T.C. ANKARA 10. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TÜRK MİLLETİ ADINA
T.C.
ANKARA
10. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO: 2017/429
KARAR NO: 2021/355
######
DAVA: Tazminat
DAVA TARİHİ: 28/01/2015
KARAR TARİHİ: 09/06/2021
KARAR YAZIM TARİHİ: 14/06/2021
Mahkememize açılan ve mahkememiz dosyası ile birleştirilen dava dosyalarının yapılan açık yargılaması sonunda;
Asıl davada
İDDİA
Davacı vekili, müvekkili şirket ile davalı ... Mühendislik İnş. San. Tic. Ltd Şti. 15/07/2013 tarihli sözleşme uyarınca "Gaziemir Yeni Fuar Alanı Yapılması İşinin A ve F bloklarda Uzay Kafes Çelik Çatı Kontrüksiyonu imalatı işlerinin yapılması" konusunda anlaştıklarını, taraflar arasındaki sözleşmenin 8. Maddesi gereğince davalı şirketin, davacı müvekkil şirkete verdiği avansın karşılığı olarak bu banka teminat mektuplarını aldığını, banka teminat mektubunun güvence altına alınan risk gerçekleşmediği takdirde, ödeme talebinde bulunulması hakkın kötüye kullanılması niteliğinde olduğunu, davalı şirket sözleşmeyi fesih etmeden haksız, hukuka ve sözleşmeye ayrıkı bir şekilde dava konusu teminat mektuplarını 11/096/2014 tarihinde nakde çevrildiğini, sözleşme ve iş devam ederken, hiçbir ihbar ve ihtarda bulunmaksızın davalı tarafından teminat mektupları nakte çevrildiğini, taraflar arasında sözleşme imzalanmasından sonra davalı şirketin zemini düzgün yapması ve çatının oturacağı kolonlarıda bitirip davacı müvekkil şirkete yer tesliminin zamanında yapması gerektiği halde, davalı şirket bunları yapmadığı için ise zamanında davacı müvekkil şirket başlayamadığını, müvekkili şirkete, davalı şirketçe gönderilen ihtarnamede 01/09/2014 tarihine kadar sözleşmeyi fesih edeceklerini belirlediğini ve davalı şirket toplam 565.000,00-TL bedelil 5 adet banka teminat mektubunu nakde çevirdiğini, müvekkili şirketin davalı şirketten 400.000,00-TL civarında alacağının bulunduğunu, davalı şirket müvekkil şirketin yaptığı işlerin bedelinin işsahibi ... Büyükşehir belediyesinden aldığı halde davacı müvekkil şirkete hakedişlerini ödemediğini, açıklanan nedenlerle topam 565.000,00-TL nakte çevrilen 5 adet teminat mektubunun haksız ve kötüniyetli olarak davalı tarafından nakde çevrilmesinden dolayı uğradığı zarar ile teminat mektupları için bankaya ödenen komisyon ve masraflarıyla birlikte uğradığı toplam zararın davalı şirketten tahsiline, teminat mektubunun nakte çevrilmesi tarihi olan 11/09/2014 tarihinden itibaren bu alacağa reeskont faizi yüklenmesine karar verilmesini iddia ve talep ettiği görülmüştür.
SAVUNMA
Davalı vekili, öncelikle davacının davasının sözleşmeye dayalı açılmış bir dava olmakla ve sözleşmede açık olarak Ankara Mahkemelerinin yetkili kılındığından yetki itirazlarının kabulüne karar verilmesini, mahkememizin yetkisizliği ve davanın yetki Ankara Asliye Ticaret mahkemesine gönderilmesini, davanın haksız olmasından dolayı davacının gerek sözleşme ve gerekse ek protokol gereği iş halen bitirmemiş olması da dikate alınarak müvekkile borçlu olduğu aşikar olduğundan ve müvekkile halen borçlu olmakla nakde çevrilen teminat mektuplarından kaynaklı alacak veya tazmin davasının reddine karar verilmesini istemiştir.
