T.C. ... 10. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TÜRK MİLLETİ ADINA
YARGILAMA YETKİSİNİ KULLANAN
T.C.
...
10. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO : 2014/738
KARAR NO : 2024/358
BAŞKAN : ... ...
ÜYE : ... ...
ÜYE : ... ...
KATİP : ... ...
DAVA : Tazminat (tüzel kişilik perdesinin aralanması)
DAVA TARİHİ : 26/09/2014
KARAR TARİHİ : 29/05/2024
KARARIN YAZILDIĞI TARİH : 26/06/2024
Mahkememizde görülmekte olan tazminat davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA : Davacı vekili, müvekkilinin, davalı gerçek kişilerin ortağı ve müdürü olduğu dava dışı borçlu ... Bilgisayar Des. Müh. Müş. Tic. Ltd. Şti. aleyhine işçilik alacaklarının tahsili amacıyla ...2. İş Mahkemesi'nin 2010/45 esasında kayıtlı dava açtığını, bu davada verilen kararın Yargıtay'dan onanarak kesinleşmesi üzerine...36. İcra Müdürlüğü'nün 2012/2891 takip sayılı dosyası ile icra takibine geçildiğini, borçlu şirkete ait herhangi bir mal varlığının bulunmadığının ortaya çıktığını, davalı gerçek kişilerin borçlu şirketi zarara uğratmaktan dolayı yargılandığını, ... 9. Ağır Ceza Mahkemesi'nin 2012/10 Esas sayılı dosyasında mahkum olduklarını, eş olan davalı gerçek kişilerin asıl borçlu dava dışı şirketin araçlarını ve taşınmazlarını usulüne uygun kararlar almadan, rayiçleri altında ve hakim ortağa haber vermeden elden çıkardıklarını, aynı tarihlerde müvekkiline borçlu şirketle aynı alanda faaliyet gösteren diğer davalı şirketi kurduklarını, elde edilen paraları şirketin işlerinde kullandıklarını, şirketler arası bağ olduğu gibi davalı gerçek kişilerin yönetici ve ortak olarak da sorumluluklarının bulunduğunu, davalıların haksız ve kötü niyetli olarak asıl sorumlu şirketin mevcudunu eksiltmek suretiyle müvekkili alacağını almasına engel olduklarını ileri sürerek, 276.565,77 TL'nin en yüksek banka mevduat faizi ile birlikte tahsilini talep ve dava etmiştir.
CEVAP: Davalılar vekili, davacının, borçlu olduğu bildirilen şirketin hakim ortağı ile birlikte hareket ederek gerek şirketin mallarını kendi şirketine mal edinmek gerekse işçilik haklarına mahsus belge düzenleyerek zarara uğrattığını, hiç kimsenin kendi kusuruna dayanamayacağını, ... 8. ATM'nin 2010/259 Esasında kayıtlı davanın davacısı asıl borçlu şirketin hakim ortağının davacıyı yönlendirdiğini, bu kişinin talimatıyla hareket ettiğini, asıl borçlu şirket ile müvekkili şirketin haksız rekabette bulunduğu iddiasıyla ... 12. Sulh Ceza Mahkemesi'nin 2011/808 Esasında kayıtlı davada müvekkili ...'un beraat ettiğini, bu davalıya karşı açılan davanın yerinde bulunmadığını, davacının, borçlu şirkette çalışırken aynı alanda faaliyet gösteren ve unvan benzerliğini de sağladığı Bilden Teknoloji şirketini kurduğunu, sonra unvanını 'Ayro' olarak değiştirdiğini, akabinde borçlu şirketten 16/03/2009 tarihinde istifa ettiğini, yetişmiş personellerin kendi firmasına transferlerini sağladığını, teknoloji ve bilgileri de aktardığını, ... 9. Ağı Ceza Mahkemesi dosyasının kesinleşmediğini, iddiaların tamamen yersiz olduğunu savunarak, davanın reddini istemiştir.
