T.C. ANKARA 10. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TÜRK MİLLETİ ADINA
T.C.
ANKARA
10. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO: 2018/897 Esas
KARAR NO: 2021/277
DAVA: Tazminat (Trafik Sigorta Sözleşmesi Kaynaklı Rücuen)
DAVA TARİHİ: 11/12/2018
KARAR TARİHİ: 29/04/2021
KARAR YAZIM TARİHİ : 20/05/2021
Mahkememize açılan Tazminat (Trafik Sigorta Sözleşmesi Kaynaklı Rücuen) davasının yapılan açık yargılaması sonunda;
DAVA:
Davacı vekili, dava dilekçesinde özetle, 20.10.2018 tarihinde davalı “... Harfiyat İnş. Taah. ve Tic. Ltd. Şti.”nin işleteni, davalı ... Sigorta A.Ş.ye trafik sigorta poliçesiyle sigortalı olan ... plakalı araç sürücüsü diğer davalı ... ...’nun %100 kusurlu olarak davacıya ait ve yine davacı idaresindeki ... plakalı araca çarparak davacıya ait aracın hasara ve değer kaybına uğramış olduğunu, davacıya ait aracın dava dışı ... Sigorta A.Ş.’ye kasko sigortalı olduğu ve araçta toplam 3.000,00 TL hasar meydana gelmiş olsa da eksper raporunda hasar bedelinin 2.400,00 TL olarak belirlenmiş olmakla, davacıya 600 TL eksik şekilde 2.400,00 TL hasar ödemesinin yapıldığını, davacının aracını 20.10.2018 tarihinde tamir servisin teslim edip 09.11.2018 tarihinde tamir servisinden teslim almış olmakla da 20 gün aracından yoksun kalmış olduğu belirtilerek, fazlaya dair hakları saklı kalmak kaydıyla, şimdilik kaydıyla 1.000,00 TL değer kaybı. 600,00 TL Kasko poliçesi gereği eksik kalan fark ücreti ile 400,00 TL de tamir süresi araç yoksunluk kaybı olmak üzere toplam 2.000,00 TL’nin davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili dava ve talep edilmiştir.
Daha sonra davacı vekili dava değerini artırmış ve harçlandırmıştır.
CEVAP :
Davalı ... Harfiyat İnş. Taah. Tic. Ltd. Şti. vekili cevap dilekçesinde özetle; dava konusu kazaya karışan ... plakalı aracın malik/işleteni olmakla birlikte, aracın kaza tarihinde davalı ... Sigorta A.Ş.’ye trafik sigorta poliçesiyle sigortalı olduğu ve dolayısıyla da davanın davalı ... şirketine yöneltilmesinin yeterli olacağını, ayrıca kazanın meydana gelmesinde maliki oldukları araç sürücüsünün %100 kusurlu olduğu şeklindeki davacı iddiasının da doğru olmadığını, 2.000. 00 TL - 2.400,00 TL hasarı olan bir aracın 20 gün tamir edilmesinin oldukça abartılı olduğunu, zira aracın sadece sol ön ve sol arka kapılarının hasarlanmış olduklarını, dolayısıyla açılan haksız davanın usulden ve esastan red edilmesi gerektiğini savunmuştur.
Davalı ... cevap dilekçesinde özetle; kazaya karışan ... plakalı aracın sürücüsü olduğunu ve aracın da davalı ... Sig. A.Ş.’ye trafik sigorta poliçesiyle sigortalı olduğunu belirtilerek, davacıya ait araçta meydana gelen hasar tazminatının davalı ... şirketinden talep edilmesi gerektiğini savunmuştur.
Davalı ... Sigorta A.Ş. vekili cevap dilekçesinde özetle; dava konusu kazaya karışan ... plakalı aracın davalı ... nezdinde 41506629 no’lu ZMM(Trafik) Sigorta Poliçesiyle 24.01.2018/2019 vadeli sigortalı olduğu ve sorumluluklarının da sigortalı araç sürücüsünün kusuru oranında poliçe limitiyle sınırlı olduğunu, dava konusu kaza nedeniyle ... Sigorta A.Ş.’ye 30.01.2019 tarihinde 3.003,00 TL hasar tazminatı ödemesinin yapılmış olunduğu, davacıya ait araçta meydana gelen değer kaybının da Sigorta Genel Şartları hesaplama yöntemine göre belirlenmesi gerektiğini savunmuştur.
DELİLLER :
Davalı ... Sigorta tarafından meydana gelen kaza nedeniyle oluşturulan hasar dosyası gönderilmiş incelenmiştir.
