T.C. ANKARA 10. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TÜRK MİLLETİ ADINA
T.C.
ANKARA
10. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO: 2011/377 Esas
KARAR NO: 2021/563
HAKİM: ... ...
KATİP: ... ...
DAVACI: ... ( TC NO: ...)
VEKİLLERİ: Av. ...
Av. ...
DAVALI: ... ... - ...
DAVA: Alacak
DAVA TARİHİ: 11/01/2010
KARAR TARİHİ: 28/09/2021
Mahkememize açılan Alacak davasının yapılan açık yargılaması sonunda;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ :
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin, davalı kooperatif ortaklığından Beyoğlu ... Noterliğinin 18.02.2008 tarihi 10800 yevmiye sayılı ihtarnamesi ile 18.02.2008 tarihi itibariyle ayrıldığını, müvekkilinin ayrıldığı yıla ilişkin genel kurulun 05.04.2009 tarihinde yapıldığını ve bilançonun onaylandığını, 1 aylık sürenin geçmesiyle müvekkilinin aidat alacağının muaccel hale geldiğini, kaldı ki, müvekkilinden boşalan üyeliğe yeni üye kaydedildiğini ve sonradan üye yapılan sayının 22 olduğunu, ayrıca taşerona borca mahsuben 10 üyelik verildiğini, ayrılan ortakların ödemelerinin 3 yıl ertelenmesi kararı alınmış ise de usule uygun olmadığını ve bu kararın kötü niyetli olarak ödemelerin kooperatifin mevcudiyetini tehlikeye düşürüp düşürmeyeceğinin değerlendirilmesi mümkün değilken alınan 3 yıl erteleme kararının açıkça kötü niyetli ve usulsüz olduğunu, üyelere yapılacak ödemelerin üyenin ayrıldığı yıl bilançosu dikkate alınarak eğer kooperatif mevcudunu tehlikeye düşürecek ise 3 yıla kadar ertelenmesinin mümkün olduğunu, bilanço görülmeden kooperatifin mali durumu tespit edilmeden beklenen gelir giderler incelenmeden verilecek erteleme kararıın üyelerin haklarını haleldar edecek karar olduğunu, ayrılan başka üyelere ödeme yapılmasının eşitlik ilkesini ihlal ettiğini, 2008yılında üyelerden 13.240,314 TL miktarda aidat toplayan kooperatifin mali durumunun gayet iyi olduğunu, bu durumun emsal dosyalarda da tespit edildiğini, davalı kooperatifin 2008 yılı bilançosunun 393.781 TL artıda olduğunu, belirtilen nedenlerle şimdilik 10.000,00 TL tutarındaki aidat alacağının davalı kooperatiften 2008 yılı bilançosunun kesinleştiği genel kuruldan 1 ay sonraya isabet eden 06.05.2009 tarihinden itibaren işleyecek kanuni faizi ile birlikte tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davacının üyeliğinin muvazaalı olması nedeniyle hiçbir hak ve alacağının bulunmadığını, davacı tarafın 28.12.2005 tarihinden itibaren 283 nolu hisse ile muvazaalı bir şekilde üye olduğunu ve ayrıca yüklenici firma olan ... A. Ş.'nin 4640 oranında ortağı olduğunu, istifa tarihine kadar hiçbir şekilde gerçek bir aidat ödemesi yapmadığını, kooperatifin eski yünetimi, dava dışı yüklenici firma ve aralarında davacının da bulunduğu fiktif üyelerin hileli işlemlerle davacı tarafi alacaklı gibi göstermek istediklerini, müvekkili kooperatifinin Ankara Etimesgut İlçesi Bağlıca'da 80 adet tripleks, 12 adet dubleks villa ve 216 adet daire inşa etmek amacı ile 2001 yılında kurulduğunu, kuruluştan 21.04.2007 tarihine kadar görev yapan yönetim kurulu üyelerinin, yüklenici firma ve fiktif üyelerle organize bir şekilde hareket ederek kooperatifi zarara uğrattıkları gerekçesiyle 21.04.2007 tarihinde ibra edilmeyerek azledildiklerini, bu konuda Halen dolandırıcılık, görevi kötüye kullanma ve Kooperatifler Kanununa aykırılıktan Ankara C. Başsavcılığının 2008/82288 numarasında şikayetleri olduğunu, ayrıca eski yöneticiler ve firma aleyhine açtıkları alacak davasının Ankara ... ATM'nin 2008/253 Esasında derdest olduğunu, bazı durumların 24.01.2008 tarihli hesap tetkik komisyonu raporunda da görüldüğünü, aralarında davacının da bulunduğu fiktif üyelerin nakit ödeme yapmayıp ödemelerini senet olarak teslim etmiş gibi gösterdiklerin, bu sözde senetlerin de kooperatif yönetimi tarafından yüklenici firmaya sözde iş karşılığı verildiğini, 08.05.2007 tarihinde eski yönetimin yeni yönetime verliği belgeler arasında senetlerin olmadığını, senetlerin tamamının eski yönetimle yüklenici firma ... A.