KANITLAR : Dava dışı borçlu ... Ltd. Şti'nin ticaret sicil dosyası getirtilmiş, davalı gerçek kişilerin ortak oldukları, davalı ...'un müdürlük sıfatının da bulunduğu anlaşılmıştır.
...2. İş Mahkemesi'nin 2010/45 Esas-2012/40 Karar sayılı dosyası getirtilmiş, davacının işbu davanın davacısı, davalısının dava dışı asıl borçlu şirket olduğu, konusunun ise 03/01/2003 tarihi ile 16/03/2009 tarihi arasındaki davacının kıdem tazminatı, ücret ve prim alacağına ilişkin bulunduğu ve davanın kabulüne karar verildiği ve kararın kesinleştiği anlaşılmıştır.
Davacının ilama dayalı başlattığı...36. İcra Müdürlüğü'nün 2012/2891 takip sayılı dosyası getirtilmiştir.
Davalı şirket ile davacının ortak olduğu şirketin ticaret sicil dosyaları celbedilmiştir.
Davalı gerçek kişilerin yargılandığı ... 9. Ağır Ceza Mahkemesi'nin 2022/16 esas sayılı dosyası getirtilmiştir.
Dava dışı asıl borçlu şirkete ait taşınır ve taşınmaz bilgileri ile satış evrakları celbedilmiştir.
Dava dışı borçlu şirketin banka kayıtları getirtilmiştir.
8. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2010/529 Esas sayılı dosyası getirtilip incelenmiştir.
Nitelikli hesaplama uzmanı, mali müşavir ve işletmeci bilirkişi kurulundan kök ve ek rapor alınmış, anılan raporlarda; İstanbul 36. İcra Müdürlüğü'nün 2012/2891 Esas sayılı icra dosya borcu dava tarihi itibariyle 267.558,25 TL olarak hesaplandığı, taraf ticari defter ve kayıtlarının incelenemediği, ... 9. Ağır Ceza Mahkemesince alınan bilirkişi raporu ile bağlı kalındığında davalı ... tarafından dava dışı ... Bilgisayar Destekli Müh. Müş. Tic. Ltd. Şti.'nin zarara uğratıldığı, diğer davalı ...'un ise bu zararda iştirakinin bulunduğu yönünde görüş bildirmişlerdir.
GEREKÇE : Dava, asıl borçlu şirketten tahsil edilemeyen alacağın perdenin aralanması ve haksız fiil hükümleri uyarınca davalılardan tahsili istemine ilişkindir.
Somut uyuşmazlıkta davacının, davalı gerçek kişilerin ortağı ve yöneticisi bulunduğu dava dışı şirketin çalışanı olduğu, dava dışı şirketin başka ortağının da bulunduğu, davacının şirkette çalışırken 10/03/2009 tarihinde fesih bildiriminde bulunarak işten ayrıldığı, işçilik haklarına dayalı olarak dava dışı asıl borçlu şirket hakkında ...2. İş Mahkemesi'nin 2010/45 Esasında kayıtlı kıdem, ücret ve prim alacağının tahsili istemli dava açtığı, bu davanın kabul edildiği, mahkeme ilamının...36. İcra Müdürlüğü'nün 2012/2891 takip sayılı dosyasında takibe konulduğu, asıl borçlu şirketin faaliyetini terk ettiği, davacının icra takibinin sonuçsuz kaldığı hususları dosya kapsamıyla sabittir. Öte yandan, eş olan davalı gerçek kişilerin asıl borçlu şirkette ortaklıkları devam ederken asıl borçlu ile aynı alanda faaliyet gösteren diğer davalı şirketi 09/02/2010 tarihinde kurdukları, başka ortağın olmadığı, öncesinde davalı ...'un asıl borçlu şirketteki yönetici sıfatını da kullanarak, asıl borçlu şirketin taşınır ve taşınmaz mallarını sattığı, bedelleriyle ilgili tasarruflarda da bulunduğu, bu işlemleri nedeniyle iştiraki olduğu gerekçesiyle eşi olan diğer davalı gerçek kişi ve dava dışı kişiler hakkında ... 9. Ağır Ceza Mahkemesi'nin 2022/16 Esas sayılı dosyasında haklarında kamu davası açıldığı, birlikte hareket ederek asıl borçlu şirketi başta şirkete ait taşınır ve taşınmazları bilerek değerinin altında satmak, bedelleri kişisel hesaba geçirmek suretiyle zarara uğratıkları kabul edilerek mahkumiyetlerine karar verildiği, anılan davalıların, davacının gerek iş sözleşmesinin fesih bildirimini, gerekse açtığı davayı bildikleri de dosya içeriğinden anlaşılmaktadır.