İhbar üzerine davalı ... şirketince ... plakalı araç ile ilgili dava dışı ... Siogrta AŞ'ye 3.003,00 TL ödeme yapıldığı bildirilmiştir.
Dava dışı ... Sigorta AŞ 15169374 nolu hasar dosyasının bir örneğini göndermiş, incelenmiştir.
Tüm dosya kapsamı ve ön inceleme duruşmasında belirlenen uyuşmazlık konuları hakkında makine mühendisi ve ileri sürüş tekniklerinde uzman kusur bilirkişisinden alınan bilirkişi raporunda özetle,
Davalı ... Sigorta A.Ş. sigorta şirketine sigortalı ve davalı ... Harfiyat İnş. Taah. ve Tic. Ltd. Şti.nin de işleteni olduğu ... plakalı araç sürücüsü davalı ...’nun meydana gelen kazanın oluşumunda 2918 sayılı KTK.nun 53/b-1- 2-3-4, 53/c-l-2-4-6 ve 84/j. maddeleri kural ihlallerini işlemiş olmakla %100 oranında kusurlu olduğu,
... plakalı araç sürücüsü davacı ...’un meydana gelen kazanın oluşumunda izafe edilecek herhangi bir kural ihlali görülmemekle kusursuz olduğu,
Dava konusu ... plakalı araçta meydana gelen hasar tutarının 3.003,00 TL olduğu,
Davacıya ait ... plakalı araçta meydana gelen değer kaybının reel piyasa koşullarına göre 7.500,00 TL, Sigorta Genel Şartları hesaplama yöntemine göre ise 6.320,00 TL olduğu, Davalı araç maliki ... Harfiyat İnş. Taah. ve Tic. Ltd. Şti.nin 2918 sayılı KTK.nun 85 maddesin gereğince, davalı ... Sigorta A.Ş.nin de aynı Kanunun 91. maddesi gereğince davalı sürücünün %100 kusuru oranına tekabül eder şekilde sayın mahkeme tarafından esas alınacak değer kaybının tamamından davalı sürücü ... ile birlikte müştereken ve müteselsilen sorumlu olacakları,
Davacıya ait ... plakalı araçta meydana gelen tamir süresi araç yoksunluk kaybının 1.225,00 TL olduğu ve bundan da davalılar “... Harfiyat İnş. Taah. Ve Tic. Ltd. Şti.” ve ...’nun sorumlu olacakları görüş ve kanaatini bildirmiştir.
DELİL DEĞERLENDİRME VE HUKUKİ NİTELENDİRME:
Dava; haksız fiil niteliğindeki kaza sonrasında araçta oluşan hasar bedeli, değer kaybı ve araç mahrumiyet bedeli şeklindeki zararın tazmini istemine ilişkindir.
6098 sayılı Borçlar Kanunun 49 ve devamı maddelerinde haksız fiil sorumluluğu düzenlenmiştir. Buna göre, kusurlu ve hukuka aykırı bir fiille başkasına zarar veren, bu zararı gidermekle yükümlüdür. Bu zararın ne şekilde hesaplanacağı ve kimin ne şekilde sorumlu olduğu devamı maddelerde açıklanmıştır.
Dosyaya toplanan deliller ve bilirkişi raporuna göre davacıya ait araca davalı gerçek kişinin sürücüsü ve davalı şirketin maliki olduğu ve davalı ... şirketine sigortalı aracın çarpması sonucu meydana gelen kazada davacı aracının hasarlandığı kazada davalı sürücünün %100 oranında kusurlu olduğunun mahkememizce de oluşa uygun kabul edilen bilirkişi raporuna göre belirlendiği anlaşılmıştır. Bilirkişi raporuna göre olay nedeniyle davacı aracında 3.003,00 TL, hasar oluştuğu belirlenmiş bu belirleme mahkememizce de uygun bulunmuştur. Bu bedelin davalı ... tarafından davacının aracının kasko şirketine ödendiği anlaşılmakla davalıların hasar bedeli yönünden davacıya karşı sorumluluklarının kalmadığı kanaatiyle hasar bedeli talebi yönünden davanın reddi gerekmiştir.
