T.C. ANKARA 10. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TÜRK MİLLETİ ADINA
T.C.
ANKARA
10. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO: 2018/1001
KARAR NO: 2021/154
DAVA: Alacak
DAVA TARİHİ: 31/12/2018
KARAR TARİHİ: 17/03/2021
KARAR YAZIM TARİHİ : 18/03/2021
Mahkememize açılan Alacak davasının yapılan açık yargılaması sonunda;
İDDİA
Davacı vekili, davalı tarafından "... Petrol Dağıtım A.Ş. Ambarlı Terminali Revizyon İşleri" nin yapımı konusunda 2015/96778 ihale kayıt numarası ile ihaleye çıkıldığını, yapılan ihaleye müvekkil firma da katılmış olup ihalenin müvekkil üzerinde kalması üzerine davalı ile 26.10.2015 tarihli sözleşme akdedildiğini, ihale mevzuatı hükümlerine göre bir işin anahtar teslim götürü bedel olarak ihaleye çıkabilmesi için kesinleşmiş uygulama projelerinin bulunması gerektiğini, aksi halde işin anahtar teslim götürü bedel ile ihale edilmesi mümkün olmadığını, davalı tarafından da ihale dokümanı ekinde yer alan uygulama projelerine istinaden anahtar teslim götürü bedel ile ihaleye çıkıldığını, ihale dokümanları çerçevesinde yapılması gereken iş kalemleri proje ve şartnamelerde tanımlı olduğunu, ihaleye konu işin detayları proje açıklama raporunda yer aldığını, müvekkili tarafından tüm ihale dokümanı ve eki uygulama projeleri ile mahal listeleri incelenmek suretiyle bu projelere ve mahal listelerine istinaden ihaleye teklif sunulduğunu, sözleşmenin 6.1. maddesinde sözleşmenin anahtar teslim götürü bedel olduğunu, işin ihale dokümanında ver alan uygulama projeleri ve bunlara ilişkin mahal listelerine davalı olarak yapılması teklif edilen bedelin 6.990.000,00-TL + KDV olduğunun belirtildiğini, sözleşmenin imzalanması ile birlikte davalı tarafından ihale dokümanı eki olan uygulama projelerinde değişikliğe gidildiği ve müvekkilden yapılan değişiklikler doğrultusunda yeni revize projeler hazırlanması istenildiğini, yapılan değişiklikler ufak tefek değişiklikler olmayıp tüm projeyi değiştirir nitelikte değişiklikler olduğunu, revize edilen projeler çerçevesinde bazı işlerin sözleşme kapsamından çıkarıldığını, bazı işlerin ise belirtilen birim fiyat ile metrajları belirlenen işler yapılmak üzere proje kapsamına eklendiğini, 1.113.509,39 TL'nin mukayeseli keşif raporu ile proje kapsamına birim fiyatlı olarak eklendiğini, davalının, müvekkili firma tarafından anahtar teslimi götürü bedel sözleşmesi ile yapımı taahhüt edilen işler belli bir aşamaya geldikten sonra davalı idare tarafından yapımı taahhüt edilen işin verimli bir şekilde işletmeye alınabilmesi için proje değişikliği yapma gereği doğduğunu, idarenin talebi üzerine davacı müvekkilim firma tarafından revize projeler yapıldığı ve idare onayına sunulduğunu, idarenin revize proje ile yapılması istenen işlerin bir kısmını %10 kapsamına sokup mukayeseli keşif ile müvekkili firmaya ödediğini, bir kısmının bedelini ise %10 kapsam dışında kaldığı için hiç bir şekilde ödemediğini, mukayeseli keşifte davacı müvekkil firmaya %10 kapsamı içinde kalacak iş miktarı belirtilerek eklendiğini, bütün yapılan işlerin tamamının As-built projelerde mevcut olduğunu, davalının anahtar teslimi götürü bedele konu iş ve mukayeseli keşif ile yapılmasını istediği işleri yaptırdığını, mukayeseli keşifte belirtilen işlerin bir kısmının %10 kapsamında kalıp, sözleşme hükümleri çerçevesinde bedelini müvekkil davacı firmaya ödemiş olduğunu, %10 kapsam dışında kalan işlere ilişkin bir ödeme yapılmadığını, %10 kapsam dışında kalan ve idarece yaptırılan ödemesi yapılmayan detayları belirli olan işlerin yapılmış olduğu ve davalı idareye teslim edildiğini, halen davalı idarenin yapılan işleri kabullendiğini, geçici ve kesin kabulleri yaptığını, projeyi işletmeye