T.C. ANKARA 10. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2017/824 Esas - 2022/65
T.C.
ANKARA
10. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ TÜRK MİLLETİ ADINA
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO: 2017/824 Esas
KARAR NO: 2022/65
HAKİM:...
KATİP:...
DAVACI:...
DAVALI: ...
İHBAR OLUNAN: ...
DAVA: İtirazın İptali (Taşıma Sözleşmesi Kaynaklı)
DAVA TARİHİ: 01/12/2017
KARAR TARİHİ: 01/02/2022
KARAR YAZIM TARİHİ : 01/03/2022
Mahkememize açılan İtirazın İptali (Taşıma Sözleşmesi Kaynaklı) davasının yapılan açık yargılaması sonunda;
DAVA:
Davacı vekili, dava dilekçesinde özetle, davacı Burak BUDAK-Jetset Havacılık ünvanı ile havayolu araçları ile yurt içinde ve dışında yolcu yük taşımacılığı yapmak ve yaptırmak faaliyeti gösterdiğini, bu faaliyetini muhtelif uçak firmalarından kiraladığı hava taşıtları ile gerçekleştirdiğini, davalı şirket ...Havacılık ve Ticaret A.Ş. 13.04.2014 tarihinde yapılan görüşmeler neticesinde, müşterilerini 14.04.2019 tarihinde saat 20:30 da Erbil-İstanbul 15.05.2014 Saat 20:00 da İstanbul-Ankara seyahatlerini yaptırmak üzere 13. 200,00 Euro ya anlaşma yapıldığını, ... Bankasına ait dekont incelendiğin de 14.04.2014 tarihin de 3.200,00 Euro karşılığı 38.815,92 TL ödemenin davalı firmaya yapıldığını, davalı firmanın müşteriyi Erbil'den İstanbul'a getirmesi gerekirken doğrudan oluşan teknik arıza gerekçe göstererek Ankara 'ya bıraktığını, davalı şirketin İstanbul yerine Ankara'da bırakılmasından dolayı büyük iş ve saygınlık kaybına uğradığını, davalının edimlerini eksik getirmesi nedeniyle öncellikle yapılan 13.200,00 Euroluk ödemenin tamamının iade edilmesinin talep edildiğini, talebin davalı şirket tarafından kabul edilmediğini, minimum harcama tutarı olarak ödeme yapılması gerektiği beyan edilerek 5.500,00 Euro ödeme yapıldığını, davalı tarafından 13.200,00 Euro - 5. 500,00 Euro =7.700,00 Euro kaldığını ve kalan üzerinden 4021987 Nolu faturanın kesildiğini, 21.04.2014 tarihinde gönderilen e-mail de Ankara - Erbil - Ankara uçuşunun minimum maliyetinin 3.584,88 Euro olduğu da bildirilmiş olup, 7.700 Euro - 3.584,88 Euro - 4.115,12 Euro tutarlı iade faturası kesilip, EK4/1 12628 yevmiye sayılı ihtarname eki ile gönderildiğini, Bakırköy ... Noterliğinin 13.05.2014 tarih ve 12628 yevmiye sayılı ihtarnamesinde; 4.115,12 Euro* 171,37 Euro (Geçmiş Gün faizi) =12.373,38 Euro olması gerektiğini, 03.11.2014 tarihinde Küçük Çekmece ... İcra Müdürlüğü'nün 2014/9956 E. Sayılı dosyasında ilamsız icra takibine geçildiğini beyan ederek itirazın iptaline takibin devamına, davalı yanın %20 den aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatına mahkum edilmesini, yargılama giderleri ve ücreti vekaletin davalı yan üzerine bırakılmasına karar verilmesini vekaleten talep ve dava etmiştir.
CEVAP :
Davalı vekili, cevap dilekçesinde özetle, Montreal Sözleşmesine göre 2 yıl 14.04.2016 ve TTK Madde 855 e göre 1 yıl 14.04.2015 tarihine kadar talep hakkını kullanması gerektiği ni fakat davacının mayıs 2017 de ilamsız icra takibi başlattığını, bu tarihte davacının talebinin zaman aşımından dolayı düştüğünü, uçağın motorunun uçuş esnasında arızalanması ve pilotun en yakın havaalanına uçağı indirmesi TTK Madde 911/c maddesine göre uçağı ilgilendiren bir duraklama sebebi olduğu ve müvekkile atfedilecek bir kusur olmadığını, ayrıca şirketin uçağın düzenli bakımını yaptırdığı ve ...Genel Müdürlüğünden gerekli sertifikaların zamanında alındığı bu yüzden şirketin Erbil- İstanbul- Ankara uçuş planının Erbil - Ankara kısmını kat ettiğinden bu madde uyarınca hakkettiği kısmının davacı yana iade edildiğini, burda bahse konu olan kat ettiği mesafenin 3 ayrı alternatife göre hesaplandığını, GC Distanceye göre toplam=7.782,50 Euro'nun davacıya iadesi gereken tutarın GC distance dikkate alınarak belirlendiğini, davanın esastan reddini ve %20 den az olmamak üzere kötü niyet tazminatı ödenmesine karar verilmesi gerektiği, ayrıca tüm yargılama giderlerinin davacıya ödetilmesi gerektiğini talep etmiştir.