Ş. arasında danışıklı olarak işlem gördüğünü ve hiçbir şekilde tahsilat yapılmadığını, 03.02.2008 tarihli genel kurulda eski yöneticiler ve yüklenici firma hakkında yasal işlem başlatılmasının karar verilmesi üzerine davacı tarafın da aralarında bulunduğu fiktif üyelerin organize bir şekilde istifa yolunu seçtiklerini, buna göre bir kısmının 13.02.2008 tarihinde Ankara ... Noterliğinin ardı ardına olan yevmiye nolu ihtarnamelerle ayrı bir şekilde istifa etmişken, davacı tarafın da dahil olduğu bir kısım fiktif üye ise 18.02.2008 tarihinde Beyoğlu ... Noterliğinin 10800 yevmiye nolu ihtarnamesi ile toplu olarak istifa ettiklerini, hiçbir gerekçe göstermeden aynı ifadelerle yapılan istifaların amacının kooperatifi zorda bırakmak olduğunu, istifaların akabinde fiktif üyelerin aynı vekil aracılığı ile kooperatif aleyhine aynı günlerde şahsi olarak alacak davası açtıklarını, davacı tarafın hissesinin sürekli olarak muvazaalı devir sözleşmeleri ile el değiştirdiğini, akraba oldukları eski yöneticilerle usulsüz işlemlere ortak olduğunu ve hakkında suç duyurusunda bulunulduğunu, ayrılan üyelere ödeme yapıldığı iddiasının doğru olmadığını, fazla ödeme yapan ve ortaklığı devam eden üyelere fazla ödemelerinin iade edildiğini, dosyaya sunulan emsal kararların henüz kesinleşmediğini ileri sürmüş ve davanın reddini istemiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE :
Dosya kapsamında Ankara .... Asliye Ticaret Mahkemesinden alınan bilirkişi heyetinden 21/01/2011 tarihli bilirkişi raporu alınmıştır, raporda özetle; 2008 yılı bilançosunun görüldüğü genel kurulun 05/04/2009 tarihinde yapıldığı, genel kurul tutanağında gündemin 3-4-5-6 maddesinde yer aldığı haliye 2008 yılı bilançosunun ibra edildiği, 2008 yılında kooperatif üye sayısının 03/02/2008 tarihinde yapılan genel kurul hazirun cetveline göre 197 olduğu, kooperatifin 2008 yılı bilançosunda elde ettiği faiz gelirinin genel giderlerinden fazla olduğu 393.781,14 TL olumlu gelir gider farkı oluştuğu, önceki dönem olumsuz gelir gider farkı dahil edildiğinde indirilecek gider payının oluşmadığı, dava dilekçesinde davacının 186.400,00 TL ödemesinin olduğu belirtilmiş olmakla davacı ödemesinin 107.854,00 TL olduğu saptanmış davacı alacağının 107.854,00 TL olduğu bildirilmiştir.
Dava 11/01/2010 tarihinden önce Ankara .... Asliye Ticaret Mahkemesinin 2010/22 esas dosyası ile açılmış olup, HSYK .... Dairesinin 11/07/2011 tarihli 1298 sayılı kararı ile Mahkememizin faaliyete geçmesi ile aktarma ile Mahkememizin 2011/377 esasına kaydedilip yargılamaya geçilmiştir.
Mahkememiz kapsamında Ankara ... Ağır ceza Mahkemesinin 2010/120 sayılı dosyası bekletici mesele yapılıştır. Dosyanın incelenmesinde; davalı kooperatifin 21/04/2007 tarihine kadar görev yapan yöneticileri ile müteahhit firma ... İnş A.Ş'nin yetkilisi ve ortağı olan kişiler hakkında 2001-2007 yıllarında kooperatifin zararına kendilerine yarar sağlayarak birlikte dolandırıcılık suçunu işledikleri iddiası ile dava açıldığı, davacı ...'ın da ... Anonim Şirketinin ortaklarından biri olarak ceza davasının sanıkları arasında olduğu anlaşılmıştır. Ankara ... Ağır Ceza Mahkemesinin 15/06/2016 tarihli 2010/120 esas 2016/137 karar sayılı kararında sanıkların ayrı ayrı beraatlerine karar verildiği, Yargıtay .... Ceza Dairesinin 02/03/2020 tarihli 2018/3814 2020/3015 karar sayılı ilamı ile onandığı ve kesinleştiği anlaşılmıştır.