açtığını, bedeli ödenmeyen işlerin, yeşil defter ve as-built projelerde göründüğünü, bu işlerin ayrıntılı olarak belirlendiği ve mukayeseli keşifte belirtilen fiyatlar ile fiyatlandırıldığını, bazı işlerin ise ihale dökümanı ekindeki uygulama projeleri ve mahal listelerinde olmaması nedeniyle işe artık anahtar teslim götürü bedel ile devam edilmesinin mümkün olmadığını, ihale edilen işin başka bir işe dönüştüğünü, davalı tarafından yapılan değişiklikler doğrultusunda revize projelerin hazırlanarak onaya sunulması ile iş artış ve eksilişlerinin tespit edilerek keşfin idareye sunulmasının istendiğini, müvekkili tarafından 25.04.2016 tarih 2016/115 sayılı yazı ile davalı kuramca talep edilen proje revizyonlarının taleplerine ilişkin projelerin dilekçe ekinde idareye sunulduğu ve revize projeler doğrultusunda keşif içi azalan ve keşif içi artan imalatlar sonucunda oluşan iş artış taleplerine ilişkin de onayın talep edildiği ve revizyon nedeniyle de 90 günlük süre talep edildiğini, davalı idare tarafından, revizyon projelerinin, iş artış talebinin ve 90 günlük süre artırım talebinin uygun görüldüğünün müvekkile bildirildiğini, müvekkili tarafından revize projelere istinaden işin yapımına devam edildiği ve bu süreçte davalı tarafından verilen talimatlara uygun bir şekilde işin 26 Ağustos 2016 tarihinde tamamlandığını, geçici kabul tutanağına bağlandığını, işin tamamlanmasından sonra projenin tamamen değişiklik göstermiş olması sebebiyle müvekkil tarafından as-built projeleri hazırlandığı ve bu projelerin müşavir firma (Bureau Veritas) tarafından kontrol edilerek onaylandığını, davalıya bildirilen kesin hesapların süresinde incelenmediğini belirterek müvekkili tarafından gerçekleştirilen toplam imalatın ve bedeli ödenmeyen sözleşme içi ve sözleşme dışı işlerin bedellerinin tespiti ile müvekkili tarafından imalatı gerçekleştirilen ancak ödemesi yapılmayan işlere ilişkin olarak fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydı ile şimdilik 300.000,00 TL'nin 09 Ocak 2018 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini istemiştir.
SAVUNMA
Davalı vekili, davacının talep etmiş olduğu alacakların zamanaşımına uğradığını, ihale sözleşmesi ve proje kapsamında davacıya ödenmesi gereken herhangi bir ücret bulunmadığını, davacı tarafın dava dilekçesinde ihale dokümanı ekinde yer alan uygulama projelerine istinaden anahtar teslim götürü bedel ile ihaleye çıkıldığını, projeye istinaden teklif edilen bedelin 6.990.000 TL+KDV olduğunu, müvekkil şirket tarafından ihale dokümanı eki olan uygulama projelerinde değişikliğe gidildiğini, yeni revize projelerin hazırlandığını, revize proje çerçevesinde 423.509,39 TL değerindeki işin proje kapsamından çıkarıldığını, 1.113.509,39 TL değerindeki mukayeseli keşif raporu ile proje kapsamına eklendiğini, Müvekkil Şirket'in revize proje ile yapılması istenen işlerin bir kısmını %10 kapsamına sokup, mukayeseli keşif ile davacıya ödenmiş olduğunu ve bir kısmının bedelini ise %10 kapsam dışında kaldığı için hiçbir şekilde ödenmemiş olduğunu, 4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu'nun sözleşme türlerini belirleyen 6/a maddesi analılar teslimi götürü bedel sözleşmenin çerçevesinin belirlendiğini, bu durumda işin tamamı için isteklinin teklif ettiği toplam bedel üzerinden anahtar teslimi götürü bedel sözleşme yapılabildiğini, bu tanımın ayrıca Yapım İşleri Genel Şartnamesinin 4 üncü maddesinde de şu şekilde tanımlanmıştır; "Anahtar teslimi götürü bedel sözleşme: Uygulama projeleri ve bunlara ilişkin mahal listelerine davalı olarak, işin tamamı için yüklenicinin teklif ettiği toplam bedel üzerinden yapılan sözleşmeyi” Yapım İşleri Genel Şartnamesinin 12/4 maddesinde "...İdare, sözleşme konusu işlerle ilgili proje v.b. teknik belgelerde, değişiklik yapılmaksızın işin tamamlanmasının fiilen imkansız olduğu hallerde, işin sözleşmede belirtilen niteliğine uygun bir şekilde tamamlanmasını sağlayacak şekilde gerekli değişiklikleri yapmaya yetkilidir. Yüklenici, işlerin devamı sırasında gerekli görülecek bu değişikliklere uygun olarak işe devanı etmek zorundadır." denerek yüklenicinin İdare tarafından talep edilen değişlikleri yerine getirmekle yükümlü olduğunu,
