T.C. ANKARA 10. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TÜRK MİLLETİ ADINA
T.C.
ANKARA
10. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO: 2015/785
KARAR NO: 2022/372
BAŞKAN: ... ...
ÜYE: ... ...
ÜYE: ... ...
KATİP: ... ...
DAVACI: ... ...
...
VEKİLLERİ: Av. ...
Av. ...
Av. ...
DAVALI...
VEKİLLERİ: Av. ...
Av. ...
Av. ...
Av. ...
Av. ...
İHBAR OLUNAN: ...
...
DAVA: Alacak
DAVA TARİHİ: 27/11/2015
KARAR TARİHİ: 25/05/2022
KARAR YAZIM TARİHİ : 06/06/2022
Mahkememize açılan Alacak davasının yapılan açık yargılaması sonunda;
İDDİA
Davacı vekili, müvekkili ile dava dışı Ersu sondaj şirketinin 22.11.2013 tarihinde iş ortaklığı sözleşmesi imzaladığını, sözleşme konusunun; ... taahhüt firmasına ait Aydın Sultanhisar ve Aydın Pamukören ruhsatlı alanlarındaki kuyuların sondaj işi için ... firmasının davalı ile yapmış olduğu sözleşmeye tarafların ortak olduğuna ilişkin olduğunu, bu kapsamda dava dışı Ersu sondaj işin yapılması için şantiye makine ve teçhizatı temin edeceğini ve müvekkilinin şantiye sorumlusu olarak işleri takip edeceğini, Ersu tarafından teslim edilen makine ve malzemelerin tutanakla teslim alınıp iş bitiminde teslim edileceğini, mevcut olmayan malzemelerin beraber temin edileceğini, iş bitiminde de talip olan tarafa bedeli mukabilinde verileceğinin kararlaştırıldığını, yine sözleşmeye göre hasılattan masraflar için aylık 10.000,00 TL ve Mehmet Tekin'e %10 danışmanlık bedeli çıktıktan sonra kalan paranın %60 Ersu sondaj, %20'sinin müvekkiline, %20'sinin de davalı arasında paylaştırılacağını, ihtiyaca binaen ayrıca Ersu sondaja davalı tarafından 100.000,00 TL verileceğini, ve bu tutarın ilk hak edişten kesileceğini, sözleşmenin 3. maddesinde işin ne olduğunun tanımlandığını, beşinci maddesinde de kesecekleri faturalardan giderler düşüldükten sonra bakiyenin hesaplanıp pay edilecek tutarın Ersu ve müvekkilinin hissesine düşen miktarının, para, işveren ...'den davalı hesabına geçtiği gün ödeneceğinin hükme bağlandığını, bu sözleşme hükümlerine göre çalışma yapılırken birinci kuyunun açılmasından sonra dava dışı Ersu şirketinin ortaklıktan ayrıldığını, bütün makine ve ekipmanlarını da iş sahasından çektiğini, bunun üzerine müvekkili ve davalının sözleşmeyi devam ettirdiklerini, ihtiyaç olan makine ve ekipmanları da satın aldıklarını ya da kiraladıklarını, bu duruma göre aralarındaki sözleşmeye istinaden müvekkilinin bütün giderleri düştükten sonra ilk kuyu için %20, sonraki her bir kuyu içinde %50 nispetinde ortak olduğunu, taraflar arasındaki sözleşmenin halen devam ettiğini, dava açıldığı tarihte on kuyu açıldığını ve kuyu açma çalışmalarının devam ettiğini, ancak davalının sözleşmeye aykırı hareket ettiğini, müvekkilinin alacaklarının ödemediğini, bütün taleplerinin ... şirketinin hak ediş ödemediği bahane ederek görmezden gelindiğini, bu sebeple bu davanın ikamesinde zorunlu kaldıklarını beyanla haklı davanın kabulü ile fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik 10.0000,00 TL alacağın her bir hak ediş ödemesi için ayrı ayrı olmak üzere ödeme tarihinden itibaren hesaplanacak ticari temerrüt faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.
