
HAKİM : ... ...
KATİP : ... ...
DAVACI : ... - T.C. Kimlik No: ...
VEKİLİ : Av. ...
...
DAVALI : ...
VEKİLİ : Av ...
DAVA : Marka İle İlgili Kurum Kararının İptali
DAVA TARİHİ : 22/11/2022
KARAR TARİHİ : 06/06/2024
KARARIN
YAZILDIĞI TARİH : 29/07/2024
Mahkememizde görülmekte olan marka ile ilgili kurum kararının iptali davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
DAVA:
Davacı vekili dava dilekçesiyle; müvekkilinin ... adını verdiği heykelin 2015 yılında açıldığını, bu eserin dünyanın ilk görsel data heykeli olduğunu, müvekkilinin 2021 yılında ...’da açtığı sergide dinamik tablo ve veri heykellerini sergilediğini, müvekkilinin kendi yarattığı bir sanat akımı ile adını ve markasını dünyaya duyurduğunu, “...” markası için 45 sınıflı olarak gerçekleştirdiği başvurunun 5/1-b ve 5/1-c maddeleri uyarınca reddedildiğini, verilen kararın hatalı olduğunu, Kurumun benzer şekilde oluşturulan markaları tescil ettiğini, müvekkili marka başvurusuna konu söz öbeğinin bütün olarak ayırt edici olduğunu, Kurum’un tüm sınıflar yönünden verdiği ret kararının hukuka aykırı olduğunu, kaldı ki müvekkili markasının kullanım sonucunda ayırt edicilik de kazandığını, yine 5/1-c maddesi yönünden yapılan değerlendirmelerin de hatalı olduğunu, dava konusu markanın sanat veya teknoloji alanında kullanılan genel geçer kavramlardan oluşmadığını, dünyada ... ibaresini ilk kullanan ve sanat akımını yaratan kişinin müvekkili olduğunu, bu ibarenin müvekkilinin hayata geçirdiği projenin adı olduğunu, 2015 yılında ... haberinde de “dünyanın ilk görsel data heykeli" olarak tanıtıldığını, yurt dışında da “...” şeklinde markanın kullanıldığını, müvekkilinin “...” markasının birçok yerde tanıtımının olduğu, müvekkili markasının tüm dünyada kullanım ile ayırt edicilik kazandığını, müvekkilinin 2016’dan günümüze kadarki kullanımlarına yönelik çok sayıda kaydın internette yer aldığını, internette ... şeklinde arama yapıldığında, özellikle müvekkili eserleri ve hakkındaki yazılar, haberlerin çıktığını, internette yer alan birçok köşe yazısında müvekkilinin markası ile ilgili tanıtımların yer aldığını, dosyaya sundukları tüm delillerin dava konusu markanın müvekkili ile özdeş hale geldiğini gösterdiğini iddia ederek ... sayılı ... kararının iptaline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP:
Davalı ... vekili cevap dilekçesiyle, verilen Kurum kararının usul ve yasaya uygun olduğunu belirterek; davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
YARGILAMA:
Taraflar arasındaki uyuşmazlığın; dava konusu ... sayılı ... kararının iptali koşullarının oluşup oluşmadığı noktalarında toplandığı anlaşılmıştır.
Davanın açılmasını müteakip tarafların dilekçeleri karşılıklı tebliğ olunmuş, sundukları deliller alınmış, tescil ve başvuru dosyaları getirtilmiş, dava şartları incelenmiş, ön inceleme duruşması yapılmış, taraflar sulhe teşvik olunmuş, sonuç alınamaması üzerine uyuşmazlık konuları tespit edilmiş, tahkikat icra olunmasını müteakip taraf vekillerine tahkikat ve yargılamının geneliyle ilgili son sözleri de sorulmuş; sözlü iddia ve savunmada bulunma olanağı tanınmıştır.