Değişiklikler kapsamında Yapım İşleri Genel Şartnamesinin "Sözleşme kapsamında Yaptırılabilecek İlave İşler, İş Eksilişi ve İşin Tasfiyesi" başlıklı 21. maddesinin I. fıkrasında yer alan hüküm uyarınca;
"Yapım sözleşmelerinde, öngörülemeyen durumlar nedeniyle bir iş artışının zorunlu olması halinde, artışa konu olan işin;
a)Sözleşmeye esas proje içinde kalınması,
b)İdareyi külfete sokmaksızın asıl işten ayrılmasının teknik veya ekonomik olarak mümkün olmaması, şartlarıyla, anahtar teslimi götürü bedel ihale edilen yapını işlerinde sözleşme bedelinin % 10'una, birim fiyat teklif almak suretiyle ihale edilen yapım işleri sözleşmelerinde ise % 20'sine kadar oran dahilinde, süre hariç sözleşme ve ihale dokümanındaki hükümler çerçevesinde aynı yükleniciye yaptırılabilir." Hükmüne göre anahtar teslimi götürü bedel sözleşmesinde iş artışının mevcut olması halinde sözleşmenin % 10'ıına kadar söz konusu iş artışları aynı yükleniciye yaptırılabileceği,. İlave işlerin aynı sözleşme kapsamında, aynı yükleniciye yaptırılabilmesi için bu koşulların gerçekleşmesi gerektiğini, bu artışın bahsedilen orandan daha yüksek olması durumunda ise tekrardan aynı yükleniciye yaptırılacaksa yeni bir sözleşme akdedilmesi gerektiğini, yüklenicinin, idarenin talimatı olmaksızın yaptığı fazla işlerin bedelini talep etmesi mümkün olmadığını, yukarıdaki hükümler çerçevesinde de müvekkili şirket tarafından onaylanmış olan ilave işlerin Sözleşme'nin %10'unu geçmediğini, dolayısıyla davacının işin kapsamının fazlasıyla genişletildiğini ve Sözleşme'nin %10'unu aştığını belirtmesinin gerçeğe uygun olmadığını,
Kaldı ki, davacı, projenin revizesi kapsamında 423.509,39 TL değerindeki işin proje kapsamından çıkarıldığını ve 1.113.509,39 TL tutarındaki işin ise eklendiğini kabul etmiş bulunduğunu, davacının hesaplamasına göre 1.113.509,39 TL-423.509,39 TL=690.000 TL tutarında ek iş yapıldığının kabul edildiğini, bu durumda ihale edilen söz konusu işin 6.990.000 TL olduğu göz önüne alındığında zaten %10 barajının aşılmamış olduğunun izahtan vareste olduğunu, müvekkili şirketin onayı olmadan yapılan işler bakımından ise yine Yapım İşleri Genel Şartnamesinin "Sözleşme ve eklerine uymayan işler" başlıklı 23. maddesinde "Yüklenici projelerde kendiliğinden hiçbir değişiklik yapamaz. Bununla birlikte, yüklenici tarafından proje ve şartnameden farktı olarak yapılmış olan işlerin, fen ve sanat kurallarına ve istenen özelliklere uygun oldukları idarece tespit edilirse, bu işler yeni durumları ile de kabul edilebilir. Ancak bu takdirde yüklenici, daha büyük boyutta veya fazla miktarda malzeme kullandığını ve daha fazla emek harcadığını öne sürerek fazla bedel isteyemez." hükmü gereğince sözleşmeden farklılık arz eden hususlar için İdare'den ek ücret istenemeyeceğini, bu kapsamda iş artışı ile ilgili olarak davacının 11.04.2016 tarihli yazısı ile yapmış olduğu iş artışı/iş eksilişi başvurusunun müvekkili şirketin 14.04.2016 tarih ve 1959 sayılı yazısı ile gerekçeleri bildirilerek reddedildiğini, daha sonra davacının 28.04.2016 tarihli yazısı ile tekrar yapmış olduğu ikinci başvurusunun uygun bulunduğunu, kesin hesaplarla ilgili olarak temel alınacak projelerin davacının 04.05.2016 ve 2296 sayılı