Davacı aynı zamanda değer kaybı tazminatı talep etmektedir. 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanununun hükümlerine göre, trafik kaydı "işleten"i kesin olarak gösteren bir karine değilse de, onun kim olduğunu belirleyen güçlü bir kanıt niteliğindedir. Ancak, trafik kaydına rağmen işletenliğin 3. kişi üzerinde bulunmasını engelleyen bir yasa hükmü yoktur. Aynı yasanın 3. maddesinde, "İşleten: Araç sahibi olan veya mülkiyeti muhafaza kaydıyla satışta alıcı sıfatıyla sicilde kayıtlı görülen veya uzun süreli kiralama, ariyet veya rehin gibi hallerde kiracı, ariyet veya rehin alan kişidir. Ancak, ilgili tarafından başka bir kişinin aracı kendi hesabına ve tehlikesi kendisine ait olmak üzere işlettiği ve araç üzerinde fiili tasarrufu bulunduğu ispat edilirse, bu kimse işleten sayılır." şeklinde tanımlanmıştır. Bu yasal düzenleme karşısında, kazaya karışan araçların meydana getirdikleri zararlardan araç sahiplerinin hukuken sorumlu olacağı ilkesi benimsenmiş olup 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunun 91/1 maddesine göre işletenlerin bu kanunun 85/1 maddesine göre sorumluluklarının karşılanmasının sağlanmak üzere mali sorumluluk sigortası yaptırmaları zorunlu kılınmış, aynı yasanın 85/1 maddesinde motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına veyahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, araç işleteninin sorumlu olacağı, aynı yasanın 85/son maddesinde ise işleten veya araç işleticisi teşebbüs sahibinin, araç sürücüsünün veya aracın kullanılmasına katılan yardımcı kişilerin kusurundan kendi kusuru gibi sorumlu olacağı öngörülmüştür. Aracın trafik kaydı itibariyle maliki olan davalı şirketin aracın işleteni olmadığı yönünde karinenin aksini gösterir dosyada delil bulunmamaktadır. Bu nedenlerle olaya tam kusurla sebep olmuş araç sürücüsü , aracın kayıt maliki olarak işleteni ve teminat limitlerinde sigorta şirketi müşterek ve müteselsilen sorumludur. Kazada davalı sürücünün %100 oranında kusurlu olduğunun belirlendiği, davalıların araçta kaza nedeniyle oluşan değer kaybından sorumlu olduğu anlaşıldığından talep edilen değer kaybı yönünden davanın bilirkişi raporunda reel piyasa koşullarına göre tespit edilen tazminat miktarı üzerinden kabulüne karar vermek gerekmiştir. Zira Anayasa Mahkemesi 17/7/2020 tarihinde E.2019/40 numaralı dosyada, Karayolları Trafik Kanunu’nun 90. maddesinin birinci cümlesinde yer alan “...ve bu Kanun çerçevesinde hazırlanan genel şartlarda…” ibaresi ile ikinci cümlesindeki “…ve genel şartlarda…” ibaresinin ve 92. maddesinin (i) bendinin Anayasa’ya aykırı olduğuna ve iptaline karar verildiği bu nedenle sigorta genel şartlarına göre yapılan hesaplamaya itibar edilmeyerek gerçek zararın belirlenmesinde Yargıtay içtihatları da dikkate alınarak reel piyasa şartlarına göre yapılan hesaplama yöntemi ile zarar hesabı dosyaya uygun görülmüştür. Davacı vekili ıslah dilekçesinde faiz talep etmiş olmakla taleple bağlı kalınarak işleyecek yasal faizden sorumlu tutulmalarına karar verilmiştir. Öte yandan davalı ... Harfiyat İnş. Taah. Ve Tic. Ltd.Şti ıslah dilekçesine karşı zaman aşımı itirazında bulunmuştur. 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanununun zamanaşımı başlıklı 109/1. maddesi "Motorlu araç kazalarından doğan maddi zararların tazminine ilişkin talepler, zarar görenin, zararı ve tazminat yükümlüsünü öğrendiği tarihten başlayarak iki yıl ve herhalde, kaza gününden başlayarak on yıl içinde zamanaşımına uğrar." hükmünü içermektedir. Buna göre yalnızca maddi hasarlı gerçekleşmiş kaza tarihi olan 20.10.2018 tarihinden ıslah tarihine kadar zamanaşımı dolduğundan işbu davalının ıslah edilen miktar yönünden sorumluluğunun zamanaşımı nedeniyle doğmayacağının kabulü ile sorumluluğunun dava tarihindeki miktarla sınırlı tutulması gerektiğinden işbu davalı yönünden fazlaya ilişkin istemin reddine karar vermek gerekmiştir.
