T.C. ANKARA 10. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TÜRK MİLLETİ ADINA
T.C.
ANKARA
10. ASLİYE TİCARET MAHKEMES
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO: 2019/369 Esas
KARAR NO: 2021/257
DAVA: İstirdat (Ticari Satımdan Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 04/07/2018
KARAR TARİHİ: 26/04/2021
KARAR YAZIM TARİHİ : 25/05/2021
Mahkememize açılan İstirdat (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda;
DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; “Davacı şirket aleyhine ... Müdürlüğü' nün ... sayılı dosyasıyla genel haciz yolu ile takip başlatıldığını, şirketin icra takibine konu borca yasal süresi içerisinde itiraz edemediğini, itirazda gecikilmesi nedeniyle mevcut icra takibinin kesinleştiğini, davacı şirketin haciz ve muhafaza tehdidi altında kaldığı için alacaklılık savlayan şirkete dosya borcunu ödemek mecburiyetinde kaldığını, bu ödemenin kesinlikle borcu kabul mahiyetinde değerlendirilmemesi gerektiğini, zira davacı şirketin alacaklılık savlayan şirkete bir borcunun bulunmadığını, ödeme emrinde borca konu ... plakalı aracın HGS Etiket Numarasının 10.365.0925 olarak gösterildiğini, ... Plakalı aracın 15 Kasım 2016, 18 Kasım 2016 ve 2 Aralık 2016 tarihlerinde muhtelif kereler kaçak geçiş yaptığının iddia olunduğunu, bu tahakkuk ettirilmiş geçiş ücreti ve para cezalarının mesnetsiz ve haksız olduğunu, ... Plakalı aracın tır olduğunu, bu tırın dorsesinin ... Plaka olduğunu, dorselerin çekiciye tabi olduğunu, ancak muhtemelen okuyucu bilgisayarın dorsenin plakasını okuyarak yanılgıya mahal vermiş olabileceğini, ödeme emrinde belirtilen diğer aracın ... Plakalı araç olduğunu, ... Plakalı aracın HGS Etiket Numarasının 104.177.5558 olduğunu, ... Plakalı aracın 29 Kasım 2017 ve 1 Aralık 2017 tarihlerinde muhtelif kereler kaçak geçiş yaptığının iddia olunduğunu, tahakkuk ettirilmiş geçiş ücreti ve para cezalarının mesnetsiz ve haksız olduğunu, ... Plakalı aracın tır olduğunu, bu tırın dorsesinin ... Plaka olduğunu, dorselerin çekiciye tabi olduğunu, ancak muhtemelen okuyucu bilgisayarın dorsenin plakasını okuyarak yanılgıya mahal vermiş olabileceğini, ödeme emrinde belirtilen diğer aracın ... Plakalı araç olduğunu, ... Plakalı aracın dorse olduğunu, bu dorsenin ise ... Plakalı çekici tırın dorsesi olduğunu, dorselerin çekiciye tabi olduğunu, ancak okuyucu bilgisayarın sadece dorsenin plakasını okuyarak hatalı kayıtta bulunduğunu, yani çekici tır olan ... Plakalı aracın dikkate alınması gerektiğini, çekici tır olan ... Plakalı aracın HGS Etiket Numarasının 104.177.5532 olduğunu, ... Plakalı dorsenin 28 Aralık 2017 tarihinde kaçak geçiş yaptığının iddia olunduğunu, tahakkuk ettirilmiş geçiş ücreti ve para cezasının mesnetsiz ve haksız olduğunu, ödeme emrinde belirtilen diğer aracın ... Plakalı araç olduğunu, ... Plakalı aracın dorse olduğunu, bu dorsenin ise ... Plakalı çekici tırın dorsesi olduğunu, dorselerin çekiciye tabi bulunduğunu, ancak okuyucu bilgisayarın sadece dorsenin plakasını okuyarak hatalı kayıtta bulunduğunu, yani çekici tır olan ... Plakalı aracın dikkate alınması gerektiğini, çekici tır olan ... Plakalı aracın HGS Etiket Numarasının 103.373.4522 olduğu, ... Plakalı dorsenin 10 Ocak 2018 ve 20 Ocak 2018 tarihlerinde kaçak geçiş yaptığının iddia olunduğunu, tahakkuk ettirilmiş geçiş ücreti ve para cezasının mesnetsiz ve haksız olduğunu belirtilerek davacı şirket tarafından davalı şirketin icra dosyasına ödenen 4.290,00 TL’ nin ödeme tarihinden itibaren işleyecek faiziyle birlikte tahsiline karar verilmesini dava ve talep etmiştir.