...'den celbedilen işlem dosyasının tetkikinden; dava konusu ibaresinin 1-45 mal ve hizmet sınıfında yer alan tüm sınıflar yönünden tescili amacıyla 03.01.2022 tarih ve ... sayısı ile marka başvurusuna konu edildiği, yapılan ilk incelemeler sonrasında başvurunu 28.03.2022 tarihli ... kararı neticesinde 6769 s. Kanun 5/1-b maddesi uyarınca başvuru kapsamındaki tüm mal ve hizmetler yönünden, 5/1-c maddesi ise 09. Sınıftaki "Ses ve görüntünün kaydı, nakli veya yeniden meydana getirilmesi (reprodüksiyonu) için cihazlar: kameralar, fotoğraf makineleri. televizyonlar, videolar, cd-dvd kayıt ve oynatıcı cihazlar, mp3 çalar, bilgisayarlar, masa üstü-tablet bilgisayarlar, giyilebilir teknolojik cihazlar (akıllı saatler, bileklikler, başa takılan cihazlar), mikrofonlar, hoparlörler, kulaklıklar; haberleşme ve çoğaltma amaçlı cihazlar ve bilgisayar çevre donanımları: cep telefonları ve bunların kılıfları, sabit telefonlar, telefon santralleri, bilgisayar yazıcıları, tarayıcılar, fotokopi makineleri. Manyetik, optik kayıt taşıyıcılar ve bunlara kaydedilmiş bilgisayar programları ve yazılımları; bilgisayar ağları vasıtasıyla indirilebilen ve manyetik ve optik ortamlara kayıt edilebilen elektronik yayınlar; manyetik/optik okuyuculu kartlar, manyetik, optik ve elektronik ortamlara kaydedilmiş çekilmiş sinema filmleri, diziler ve video müzik klipleri;” ve 35. Sınıftaki “Müşterilerin malları elverişli bir şekilde görmesi ve satın alması için "Ses ve görüntünün kaydı, nakli veya yeniden meydana getirilmesi (reprodüksiyonu) için cihazlar: kameralar, fotoğraf makineleri, televizyonlar, videolar, cd-dvd kayıt ve oynatıcı cihazlar, mp3 çalar, bilgisayarlar, masa üstü-tablet bilgisayarlar, giyilebilir teknolojik cihazlar (akıllı saatler, bileklikler, başa takılan cihazlar), mikrofonlar, hoparlörler, kulaklıklar; haberleşme ve çoğaltma amaçlı cihazlar ve bilgisayar çevre donanımları: cep telefonları ve bunların kılıfları, sabit telefonlar, telefon santralleri, bilgisayar yazıcıları, tarayıcılar, fotokopi makineleri. Manyetik, optik kayıt taşıyıcılar ve bunlara kaydedilmiş bilgisayar programları ve yazılımları; bilgisayar ağları vasıtasıyla indirilebilen ve manyetik ve optik ortamlara kayıt edilebilen elektronik yayınlar; manyetik/optik okuyuculu kartlar, manyetik, optik ve elektronik ortamlara kaydedilmiş çekilmiş sinema filmleri, diziler ve video müzik klipleri mallarının bir araya getirilmesi hizmetleri; (belirtilen hizmetler perakende, toptan satış mağazaları, elektronik ortamlar, katalog ve benzeri diğer yöntemler ile sağlanabilir.); ile 42. Sınıftaki “Bilgisayar hizmetleri: bilgisayar programlama, bilgisayarı virüse karşı koruma. bilgisayar sistem tasarımı, başkaları adına web sitelerinin tasarlanması, bakımı ve güncelleştirilmesi, yazılım tasarımı, kiralanması ve güncelleştirilmesi, internet arama motoru sağlama, hosting, bilgisayar donanımları alanında danışmanlık, bilgisayar donanımlarının kiralanması hizmetleri” yönünden uyarınca reddedildiği; anılan ret kararına karşı başvuru sahibi davacı yanca itiraz edilerek ret kararının kaldırılması talebinde bulunulduğu, .... ’nun 20.09.2022 tarih ve ... sayılı kararıyla; “Yapılan incelemede, başvurunun asli unsurunun "..." ibarelerinden müteşekkil olduğu "..." ifadesinin "(...) görsel, ses, metin vs. gibi sayısal verilerin çeşitli yapay zeka algoritmalari ve parametreleriyle birbiriyle ilişkili hale getirilerek oluşturulan sanal ya da fiziksel tasarımlar"ı ifade ettiği tespit edilmiştir. Tescili talep edilen mal/hizmetlerin ortalama tüketicileri nezdinde doğrudan anlamı dahilinde bir algılamaya yol açacak olan başvurunun, anlamı herkes tarafından açık, belirgin ve oldukça genel bir ifade olduğu kanaatine varılmış ret kapsamında bulunan hizmetler bakımından ticari kaynak belirtme, ayırt etme vasfı bulunmadığı, marka algısı