DELİLLER :
Ankara 3. İcra Müdürlüğünün 2017/10265 esas sayılı dosyası getirtilerek incelenmiştir.
14.05.2014 tarihinde saat 20:30'da Erbil-İstanbul arası uçuşu planlanan ...Havacılık ve Tic. A.Ş.'ye ait uçağın Ankara'ya zorunlu iniş yapan uçağa ait arıza ilişkin ve arızanın giderildiğine ilişkin bilgi ve belgeler getirtilerek, incelenmiştir.
Tüm dosya kapsamı ve ön inceleme duruşmasında belirlenen uyuşmazlık konuları hakkında mali müşavir ve hava yolu taşımacılığında uzman bir bilirkişi raporunda özetle, davalı yana ait 2014 yılı yasal defterlerin açılış ve kapanış onaylarının yasal süresi içerisinde yapıldığını, sahibi lehine delil vasfı taşıdığını, davalı yasal defter kayıtlarına göre davalının davacıya borcunun olmadığını, uçağın motorunun uçuş esnasında arızalanması ve pilotun en yakın havaalanına uçağı indirmesi TTK Madde 911/c maddesine göre uçağı ilgilendiren bir duraklama sebebi olduğu ve atfedilecek bir kusur olmadığını, ayrıca şirketin uçağın düzenli bakımını yaptırdığı ve ...Genel Müdürlüğünden gerekli sertifikaların zamanında alındığı bu yüzden şirketin Erbil- İstanbul- Ankara uçuş planının Erbil -Ankara kısmını kat ettiğinden, 13.200,00 Euro bedelli sözleşme kapsamındaki taşıma işine ait katettiği mesafenin maliyetinin 7.700,00 Euro olduğunu, bu madde uyarınca 5.417,50 Euro luk kısmının davacı yana iade edilmesi gerektiğini, katettiği mesafenin Great Circle Distance a göre hesaplandığı ve buna göre iade edilmesi gereken tutarın doğru olarak hesaplandığı ve iade edilmesi gereken tutar olan 5417,50 Euro olmasına rağmen davalı tarafından 82,50 Euro fazla yatırılarak toplam =5.500,00 Euro iadesinin gerçekleştirildiğini, davacı yanın davalı yandan talep edebileceği bir tutarın bulunmadığı yönünde görüş ve kanaatini bildirmiştir.
Dosya kapsamında bilirkişi heyetinden 26/04/2019 tarihli bilirkişi raporu alınmıştır. İtirazlar üzerine yeniden Üniversite Hukuk fakültesi öğretim üyesinden uluslar arası sözleşmeler de değerlendirilerek rapor düzenlenmesine karar verilmiş ve 07/07/2021 tarihli bilirkişi raporu alınmıştır.
DELİL DEĞERLENDİRME VE HUKUKİ NİTELENDİRME:
Davacı taraf, davalı ile arasında müşterilerinin Erbil- İstanbul İstanbul-Ankara arasında davalıya ait uçakla taşınması için anlaştıklarını, ancak davalının müşterilerini Erbil'den İstanbul'a getirmesi gerekirken teknik arıza sebebi ile direk Ankara'ya getirdiğini, edimini tam olarak ifa etmediğini, oysa kendisinin ödemeyi tam olarak yatırdığını, peşin aldığı ücreti iade etmekten kaçındığından bahisle ödediği bedelin iadesi için başlatılan icra takibine yapılan itirazın haksız olduğunu ileri sürmektedir.
Davalı taraf ise zaman aşımı itirazında bulunmuş, uçağın arıza nedeni ile en yakın emniyetli olan ... hava alanına iniş yapmak zorunda olduğunu, arızanın bakım ya da onarım hatasından değil, üretim hatasından kaynaklandığını, taraflar arasında ihtilafın TTK 911 maddesine göre çözülmesi gerektiğini müvekkili şirketin uçuşun ... bacağını kat ettiğinden bu mesafeye ücreti hak ettiğini ifade etmektedir.
Dava taraflar arasında yapılan uluslar arası hava taşıma sözleşmesi gereği davalı tarafa ödenen bedelin iadesi için başlatılan icra takibine yapılan itirazın iptali ve icra inkar tazminatı davasıdır.