başvurusunda belirtmiş olduğu projeler olduğunu, söz konusu başvuru ile zaten % 10 iş artışı yapıldığını, buna ek olarak Yapım İşleri Genel Şartnamesinin "Sözleşme Kapsamında Yaptırılabilecek İlave İşler, İş Eksilişi Ve İşin Tasfiyesini düzenleyen 21. Maddesi kapsamında herhangi bir iş artışının daha yapılmadığını, bir an için %10 barajının geçilmiş olduğu düşünülse dahi, bu kapsamda müvekkili şirketin onayı olmadan yapılan işlerin müvekkili şirketin sorumluluğunda olmadığını, taraflar arasında akdedilmiş olan İhale Sözleşmesi ve eki niteliğindeki diğer şartnameler uyarınca, tarafların edim yükümlülüklerinin açıkça belirlendiğini, onay alınmadan yapılan işlemlerin müvekkili şirketi hukuki anlamda bağlamayacağını,
Davacının Sözleşme'nin %10'unu aştığını belirttiği işlemlerin zorunlu giderler olup olmadığının tespitinin yargılamaya muhtaç olmakla birlikte, ek olarak yapıldığını belirtiği işlemlere ilişkin müvekkili şirketin onayı da bulunmadığını, sözleşme'nin %10'unu aşan işlemlerin yapıldığını, bu işlemlere onay verildiğini ve bu işlemlerin yapılmasının zorunlu olduğuna ilişkin ispat külfetinin davacıya ait olduğunu, kaldı ki bu iş kalemlerinin ihtiyaç gerekçesinin ortaya konması da gerektiğini,
05.06.2007 tarihli Kamu İhale Kurulu Kararı sayılı kararında da belirtildiği üzere;
a) Anahtar teslimi götürü bedel yapan işlerinde idarelerin, ihale aşamasında öngöremediği hususlar kapsamında, sözleşme konusu yapım işi ile ilgili proje vb. teknik belgelerde değişiklik yapılmaksızın işin tamamlanmasının fiilen imkansız olduğu hallerde, sözleşme bedelinde değişikliğe neden olmamak kaydıyla, işin sözleşmede belirtilen niteliğine uygun bir şekilde tamamlanmasını sağlayacak şekilde gerekli değişiklikleri yapmaya yetkili olduğuna,
Bununla birlikte söz konusu yetkinin sınırsız olmadığı.
-Binanın fen ve sanat kurallarına göre gerçekleştirilmesi bakımından yapılması gereken hazırlıklar kapsamında gerekti arazi ve zemin etütlerinin doğru yapılmamasından ve bina ile ilgili teknik hesapların yanlış yapılmasından dolayı ihale dokümanının bir parçası olan uygulama projesinin bir bütün olarak yeniden hazırlanmasını gerektiren veya,
-İşin tamamlanması bakımından zorunlu olmayan, yahut,
-İhtiyacı karşılama açısından teknik bir eksikliğin giderilmesine yönelik olmayan. Proje değişikliklerinin yapılamayacağına,
b) İhale aşamasında öngörülmemekle birlikte proje değişikliği ve hu değişikliğe bağlı olarak bir iş artışı/eksilişi -orunlu kıtan durumların ortaya çıkması halinde ise, proje değişikliklerinden kaynaklanan muhtemel muhtemel iş artış/eksilişlerinin,
-Sözleşmeye esas proje içinde kalması,
-İdareyi külfete sokmaksızın asıl işten ayrılmasının teknik veya ekonomik olarak mümkün olmaması, şartlarıyla, 4735 sayılı Kanunun 24. maddesi kapsamında değerlendirilmesi gerektiğine, denildiği, bu sebeple ilgili mevzuat ve kararlar uyarınca projede yapılan değişikliklerin sözleşme kapsamında olması ve İdareyi külfete sokmaması karine olarak kabul edildiğini, bu sebeple davacının, sözleşme ve teknik şartnamede belirtilmemiş olan iş ve işlemleri yapmış olması ve bunun izin verilen oranı aştığı iddiasının ispata muhtaç olduğunu, ihale ve sözleşme kapsamında üzerine düşen tüm yükümlülükleri yerine getirmiş olan müvekkili şirketin onayının olmadığı bir revizyonun ücretinin kendisinden talep edilmesinin davacının kötü niyetinin göstergesi olduğunu,
Davacının hazırlamış olduğu hesapların müvekkili şirket tarafından kabul edilmediğini, süresi içinde itiraz edildiğini, müvekkili şirketin %10'u aşan revizyonlara onay vermediğini, bu nedenle davacının kesin hesap olarak belirttiği hesapların dikkate alınamayacağını belirterek haksız davanın reddini istemiştir.