Birleşen davada
İDDİA
Davacı vekili, müvekkili ile davalı şirket arasında müvekkilinin ihale ile yüklenici olduğu ... Gaziemir Yeni Fuar alanı işinden kaynaklı A ve F blokların uzay çatı ve cephe işlerinin yapılması için 15.07.2013 tarihinde sözleşme imzalandığını, sözleşme gereğince de müvekkili tarafından davalı tarafa 800.000,00.-TL nakit ve 3.200.000.-TL çekin peşin olarak verildiğini, yine sözleşme gereği olarak yer tesliminin 45 gün içerisinde yapılacağı ve işin de yer tesliminden sonra 90 gün içerisinde tamamlanacağının kararlaştırıldığını, sözleşme kapsamında bakiye kalan ödemenin de hak edişler doğrultusunda ödeneceğinin belirlendiğini, sözleşme ile işin toplam bedelinin KDV dahil 4.759.855.TL olmakla bedelin büyük bir kısmının davalı tarafa peşin olarak verildiğini, yine davalı tarafa verilen çeklerin tamamının ödendiğini, tarafların tacir olması ve yine işin sözleşmeden kaynaklı iş olması da dikkate alınmakla taraflar arasında akdedilen sözleşme ile 6100 sayılı HMK m.17 kapsamında yetki sözleşmesi kurulduğunu ve sözleme gereği olarak Ankara Mahkemelerinin yetkili olacağının kararlaştırıldığını, yasal düzenleme gereği olarak yapılan yetki sözleşmesi ile belirlenen yetkili yer dışında davada açılamayacağından dolayı Ankara mahkemelerinde açmak zarureti hasıl olduğunu, taraflar arasında akdedilen sözleşme gereği olarak (A) Blokta yer tesliminin ancak Kasım 2013'de yapıldığını ve A blok bir kısım hollerin iki hol olan yerin ancak 09.05.2014 ve 14.05.2014 tarihinde davalıya teslim edildiğini, sözleşmede belirlenen (F) blokun ise, tamamını olarak Aralık 2013 tarihinde davalı tarafa işin yapılması için teslim edildiğini, davalı tarafın işe başlamış olmakla bir kısım anlaşmazlıklardan kaynaklı ... 1.Sulh Hukuk Mahkemesinin ... D.İş sayılı tespit dosyası ile tespit yapıldığını, düzenlenen rapora müvekkili tarafından da itiraz edilmekle kabul edilmediğini, davalı tarafça yaptırılan tespitte dahi işin yapılmasına matuf bir kısım yer teslim edildiğinin belirlendiğini ve bir kısım imalatların yapıldığının da tespit edildiğini, taraflar arasında yapılan sözleşme ile yer teslim edildiğini ve belirlenen sürelerin sonlanmış olmasına rağmen iyi niyete dayalı olarak tarihsiz Ek Protokol yapıldığını ve davalı tarafa aralarında akdedilmiş ana sözleşmedeki cezai şartların aynen geçerli olmak üzere ek süre verildiğini, taraflar arasında akdedilen ek protokol ile belirlenen ek süre içerisinde de işin tamamlanamayacağı anlaşılmış olmakla ...Asliye Ticaret Mahkemesinin ... D.İş sayılı tespit dosyası ile şantiye sahasında durumun tespit ettirildiğini, yapılan tespit ile de işin henüz tamamlanmadığı ve ancak 45 gün içerisinde tamamlanabileceğinin tespit edildiğini, yapılan tespitle belirlenen sürede işin tamamlanmasının mümkün olmamasına rağmen müvekkilince iyi niyetli olarak bu sürede beklendiğini, işin tamamlanamayacağının anlaşılması ve ihale ile alınmış olan işte aha fazla gecikmeye maruz kalmamak maksadı ile sözleşmede belirlenen teminat mektuplarının sözleşme feshine dayalı olarak 11.09.2014 tarihide paraya çevrildiğini, ... ... Ticaret Mahkemesi'nin ... D.İş sayılı tespit dosyası ile şantiye sahasında işin bitmediği ve eksik kalan iş ile şantiye sahasında bulunmayan malzeme miktar ve bedeli yine işin ne sürede biteceği tespit ettirildiği, yapılan tespit ile işin bitmediğinin görüldüğünü, ... Noterliği'nin 15.09.2014 tarih ve... yevmiye sayılı ihtarnamesi ile sözleşmenin feshedildiğini, taraflar arasında akdedilen sözleşmenin feshi ile işin başkaca yükleniciye verildiğini ve teminat mektuplarının elde edilen bedel ile işin kalan kısmının davalı adına yaptırılmaya çalışıldığını, davalı adına işin tamamlattırılması anlamında mevcut eksik iş bedelinin davalı taraftan tahsil edilmesi gerektiğini, yine davalı tarafından Ek Protokol ile alınan çekin tahsile konulmasına engel olmak maksadı ile ... ...Asliye Ticaret Mahkemesinin ... E.sayılı davası ile dava açıldığını, ayrıca tahsil edilmeyen teminat mektuplarından kaynaklı olarak da .....Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... E.sayılı davasının tazminat davasının müvekkili aleyhine ikame edildiğini, müvekkili aleyhine açılmış olan davalarda davalı tarafın sürekli olarak (F) Blokta olan işlerin yüksek gerilim hattından kaynaklı yapılamadığını iddia ettiğini, ... ...Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... D.İş sayılı dosyası ile işlerin yüksek gerilim hattı durmasına rağmen yapıldığına ve bitilmiş olduğunun belirlenmesini için tespit yapıldığını, bu durumda açık olarak davalı tarafın işin yapılmasında kendi kusuru dışında herhangi bir durumda açık olarak davalı tarafın işin yapılmasında kendi kusuru dışında herhangi bir nedene dayalı olmadığının da açık olarak belirlendiğini beyanla, 15.09.2014 tarihli sözleşme feshi ile 12.09.2014 tarihli yapılan tespit tutanağında belirlenen eksik kalan ve davalı adına yaptırılmakta olan işlerden kaynaklı fesih gereği ortaya çıkacak olan geç olarak yapılmış olan işlerdeki ayıpların giderilmesi makatlı olarak harcanan bedellerden mahsup edilmek ve ileride ortaya çıkacak olan zararlardan kaynaklı fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydı ile 1.000.000.-TL'nin fesih tarihi olan 15.09.2014 tarihinde itibaren reeskont avans oranında faizi ile birlikte ayıplı işlerden kaynaklanan düzeltme bedellerine ve yine işin halen devam etmesi nedeni ile eksikliklerin tamamlanmasında harcanacak olan fazla bedellerden kaynaklanan hakları talep etme hakları saklı kalmak kaydı ile davalı taraftan tahsilini istemiştir.
SAVUNMA
Davalı şirket yetkilisi cevap dilekçesi ile Ankara mahkemelerinin davaya bakmakta yetkili mahkeme olmadığını, yetkili mahkemelerin ... mahkemeleri olduğunu, sözleşmenin imzalanmasından sonra davacı şirketin zemini düzgün yapması ve çatının oturacağı kolonları da bitirip şirketlerine yer teslimini zamanında yapması gerektiği halde davacı şirketin bunları yapmadığı için işe zamanında başlanamadığını, müvekkili şirket tarafından yaptırılan tespit raporunda davacı şirketin zemini düzgün yapmadığı ve çatının oturacağı kolonları da bitirip şirketlerine yer teslimini zamanında yapmadığı ve işin gecikmesine davacı şirketin sebep olduğunun tespit edildiğini, müvekkili şirketin davacı şirkete teminat olarak verdiği toplam 565.000,00.-TL bedelli 5 adet banka teminat mektubunun haksız ve kötü niyetli olarak nakde çevrildiğini, müvekkili şirketin kalan işi tamamlamak için inşaat şantiyesine girmesine davacı ... Müh. ... Ltd.Ştinin engellendiğini ve şirketin şantiyesindeki kalan mal ve malzemelerini de almasına da engel olduğunu, ... ...Sulh Hukuk Mahkemesi'nin.... D.İş sayılı tespiti ile müvekkili şirketin inşaat şantiyesine sokulmadığını, montaj malzemelerini ve konteynırlarını oradan alamadıklarını, şirketin yapması gereken kalan iş bedelinin sadece 60.135,38.-TL olduğunun tespit edildiğini, davacı şirketin bedelsiz kalan ve teminat olarak verilen çeki de karşılıksız damgası vurdurduğunu ve işlem yapmak için haciz talebinde bulunduğunu, buna karşı menfi tespit davası açıldığını, müvekkili şirketin davacı şirketten teminat mektupları için açtığı dava hariç olmak üzere daha 400.000,00.-TL civarında alacağı olduğunu, davacı şirketin yaptığı işlerin bedelini ... Büyükşehir Belediyesinden aldığı halde müvekkili şirkete hak edişlerini ödemediğini, davacı tarafın kötü niyetli olduğunu, müvekkili şirket tarafından verilen teminat mektuplarının haksız yere nakde çevirdiğini ve teminat çeklerini de işleme koyduğunu, müvekkilinin ticari olarak çok büyük zarara uğratıldığını beyanla, yetki itirazının kabulü ile dosyanın yetkili ... Asliye Ticaret Mahkemesi'ne gönderilmesini ve davanın esastan reddine karar verilmesini istemiştir.