yaratır nitelikte olmadığı 09. Sınıftaki "Ses ve görüntünün kaydı, nakli veya yeniden meydana getirilmesi (reprodüksiyonu) için cihazlar: kameralar, fotoğraf makineleri. televizyonlar, videolar, cd-dvd kayıt ve oynatıcı cihazlar, mp3 çalar, bilgisayarlar, masa üstü-tablet bilgisayarlar, giyilebilir teknolojik cihazlar (akıllı saatler, bileklikler, başa takılan cihazlar), mikrofonlar, hoparlörler, kulaklıklar; haberleşme ve çoğaltma amaçlı cihazlar ve bilgisayar çevre donanımları: cep telefonları ve bunların kılıfları, sabit telefonlar, telefon santralleri, bilgisayar yazıcıları, tarayıcılar, fotokopi makineleri. Manyetik, optik kayıt taşıyıcılar ve bunlara kaydedilmiş bilgisayar programları ve yazılımları; bilgisayar ağları vasıtasıyla indirilebilen ve manyetik ve optik ortamlara kayıt edilebilen elektronik yayınlar; manyetik/optik okuyuculu kartlar, manyetik, optik ve elektronik ortamlara kaydedilmiş çekilmiş sinema filmleri, diziler ve video müzik klipleri;” ve 35. Sınıftaki “Müşterilerin malları elverişli bir şekilde görmesi ve satın alması için "Ses ve görüntünün kaydı, nakli veya yeniden meydana getirilmesi (reprodüksiyonu) için cihazlar: kameralar, fotoğraf makineleri, televizyonlar, videolar, cd-dvd kayıt ve oynatıcı cihazlar, mp3 çalar, bilgisayarlar, masa üstü-tablet bilgisayarlar, giyilebilir teknolojik cihazlar (akıllı saatler, bileklikler, başa takılan cihazlar), mikrofonlar, hoparlörler, kulaklıklar; haberleşme ve çoğaltma amaçlı cihazlar ve bilgisayar çevre donanımları: cep telefonları ve bunların kılıfları, sabit telefonlar, telefon santralleri, bilgisayar yazıcıları, tarayıcılar, fotokopi makineleri. Manyetik, optik kayıt taşıyıcılar ve bunlara kaydedilmiş bilgisayar programları ve yazılımları; bilgisayar ağları vasıtasıyla indirilebilen ve manyetik ve optik ortamlara kayıt edilebilen elektronik yayınlar; manyetik/optik okuyuculu kartlar, manyetik, optik ve elektronik ortamlara kaydedilmiş çekilmiş sinema filmleri, diziler ve video müzik klipleri mallarının bir araya getirilmesi hizmetleri; (belirtilen hizmetler perakende, toptan satış mağazaları, elektronik ortamlar, katalog ve benzeri diğer yöntemler ile sağlanabilir.); ile 42. Sınıftaki “Bilgisayar hizmetleri: bilgisayar programlama, bilgisayarı virüse karşı koruma. bilgisayar sistem tasarımı, başkaları adına web sitelerinin tasarlanması, bakımı ve güncelleştirilmesi, yazılım tasarımı, kiralanması ve güncelleştirilmesi, internet arama motoru sağlama, hosting, bilgisayar donanımları alanında danışmanlık, bilgisayar donanımlarının kiralanması hizmetleri” yönünden cinsini, çeşidini gösterir nitelikte olduğu görülmüş ve 6769 s. SMK'nın 5/1-(b) ve (c) bentleri gereğince verilen ret kararı yerinde görülmüştür.” şeklindeki gerekçeler ile davacı itirazlarının reddine karar verildiği; eldeki davanın iki aylık yasal süre içerisinde tarihinde açıldığı anlaşılmış, işin esasına girilmiştir.
Bilirkişi ... tarafından düzenlenen RAPORDA özetle:
- Dava konusu markanın, başvuru kapsamında reddine karar verilen tüm mal ve hizmetler açısından, iktisadi kaynak göstermeye yeterli bir ayırt edicilik fonksiyonunun bulunmadığı, günümüz teknolojik gelişimi ile hayatımıza giren genel geçer bir kavram olduğu, dolayısıyla 5/1-b maddesi kapsamında kalan bir işaret olduğu,
- Bununla birlikte 5/1-c maddesi açısından ise başvuruya konu işaretin, reddedilen mal ve hizmetlerden yalnızca 09. Sınıftaki “Manyetik, optik kayıt taşıyıcılar ve bunlara kaydedilmiş bilgisayar programları ve yazılımları”, 42. Sınıftaki “Bilgisayar hizmetleri: bilgisayar programlama, yazılım tasarım” hizmetleri yönünden anılan mal ve hizmetlerin bir özelliğini gösterir bir işaret olarak algılanabileceği,
- Ancak nihai anlamda bu durumun 5/1-b maddesi kapsamındaki sonuca üstün tutulamayacağı, takdirin mahkemeye ait olduğu, bildirilmiştir.
