T.C. ANKARA 10. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
T.C.
ANKARA
10. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİTÜRK MİLLETİ ADINA
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO: 2018/612 Esas
KARAR NO: 2021/764
HAKİM: ... ...
KATİP: ... ...
DAVACI: ... [...]
VEKİLİ: Av. ...
DAVALI: ... [...] -...
DAVA: Ariyete konu malların iadesi davası
DAVA TARİHİ: 28/08/2018
KARAR TARİHİ: 21/12/2021
Mahkememize açılan ariyete konu8 olan malların iadesi davasının yapılan açık yargılaması sonunda;
DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle, taraflar arasında akdedilen sözleşmeler ve protokoller kapsamında teslim tesellüm listesinde yer alan müvekkili şirketin malzeme ve ekipmanlarını davalıya ariyet olarak teslim edildiğini, 15.08.2018 tarihli Beyoğlu .... Noterliğinin 88988 yevmiye numaralı ihtarname ile bayilik sözleşmesinin sona ermesi nedeniyle bayiye ariyet olarak bırakılan menkul malların zamanında ve eksiksiz olarak müvekkili şirkete teslim edilmesi gerektiğinin ihtar edildiğini, müvekkili şirket tarafından bayilik sözleşmesine istinaden davalı şirkete gönderilen ariyeten verilen malların derhal sağlam ve kullanılabilir vaziyette teslim edilmesi hususunun bildirilmesine rağmen mülkiyeti müvekkili şirkete ait olan teslim ve tesellüm belgesi ile teslim aldığı malzemeleri müvekkili şirkete teslim etmediğini ileri sürerek, davaya konu ariyetleri istinaden ihtiyati tedbir talebinin kabulü ile ariyetlerin müvekkili şirkete veya 3. Kişiye teslimine, ekli teslim tesellüm belgesinde bilgileri olan davalının kullanımına verilen ve müvekkili şirkete teslim edilmeyen her türlü taşınır mal, teçhizat, kurumsal kimlik ve demirbaşın müvekkili şirkete eksiksiz ve hasarsız teslimine, söz konusu ariyetlerin müvekkili şirkete teslim edilmemesi halinde ariyetlerin bedelinin davalının temerrüde düşme tarihinden itibaren işleyecek en yüksek mevduat faizi ile birlikte tanziminine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
YANIT
Davalı... Pet. Nak. ve Tic. Ltd. Şti. cevap dilekçesinde özetle, davacının kamu kurumu iken özelleştirilerek satıldığı, satıldıktan sonra özel şirket niteliği kazandığını, satış işleminden sonra şirket merkezinin İstanbul'a taşındığını, her iki tarafında şirket merkezinin ...olduğunu, bu nedenle .... Asliye Ticaret Mahkemelerinin yetkili olduğunu, davacı taraf ile 20/03/2014 tarihli protokol ve 18/06/2014 tarihli akaryakıt satış sözleşmesi imzalandığını, protokol sonucunda 900.000 USD kredi verildiğini, kredilerin taksitler halinde ödenirken doların kur artışı sebebiyle taksitlerin ödenemediğini, bu nedenle davacı tarafın ihtarname ile tek taraflı olarak protokol ve sözleşmeyi fesh ettiğini, istasyonda akaryakıt satışı faaliyeti sona erdiğinden taşınmazdaki kira sözleşmesini fesh ederek faaliyetlerini durdurduklarını, faaliyetlerinin durması üzerine davacı şirkete ariyet olarak alınan malların iadesi için sözlü olarak uyarıldığını, bu uyarılar üzerine 03/07/2018 tarihinde davacının yetkili reklam firmasının gelip ariyetleri sökerek alıp gittiklerini, davacının ariyet menkulü kalmadığını, bu nedenlerde davanın reddedilmesini talep etmiştir.
DELİLLER VE GEREKÇE ;
Ankara 2. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2017/118 esas sayılı dosya sureti getirtilerek, incelenmiştir.