HUKUKİ GEREKÇE
Dava, revizyon işlerinden kaynaklanan alacağın tahsiline yöneliktir.
Revizyon işlerinin yapımı konusunda davalının yaptığı ihale sonucunda, ihalenin davacı firma tarafından alındığı, taraflar arasında 26/10/2015 tarihinde sözleşme imzalandığı çekişme konusu olmayıp, çekişme davacı tarafından yapılan işlerden, bedeli ödenmeyen sözleşme içi ve sözleşme dışı işlerin belirlenmesine yöneliktir.
Yargılama davanın değeri itibariyle 6545 sayılı kanunla değişik 5235 sayılı yasa gereği dava tek hakim tarafından yürütülmekte iken 09/07/2019 tarihli dilekçe ile fazlaya ilişkin haklar saklı kalmak kaydı ile "30 Nisan 2016" tarihi itibariyle idare kaynaklı gecikme ve süre uzatımlarından kaynaklı oluşan fiyat farklarının tespit edilerek şimdilik 10.000 TL'nın müvekkiline ödenmesi yönünde" dava değeri arttırılmakla davanın değeri toplam 310.000 TL olduğundan dosya belirtilen yasa maddesi gereğince yargılamaya heyetçe devam olunmuştur.
Tarafların davaya ilişkin delil ve belgeleri toplandıktan sonra uyuşmazlık konularının tartışılarak varsa davacı alacağının belirlenmesi yönünde dosya inşaat mühendisi, makine mühendisi, iç denetçi, elektrik mühendisi ve mali müşavirden oluşturulan bilirkişi kuruluna tevdii edilmiş, alınan 02/12/2019 tarihli raporda;
"Taraflar arasındaki götürü bedelli sözleşmenin, sözleşme eki Yapım İşleri Genel Şartnamesinde yer alan % 10 üst sınır dahilinde iş artışı yapılarak revize edildiği, sözleşme revizesinin davalı idarenin ihtiyacı ve kararı sonrası ortaya çıktığı ve davacı yüklenicinin bu talebi kabul ederek kendi yazısı ile revize talebi ile süre talebinde bulunduğu, davacı yüklenicinin yapılan ara hak edişlere ve geçici kabule her hangi bir itirazı bulunmadığı, Sözleşme revizyonunun % 10 iş artışı sınırında kalmasına bağlı olarak götürü bedelli bir sözleşme olduğu, davacının iş artışı dahilinde belirlenen pursantaj tablosunda yer alan iş kalemleri imalatı ile ilgili olarak geçici kabulün yapılmasına bağlı olarak götürü bedeli talep hakkı olduğu,
Revize esilmiş sözleşmeye konu iş kalemleri dışında varsa davacının yaptığı ilave imalatları vekaletsiz iş görme koşulları çerçevesinde talep hakkı olduğu, ancak dosya içeriğine göre davacının sözleşme dışında yaptığı imalat varsa bunlara ait metrajların ve rayiç değerlerinin hesaplanmasının mümkün görünmediği, bu nedenle kesin hesabın çıkarılarak varsa davacı alacağının tespit edilemediği.