HUKUKİ GEREKÇE
Asıl dava, uzay kafes çelik imalatı işinden kaynaklanan teminat mektuplarının haksız olarak nakde çevrildiğinden nakte çevrilen teminat tutarının temererrüt faizi ile tahsiline, birleşen dava ise uzay kafes çelik imalatı işinin davalı zamanında imal edip teslim etmemesi nedeniyle sözleşmenin haklı olarak feshedilmesi, eksik işler tamamlandığından ödenenin davalıdan tahsiline yöneliktir.
Asıl dava ... ... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... esasında görülmekte iken 13/03/2015 tarihinde .... sayılı karar ile iş bu davaya bakmaya Ankara Mahkemeleri yetkili olduğundan dava dilekçesinin yetkisizlik nedeniyle reddine, Ankara Asliye Ticaret Mahkemelerinin yetkili olduğuna karar verilmiş, iş bu kararın davacı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine Yargıtay 13. Hukuk Dairesinin 12/04/2017 tarih, ....karar sayılı ilamı ile onanmasına karar verilmiş, karar düzeltme hakkından vazgeçilmesi üzerine dosya kesinleştirilerek tevzii sonucu dosya mahkememize gelmiştir.
Birleşen dava, ....Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... esasında görülmekte iken 16/06/2017 tarihinde birleştirme kararı verilerek ... karar numarası ile mahkememize gönderilmiştir.
Asıl davada taşeron olan davacı Uzay Kafes Çelik Çatı imalatı işine dair sözleşmeye göre verilen avansların teminatı olarak verilen 565.000,00 TL'lik teminat mektuplarının haksız nakde çevrildiğinden teminat mektubu tutarının faizi ile tahsili, birleşen davada ise yüklenici olan davacı uzay kafes çelik çatı imalatı işine dair sözleşmede belirtilen tarihte işin yapılmaması nedeniyle sözleşmenin feshedildiğini, eksik işlerin dava dışı firmalara tamamlattırıldığını iddia ederek 1.000.000 TL'nin taşeron olan birleşen davanın davalısından faiziyle birlikte tahsilini istemektedir.
Çekişme; sözleşmelere göre işin davacı/taşeron tarafından zamanında yapılmadığı, gecikme var is ebunda davacının kusurunun olup olmadığı, hakedişlerin ödenmesinde yüklenicinin kusurlu olup olmadığı, yapılan işte ayıplı işlerin olup olmadığı, eksik kalan işlerin davacı tarafından başkalarına yaptırılıp yaptırılmadığı, başkasına yaptırılmış ise iş bedeli üzerinde toplanmakla, tarafların asıl ve birleşen davaya ilişkin delil ve belgeleri toplandıktan sonra dosya inşaat mühendisi, mali müşavir ve nitelikli hesaplama uzmanından oluşturulan bilirkişi kuruluna tevdii edilerek alınan 09/07/2020 tarihli raporda sözleşme ve ek protokollere göre eksik yapılan işler 430.914,31 TL, yapılan ödemenin 4.508.003,70 TL, taşeronun asıl dosya davacısının KDV dahil 4.171.300,00 TL'lik fatura düzenlendiği, yapılan işin KDV dahil 4.240.796,91 TL olduğunda taşerona 267.206,79 TL fazladan ödeme yapıldığını, teminat mektubu tutarı olan 565.000,00 TL'nin düşümü halinde asıl dosyanın davacısının 297.793, 21 TL alacağı olduğu, birleşen dosyada yüklenicinin davalı taşerondan herhangi bir alacağı olmadığı belirtilmiştir.
