T.C. ANKARA 10. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2019/510 Esas - 2021/760
TÜRK MİLLETİ ADINA
T.C.
ANKARA
10. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO: 2019/510 Esas
KARAR NO: 2021/760
HAKİM: ....
KATİP: ....
DAVACI: .........
VEKİLLERİ....
DAVALI:.....
DAVA: Menfi Tespit (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 15/12/2017
KARAR TARİHİ: 20/12/2021
KARAR YAZIM TARİHİ : 17/01/2021
Mahkememize açılan Menfi Tespit (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda;
DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle, davalının davacıya gönderdiği 23/03/2015 tarihli yazıyla Genel Aydınlatma Yönetmeliği ve Genel Aydınlatma tebliğ kapsamında davacı şirketi denetlemek için gelecekleri bildiriminde bulunulduğunu, 30/03/2015 - 09/04/2015 tarihleri arasında gerçekleştirilen denetleme sonucunda aydınlatma denetimi saha kontrollerinin tamamlandığını, tanzim edilen ara raporda 12672 adet faturadaki tüketim karşılığı olan 14.344.462,11 kWh enerji tüketim karşılığı bedelin davacı şirkete fazladan ödendiğinin bildirildiğini, davacının itirazı üzerine davalı şirketçe tanzim olunan nihai raporda 13.038.786,081 kWh fazla ödeme yapıldığı tespitiyle 7.115.996,96 TL'nin davacıdan geri tahsil edilmesinin istenilmesi üzerine, davacı şirket tarafından itirazda bulunduğunu, itirazlarının kısmen kabul görerek, 11.672.029,744 kWh fazla tüketim karşılığı olarak 6.700.342,16 TL'nin Enerji ve Tabi Kaynaklar Bakanlığınca geri tahsil edilmesi kararlaştırılmış ise de; ...'ın genel aydınlatma tebliğinde düzenlenen ve denetlenecek olan şirkete 15 gün öncesinden bildirim yapılma zorunluluğuna riayet etmediğini, davacı şirketi, diğer dağıtım şirketlerinden farklı uygulamaya tabi tutarak eşitlik ilkesine aykırı davrandığını, davacı şirketin dağıtım belgesinde yer alan otomatik sayaç okuma sistemi (OSOS) kapsamındaki sayaçların denetime tabi tutulmasının hakkaniyete uygun olmadığını, somut olaya konu mevzuatın yürürlüğe girmeden önce düzenlenen faturalara uygulanmasının "Kanunların geriye yürümezliği" ilkesine aykırılık teşkil ettiğini, davacı şirketin 2011 yılının 12. Dönemine ait aydınlatma faturalarından sorumlu tutulamayacağını, nihai raporda fark tüketim tablosunda aynı döneme iki kez yer verilmesinde hukuki yarar olmadığını, bu talebin kabulünün, davalı yanın sebepsiz zenginleşmesine sebep olacağını, sinyalizasyon abonelerine ilişkin hesaplamalarda yanlış esaslar kullanıldığını, nihai rapora konu bazı abonelerin ... tarafından onaylanan aydınlatma profil saatlerinin dikkate alınmadığını, denetime tabi tutulan 2015 yılının Ocak ve Şubat aylarına EYT limiti uygulanmasının ilgili hükmün lafzına aykırı olduğunu, davacı şirketçe iptale konu edilen aboneliklerin tüketim hesabına devredildiğini, aynı zamanda güç aktarımı yapılan abonelerin durumlarının dikkate alınmadığını, tahakkuk ettirilen borcu kabul etmemekle birlikte, içeriğini değerlendirebilmek bakımından ayrıntılı hesap dökümünü talep ettiklerini, faiz hesaplamasında hatalar bulunduğunu, dosyaya ihtiyati tedbir kararı verilmesi gerektiğini belirterek; davalı tarafça talep edilen tutarlara ilişkin şimdilik 100.000,00 TL tutarında borçsuzlukları ve sorumsuzluklarının tespitine karar verilmesini dava ve talep etmiştir.