Revize edilmiş sözleşme kapsamında olmayan ilave imalatların rayiç bedellerinin hesaplanabilmesi ve kesin hesabın çıkarılabilmesi için; işin niteliği itibariyle konusunda uzman bir İnşaat Mühendisi ile bir Makine Mühendisi tarafından işin yapıldığı mahalde inceleme yapılmak suretiyle; davacının sözleşme dışında yaptığını iddia ettiği ve kendisince hazırlanan kesin hesap ekinde yer alan iş kalemlerinin, revize edilen sözleşme eki pursantaj listesinde yer alan iş kalemlerini içerip içermediğinin incelenmesi, revize sözleşme pursantaj tablosunda yer almayan ve davacı tarafından varsa yapılmış olan ilave iş kalemlerine ait metrajların çıkarılarak bu metrajlar ve rayiç değerlere göre yapılan ilave iş bedelinin hesaplanması gerekeceğinin düşünüldüğü belirtilmiş, raporun sonuç kısmında belirtilen hususların tespiti hususunda işin yapıldığı yerde keşif yapılarak rapor alınması için Bakırköy Nöbetçi Asliye Ticaret Mahkemesine talimat yazılmış, alınan 18/08/2020 tarihli raporda "... İstanbul İli, Beylikdüzü İlçesi, Yakuplu Mahallesi Genç Osman Caddesi üzerinde bulunan Ambarlı Akaryakıt Dolum Terminalinde yapılan ... Petrol Dağıtım A.Ş. Ambarlı Terminali Revizyon İşlerine ilişkin olarak dosya içerisinde bulunan belgeler, ihaleye esas proje ve revize projeler, davalı ve davacı tarafların vekilleri ve teknik elemanlarının bilirkişi heyetimiz ile birlikte as-built projeleri çerçevesinde hem keşif mahallinde yapılan 29.06.2020 tarihli incelemeler hem de ...'nin toplant- salonunda bilgisayar ortamında yapılan ölçümler sonucunda;
Taraflar arasında imzalanan 26.10.2015 tarihli sözleşmenin eki olan projeler ile davalı kurumun talebi üzerine 19.02.2016 tarihinde yapılan toplantıda görüşülen Proje revizyonlarına göre çizilen 27.04.2016 revize projelerine göre imalatların AS-Built projesine uygun olarak yapılmış olduğu;
Yerleşik Yargıtay içtihatları dikkate alınarak davacı tarafından yapılan imalatların %110'u aşan işlerin bedelleri, imalatın yapıldığı tarihlerdeki TÜFE (Tüketici Fiyat Endeksi) ve Yİ-TÜFE (Yurt İçi Üretici Fiyat Endeksi) ortalamasına göre (%8.77 artış oranına göre) hesaplama yapıldığını,
Keşif mahallinde yapılan incelemeler, dosya içerisinde bulunan belgeler ve revize projelerine göre Javacının AS-Built projelerde tespit olunan yapmış olduğu işlerden %110'u aşan fazla imalat olarak talep edebileceği toplam bedelin,
İnşaat işleri kapsamında yapılan fazla imalatların toplam bedeli 776.464,76 TL, Mekanik işleri kaplamında yapılan fazla imalatların toplam bedeli 1.174.253,48 TL, Elektrik işleri kapsamında yapılan fazla imalatların toplam bedeli 122.587,68 TL olmak üzere genel toplamın 2.073.305,92 TL olabileceği" belirtilmiştir.