SAVUNMA
Davalı vekili, müvekkilinin ... taahhüt şirketi ile yaptığı anlaşma gereği sondaj işini gerçekleştirmek üzere Ersu ile iş ortaklığı yapıldığını, dava dilekçesinde kabul edildiği üzere birinci kuyu bittikten sonra Ersu sondajın ortaklıktan çekildiğini, bu sebeple iş ortaklığının da sona erdiğini, bunun sebebinin dava dışı Ersu şirketi ile davacı arasındaki ihtilaf olduğunu, sondaj makinesinin Ersu sondaja ait dolayısıyla iş ortaklığı sözleşmesinin ifa kabiliyetinin kalmadığını, yapılan hesaplamada hiçbir ortağın alacağının kalmadığını, davacının bundan sonra yeni bir anlaşma yapıldığını beyan ettiğini, böyle bir anlaşma bulunmadığını, yeni bir anlaşma yapıldığını ispat etmesi gerektiğini, davacının hak edişleri ile Ersu sondajdan makine kiralandığı ya da satın alındığı iddiasının da asılsız olduğunu, |müvekkilinin ... şirketi ile tek başına sözleşme imzaladığını ve ciddi bir taahhüt altına girdiğini, yüklenilen işin yerine getirilmesi için dava dışı Mensu kuyumculuk Sondaj şirketi ile devam edildiğini, makine alınması ya da kiralanmasının mümkün olmadığını, Mensu şirketinin sondaj makinesini getirebilmek için dosyaya sunulan sulh protokolü ile alacaklarından vazgeçtiğini, haciz ve muhafaza altında olan ekipman ve sondaj makinesinin Bakırköy 5. İcra Müdürlüğünün dosyasından teslim alarak sahaya getirdiğini beyanla haksız davanın reddini istemiştir.
DELİLLER :
Bakırköy 12.İcra Dairesinin 2013/7852 sayılı dosyası getirtilmiş, incelenmiştir.
Bakırköy 5.İcra Dairesinin 2012/21209 sayılı dosyası getirtilmiş, incelenmiştir.
... ... A.Ş.'den Aydın-Sultanhisar 2010/JA-24 SH dosyasına ve Aydın Pamukören 2010/JA-22 SH dosyasına ait sözleşme örnekleri ve bilgi, belgeler gönderilmiş incelenmiştir.
Tüm dosya kapsamı ve ön inceleme duruşmasında belirlenen uyuşmazlık konuları hakkında son alınan bilirkişi heyetinden alınan bilirkişi raporunda özetle; "... tarafların rapora itirazları ve ara beyan dilekçeleri ile kurulumuzun 16.04.2021 tarihli kök raporunda talep edilen bilgi ve belgelerin dava dosyasına kazandırılmadığı, yine celbedilmesi gereken belgeler için sayın mahkeme ara kararlarının (adres bildirimi ve benzeri) yerine getirilmediği, taraf vekillerinin itiraz dilekçelerine sundukları itirazların cevaplandırılması ve haklı bir itiraz olup olmadığının değerlendirilebilmesi için de taraflarca yukarıda yer verilen delillerin kazandırılması gerektiği ancak bu bilgi ve belgeler taraflarca somutlaştırılmadığı bu nedenlerle; bilirkişi kök raporumuzda hali hazırda mevcut delil ve belgelere göre hesaplamalara yer verildiği ve bu hesaplamaları değiştirecek nitelikte ek bilgi ve belge sunulmadığından kök raporumuzda yer verilen görüşümüzde bir değişiklik olmadığını mahkemenin takdirine arz ederiz.