YANIT
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; “Davanın görevsiz mahkemede açıldığını, görevli mahkemenin Asliye Ticaret Mahkemesi olduğu, davanın dava şartı eksikliği nedeniyle reddi gerektiği, çünkü davacının borcu 7 günlük itiraz süresi içerisinde 04.04.2018 tarihinde ödediğini, bu nedenle davacının istirdat davası açma hakkının bulunmadığını, dava değerinin hatalı olarak belirtildiğini, icra takibine konu alacak miktarlarının asıl alacak (otoyol geçiş ücreti) ve işlemiş faizinden oluştuğunu, asıl alacak ve faiz dışında müddeabihe dahil edilen artan tutar yönünden davanın reddi gerektiğini, davacıya ait çekici ve dorselerin birkaç kez ücret ödemeksizin ihlalIi köprü ve otoyol geçişi yaptığını, bu geçişlerin ücretlerinin de 6001 sayılı Kanunun 30/5. Maddesinde öngörülen usule uygun bir şekilde 15 günlük süre içerisinde ödenmediğini, geçiş ücretlerinin süresi içinde ödenmemesi üzerine şirket tarafından davacı aleyhine ... Müdürlüğü' nün ... sayılı dosyasıyla 08.02.2018 tarihinde icra takibi başlatıldığını, davacı borçluya ödeme emrinin 27.02.2018 tarihinde tebliğ edildiğini, borçlunun icra takibine itiraz etmeyerek takibe konu ödemeyi gerçekleştirdiğini, ihlalli geçişlerin yapıldığı sırada alınan geçiş fotoğraf kayıtları ile davacının geçiş yaptığı tarih ve zamanın sabit olduğunu, araç sahiplerinin OGS/HGS hesabı açtırırken OGS/HGS hesaplarını araçlarına tanımlatmakla yükümlü bulunduğunu, bu hususta gerekli uyarıların davalı şirket, PTT/bankalar tarafından yapıldığını, davacı tarafından ihlalli geçişlere ilişkin olarak takip öncesi herhangi bir ödeme yapılmadığını, OGS/HGS hesabı müsait tutmak ve geçiş ücretini ödemeye yetecek bakiye bulunmanın davacının sorumluluğunda olduğunu, yapılan provizyon sonuçlarının olumsuz olarak döndüğünü, bu nedenle açılan davanın haksız olduğunu, provizyon sorgusu olumsuz dönen davacının HGS etiketinden geçiş ücreti çekilememiş ve ücreti ödenmeyen geçişler için geçiş ücreti ve bu geçiş için aşağıda açıklandığı üzere 10 katı tutarında ceza bedeli borçları tahakkuk ettirildiğini, yapılan hesaplamanın kanuna uygun olduğunu, davacı şirketin Yavuz Sultan Selim Köprüsü ve Kuzey Çevre Otoyolu' nun işletiminden sorumlu olduğunu, köprü ve otoyollardan geçiş ücretini ödemeden geçiş yapan araç sahiplerine ilişkin işlemleri 6001 sayılı Karayolları Genel Müdürlüğünün Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanunu' na uygun olarak yürüttüğü, 6001 sayılı Kanunun 30. Maddesi' nin 5. fıkrasında, “4046, 3465 ve 3996 sayılı kanunlar çerçevesinde işletme hakkı verilen veya devredilen otoyollar veya erişme kontrolünün uygulandığı karayollarından geçiş ücretlerini ödemeden geçiş yapan araç sahiplerinden, işletici şirket tarafından geçiş ücreti ödemeden giriş çıkış yaptığı mesafeye ait geçiş ücreti ile birlikte, bu ücretin on katı tutarında ceza, genel hükümlere göre tahsil edilir.” düzenlemesine yer verildiğini, aynı Kanunun 30. Maddesi' nin 7. Fıkrasında, "Geçiş ücretlerini ödemeden geçiş yapanlardan, ödemesiz geçiş tarihini izleyen on beş gün içinde yükümlü olduğu geçiş ücretini usulüne uygun olarak ödeyenlere, bu maddenin birinci fıkrası ile beşinci fıkrasında belirtilen cezalar uygulanmaz.” düzenlemesine yer verildiğini, bu düzenleme ile araç sahiplerine ihlalli geçiş tarihinden itibaren 15 günlük süre