Taraflar arasındaki taşıma sözleşmesine göre müşterilerin Erbil - İstanbul , İstanbul -Ankara'ya taşınması konusunda anlaşıldığı belirlidir. Alınan bilirkişi raporu ile 28/05/1999 tarihli Hava yolu ile uluslar arası taşımacılığa ilişkin belirli kuralların birleştirilmesine dair sözleşme (Montreal Sözleşmesi) Türkiye bakımından 26/03/2011 tarihinde yürürlüğe girmesine rağmen Irak bu sözleşmeye hala taraf olmadığından dolayı sözleşme hükümlerinin uygulanmasının mümkün olmadığı anlaşılmıştır. Taraflar arasındaki sözleşmenin hava taşıma sözleşmesi olduğu, bu tür davaların TTK 767/1 maddesi uyarınca 1 yıllık zaman aşımına tabi olduğu, zaman aşımının başlangıç tarihinin taşımanın sona erdiği tarihten itibaren başlayacağı,( Yargıtay 11 Hukuk Dairesi 2009/14461 esas 2011/7483 karar) buna göre dosya kapsamında taşımanın 15/05/2014 tarihinde gerçekleştiği, davacının 1 yıllık süre içerisinde 03/11/2014 tarihinde Küçükçekmece İcra Müdürlüğünde peşin ödenen taşıma bedelinin 4.115,52 Euro'su için takip başlattığı, davalıya 10/11/2014 tarihinde ödeme emri tebliğ edildiği, 17/11/2014 tarihinde Küçükçekmece icra müdürlüğünde yapılan takibe davalı tarafından itiraz edildiği, 27/11/2014 tarihinde takibin durduğu, davacının 05/03/2015 tarihinde davalıya karşı Bakırköy 5 Asliye Ticaret Mahkemesinin 2015/209 esas sayılı dosyasında itirazın iptali davası açtığı, 27/11/2015 tarihinde Bakırköy 5 Asliye Ticaret Mahkemesinin 2015/209 esas sayılı dosyasında yetkili icra dairesinde takip yapılmadığından davanın reddine karar verildiği ve bu kararın 31/10/2016 tarihinde kesinleştiği anlaşılmıştır. Davacı tarafından 18/05/2017 tarihinde Küçükçekmece İcra dairesinde dosyanın yetkili icra dairesine gönderilmesi talepli dilekçe verildiği anlaşılmıştır.
6098 sayılı yasanın 154 maddesinde zaman aşımını kesen sebepler düzenlenmiştir. Buna göre alacaklının dava veya defi yolu ile mahkemeye veya hakeme başvurmuş olması, icra takibinde bulunması yada iflas masasına başvurması halinde zaman aşımının kesileceği düzenlenmiştir. Yine aynı kanunun 158 maddesinde ' Dava veya defi mahkemenin yetkili ya da görevli olmaması ya da düzeltilebilecek bir yanlışlık yapılması yahut vaktinden önce açılmış olması nedeni ile reddedilmiş olup da o arada zaman aşımı veya hak düşürücü süre dolmuşsa alacaklı altmış günlük süre içerisinde haklarını kullanabilir' hükmü yer almaktadır. 6098 sayılı yasanın 158 maddesindeki hüküm bazı usul hataları ile davanın reddi halinde doğacak adaletsizliğin önüne geçmek için düzenlenmiş bir hükümdür. Dosya kapsamında davacının alacağı için taşıma eyleminin son bulduğu 15/05/2014 tarihinden sonra süresi içerisinde icra takibi yaptığı, yapılan takibe davalının itirazı üzerine itirazın iptali davası açtığı, itirazın iptali davası yetkili icra dairesinde takip yapılmadığından reddedildiği, İtirazın iptali davasında verilen ret kararından sonraki kararın kesinleşmesi ve davacının dosyanın yetkili icra dairesine gönderilmesi talebi arasındaki sürede 1 yıllık zaman aşımı süresinin dolduğu, davacının itirazın iptali davasında verilen ret kararının kesinleştiği tarihten itibaren 6098 sayılı yasanın 158 maddesinde düzenlenen 60 günlük süre içinde icra dairesine başvurarak icra dosyanın yetkili icra dairesine gönderilmesini talep etmediği,60 günlük sürenin başlama tarihinin onama kararının tebliği değil onama tarihi olarak kabulünün gerekeceği bu yönde içtihatlar olduğu, ,davacının 60 günlük süre dolduktan sonra 18/05/2017 tarihinde talepte bulunduğu, 1 yıllık zaman aşımı süresinin dolduğu, davalının da süresi içerisinde zaman aşımı itirazında bulunduğu anlaşıldığından davanın zaman aşımı nedeni ile reddine karar vermek gerekmiştir.
HÜKÜM :
Yukarıda açıklanan nedenlere, kararın dayandığı yasal ve hukuksal gerekçeye, dosyadaki kanıtlara göre;
1-Davanın REDDİNE,
2-492 Sayılı Harçlar Kanunu gereğince, alınması gereken 59,30 TL maktu karar ve ilam harcının, peşin alınan 342,20 TL harçtan indirilmesi ile arta kalan 282,90 TL’nin karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya iadesine,
3-Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca, davalı yararına hesaplanan 5.100,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak, kendisini vekil ile temsil ettiren davalıya verilmesine,
4-Davacı tarafından yapılan yargılama giderinin üzerinde bırakılmasına,
5-Taraflarca yatırılan gider ve delil avansının kullanılmayan kısmının karar kesinleştiğinde ve talep halinde taraflara iadesine,
Dair, taraf vekillerinin yüzüne karşı, kararın tebliğinden itibaren iki hafta içinde Ankara Bölge Adliye Mahkemesinde İstinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 01/02/2022
Katip ...
e-imzalıdır.
Hakim ...
e-imzalıdır.
*Bu belge 5070 sayılı Yasa hükümlerine göre elektronik olarak imzalanmıştır.