Dosyada mevcut bilgi ve belgelere göre değerlendirme yapılması halinde,
Heyetimizce işin gerçekleştirilmesi için gerekli makine ve teçhizatların davacı ve davalı ile birlikte temin edildiğine ilişkin henüz somut bir delile rastlanmamış olduğundan, Ersu Sondaj firmasının ortaklıktan ayrılmasından sonra makine ve malzemelerin tedariki görevinin davalı tarafından yerine getirildiği, davacı tarafından bu yükümlülüklerin kısmen de olsa yerine getirdiğine dair bir belge sunulamadığı, bu nedenle ayrılan ortağın edimlerinin davalı tarafından üstlenildiği ve davacı yanın kar payının yine %20 olarak kalması gerektiğinin değerlendirildiği, bu görüşün mahkemece benimsenmesi halinde yeni kar payı dağılımının %20 davacı, %80 davalıya ait olacağı ve davacı alacağının 265.134,60 TL olacağı,
Sayın mahkemenizce ayrılan ortağın paylarının diğer ortaklara eşit şekilde dağılacağına ilişkin önceki bilirkişi raporlarındaki görüşün benimsenmesi halinde; Ersu SONDAJ firmasının ortaklıktan ayrılması sonrasında yeni kar payı dağılımının %50 davacı, %50 davalı olduğu bu halde davacı alacağının 704.999,31 TL olacağı,
Her iki ihtimalde de davacı alacağına dava tarihinden itibaren avans faizi işletilebileceği" yönünde görüş bildirmişlerdir.
HUKUKİ GEREKÇE
Dava, davacı ve dava dışı Er-su Sondaj-Kamil Çetiner arasındaki adi ortaklığın yine dava dışı ... Taah. İnş. Ve San. A.Ş. firmasına ait Aydın-Sultanhisar 2010/JA-24 SH dosyasında bulunan ruhsatlı ve Aydın Pamukören 2010/JA-22 SH dosyasında mevcut ruhsatlı alanlardaki kuyularda sondaj işi için davalı şirket ile yapılan sözleşmeye ortak olduğu iddiasına dayalı davacı şirkete ödenmesi gerekirken ödenmeyen bedelin tahsili istemine ilişkindir.
Taraflar arasındaki uyuşmazlık, davacı şirket, davalı şirket ve dava dışı Ersu Sondaj tarafından imzalanan 22.11.2013 tarihli sözleşmenin ifa edilip edilmediği, tarafların ve dava dışı ortağın bu sözleşmenin kendilerine yükledikleri edimi yerine getirip getirmedikleri getirmişlerse bu edimlerin ne olduğu ve parasal değerinin ne olduğu, bu sözleşme gereğince davacı şirketin davalı şirketten alacağının bulunup bulunmadığı var ise miktarı, davacı şirket ile davalı şirket arasında 22.11.2013 tarihli sözleşme dışında sondaj konusunda başkaca yazılı yada sözlü bir akit yapılıp yapılmadığı, yapılmış ise bu aktin şartlarının ne olduğu, bu akit gereği davacı ve davalı şirketin edimlerinin neler olduğu, bu edimlerin yerine getirilip getirilmediği, bu sözleşme gereği davacının davalı şirketten alacağı bulunup bulunmadığı var ise miktarı, muacel olup olmadığı hususlarındadır.
Davacı yan; davalı şirket ile dava dışı ... Taah. İnş. Ve San. A.Ş. ve Er-su Sondaj-Kamil Çetiner arasında 22.11.2013 tarihinde yapılan iş ortaklığı sözleşmesi ile dava dışı ... Taah. İnş. Ve San. A.Ş. firmasına ait Aydın-Sultanhisar 2010/JA-24 SH dosyasında bulunan ruhsatlı ve Aydın Pamukören 2010/JA-22 SH dosyasında mevcut ruhsatlı alanlardaki kuyularda sondaj işi gereği çalışmaya başlandığı, ilk kuyunun açılmasından sonra Er-su Sondaj’ın ortaklıktan çekildiği, bu ortağın getirmesi gereken makinelerin kendileri tarafından sağlandığı, sözleşme gereği, davalı şirketin hak ediş bedelinin dava dışı ... firmasından davalı firmanın hesabına geçmesinden sonra kendilerine verilmesi gereken paranın kendilerine verilmediği iddiasındadır. Davalı yan ise ; dava dışı Er-Su Sondaj’ın iş ortaklığından çekilmesinden sonra, sözleşmenin uygulanma imkanı kalmadığı ve kuyuların ve sondaj işini yakınlarına ait şirketten aldıkları teçhizat ve makineler ile işi kendilerinin yaptıklarını davacı şirkete borçlarının bulunmadığını, davacının ileri sürdüğü sözleşmenin dava dışı ... ile davalı firma arasında yapılmış bir sözleşmed olduğunu davacı şirketin bu sözleşmede taraf olmadığını beyanla davanın reddini istemiştir.