içerisinde geçiş bedellerini cezasız olarak ödeyebilme imkanının getirildiğini, 6001 sayılı Kanununda 7144 sayılı Kanunla yapılan değişiklikle on kat ceza tutarının dört kata indirildiğini, aynı Kanunun geçici 3. Maddesinde, tahsil edilmemiş alacaklar için dört kat üzerinden işlemlere devam edileceği hususunun düzenlendiğini, dava konusu borcun Kanun değişikliğinden önceki döneme ilişkin olması nedeniyle madde hükmünün dava konusu alacağa uygulanmasına imkan bulunmadığını, davacı şirketin ihlalli geçiş yapıldığına ilişkin ilgilisine bildirim yapma yükümlülüğünün bulunmadığını, davacı şirket ile Karayolları Genel Müdürlüğü arasında imzalanan ve Yavuz Sultan Selim Köprüsü ve Kuzey Çevre Otoyolunun işletme esaslarını düzenleyen işletme protokolünün 7.12. maddesinde, "Çekici araca ait hesaptan veya bakiyesinin yeterli olmaması halinde çekilen aracın sanal hesabından yapılacaktır. Eğer çekici araç hesabı ya da çekilen araca ait sanal hesabın ikisinde birden OST’nin tespit ettiği sınıfa ait Geçiş Ücretini karşılayacak bakiye yoksa, bu iki hesabın toplamı bakiyenin geçiş ücretini karşılayıp karşılamadığına bakılmaksızın araç sahibi/sürücü, geçiş ücretini manuel ödeme olarak ödemek zorundadır.” düzenlemesine yer verildiğini, buna göre davacının iddialarının aksine ..., ... Plakalı dorseler için hatalı ihlalli geçiş ücreti yansıtılmadığını, dorselere yansıtılan ihlalli geçişlerde davacı tarafın çekilen araca ait hesabının müsait olması gerektiğini, davacının kendi ihmal ve kusurunun sonuçlarından davalı şirketin sorumluluğunun bulunmadığını, davacının kendisine ait araçlarla ücretsiz geçiş yaptığının sabit olduğunu” belirtilerek davanın reddine karar verilmesi talep etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE :
Dava , davacının araçlarının , davalı tarafından işletilmekte olan yoldan HGS geçiş ücretini ödemenden geçtiğinden bahisle HGS geçiş ücreti ve ceza bedelinin tahsili için başlatılan takip dosyasına yapılan ödemenin istirdadı istemine ilişkindir.
Ankara ... Asliye Hukuk Mahkemesinin ... Esas sayılı dosyasıyla açılan dava sonunda verilen 2019/93 Karar sayılı ve 04.03.2019 tarihli karar ile mahkemenin görevsizliğine, talep halinde dosyanın görevli Ankara Nöbetçi Ticaret Mahkemesine gönderilmesine karar verildiği, bu karar üzerine dosyanın Mahkememiz esasına kaydedildiği görülmüş yargılamasına başlanmıştır.
Ankara ...İcra Dairesinin ... sayılı dosyası getirtilmiş, incelenmesinde Davacı borçlu şirket tarafından dosyaya 03.04.2018 tarihinde 4.280,00-TL yatırıldığı, ödeme emrinin 27.02.2018 tarihinde tebliğ edildiği, icra dosyasına paranın yatırıldığı 03.04.2018 tarihinde henüz itiraz süresinin dolmadığı görülmüştür.
PTT Genel Müdürlüğünden, dava konusu araçların HGS, OGS bakiyeleri istenmiş, hesap hareketleri gönderilmiştir.
PTT Bank’a yazılan geçiş hareketlerine ilişkin müzekkere cevabında1033734522 HGS Etiket Numaralı aracın 10.01.2018-20.01.2018 tarihleri arasında 10 kez ihlalli geçiş yaptığı, 1041775532 HGS Etiket Numaralı aracın 28.12.2017-28.01.2018 tarihleri arasında 10 kez ihlalli geçiş yaptığı,1041775558 HGS Etiket Numaralı aracın 20.11.2017-20.12.2017 tarihleri arasında 10 kez ihlalli geçiş yaptığı,1033650925 HGS Etiket Numaralı aracın 15.11.2016-15.12.2016 tarihleri arasında 10 kez ihlalli geçiş yaptığının bildirildiği görülmüştür.