28/11/2023 tarihli celsede:
Tespit edilen uyuşmazlık konusuyla ilgili iddia, savunmalar doğrultusunda rapor düzenlenmesi için seçilecek 3 bilirkişi heyetine tevdiine, karar verilmiştir.
Raporda ÇOĞUNLUK GÖRÜŞÜNDE (....) özetle:
1-Dava konusu ... sayılı "..." ibareli markanın redde konu olan mal ve hizmetler bakımından 5/1-b bendi gereğince soyut ayırt ediciliği sağlayamadığı,
2-5/1-c bendi gereğince dava konusu markanın esas unsuru olan ... sayılı "..." ibaresinin dava konusu redde konu olan 09. Sınıftaki "Ses ve görüntünün kaydı, nakli veya yeniden meydana getirilmesi (reprodüksiyonu) için cihazlar: kameralar, fotoğraf makineleri. televizyonlar, videolar, cd-dvd kayıt ve oynatıcı cihazlar, mp3 çalar, bilgisayarlar, masa üstü-tablet bilgisayarlar, giyilebilir teknolojik cihazlar (akıllı saatler, bileklikler, başa takılan cihazlar), mikrofonlar, hoparlörler, kulaklıklar; haberleşme ve çoğaltma amaçlı cihazlar ve bilgisayar çevre donanımları: cep telefonları ve bunların kılıfları, sabit telefonlar, telefon santralleri, bilgisayar yazıcıları, tarayıcılar, fotokopi makineleri. Manyetik, optik kayıt taşıyıcılar ve bunlara kaydedilmiş bilgisayar programları ve yazılımları; bilgisayar ağları vasıtasıyla indirilebilen ve manyetik ve optik ortamlara kayıt edilebilen elektronik yayınlar; manyetik/optik okuyuculu kartlar, manyetik, optik ve elektronik ortamlara kaydedilmiş çekilmiş sinema filmleri, diziler ve video müzik klipleri;” ve 35. Sınıftaki “Müşterilerin malları elverişli bir şekilde görmesi ve satın alması için "Ses ve görüntünün kaydı, nakli veya yeniden meydana getirilmesi (reprodüksiyonu) için cihazlar: kameralar, fotoğraf makineleri, televizyonlar, videolar, cd-dvd kayıt ve oynatıcı cihazlar, mp3 çalar, bilgisayarlar, masa üstü-tablet bilgisayarlar, giyilebilir teknolojik cihazlar (akıllı saatler, bileklikler, başa takılan cihazlar), mikrofonlar, hoparlörler, kulaklıklar; haberleşme ve çoğaltma amaçlı cihazlar ve bilgisayar çevre donanımları: cep telefonları ve bunların kılıfları, sabit telefonlar, telefon santralleri, bilgisayar yazıcıları, tarayıcılar, fotokopi makineleri. Manyetik, optik kayıt taşıyıcılar ve bunlara kaydedilmiş bilgisayar programları ve yazılımları; bilgisayar ağları vasıtasıyla indirilebilen ve manyetik ve optik ortamlara kayıt edilebilen elektronik yayınlar; manyetik/optik okuyuculu kartlar, manyetik, optik ve elektronik ortamlara kaydedilmiş çekilmiş sinema filmleri, diziler ve video müzik klipleri mallarının bir araya getirilmesi hizmetleri; (belirtilen hizmetler perakende, toptan satış mağazaları, elektronik ortamlar, katalog ve benzeri diğer yöntemler ile sağlanabilir.); ile 42. Sınıftaki “Bilgisayar hizmetleri: bilgisayar programlama, bilgisayarı virüse karşı koruma. bilgisayar sistem tasarımı, başkaları adına web sitelerinin tasarlanması, bakımı ve güncelleştirilmesi, yazılım tasarımı, kiralanması ve güncelleştirilmesi, internet arama motoru sağlama, hosting, bilgisayar donanımları alanında danışmanlık, bilgisayar donanımlarının kiralanması hizmetleri” bakımından ayırt edici bir nitelik taşımadığı ve yapılacak hizmetin niteliğine ve kaynağına gönderme yapması durumunun gündeme geleceği dikkate alındığında dava konusu olan markanın tesciline engel bir durumun söz konusu olacağı, bildirilmiştir.