Mahkememizce deliller toplanmış, dosya kapsamında bilirkişi incelemeleri yaptırılmıştır. Dosyadaki iş ortaklığı sözleşmesinin tarafları işbu davanın tarafları yanında dava dışı Ersu şirketi olup, sözleşmenin 2. maddesinde sözleşmenin konusunun; ... şirketinin Aydın Sultanhisar ve Aydın Pamuk Ören sahalarındaki ruhsatlı alanlardaki kuyuların sondaj işi için davalı ile yapılan sözleşmeye tarafların ortak olduğuna ilişkin olduğu, 3. maddede Ersu sondajın mevcut makine ve teçhizatı temin edeceği, davacının şantiye sorumlusu olarak işleri yöneteceği, mevcut olmayan malzemelerin beraberce temin edileceği ve iş bitiminde de talip olan tarafa bedeli mukabilinde verileceği, Ersu sondajın makinesinin on günden fazla beklemesi halinde günlük 3.000,00 TL bedel ödeneceği, yine 3. maddede işten elde edecek gelirin paylaşımında önce bütün giderlerin hasılattan indirileceği, vinç kiralaması için aylık 10.000,00 TL ayrılacağı, Mehmet Tekin isimli şahsa 610 danışmanlık gideri hesaplandıktan sonra kalan tutarın 660'ının Ersu sondaj, 46020 sinin davacı ve 94620 sinin de davalı arasında paylaşılacağı hükme bağlanmıştır. Sözleşmenin ekleri maddesinde ... Şirketi İle yapılan sözleşmelerin bu sözleşmenin eki olduğu işe başlama ve bitirme maddesinde işin 01.12.2013 tarihinde başlayacağı ve ... firması ile yapılan sözleşmedeki sürelere uyulacağı hükme bağlanmıştır. Sözleşmenin 5. maddesinde ödemenin ... firması ile yapılan iş bedelini ödediği gün, bedelin paylarına göre sözleşmenin tarafları arasında paylaştırılacağı hükme bağlanmıştır. İşbu sözleşmenin 22.11.2013 tarihinde imzalanarak yürürlüğe girdiği anlaşılmaktadır.
Davacı sözleşme kapsamında açılacak 10 kuyudan bir tanesinin Ersu şirketinin de olduğu ortaklıkta açıldığını, kalan kuyuların ise kendileri ile davalının ortaklığında açıldığını, ancak bu kuyuların açılmasından hak ettikleri bedellerin kendilerine ödenmediğini iddia etmiş, davalı ise Ersu şirketinin ortaklıktan çekilmesi ile iş ortaklığının çöktüğünü, kalan 9 kuyunun kendilerinin imkanları ile ve dava dışı Mensu şirketinin makineleri ile açıldığını savunarak davacının bu işlerden dolayı her hangi bir katkısının bulunmadığını ve dolayısı ile hak edişinin de bulunmadığını savunmuştur.
Taraflar arasında imzalanmış bulunan iş ortaklığı sözleşmesinin, bir iş ortaklığı kurduğu, ancak bu iş ortaklığının taraflarından bağımsız biçimde nasıl yönetileceğinin sözleşmede belirlenmediği, bu iş ortaklığı sözleşmesine istinaden iş ortaklığı için ayrı ticari defter tasdik ettirilmediği, iş ortaklığına sermaye tahsis edilmediği, dahası iş ortaklığının yalnızca sözleşmede imzası bulunan taraflar arasında kurulduğu ana işveren ... şirketinin bu iş ortaklığın ile doğrudan sözleşme ilişkisi içerisinde olmadığı anlaşılmıştır.
Tüm dosya kapsamından ... Şirketinin uhdesinde açılacak kuyuların açılma işinin davalı şirkete verildiği, davalının üstlendiği bu işi, bu sözleşme ile paylaştığı, ancak bu durumu ... şirketine onaylattırmadığı, bu sebeple yapılan işlerin faturalarının tamamının ... şirketine davalı tarafından kesildiği bilirkişi incelemesinden görülmüştür.