Bilirkişi raporuna taraf vekillerinin beyan ve itirazları alındıktan sonra dosya aynı bilirkişi kuruluna tevdii edilerek alınan 18/11/2020 tarihli raporda gecikme tutarının 28.173,67 TL eklenmesi ile hem fazla ödemenin hem de cezai şartın toplamının nakde çevrilen teminat mektubu tutarından düşülmesi sonucunda asıl dosya davacısının talep edebileceği tutarın 269.619,54 TL olduğu birleşen dava yönünden ise yüklenicinin herhangi bir alacağının olmadığı belirtilmiştir.
İş bu rapora da taraf vekillerinin beyan ve itirazları alındıktan sonra dosya aynı bilirkişilere tevdii edilerek bu kez 25/03/2021 tarihli ek rapor alınmış, alınan bu raporda da cezai şartın düşülmemesi halinde asıl dosyanın davacısının alacağının 295.380,46 TL, cezai şartın düşümü halinde ise 269.619,54 TL olduğu belirtilmiştir.
Asıl davada davacı yer tesliminin geç yapıldığını, şantiye sahasından geçen yüksek gerilim hattının can ve mal güvenliğini tehlikeye attığı gibi davalı yüklenicinin çelik çatının yapılacağı konuları bitirerek davacıya teslim etmesi gerekirken yapmadığını, yapılan hakedişlerin zamanında ödenmediğini ileri sürmüş olup, asıl davanın davalısı ... ... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... D.İş dosyasındaki raporu dayanak göstererek 15/04/2014 tarihinde sözleşmeyi feshetmiş olduğundan, davacı yapmış olduğu iş bedelini yükleniciden isteyebilir. Eğer işte gecikme var ise fesih tarihine kadarki gecikme bedelini karşı taraf olan yükleniciye ödemekle yükümlüdür. Bilirkişiden alınan rapor ve ek raporlara göre davacıya yapılan fazla ödeme olan 267.206,79 TL ile cezai şart tutarı olan 28.173,67 TL toplamının nakde çevrilen teminat tutarı 565.000,00 TL'den düşümü ile kalan tutar olan 269.619,54 TL'yi faizi ile birlikte taşeron olan asıl dosya davalısından talep edebilir.
Birleşen davada tespit tutanağında belirlenen ve eksik kalan davalı adına yaptırılan işlerden kaynaklı fesih gereği ortaya çıkacak olan, geç olarak yapılmış olan işlerdeki ayıpların giderilmesi maksatlı olarak harcanan bedellerden mahsup edilmek ve ilerde ortaya çıkacak zararlardan kaynaklı fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydı ile 1.000.0000 TL'nin tahsilini talep etmiş ise de; yukarıda belirtildiği gibi asıl dosyanın davacısı ayıpsız olarak yapmış olduğu iş bedelini talep edebilir, belirlenen fazla ödeme, gecikme cezası için dava açmasında hukuki menfaati yoktur, asıl bunu savunma olarak ileri sürmesi halinde değerlendirilebileceği gözönünde bulundurulduğunda ve yukarıda belirtilenden başka alacak da olmadığından birleşen dava ile ilgili davacının alacak talebi yerinde değildir.
6100 Sayılı HMK'nun hükmün tashihi başlıklı 304/1.maddesinde hükümdeki yazı ve hesap hataları ile diğer benzeri açık hatalar mahkemece resen veya taraflardan birinin talebi üzerine düzeltilebileceği öngörüldüğünden kısa kararda birleşen davanın reddine şeklinde karar verilmesi gerekirken karşı davanın reddine şeklinde yazılmış olup, bu husus da yukarıda belirtilen yasa maddesi gereğince düzeltilebileceğinden kısa karardaki 2 nolu bentteki karşı davanın reddine şeklindeki hükmün birleşen davanın reddine şeklinde düzeltilmesine karar verilmiştir.