Taraflar arasında düzenlenen 18/06/2014 tarihli ariyet sözleşmesi incelendiğinde; Sözleşmenin akaryakıt istasyonunda kullanılmak üzere TP tarafından temin edilecek bayi tarafından kullanılacak ve muhafaza edilecek olan ariyet malzemelerine ilişkin hususlar hakkında düzenlendiği, bayilik sözleşmenin parçası olarak kabul edildiği, sözleşmede yer almayan konularda bayilik sözleşmesi hükümlerinin uygulanacağının belirtildiği, tarafların karşılıklı hak ve yükümlülüklerinin düzenlendiği, yine sözleşmenin 5 maddesinde TP'nin dilediği zaman bayiye yazılı ihbarda bulunması ve ariyet malzemesinin geri verilmesi istemiyle kendiliğinden veya bayinin sözleşme hükümlerini ihlal etmesi halinde TP tarafından tek taraflı fesihle son bulur, TP fesih için herhangi bir sebep göstermek zorunluluğu yoktur. Bayi feshin haksızlığını öne sürerek ariyet malzemesini TP geri vermekten kaçınamaz, bayi fesih ihbarının tebliğinden itibaren 15 gün içinde ariyet malzemesini sağlam ve tüm işlevleri ile kullanılabilir şekilde TP'ye veya göstereceği şahıs veya şirkete geri verecektir. Bayi geri vermeyecek olursa TP'nin akaryakıt istasyonuna girerek ariyet malzemesini söküp almaya ve sökülme ilgili masrafları talep etmeye hakkı bulunmaktadır şeklinde düzenlendiği,
Taraflar arasında imzalanan 20/03/2014 tarihli protokolde ise; taraflar arasında imzalan bayilik sözleşmesine ilişkin mutabakat sağlanan hususların belirlendiği ve protokolün bayilik sözleşmesinin eki olduğunun düzenlendiği, yine protokolün 30 maddesinde tarafların arasındaki ihtilafların çözümünde Ankara Mahkemeleri ve icra dairelerinin yetkili olduğunun düzenlendiği, her iki tarafın da tacir olması ve sözleşme ile yetkili mahkemeyi belirlediklerinden davalı tarafın yetki itirazının yersiz olduğu anlaşılmıştır.
Dosya içerisinde bulunan 15/08/2018 tarihli Beyoğlu 4 Noterliğinden çekilen ihtarnamede; sözleşmenin haklı nedenle feshedildiği, bayiye ariyet olarak bırakılan kurumsal kimlik ve menkul malların ihtarlara rağmen teslim edilmediği, ariyetlerin eksiksiz olarak 3 gün içerisinde teslim edilmesi yönünde ihtar çekildiği anlaşılmıştır.
Dosya içerisinde davacı şirket tarafından davalı şirkete ariyet malzemelerinin teslimine ilişkin tutanaklar bulunmaktadır.
Tüm dosya kapsamı ile birlikte talimat yolu ile yapılan keşif ve alınan 07/02/2020 tarihli bilirkişi raporunda özetle, ... adresinde bulunan davalı... Petrot Nak. ve Tic. Ltd. Şti. firmasına ait Petrol (Akaryakıt) İstasyonunun farklı bir marka olan Lukoil marka logosu ile giydirmesinin yapıldığının tespit edildiği, ariyet malzemeler listesinde yer alan akaryakıt Pompası (3 adet), Jeneratör, Kompresör, Hava-Su, Yıkama makinesi, Yağ makinesi'nin petrol istasyonunda bulunmadığının tespit edildiği, dolayısı ile Ariyet Malzemelerinin kullanılmasının söz konusu olmadığını, Petrol istasyonunda yer alan market kısmının kapalı olduğunu, içerisinin görülebildiği kadarı ile rafların bulunduğunu, ancak bu malzemelerin TP logosu veya tanıtıcı, ayırt edici bir özelliği olmadığının görüldüğü yönünde görüş ve kanaatini bildirmiştir.
Dosyada yine aynı bilirkişiden ek rapor alınmış olup 27/08/2020 tarihli raporda özetle; yapılan keşif aşamasında ariyet malzemelerinin petrol istasyonunda bulunmadığının tespit edildiği, ariyet teslim tutanaklarına göre davacı tarafından teslim alınmadığı belirtilen malzemelerin keşif tarihi itibari ile değerleri tespit edilmiştir.
Davalı tarafından ariyete konu olan malzemelerin teslim edildiği iddia edilmiş ve birtakım iade tutanakları sunulmuş ise de; bilirkişiden alınan 27/08/2020 tarihli ek bilirkişi raporunda dosya kapsamındaki ariyet teslim tutanakları ile karşılaştırılarak , ariyet teslim tutanaklarına göre iade edilmeyen ariyete konu olan mallar tespit edilmiş, buna göre jeneratör, akaryakıt pompası, yıkama makinesi, kompresör, raf, orta reyon, banko kasasının teslim edilmediği tespit edilmiştir.
Bilirkişi raporundan sonra davalı tarafından sunulan 05/11/2020 tarihli dilekçe ile bilirkişi raporu ile tespit edilen malzemelerin teslim edileceği belirtilmiştir, bir takım teslim tutanakları dosyaya sunulmuştur.