Bilirkişi KARŞI GÖRÜŞÜNDE (...) özetle:
“...” ibaresinin, yapay zeka kullanılarak verilerin işlenmesi suretiyle oluşturulan bir görsel sunum türüdür. Davacı bu tür sunumu sanat dünyasına dünyada ilk kez kendisinin kazandırdığını ifade etmektedir. Dosya kapsamında bunun aksi yönde bir delil yer almadığı gibi internette “....” ve “...” kavramları ile yapılan rasgele aramalarda karşılaşılan sayfaların genelde davacı ile bağlantılı olduğu görülmektedir. Bununla birlikte bu hususun bir alan uzmanı tarafından teyit edilmesi önem taşımaktadır. Mahkemece sanat alanında uzman bilirkişiden alınacak görüşe göre “...” ibaresinin davacıdan bağımsız bir sanat türü olduğu kanaatine varıldığı takdirde söz konusu ibarenin tavsif ettiği mal ve hizmetler bakımından tescili mümkün olmayacaktır. Aksi takdirde bütün mal ve hizmetler bakımından tescilinde hukuken bir mahzur görülmemektedir. Zira tek başına “yapay zekâ” kavramı otonom çalışan bir bilgisayar programı türü olarak düşünülebilirse de “...” bu nitelikte değildir. Yukarıdaki açıklamalar saklı kalmak üzere, mevcut dosya kapsamına göre, gerek tek başına “...”, gerekse “...” kavramları ilgili sunum türü açısından marka olarak ayırt edici niteliktedir. Bundan başka, “...” ibaresinin davacının tescil talebinde bulunduğu herhangi bir mal veya hizmet bakımından vasıf belirtmesi veya çoğunluk görüşündeki ifadeyle “... ibaresinin redde konu olan yapılacak olan hizmetin niteliğine/iş koluna gönderme yapması” ve bu nedenle gerek 9. sınıftaki yukarıda belirtilen bir kısım mallar, gerekse 35 ve 42. sınıflardaki yine yukarıda belirtilen hizmetler bakımından bir tescil engeli ile karşılaşması söz konusu değildir. Dava konusu ... kararında; 1) “...” (....) ifadesinin vasıf belirttiği kanaati herhangi bir bilimsel veriye dayandırılmamış 2) Kanaatimce hatalı olarak, kavramın 9. sınıftaki mallar ile 35 ve 42. sınıftaki hizmetler bakımından cins ve çeşit gösterir nitelikte olduğu sonucuna varılmıştır. Açıklanan nedenlerle, rapordaki çoğunluk görüşüne katılmadığını, bildirmiştir.
Bilirkişi raporlarının her iki tarafın iddia ve savunmasının kapsamı, taraf delilleri, marka kapsamları dikkate alınarak düzelendiği, hüküm kurmaya yeterli incelemenin yapıldığı, raporun usul ve yasaya aykırı yönünün bulunmadığı, hukuki değerlendirme nihai olarak mahkememizce yapılacağından yeniden rapor alınmasını gerektirir yön bulunmadığı anlaşılmıştır.
GEREKÇE:
Tescilli bir markanın ait olduğu mal ve hizmetler bakımından sağladığı korumanın kapsamı ve sınırları 10.01.2017 tarihinde yürürlüğe giren 6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu (SMK) ile düzenlenmiştir.
6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu'nun 5/1-b maddesinde "Herhangi bir ayırt edici niteliğe sahip olmayan işaretlerin marka olarak tescil edilemeyeceği" mutlak ret nedenlerinden sayılmıştır. Sicilde gösterilebilir olmasına rağmen herhangi bir mal veya hizmet için ayırt ediciliğe sahip olmayan, dolayısıyla tüketiciler tarafından marka olarak algılanmayacak işaretler tescil edilemeyecektir.
Bir marka, bir işletmenin mal ve hizmetlerini, başka işletmelerin mal ve hizmetlerinden ayırt edilebilmesi koşuluyla, özellikle kişi adları da dâhil olmak üzere sözcükler, harfler, rakamlar, malların, seslerin veya ambalajların şekli gibi işaretlerin, kaynak gösterme vasfı o işaretin markanın soyut ayırt edici niteliğine sahip olduğunu göstermektedir.