Tüm dosya kapsamı ve ön inceleme duruşmasında belirlenen uyuşmazlık konuları hakkında nitelikli hesap bilirkişisinden alınan bilirkişi raporunda özetle:Posta ve Telgraf Teşkilatı Anonim Şirketi tarafından gönderilen 08.01.2020 tarih ve 1169 sayılı yazı eki tablolarda, TIR ve dorseler yönünden geçiş ücreti düşüldükten sonra (-) kaydına yer verilmediğinden, davacı şirket yönünden ödenmesi gereken geçiş ücreti ve ceza miktarının bulunmadığı, dosyadaki mevcut bilgi ve belgelere göre geçiş ücreti ve 10 katı ceza miktarının her bir araç/dorse yönünden geçiş tarihlerine göre tespitine imkan bulunmadığı, geçiş ücreti ve ceza miktarının hesaplanabilmesi için her bir geçişin yapıldığı tarihteki bakiye geçiş ücreti miktarı gösteren bilgi ve belgelerin dosyaya kazandırılması halinde ek rapor düzenlenebileceği yönünde görüş ve kanaat bildirilmiştir.
Taraflar arasında davalının 4 adet aracının HGS sisteminden geçiş yaptığı ve bedelin ödenmediği hususunda uyuşmazlık yoktur. Uyuşmazlık davacının HGS hesap bakiyesinde geçiş anında ödemeye yetecek bakiye olup olmadığı, var ise ödemenin gerçekleşmemesinden davacının sorumlu olup olmadığı hususlarında toplanmaktadır. Mahkememizce deliller toplanmış davacı araçlarının HGS bakiyeleri istenmiş incelenmesinde Posta ve Telgraf Teşkilatı Anonim Şirketi tarafından gönderilen 08.01.2020 tarih ve 1169 sayılı yazı eki tablolarda, TIR ve dorseler yönünden geçiş ücreti düşüldükten sonra (-) kaydına yer verilmediği anlaşılmıştır. Bilirkişi raporunda geçiş ücreti ve ceza miktarının hesaplanabilmesi için her bir geçişin yapıldığı tarihteki bakiye geçiş ücreti miktarı gösteren bilgi ve belgelerin dosyaya kazandırılması halinde ek rapor düzenlenebileceği bildirilmiş ise de ek rapor alınmaksızın inceleme mahkememizce yapılmıştır. Buna göre araçların HGS'sinde eksi bakiye olmadığından geçişlerin ödemesinin yapılmamış olması nedeniyle ve fakat bakiye olmasına rağmen davacıya atfedilecek kusur olmaksızın geçiş olduğundan cezasız olarak davacıdan tahsili gerektiği kanaatine ulaşılmıştır. Buna göre davalının davacıdan 3.952,00 TL bedeli tahsilde haklı olmadığı anlaşılmış davanın bu miktar üzerinden kısmen kabulüne karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm tesisi yoluna gidilmiştir.
HÜKÜM : Yukarıda açıklanan nedenlerle,
1.-Davanın KISMEN KABULÜ ile, 3.952,00 TL' nin 03/04/2018 tarihinden işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
Fazlaya ilişkin talebin reddine,
2.-492 Sayılı Harçlar Kanunu gereğince, alınması gereken 269,96 TL nispi karar ve ilam harcından, peşin alınan 73,27 TL' nin mahsubu ile noksan olan 196,69 TL' nin davalıdan tahsili ile hazineye irad kaydına,
3.-Davacı vekil ile temsil edildiğinden yürürlükte bulunan AAÜT gereğince hesaplanan 3.952,00 TL nispi vekalet ücretinin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
4.-Davalı vekil ile temsil edildiğinden yürürlükte bulunan AAÜT 13/1 ve 13/2 maddesi gereğince reddedilen miktar üzerinden hesaplanan 338,00 TL (hükmedilen vekalet ücreti reddedilen miktarı geçemeyeceğinden) vekalet ücretinin davacıdan tahsili ile davalıya verilmesine,
5.-Davacı tarafça yatırılan 35,90 TL Başvurma ve 73,27 TL Peşin harç toplamı 109,17 TL'nin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
6.-Davacı tarafından yapılan 762,20 TL tebligat/müzekkere masrafı olan yargılama giderinin kabul ve red oranına göre hesaplanan 702,15 TL' nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, bakiyesinin davacı üzerinde bırakılmasına,
7.-Davacı tarafından yatırılan gider avansının kullanılmayan kısmının karar kesinleştiğinde iadesine,
Dair, davalı vekilinin yüzüne karşı, davacı tarafın yokluğunda, miktar itibariyle kesin olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.26/04/2021
Katip ...
¸E-İmzalıdır
Hakim ...
¸E-İmzalıdır