Taraf vekillerinin iş bu rapora itirazları üzerine dosyanın aynı bilirkişilere tevdii edilerek itirazların değerlendirilmesi için talimat yazılmış, alınan 14/01/2021 tarihli ek raporda; "...İstanbul İli, Beylikdüzü İlçesi, Yakuplu Mahallesi Genç Osman Caddesi üzerinde bulunan Ambarlı Akaryakıt Dolum Terminalinde yapılan ... Petrol Dağıtım A.Ş. Ambarlı Terminali Revizyon İşlerine ilişkin olarak dosya içerisinde bulunan belgeler, ihaleye esas proje ve revize projeler, davalı ve davacı tarafların vekiller ve teknik elemanlarının bilirkişi heyetimiz ile birlikte as-built projeleri çerçevesinde h:m keşif mahallinde yapılan 29.06.2020 tarihli incelemeler hem de ...'nin toplantı salonı ıda bilgisayar ortamında yapılan ölçümler sonucunda;
Taraflar arasında imzalanan 26.10.2015 tarihli sözleşmenin eki olan projeler ile davalı kurumun talebi üzerine 19.02.2016 tarihinde yapılan toplantıda görüşülen Proje revizyonlarına göre çizilen 27.04.2016 revize projelerine göre imalatların AS-Built projesine uygun olarak yapılmış olduğu;
Yerleşik Yargıtay içtihatları dikkate alınarak davacı tarafından yapılan imalatların %110'u aşar işlerin bedelleri, imalatın yapıldığı tarihlerdeki TÜFE (Tüketici Fiyat Endeksi) ve Yİ-TÜFE (Yurt İçi Üretici Fiyat Endeksi) ortalamasına göre (%8.77 artış oranına göre) hesaplama yapıldığı,
Keşif mahallindi; yapılan incelemeler, dosya içerisinde bulunan belgeler ve revize projelerine göre davacının AS-Built projelerde tespit olunan yapmış olduğu işlerden %110'u aşan fazla imalat olarak talep edebileceği toplam bedelin,
İnşaat işleri kapsamında yapılan fazla imalatların toplam bedeli 776.464,76 TL, Mekanik işleri kapsamın: a yapılan fazla imalatların toplam bedeli 1.174.253,48 TL, Elektrik işleri kapsamında yapışan fazla imalatların toplam bedeli 642.705,33 TL, Genel toplam 2.593.423,57 TL, KDV466.816,24 TL, toplam 3.060.239,81 TL olabileceği,
Elektrik tesisatı kapsamında kök raporda sadece orta gerilim iş bedellerinin hesap edildiği, Huturdaki raporda mekanik ve inşaat iş artışlarına bağlı olarak elektrik tesis ıtı kapsamındaki iş artış bedellerinin değerlendirilmiş olduğu, Kök raport nuzda Tablo 1 ve Tablo 2 olarak detayı verilen As built proje metrajı - İha i 3 proje metrajı farkları dikkate alınarak fazla imalat bedelinin hesap edik ği, Uygulama ve ihale projelerinin sunulmuş olduğu, kök rapordaki hesaplama sanınıza KDV dahil olmadığı, Kök raporumuzdaki inşaat ve mekanik tespitler doğrultusunda kanaatin aynen devam etmekte olduğu" beyan edilmiştir.
Ek rapor da taraflara tebliğ edilerek beyan ve itirazları alınmıştır.
Davalı vekili tarafından 20/02/2021 tarihli dilekçe ekinde ... Mühendislik ... tarafından düzenlenmiş 17/02/2021 tarihli uzman görüşü sunulmuş, 24/02/2021 tarihli dilekçe ile de bazı işlerin davacı tarafından yapılmadığını, dava dışı ... İnşaat Taahhüt Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi tarafından yapıldığını, bu firmadan imzalanan sözleşme kapsamında yapılan işlere ilişkin belgelerin celbi ile yeni bir bilirkişiden rapor alınması talebinde bulunulmuş, bu dilekçede yazılı beyana karşı da davacı vekilinin beyanı alınmıştır.
Davalı vekili her ne kadar davacının yaptığını iddia ettiği işlerin dava dışı şirket tarafından yapıldığını ve buna ilişkin belgelerin değerlendirilmediğini iddia edip bu belgelerin celbinden sonra yeni bir bilirkişiden rapor aldırılmasını talep etmiş ise de; davalı söz konusu işlerin bir kısmının dava dışı şirket tarafından yapıldığı yönünde herhangi bir savunmada bulunmadığı gibi, davalının bu talebi HMK'nun 145.maddesine göre değerlendirilebilecek delil de değildir. Aksi usulüne uygun delillerle davalı tarafından ispat edilemediğinden taraflar arasında yapılan sözleşme, yazışmalar, tadilat projeleri gözönünde bulundurulduğunda belirlenen işlerin davacı tarafından yapıldığını kabul etmek gerekir. Davacının talep edebileceği miktar da yeterli görülen talimatla alınan rapor ve ek raporda dava dilekçesi ile bedel arttırım dilekçesinde yazılı olan miktardan fazladır.
Davacı tarafından 09 Ocak 2018 tarihli yazı ile davalıdan kesin metraj ve kesin hesaplar neticesinde 2.793.535,38 TL'nin 7 günlük süre içerisinde ödenmesi talep edilmiş, aynı gün çalışana tebliğ edilmiştir. Verilen süre gözönünde bulundurulduğunda davalı 16 Ocak 2018 tarihinde temerrüde düştüğünden davacı bu tarihten itibaren temerrüt faizi isteyebilir.