Buna karşılık bir işaretin somut ayırt edici niteliği incelenirken, tescili talep edilen işaretin tescile konu mal veya hizmetleri diğer mal veya hizmetlerden ayırt etmeye elverişli olup olmamasına bakılır. Söz konusu işaretin tescile konu mal ve hizmetler açısından ayırt edicilik fonksiyonu yoksa aksine bu mal veya hizmetlerin bir özelliğini veya kullanım amacını belirtiyorsa ya da mal veya hizmet hakkında bilgi veriyorsa, somut ayırt edici niteliğe sahip değildir . Bu nedenle bir işaret soyut ayırt edici niteliğe, dolayısıyla, marka olma özelliğine sahip olabilir, ancak bu işaret belli mal ve hizmetler için ayırt edici niteliği bulunmadığından tescil edilemez. Dolayısıyla, soyut ayırt edici nitelik somut ayırt edici niteliğe göre daha geniş kapsamlıdır.
Bu bağlamda asgari düzeyde ayırt edici niteliği olması kaydıyla, her türlü işaret marka olabilmektedir. Ayırt edici nitelik başlangıçtan itibaren olabileceği gibi sonradan kullanıma bağlı olarak da zaman içinde kazanılabilir. Ayırt edici niteliğin tespitinde temel alınan husus, markanın tescil edilmek istendiği mal ve hizmet sınıflarıdır.
Dolayısıyla soyut anlamda ayırt edicilik değerlendirmesi yapılırken mal ve hizmet sınıfı temelinde bir değerlendirme yapılmaması gerekir.
6769 Sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu'nun 5/1-c maddesine göre ise “Ticaret alanında cins, çeşit, vasıf, kalite, miktar, amaç, değer, coğrafi kaynak belirten veya malların üretildiği, hizmetlerin sunulduğu zamanı gösteren veya malların ya da hizmetlerin diğer özelliklerini belirten işaret veya adlandırmaları münhasıran ya da esas unsur olarak içeren işaretler” in marka olarak tescil edilmesi mümkün değildir.
Bir işaretin Sınai Mülkiyet Kanunu m. 5/1-c kapsamında değerlendirilebilmesi için, işaret ile mal veya hizmet arasında doğrudan ve özellikli bir ilişkinin bulunması, işaretin mal veya hizmetin karakteristik bir özelliğini, vasfını, amacını hiçbir özel zihni çabaya mahal bırakmadan, mal veya hizmet ile sıkı ilişkisi sebebiyle bir özelliğini derhal düşündürmesi ve akla getirmesi gerekmektedir.
Somut ayırt edicilik değerlendirmesi tescil edilmek istenilen mal ve hizmet gözetilerek ilgili tüketici nazarında yapılmalıdır. Bu değerlendirme kapsamında tüketici nezdinde ilgili markanın farklı bir kaynaktan geldiği ve ayırt ediciliğe haiz olduğunun kabulü gerekmektedir. Eğer bu ölçüde bir ayırt edicilik mevcut değilse aksine tanımlayıcılık mevzubahis olursa söz konusu markanın tescili mümkün olamayacaktır.
6769 Sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu’nın 5/1-c bendine göre, bir ibarenin tasviri işaretlerden sayılabilmesi için benimsenen temel kriter, işaretin, tescil edilmek istenilen emtia sınıflarında, hiçbir özel zihni çabaya gerek olmaksızın, doğrudan doğruya, mal ve hizmet ile sıkı ilişkisi nedeniyle malın veya hizmetin bir özelliğini veya kompozisyonunu derhal düşündürmesi ve akla getirmesidir. Bir mal veya hizmeti doğrudan çağrıştırmayıp akla getirmeyen ancak imada bulunan kelimelerin tescilinin bu maddeye göre engellenmesi mümkün değildir. Tüketici işareti gördüğünde kesin olarak mal veya hizmetin niteliğini tanımlayamıyor fakat olasılıkları zihninde birkaç seçeneğe kadar indirebiliyorsa o markanın tescili mümkündür.
Görüleceği üzere işaretin 6769 Sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu 5/1-b ve 5/1-c maddeleri kapsamında kalıp kalmadığı hususu, başvuru kapsamındaki işaretin tüketici nezdinde öncelikle markasal bir algı yaratıp yaratmadığı, sonrasında ise tescili talep edilen işaretin kaynak gösterme fonksiyonuna sahip olup olmadığı ya da ilgili mal ya da hizmetin bir özelliğini ifade edip etmediği noktalarında toplanmaktadır.