Dosya kapsamında bilirkişiden 08/01/2021 tarihli bilirkişi raporu alınmış, raporda özetle; davanın kooperatiften ayrılan ortağın aidatlarını geri istemesi ile, yani ayrılan ortakla hesaplaşma ile ilgili olduğu, davacının 18.02.2008 tarihli noter ihtarnamesi ile ortaklıktan ayrılma isteğini bildirdiği, ayrılmanın gerçekleştiği ve taraflar arasında ortaklıktan ayrılma konusunda bir ihtilafın bulunmadığı, 2008 yılı genel kurul toplantısının 05.04.2009 tarihinde yapıldığı ve bu toplantıda, kvoperatifin mevcudiyetini tehlikeye düşüreceği gerekçesiyle ayrılan ortaklara ödemelerin 3 yıla kadar geciktirilmesine ilişkin bir kararın alınmadığı, bu itibarla alacağın 06.05.2009 tarihinde muaccel hale geldiği, her ne kadar daha önce 11.05.2008 tarihli olağanüstü genel kurul toplantısında ayrılan ortaklara ödemelerin 3 yıl ertelenmesi yönünde karar ahnmış ise de, davacı ile birlikte 46 ortağın ayrıldığı 2008 yılından sonra 29 kişinin dava tarihinden (11.01.2010) önce 2009 yılında, 9 kişinin 2010 yılında, 6 kişinin 2011 yılında, 2 kişinin ise 2012 yılında yeni ortak olarak ortaklığa alındığı ve dava tarihi itibariyle ayrılan ortaklar yerine aynı sayıda ortak alınmasa da yeni alınan ortakların kooperatifin mevcudiyetinin tehlikeye düşmesini engelleyeceği, Kooperatifin 2008 yılı bilançosuna göre 393.781,14 TL olumlu gelir gider farkı oluştuğundan davacıya yapılacak ödemeden indirilecek gider payının bulunmadığı, davacının 107.864,00 TL'si senetle, 10.500,00 TL'si nakit olarak 118.364,00 TL ödemesinin bulunduğu, senetlerin çiro edilerek ... A.Ş.'ye verildiği, tahsilat makbuzları ile senetlerin şirket tarafından tahsil edildiğine dair dosyaya belgeler sunulmuş ise de şirkete ulaşılamadığından tahsilatların şirket muhasebe kayıtları ile doğrulanamadığı düzenlenmiştir.
Dava kooperatif ortalığından ayrılan ortağın ödenen aidat alacağının iadesi istemine ilişkindir. Davalı davacı tarafın kooperatife muvazaalı şekilde ortak olduğunu yüklenici firma olan ... Anonim şirketininde %40 oranında ortağı olduğunu, istifa tarihine kadar hiçbir şekilde gerçek aidat ödemesi yapmadığını, kooperatifin eski yönetimi dava dışı yüklenici firma ve aralarında davacının da bulunduğu fiktif üyelerin hileli işlemlerle davacı tarafı alacaklı olarak gösterdiğini iddia etmiş ise de davalı kooperatif şikayeti üzerine yürütülen soruşturma ve yapılan yargılama sonucu Ankara ... Ağır Ceza Mahkemesinini 2010/120 esas sayılı dosyasında davalı kooperatif yöneticileri ve davacı ...'ın sanık olarak bulunduğu ... Anonim şirketi yetkilileri hakkında beraat kararı verildiği ve kesinleştiği anlaşılmıştır.
1163 sayılı yasanın 17 maddesi ve Kooperatif ana sözleşmesinin 15 maddesine göre ortaklığı sona erenlerin alacakları ortağın ayrıldığı yıl bilanço tarihinden itibaren 1 ay sonra payına düşen giderleri mahsup edilerek geri verilir. Bilanço yıl sonu itibari ile hazırlanmakla birlikte Yargıtay kararları gereği genel kurulda görüşülüp kabul edildikten sonra hüküm ifade eder. Ortak ayrıldığı yıl bilançosunun görüşüldüğü ve genel kurulca kabul edildiği toplantıdan 1 ay sonra ödemelerini isteme hakkını elde eder ve alacak muaccel hale gelir,
Davacının 18/02/2008 tarihli noter ihtarnamesi ile ortaklıktan ayrılma isteğini bildirdiği ve ödemiş olduğu aidatların iadesini istediği, yönetim kurulu tarafından 25/02/2008 tarihli 52 sayılı kararla ayrılma isteğinin uygun bulunduğu, ayrılmanın gerçekleştiği anlaşılmıştır.2008 yılı genel kurul toplantısının 05/04/2009 tarihinde yapıldığı, ve bu toplantıda kooperatifin mevcudunu tehlikeye düşüreceğinden bahisle ayrılan ortaklara ödemelerin 3 yıla kadar geciktirilmesine ilişkin bir karar alınmadığı, ancak 11/05/2018 tarihinde yapılan olağan üstü genel kurul toplantısında kooperatiften ayrılan ve istifa eden üyelerin geri ödemelerinin 3 yıl sonunda yapılmasına karar verildiği anlaşılmıştır. Dosyada bulunan Yargıtay kararlarında da belirtildiği üzere erteleme kararının 2008 yılı bütçesinin görüşüldüğü 05/04/2009 tarihli genel kurul toplantısında görüşülüp karara bağlanması gerekmektedir. Belirtilen nedenlerle 11/05/2008 tarihinde alınan karar bu hali ile bağlayıcı değildir.