Çekişme, davalı gerçek kişiler ile onlar tarafından kurulan diğer davalı şirketin, davacının, dava dışı şirketten mahkeme ilamıyla sabit olan işçilik alacağından sorumlu olup olmayacakları noktasında toplanmaktadır.
Türk Hukuk siteminde kural olarak kişiler, gerçek ve tüzel kişiler olamak üzere ikiye ayrılmaktadır. Gerek gerçek kişilerin gerekse tüzel kişiliklerin ayrı ayrı hukuki kişilikleri mevcut olup, eylem ve işlemlerinden kural olarak kendileri sorumludur. Hatta, tüzel kişiliklerin ortakları da ortaklık yükümlülüklerini yerine getirmeleri dışında, tüzel kişilere borçlu olmadıkları gibi onların borçlarından da sorumlu değildir. TTK ve diğer özel düzenlemelerde sermaye şirketlerinde yöneticilerin, ortaklığa, ortaklara ve ortaklık alacaklılarına karşı sorumluluğuna ilişkin hükümlere yer verilmiştir. TMK'nın 40. maddesinde de tüzel kişilerin iradelerini organlarınca açıklanacağı, organların, hukuki işlemler ve diğer bütün fiilleriyle tüzel kişiyi borç altına sokacağı düzenlemiş olmasına rağmen, organların kusurlarından dolayı ayrıca kişisel olarak da sorumlu bulunacağı hükme bağlanmıştır. TBK'nın 49. maddesinde açıklanan ve en önemli borç kaynaklarından biri olan haksız fiil düzenlemesine göre, kusurlu ve hukuka aykırı bir fiille başkasına zarar verenin, bu zararı gidermekle yükümlü olduğu ifade edilmiştir.
Kural olarak, şirket ile ortağı ayrı kişiliklerdir. Kişisel olarak ayrı ayrı fiil ehliyeti, hak ve borçları mevcuttur. Ancak, tüzel kişiliğin iradesinin organlar vasıtasıyla açıklanması, bu durumun gerek bilerek gerekse kötü niyetli olarak ortak ile şirketin mal varlığı organizasyonlarının birbirlerine karışmasına neden olduğu da bir gerçektir. Özellikle tüzel kişilik organizasyonun kötüye kullanılması ve iyi niyet kuralının ihlal edilmesi durumunda, uygulamada zaman zaman tüzel kişilik perdesinin kaldırılarak ortağın veya ortağın oluşturduğu yeni yapının sorumluluğuna gitme durumları kabul edilmiştir. Zaman zaman ortağın şirketle bütünleşmesi, mal varlıklarının birbirlerine karışması, art niyetli olarak ve sorumluluğu ortadan kaldırmak amaçlı şekilde tüzel kişilik gölgesine sığınılması, hakim ortaklığın kötüye kullanılarak borçlanmanın aşırı yapılması, muvazaalı işlemlere girişilmesi, şirketin içerisinin boşaltılması gibi durumlarda şirket tüzel kişiliği aralanarak ortağın da sorumluluğu yoluna gidilebilmektedir. Perdenin aralanması, genelde şirketin borçlarından dolayı ortak ve yöneticilerin doğrudan sorumlu tutulması olarak adlandırılan düz kaldırma, ortağın kişisel borçlarından doğrudan doğruya şirketin mal varlığına başvurulması şeklinde ters kaldırma ve şirketin borçlarından dolayı tam anlamıyla bütünlük içinde olduğu başka bir şirketin mal varlığına başvurulması şeklinde çapraz kaldırma şeklinde kendini gösterir.