Toplanan delillere göre asıl dosyanın davacısı taşeron ile birleşen dosyanın davacısı yüklenici arasında "Uzay Kafes Çelik Çatı İmalatı" işine ilişkin sözleşme imzalandığı, davacı tarafından söz konusu işin üstlenildiği, asıl dosyanın davalısı birleşen dosyanın davacısı olan taşeron tarafından yapılmakta olan işle ilgili sözleşmenin feshedildiği, fesih sonucunda davacının yaptığı ayıpsız imalat bedelini yükleniciden talep edebileceği, işin fesih tarihine kadar geciktiği, gecikme bedeli ile bilirkişi raporunda belirlenen fazla ödemenin yüklenici tarafından taşerondan talep edilebileceğinden nakde çevrilen teminat mektubu tutarlarından bi miktarların düşümü ile asıl dosyanın davacısının 269.619,54 TL alacağı olduğu, bu tutarı da taşeronun teminat mektubunun nakde çevrildiği tarihten itibaren avans faizi ile talep edebileceği, birleşen dava yönünden davacının alacağının olmadığı kanaatine varılmakla, asıl davanın kısmen kabulüne, birleşen davanın reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM : Yukarıda açıklanan nedenlerle,
1.-Asıl davanın kısmen kabulü ile 269.619,54 TL'nin teminat mektuplarının nakde çevrilme tarihi olan 11/09/2014 tarihinden sonra işleyecek avans faizi ile birlikte asıl davanın davalısından tahsili ile davacıya ödenmesine, fazlaya ilişkin talebin reddine,
1.-a)492 Sayılı Harçlar Kanunu gereğince, alınması gereken 18.417,71 TL nispi karar ve ilam harcı için peşin alınan 9.648,80 TL'nin mahsubu ile noksan olan 8.768,91 TL'nin davalıdan tahsili ile hazineye irad kaydına,
1.-b)Davacı vekil ile temsil edildiğinden yürürlükte bulunan AAÜT gereğince kabul edilen miktar üzerinden hesaplanan 27.323,37 TL nispi vekalet ücretinin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
1.-c)Davalı vekil ile temsil edildiğinden yürürlükte bulunan AAÜT gereğince reddedilen miktar üzerinden hesaplanan 29.126,63 TL nispi vekalet ücretinin davacıdan tahsili ile davalıya verilmesine,
1.-d)Davacı tarafından bu dosya için yatırılan 9.648,80 TL peşin harcın davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
1.-e)Davacı tarafından yapılan 25,20 TL başvuru harcı, 256,75 TL posta gideri ile 4.500,00 TL bilirkişi ücreti olmak üzere toplam 4.781,95 TL yargılama giderinden davanın kabul ve red oranına göre hesaplanan taktiren 2.281,96 TL'nin in davalıdan alınarak davacıya verilmesine, bakiyesinin davacı üzerinde bırakılmasına,
2.-Birleşen davanın REDDİNE,
2.-a)492 Sayılı Harçlar Kanunu gereğince, alınması gereken 59,30 TL maktu karar ve ilam harcın peşin alınan 17.077,50 TL'den mahsubu ile arta kalan 17.018,20 TL'nin karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya iadesine,
2.-b)Davalı vekil ile temsil edildiğinden yürürlükte bulunan AAÜT gereğince hesaplanan 67.050,00 TL nispi vekalet ücretinin davacıdan tahsili ile davalıya verilmesine,
2.-c)Davalı tarafından yapılan giderlerin üzerinde bırakılmasına,
3.-Taraflarca yatırılan gider ve delil avansının kullanılmayan kısmının karar kesinleştiğinde taraflara iadesine,
Taraf vekillerinin yüzlerine karşı, kararın tebliğinden itibaren 2 Hafta içinde Ankara Bölge Adliye Mahkemesinde istinaf yolu açık olmak üzere 09/06/2021 tarihinde oy birliği ile karar verildi.
Başkan ...
Üye ...
Üye ...
Katip ...