Mevzuatta yer alan ve kullanım sonucu ayırt ediciliğe ilişkin istisna niteliğindeki düzenleme uyarınca “bir marka, başvuru tarihinden önce kullanılmış ve başvuruya konu mal veya hizmetler bakımından bu kullanım sonucu ayırt edici nitelik kazanmışsa bu markanın tescili birinci fıkranın (b), (c) ve (d) bentlerine göre” reddedilemez. Bu düzenleme kapsamında ayırt edici nitelik kazanma; ticaret hayatında kendini kabul ettirmiş, kendine bağlamış, kendisini onunla tanıtmış olma, o işaretin, o işareti kullanan işletmeye ait olduğunu ticaret alanında kabul ettirme anlamına gelir. Ayırt edici olmayan bir markanın kullanım yoluyla ayırt edici hale gelebilmesi için kullanım, tanıtım ve reklam harcamaları o kadar yoğun ve fazla olmalıdır ki, artık o marka veya işaret söz konusu olduğunda bir ürünün, hizmetin ya da ticarette herkesin kullandığı, malların karakteristik özelliklerini, cins veya çeşidini gösteren işaretler değil bir firmanın mal ve hizmetini gösterir bir işaret olduğu algılanmalıdır. Bir başka anlatımla, kullanım yoluyla ayırt edici hale geldiği savunmasının kabul edilerek, serbest kullanımdaki bir sözcüğün veya işaretin bir kimsenin tekeline verilebilmesi için başlangıçta ayırt edici olmayan, bir ürünün cinsi, çeşidi, ticarette herkesçe kullanılan bir ad veya işaret, bu anlamından uzaklaşmalı ve bunu kullanan firma ile özdeşleşmelidir. Bu halde marka sözcük anlamından uzaklaşarak ondan bağımsızlaşarak ikinci bir anlam kazanmaktadır.Bu tür işaretler her ne kadar başlangıçta ayırt edici değillerse de sonradan yoğun kullanım ve tanıtım sonucunda artık bir firma ile özdeşleşir, cins, tür, nitelik bildirmek yerine bir firmanın mal ve hizmetini gösterir hale gelirse bunların marka olarak tescili mümkün olmaktadır.
Bununla birlikte yürürlükte olan mevzuattaki düzenlemeye bakıldığında, kullanım sonucu ayırt edicilik kazanılıp kazanılmadığı iddiasının, “başvuru tarihi” itibariyle esas alınması ve değerlendirilmesi gerektiği ifade olunduğu görülmektedir.
Bu açıklamalar ışığında somut olay incelendiğinde; .... 'nun 08.06.2016 gün ve .... sayılı kararı uyarınca iltibas değerlendirmesinin hakimlik mesleğinin gerektirdiği genel hukuki bilgi ile çözümlenmesinin mümkün olduğu hususu da gözönünde bulundurularak yapılan incelemede, dava konusu edilen “...” kelime
unsurlarını ihtiva eden kelime markası olduğu, söz konusu markanın aynı sırada ilk harfleri büyük diğerleri küçük ve eşit büyüklükte ve düz yazı ile yazıldığı, dava konusu başvurunun asli unsurunun "..." ibarelerinden müteşekkil olduğu "..." ifadesinin "(...) görsel, ses, metin vs. gibi sayısal verilerin çeşitli yapay zeka algoritmalari ve parametreleriyle birbiriyle ilişkili hale getirilerek oluşturulan sanal ya da fiziksel tasarımlar"ı ifade ettiği; tescili talep edilen mal/hizmetlerin ortalama tüketicileri nezdinde doğrudan anlamı dahilinde bir algılamaya yol açacak olan başvurunun, anlamı herkes tarafından açık, belirgin ve oldukça genel bir ifade olduğu; ret kapsamında bulunan hizmetler bakımından ticari kaynak belirtme, ayırt etme vasfı bulunmadığı, marka algısı yaratır nitelikte olmadığı 09. Sınıftaki "Ses ve görüntünün kaydı, nakli veya yeniden meydana getirilmesi (reprodüksiyonu) için cihazlar: kameralar, fotoğraf makineleri. televizyonlar, videolar, cd-dvd kayıt ve oynatıcı cihazlar, mp3 çalar, bilgisayarlar, masa üstü-tablet bilgisayarlar, giyilebilir teknolojik cihazlar (akıllı saatler, bileklikler, başa takılan cihazlar), mikrofonlar, hoparlörler, kulaklıklar; haberleşme ve