Somut uyuşmazlıkta davacının, işçilik haklarına dayalı olarak mahkeme kararı ile davalı gerçek kişilerin ortak ve yönetici olduğu şirketten alacaklı olduğu ve bu alacağın, borçlu şirketin mal varlığının bulunmaması nedeniyle tahsil edilemediği anlaşılmaktadır. Gerek toplanan kanıtlar gerekse davalı gerçek kişiler hakkındaki ceza dosyası içeriğinden anlaşılacağı üzere, davalı gerçek kişilerin, davacının iş sözleşmesini feshettiğini ve iş mahkemesindeki davasının derdest olduğunu bildikleri halde, borçlu şirketin mal varlığı değerlerini rayici altında satarak ve bedelini mal edinerek, borçlu olan şirketle aynı alanda faaliyet gösteren diğer davalı şirketi kurdukları da dosya kapsamıyla sabittir. Davalı tüzel kişilik, davacıya borçlu olan şirketin mal varlığı değerleriyle kurulmuştur. Diğer davalılar yönetici ve ortak olarak davacının alacağını bildiği halde, onun alacağına kavuşmasını önlemek için bilerek zararına hareket etmişlerdir. Haksız fiil, yönetici sorumluluğu hükümleri ile tüzel kişilik organizasyonunu kötüye kullanılması nedeniyle davalılar, davacının zararına hareket etmişlerdir. O halde, alacağından doğrudan sorumlu tutulmaları gerekmiştir. Davacının alacağının tespitinde iş mahkemesi ilamı esas alınmış, dava tarihine kadar olan asıl alacak kalemlerine işlemiş faiz dikkate alınmış, dava tarihinden itibaren asıl alacak kalemlerine göre 111.114,01 TL'lik işçilik alacağına en yüksek banka mevduat faizi, diğer alacaklara yasal oranda temerrüt faizi uygulanmasına karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davacının davasının kısmen kabulüne, 232.858,56 TL’nin 111.114,01 TL’lik kısmının dava tarihinden itibaren işleyecek en yüksek banka mevduat faiziyle, 12.924,42 TL’lik kısmının ise dava tarihinden itibaren işleyecek yasal oranda temerrüt faiziyle birlikte davalılardan tahsili ile davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin istemin reddine,
2-492 Sayılı Harçlar Kanunu gereğince, alınması gereken 15.906,57 TL nispi karar ve ilam harcından peşin alınan 4.723,10 TL'nin mahsubu ile noksan olan 11.183,47 TL'nin davalılardan tahsili ile hazineye irad kaydına,
3-Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca davacı yararına kabul miktarına göre hesaplanan 36.928,78 TL vekalet ücretinin davalılardan alınarak, kendisini vekil ile temsil ettiren davacıya verilmesine,
4-Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca reddedilen miktara göre hesaplanan 17.900,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak kendisini vekil ile temsil ettiren davalılara verilmesine,
5-Davacı tarafça yatırılan 4.723,10 TL peşin harcın davalılardan tahsili ile davacıya verilmesine,
6-Davacı tarafça yapılan 25,20 TL başvuru harcı, 10.923,40 TL posta/tebligat/bilirkişi gideri olmak üzere toplam 10.948,60 TL yargılama giderinin davanın kabul ve red oranına göre hesaplanan takdiren 9.196,41 TL'nin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine, bakiyesinin davacı üzerine bırakılmasına,
7-Davacı tarafça yatırılan gider avansının kullanılmayan kısmının karar kesinleştiğinde iadesine,
Dair, taraf vekillerinin yüzüne karşı, kararın tebliğinden itibaren iki hafta içinde ... Bölge Adliye Mahkemesinde İstinaf yolu açık olmak üzere 29/05/2024 tarihinde oy birliği ile karar verildi.
Başkan ...
✎ e-imzalıdır
Üye ...
✎ e-imzalıdır
Üye ...
✎ e-imzalıdır
Katip ...
✎ e-imzalıdır