Davacı vekilinin tarihsiz mahkememize sunduğu dilekçede; kompresör dahil diğer ariyetlerin müvekkili şirkete dava açıldıktan sonra teslim edildiğini, söz konusu ariyetler dava açıldıktan sonra iade olduğundan yargılama ücreti ve vekalet ücreti talebi olduğuna dair dilekçe sunmuştur.
Dava taraflar arasında imzalanan bayilik sözleşmesi kapsamında ariyet malzemesi olarak davalıya teslim edilen malların iadesine mümkün olmadığı takdirde bedelinin tazminine yönelik açılan davadır. Davacı taraf bayilik sözleşmesinin haklı nedenle fesih edildiğini, sözleşme hükümleri gereğince ariyet olarak teslim edilen malların iade edilmediğini iddia etmektedir. Davalı taraf ise bayilik sözleşmesinin haksız feshedildiğini ve ariyet olarak teslim edilen malların davacı tarafından alındığını ifade etmektedir. Uyuşmazlık davalının taraflar arasındaki sözleşme hükümleri gereğince ariyet olarak teslim edilen malları iade şartlarının oluşup oluşmadığı, ve ariyet olarak davalıya teslim edilen malların iade edilip edilmediğinde toplanmaktadır. Mahallinde yapılan keşifte ariyet konusu malların petrol istasyonunda bulunmadığı tespit edilmiştir. Bilirkişiden alınan ek rapor ile dosya içerisinde bulunan ariyet konusu mallardan davacıya teslim edildiği tutanak ile ispatlanamayanlar belirlenmiştir. Taraflar arasındaki ariyet sözleşmesi hükümlerine göre sözleşmenin 5 maddesinde TP'nin dilediği zaman bayiye yazılı ihbarda bulunması ve ariyet malzemesinin geri verilmesi istemiyle kendiliğinden veya bayinin sözleşme hükümlerini ihlal etmesi halinde TP tarafından tek taraflı fesihle son bulacağının, TP fesih için herhangi bir sebep göstermek zorunluluğu olmadığı, bayinin feshin haksızlığını öne sürerek ariyet malzemesini TP geri vermekten kaçınamayacağı, bayinin fesih ihbarının tebliğinden itibaren 15 gün içinde ariyet malzemesini sağlam ve tüm işlevleri ile kullanılabilir şekilde TP'ye veya göstereceği şahıs veya şirkete geri vereceği, Bayi geri vermeyecek olursa TP'nin akaryakıt istasyonuna girerek ariyet malzemesini söküp almaya ve sökülme ilgili masrafları talep etmeye hakkı bulunmakta olduğunun sözleşme hükümleri açıkça düzenlendiği anlaşılmıştır. TP'nin davalı tarafa sözleşmeyi feshettiği ve ariyete konu malzemeleri teslim etmesi gerektiği ihtar edilmiş ise de; davalının haksız olarak ariyete konu mallardan bir kısmını davacıya teslim etmediği, yargılama aşamasında tamamını teslim ettiği anlaşılmakla; ariyete konu olan tüm mallar teslim edildiğinden dava konusuz kaldığından karar verilmesine yer olmadığına karar verilmiştir. Ancak davanın açılmasında davalı haksız olduğundan yargılama giderleri ve vekalet ücretinden sorumluluğuna hükmedilmiştir.
HÜKÜM : Yukarıda açıklanan nedenlerle,
1.Dava konusuz kaldığından karar verilmesine yer olmadığına,
2.-492 Sayılı Harçlar Kanunu gereğince, alınması gereken 59,30 TL maktu karar ve ilam harcından peşin alınan 170,78 TL peşin harcın indirilmesi ile arta kalan 111,48 TL'nin kararın kesinleşmesi ve talep halinde davacıya iadesine,
3.-Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca, davacı yararına hesaplanan 5.100,00 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
4.-Davacı tarafça yatırılan 35,90TL başvuru harcı, 59,30 TL maktu karar harcı olan 95,20 TL'nin davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine,
5.-Davacı tarafça tebligat/posta/müzekkere/bilirkişi masrafı olmak üzere toplam 1.005,50 TL ve 384,90 TL keşif harcı ile 219,40 TL istinaf kanun yoluna başvuru harçları olmak üzere toplam 1,609,80 TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
6-Kullanılmayan gider avansının karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya iadesine,
7.-Davalı tarafın yapılan yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına,
Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı, davalı tarafın yokluğunda, kararın tebliğinden itibaren iki hafta içinde Ankara Bölge Adliye Mahkemesinde İstinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 21/12/2021
Katip ...
e-imzalıdır.
Hakim ...
e-imzalıdır.
*