çoğaltma amaçlı cihazlar ve bilgisayar çevre donanımları: cep telefonları ve bunların kılıfları, sabit telefonlar, telefon santralleri, bilgisayar yazıcıları, tarayıcılar, fotokopi makineleri. Manyetik, optik kayıt taşıyıcılar ve bunlara kaydedilmiş bilgisayar programları ve yazılımları; bilgisayar ağları vasıtasıyla indirilebilen ve manyetik ve optik ortamlara kayıt edilebilen elektronik yayınlar; manyetik/optik okuyuculu kartlar, manyetik, optik ve elektronik ortamlara kaydedilmiş çekilmiş sinema filmleri, diziler ve video müzik klipleri;” ve 35. Sınıftaki “Müşterilerin malları elverişli bir şekilde görmesi ve satın alması için "Ses ve görüntünün kaydı, nakli veya yeniden meydana getirilmesi (reprodüksiyonu) için cihazlar: kameralar, fotoğraf makineleri, televizyonlar, videolar, cd-dvd kayıt ve oynatıcı cihazlar, mp3 çalar, bilgisayarlar, masa üstü-tablet bilgisayarlar, giyilebilir teknolojik cihazlar (akıllı saatler, bileklikler, başa takılan cihazlar), mikrofonlar, hoparlörler, kulaklıklar; haberleşme ve çoğaltma amaçlı cihazlar ve bilgisayar çevre donanımları: cep telefonları ve bunların kılıfları, sabit telefonlar, telefon santralleri, bilgisayar yazıcıları, tarayıcılar, fotokopi makineleri. Manyetik, optik kayıt taşıyıcılar ve bunlara kaydedilmiş bilgisayar programları ve yazılımları; bilgisayar ağları vasıtasıyla indirilebilen ve manyetik ve optik ortamlara kayıt edilebilen elektronik yayınlar; manyetik/optik okuyuculu kartlar, manyetik, optik ve elektronik ortamlara kaydedilmiş çekilmiş sinema filmleri, diziler ve video müzik klipleri mallarının bir araya getirilmesi hizmetleri; (belirtilen hizmetler perakende, toptan satış mağazaları, elektronik ortamlar, katalog ve benzeri diğer yöntemler ile sağlanabilir.); ile 42. Sınıftaki “Bilgisayar hizmetleri: bilgisayar programlama, bilgisayarı virüse karşı koruma. bilgisayar sistem tasarımı, başkaları adına web sitelerinin tasarlanması, bakımı ve güncelleştirilmesi, yazılım tasarımı, kiralanması ve güncelleştirilmesi, internet arama motoru sağlama, hosting, bilgisayar donanımları alanında danışmanlık, bilgisayar donanımlarının kiralanması hizmetleri” yönünden cinsini, çeşidini gösterir nitelikte olduğu, neticeten dava konusu ... kararının iptali koşullarının somut olayda oluşmadığı anlaşılmış, aksi yöndeki beyan ve görüşlere itibar edilmemiş açıklanan nedenlerle davanın reddine karar verilerek aşağıdaki gibi hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Gerekçesi açıklandığı üzere:
1-DAVANIN REDDİNE,
2- Dava açılırken alınan peşin maktu karar ilam harcı yeterli olduğundan ve yeniden değerleme oranı nedeniyle ortaya çıkan güncel peşin harca denk olduğundan, denk olan harcın güncel olan harca tamamlanması mülkiyet hakkı ihlali olacağından yeniden harç alınmasına yer olmadığına,
3-Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre hesap olunan takdiren 25.500,00-TL maktu ücreti vekâletin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
4-Davacının yapmış olduğu yargılama giderinin davacı üzerinde bırakılmasına,
5-Davalı tarafından yargılama gideri sarf edilmediğinden bu hususta karar verilmesine yer olmadığına,
6-Yatırılan ve kullanılmayan gider avansının, hükmün kesinleşmesini müteakip re'sen yatırana iadesine (HMK m.333),
Dair, verilen karar hazır olan taraf vekillerinin yüzlerine karşı tebliğ tarihinden itibaren 2 hafta içinde Bölge Adliye Mahkemelerinde istinaf yolu açık olmak üzere açıkça okunup usulen anlatıldı. 06/06/2024
Katip ... Hakim ...
e-imzalıdır ¸ e-imzalıdır