Davacı vekili 02/07/2020 tarihli ıslah dilekçesi ile 10.000,00 TL olan alacak taleplerini 694.999,31 TL artırarak 704.999,31 TL'ye çıkartmıştır.
Dava dışı Ersu Sondaj'ın ortaklıktan 1. kuyunun yapılmasının akabinde ayrılmış olduğu tarafların kabulündedir. Çıkan ya da çıkarılan ortak ayrılmasıyla birlikte ortaklık mamelekine ilişkin kendi ayni hakkını yitirir. Onun hakkı da diğer ortaklara geçer. Bu geçiş için ortaklık mamelekine dahil oları şeylerin hukuki işlemle devri gerekmez. 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun “Ortaklık payının tasfiyesi” başlıklı 634. maddesinde; “Bir ortağın ortaklıktarı çıkması veya çıkarılması durumunda payı, diğer ortaklara payları oranında kendiliğinden geçer” şeklinde belirlenmiştir. Bunun aksine herhangi bir husus ortaklık sözleşmesinde kararlaştırılmadığından Ersu Sondaj'ın ortaklıktan ayrılmasından sonra bu ortağın payının diğer ortaklara eşit olarak geçeceğinin kabulü gerekmekte olup tarafların payları % 50 nispetinde olacağından, davacının bakiye kuyular için talep edebileceği kar payı tutarı; 678.485,85 TL olarak bilirikişilerce hesaplanmış olup davacının toplam kar payı alacağı; ilk kuyuda 26.513,46 TL sonraki 10 kuyu için 678.485,85TL olmakla toplam 704.999,31TL olacaktır.
Toplanan delillere göre davacı şirket ile dava dışı Ersu Sondaj - Kemal Çetiner arasında dava dışı ... Taahhüt İnş. Ve Sanayi A.Ş.'ye ait kuyuların sondaj işi için adi ortaklık kurulduğu, adi ortaklıkça bir kuyunun açıldığı, Ersu Sondaj'ın ortaklıktan ayrıldığı ve bu şekilde iş ortaklığının sona erdiği, kalan sondajların davalı tarafından kendisinin yapıldığı savunulmuş ise de; bu savunmasını usulüne uygun delillerle ispat edemediği, yapılan diğer sondajların davacı tarafından yapıldığının kabulü gerektiği, bilirkişiden alınan raporda belirtilen miktar kadar davacı alacağının ödenmediği anlaşılmakla ıslah olunan davanın kabulüne karar vermek gerekmiştir.
HÜKÜM : Yukarıda açıklanan nedenlerle,
1.-Islah olunan davanın kabulüne,
704.999,31 TL'nin 10.000 TL'ne dava, bakiyesine ise ıslah tarihi olan 02/07/2020 tarihinden itibaren avans faizi uygulanması suretiyle davalıdan tahsiline,
2.-492 Sayılı Harçlar Kanunu gereğince, alınması gereken 48.158,50 TL nispi karar ve ilam harcı için peşin alınan 170,78 TL peşin ve 11.868,85 TL tamamlama harcı toplamı 12.039,63 TL'nin mahsubu ile noksan olan 36.118,87 TL'nin davalıdan tahsili ile hazineye irad kaydına,
3.-Davacı vekil ile temsil edildiğinden yürürlükte bulunan AAÜT gereğince hesaplanan 52.299,97 TL nispi vekalet ücretinin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
4.-Davacı tarafından yapılan 170,78 TL peşin ve 11.868,85 TL tamamlama harcı, 27,70 TL başvuru harcı, 10.185,00 TL posta/talimat/bilirkişi gideri olmak üzere toplam 22.252,33 TL yargılama giderinin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
5.-Davalı tarafından yapılan giderlerin üzerinde bırakılmasına,
6.-Taraflarca yatırılan gider ve delil avansının kullanılmayan kısmının karar kesinleştiğinde taraflara iadesine,
Taraf vekillerinin yüzlerine karşı, kararın tebliğinden itibaren 2 Hafta içinde Ankara Bölge Adliye Mahkemesinde istinaf yolu açık olmak üzere 25/05/2022 tarihinde oy birliği ile karar verildi.
Başkan ...
Üye ...
Üye ...
Katip ...