Yine dosya kapsamında alınan ve hükme esas alınan 08/01/20021 tarihli bilirkişi raporunda kooperatife ayrılan ortakların yerine yeni ortaklar alındığı, bu durumda ayrılan ortaklara yapılacak ödemenin kooperatifin varlığını tehlikeye düşürmeyeceği , davacının 107.864,00 TL senetle, 10.500,00 TL'si nakit olarak 118.364,00 TL kooperatife ödemesinin bulunduğu , senetlerin ciro edilerek ... Anonim şirketine verildiği, tahsilat makbuzları ile senetlerin şirket tarafından tahsil edildiğine dair dosyaya belgeler sunulmuş ise de; şirkete ulaşılamadığından tahsilatların şirket muhasebe kayıtları ile doğrulanmadığı şeklinde rapor tanzim edilmiştir.
Dosya kapsamında sunulan belgelerden davalı kooperatifin davacının mevcut birikmiş aidat borcu için 107.864,00 TL'lik bölümü için senet, 10.500,00 TL'lik kısmı için ise nakit ödeme yapıldığına ilişkin yazılı belge verdiği, yine söz konusu senetlerin kooperatifin inşaat işlerini üstlenen ... Anonim şirketine inşaat ve imalat borcuna karşılık teslim edildiği, yüklenici şirketçe senetlerin tahsil edildiğine ilişkin tahsilat makbuzları kesildiği, tahsilat makbuzlarının dosyaya sunulduğu anlaşılmıştır.
Dava dışı ... Anonim şirketinin dosyaya sunulan benzer dosyalardaki Ankara Bölge Adliye Mahkemesi kararlarında da belirtildiği üzere 23/01/2014 tarihinde ticaret sicilinden resen silindiği, bu nedenle şirket kayıtları üzerinde inceleme yapılmasının mümkün olmadığı anlaşılmıştır. Aidat ödemesine konu olan senetlerin aslı dosyaya sunulmamış ise de; dosyada bulunan senet fotokopilerinden en son vade tarihli olan senedin vade tarihinin 20/04/2007 tarihi olduğu , aradan uzun süre geçmiş olmasına rağmen ... anonim şirketi tarafından kooperatife karşı senetlere yönelik tahsil için girişimde bulunulmamış olması bu senetlerin ödendiğine karine oluşturduğu kabul edilmiştir. Belirilen nedenlerle taleple bağlı kılınarak 10.000 TL açısından davanın kabulüne karar verilmiştir. Alacak 2008 yılı bilançosunun kesinleştiği genel kuruldan 1 ay sonra 06/05/2009 tarihinde muaccel olmakla bu tarihten itibaren yasal faize hükmedilmiştir.
HÜKÜM : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1.-Davanın KABULÜNE,
10.000,00 TL'nin 06/05/2009 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
2.-492 Sayılı Harçlar Kanunu gereğince, alınması gereken 683,10 TL nispi karar ve ilam harcından, peşin alınan 148,50 TL'nin mahsubu ile noksan olan 534,60 TL'nin davalıdan tahsili ile hazineye irad kaydına,
3.-Davacı vekil ile temsil edildiğinden yürürlükte bulunan AAÜT gereğince hesaplanan 4.080,00 TL maktu vekalet ücretinin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
4.-Davacı tarafça yatırılan 17,15 TL Başvurma ve 148,50 TL Peşin harç toplamı 165,65 TL'nin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
5.-Davacı tarafından yapılan 224,50 TL tebligat/müzekkere masrafı, 3.000,00 TL bilirkişi ücreti olmak üzere toplam 3.224,50 TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
6.-Davacı tarafından yatırılan gider avansının kullanılmayan kısmının karar kesinleştiğinde iadesine,
Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı, davalı tarafın yokluğunda, kararın tebliğinden itibaren iki hafta içinde Ankara Bölge Adliye Mahkemesinde İstinaf yolu açık olmak üzere
28/09/2021 tarihinde karar verildi.
Katip ...
Hakim ...
¸E-İmzalıdır ¸E-İmzalıdır