Davacı vekili, hükümden sonra mahkememize vermiş olduğu 23/03/2021 tarihli dilekçe ile davada 300.000 TL'nin, ıslah dilekçesinde ise 10.000 TL'nin fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydı ile davalıdan tahsiline karar verilmesini istediklerini, davanın tamamının kabulüne karar verilmesine rağmen 305.000 TL yönünden hüküm kurulduğunu ileri sürüp bu hususun düzeltilmesini istemiş, usulüne uygun tebligat yapılmasına rağmen davalı vekili dilekçeye karşı beyanda bulunmamıştır.
7251 sayılı yasanın 27.maddesine göre 6100 sayılı kanunun 305.maddesinden sonra gelmek üzere eklenen 305/A maddesine göre taraflardan her biri nihai kararın tebliğinden itibaren 1 ay içerisinde yargılamada ileri sürülmesine veya kendiliğinden hükme geçirilmesi gerekli olmasına rağmen hakkında tamamen veya kısman karar verilmeyen hususlarda ek karar verilmesini isteyebileceği öngörüldüğünden ve bu hususta da karar yazılmadan önce davacı vekili tarafından düzeltme talep edildiğinden davacının talebinin belirtilen yasa maddesi gereğince değerlendirilmesi gerekir.
Yapılan inceleme sonucunda da davacının dava dilekçesinde 300.000 TL'nin, daha sonra vermiş olduğu ıslah dilekçesinde de 10.000 TL'nin davalıdan tahsilini talep etmesine rağmen mahkemece karar duruşmasında davanın kabulüne karar verilmiş fakat 305.000 TL'nin faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmiş olup, yukarıda belirtilen yasa ile HMK'ya eklenen 305/A maddesine göre davacının davasının kabulüne karar verildiğinden 310.000 TL'nin temerrüt faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar vermek gerekir.
Toplanan delillere göre taraflar arasında terminal revizyon işi ile ilgili sözleşme imzalandığı, işin davacı tarafından yapıldığı, davacının alınan rapor ve ek raporlara göre inşaat işleri kapsamında fazla imalattan 776.464,76 TL, mekanik işleri kapsamında yapılan fazla imalattan 1.174.253,48 TL, elektrik işleri kapsamında yapılan fazla imalattan 642.705,33 TL olmak üzere toplam 2.593.423,57 TL'ye KDV tutarı olan 466.816,24 TL'nin eklenmesi ile 3.060.239,85 TL'nin talep edilebileceği, davacı talebinin ise 310.000 TL olduğu kanaatine varılmakla talebe bağlı kalınarak davanın kabulüne, temerrüt tarihinden itibaren kabul edilen miktara avans faizi uygulanmasına karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM : Yukarıda açıklanan nedenlerle,
1.- Davanın kabulüne,
310.000,00 TL'nin 16 Ocak 2018 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsiline,
2.-492 Sayılı Harçlar Kanunu gereğince, alınması gereken 21.176,10 TL nispi karar ve ilam harcı için peşin alınan 5.123,25 TL peşin ve 170,78 TL tamamlama harcı toplamı 5.294,03 TL'nin mahsubu ile noksan olan 15.882,07 TL'nin davalıdan tahsili ile hazineye irad kaydına,
3.-Davacı vekil ile temsil edildiğinden yürürlükte bulunan AAÜT gereğince hesaplanan 30.150,00 TL nispi vekalet ücretinin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
4.-Davacı tarafından yapılan 5.123,25 TL peşin harç, 35,90 TL başvuru harcı, 170,78 TL tamamlama harcı, 10.500,00 TL bilirkişi gideri, 314,00 TL keşif harcı, 319,40 TL posta/tebligat gideri olmak üzere toplam 16.463,33 TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
5.-Taraflarca yatırılan gider ve delil avansının kullanılmayan kısmının karar kesinleştiğinde taraflara iadesine,
Taraf vekillerinin yüzlerine karşı, kararın tebliğinden itibaren 2 Hafta içinde Ankara Bölge Adliye Mahkemesinde istinaf yolu açık olmak üzere 17/03/2021 tarihinde oy birliği ile karar verildi.
Başkan ...
Üye ...
Üye ...
Katip ...