Davacı aynı zamanda aracın kullanılmadığı süredeki ikame araç bedelini talep etmiştir. Sigorta şirketi dışındaki davalılar haksız fiil sorumluları olarak ikame araç bedelinden müşterek ve müteselsilen sorumludurlar. Bilirkişi raporu ile tespit edildiği üzere 1225,00 TL ikame araç bedeli talebi yönünden de rapor hüküm kurmaya elverişli görülmüştür. Davalı gerçek kişi yönünden davanın kabulüne, davalı şirket yönünden ise ıslah dilekçesine karşı zamanaşımı itirazında bulunulduğundan yukarıdaki gerekçelerle talebin kısmen kabulüne karar vermek gerekmiştir. Davacı yan davacı ... şirketinin de müşterek müteselsil sorumlu olduğu iddiasıyla işbu talebini davalı ... şirketine de yöneltmiş ise de ikame araç bedeli ZMMS sigorta teminati altında bulunmadığından bu davalı yönünden talebin reddine karar verilmiştir.
HÜKÜM :
Yukarıda açıklanan nedenlere, kararın dayandığı yasal ve hukuksal gerekçeye, dosyadaki kanıtlara göre;
1-7.500,00 TL değer kaybı şeklinde maddi tazminatın davalı ... yönünden 11.12.2018, davalı ... yönünden 20.12.2018 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte ve davalı ... Harfiyat İnş. Taah. Ve Tic. Ltd.Şti yönünden 1.000,00 TL ile sınırlı sorumlu olması kaydıyla davalılardan müşterek ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine, davalı ... Harfiyat İnş. Taah. Ve Tic. Ltd.Şti yönünden fazlaya ilişkin istemin zaman aşımı nedeniyle reddine,
2-1.225,00 TL ikame araç bedeli şeklindeki maddi tazminatın davalı ... yönünden 20.12.2018 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı ... Harfiyat İnş. Taah. Ve Tic. Ltd.Şti yönünden 400,00 TL ile sınırlı sorumlu olması kaydıyla davalılar ... ve ... Harfiyat İnş. Taah. Ve Tic. Ltd.Şti müşterek ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine, davalı ... Harfiyat İnş. Taah. Ve Tic. Ltd.Şti yönünden fazlaya ilişkin istemin zaman aşımı nedeniyle reddine, davalı ... yönünden fazlaya ilişkin istemin esastan reddine,
3-Hasar bedeli şeklindeki fazlaya ilişkin istemin reddine,
4-492 Sayılı Harçlar Kanunu gereğince, alınması gereken 596,00 TL nispi karar ve ilam harcından peşin alınan 35,90 TL ve 126,00 TL ıslah harcının mahsubu ile noksan olan 434,10 TL'nin davalılardan müşterek ve müteselsiline tahsili ile hazineye irad kaydına, ( davalı ... Harfiyat İnş. Taah. Ve Tic. Ltd.Şti yönünden 69,45 TL ile sınırlı sorumlu olması kaydıyla)
5-Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca, davacı yararına hesaplanan 4.080,00 TL vekalet ücretinin davalılardan müşterek ve müteselsilen alınarak, kendisini vekil ile temsil ettiren davacıya verilmesine, ( davalı ... Harfiyat İnş. Taah. Ve Tic. Ltd.Şti yönünden 652,80 TL ile sınırlı sorumlu olması kaydıyla)
6-Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca, hasar bedeli yönünden davalılar ... Harfiyat İnş. Taah. Ve Tic. Ltd.Şti ve ... Sigorta A.Ş. yararına hesaplanan 603,35 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak, kendisini vekil ile temsil ettiren bu davalılara verilmesine,
7-Davacı tarafça yatırılan 35,90 TL başvurma harcı, 35,90 TL peşin harç, 126,00 TL ıslah harcı olmak üzere toplamı 197,80 TL'nin davalılardan müşterek ve müteselsilen tahsili ile davacıya ödenmesine, ( davalı ... Harfiyat İnş. Taah. Ve Tic. Ltd.Şti yönünden 31,65 TL ile sınırlı sorumlu olması kaydıyla)
8-Davacı tarafından yapılan 1.018,10 TL tebligat/posta/müzekkere masrafı ve bilirkişi ücreti yargılama giderinin kabul ve red oranına göre 947,00 TL'nin davalılardan müşterek ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, ( davalı ... Harfiyat İnş. Taah. Ve Tic. Ltd.Şti yönünden 31,65 TL ile sınırlı sorumlu olması kaydıyla)
9-Davacı tarafça yatırılan gider avansının kullanılmayan kısmının karar kesinleştiğinde ve talep halinde iadesine,
Dair, Davacı vekilinin yüzüne karşı, davalı tarafların yokluğunda, kararın tebliğinden itibaren iki hafta içinde Ankara Bölge Adliye Mahkemesinde İstinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 29/04/2021
Katip ...
¸E-İmzalıdır
Hakim ...
¸E-İmzalıdır
*