YANIT
Davalı vekili, davanın çözüm yerinin idari yargı olması nedeniyle, yargı yolu bakımından görevsizlik kararı verilmesini, zaman aşımı ve hak düşürücü süre yönünden itirazları olduğunu, davacı kurumun, Genel Aydınlatma tüketimleri nedeniyle dağıtım şirketlerine hazine bütçesinden yapılan ödemelerin geriye doğru incelenmesi ve denetlenmesi konusunda, 6446 sayılı kanunun geçici 4. ve 5. maddelerinde uyarınca yetkili olduğunu, Uyuşmazlığın temelinde söz konusu yetki çerçevesinde müvekkili kurumca tesis edilen idari bir işlem bulunduğunu, davacı ile müvekkili arasındaki ihtilafın her hangi bir sözleşmeden veya haksız fiilden kaynaklanmadığını, davanın müvekkili kurumun doğrudan yetkilendirilmediği bir konuda tesis edilen idari işlemin hukuka uygun olup olmadığı noktasında olduğunu, idare tarafından tesis edilen idari işlemden kaynaklanan uyuşmazlığın çözüm yeri idari yargı olduğundan yargı yolu itirazlarının kabulü ile yargı yolu bakımından görevsizlik kararı verilmesini, açılan davada ki talep zaman aşımına uğradığından talebin bu nedenle reddi gerektiğini, esasa ilişkin olarak da 6446 sayılı ... Piyasası Kanununun Genel Aydınlatma başlıklı geçici 6/4. Maddesinde "... belirli dönemler itibari ile dağıtım şirketleri tarafından gönderilen faturalardaki tüketim miktarı ve bedellerinin gerçek durumu gösterip göstermediğine ilişkin dağıtım şirketleri nezdinde gerekli denetimleri yapar...” hükmü, ... Piyasası Kanununa göre hazırlanan genel aydınlatma yönetmeliğinin inceleme ve denetim başlıklı 13. maddesi, aydınlatma ölçümleri başlıklı 14. maddesi, fazla ödeme tutarları başlıklı 19. Maddesi göz önünde bulundurulduğunda, ... dağıtım şirketlerinin genel aydınlatma tesislerinin inceleme ve denetimi için davalı şirkete yetki verildiğini, yapılan denetimler sonucunda dağıtım şirketine fazla ödeme yapıldığının tespit edilmesi halinde yapılan fazla ödeme tutarının, faizi ile birlikte dağıtım şirketinden istendiğini, bu süre içerisinde ödeme yapılmaması halinde söz konusu fazla ödeme tutarının dağıtım şirketinin cari ödeme alacaklarından mahsup edildiğini, verilen yetki çerçevesinde davacı şirkete denetime gidildiğini, hesap edilen fazla ödeme miktarının bakanlığa ve davacıya bildirildiğini, davacı iddialarının haksız olduğunu, belirterek; öncelikle haksız ve yersiz olarak açılan iş bu davanın yargı yolu, zaman aşımı, hak düşürücü süre nedeniyle usulden reddine, cevapları doğrultusunda davanın esastan reddine karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE
Dava; Menfi Tespit Davası olup, 2012 yılı Ocak ayından, 2015 yılı Şubat ayı dahil olmak üzere tarihleri arasındaki döneme ilişkin genel aydınlatma tüketimi nedeniyle dağıtım şirketi olan davacıya hazine bütçesinden fazla ödendiği iddiası ile geri istenen tutardan borçlu olmadığının tespiti istemine ilişkindir.
Mahkememiz 2017/860 E. Numaralı dosyası üzerinden yapılan yargılamada 25.06.2018 tarihli, 2017/860 E., 2018/557 K. Numaralı karar ile "...davacının özel hukuk hükümlerine tabi dağıtım şirketi olduğu, 6444 sayılı yasanın davalı ... tarafından 6446 sayılı yasanın geçici 6/4. maddesinden kaynaklanan denetim yetkisinin kullanıldığı, İdarece kamu gücüne dayalı, re'sen tek taraflı tesis edilen, önceden kanun ya da idari kurallarla düzenlenen işlemler idari işlem olup, bu nitelikteki işlemlere karşı açılacak davaların görülme yerinin 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 2. maddesi gereğince idari yargı yeri olduğu..." gerekçesiyle, yargı yolu nedeniyle davanın reddine karar verilmiş, dosya istinaf incelemesine gitmiş olup, Ankara Bölge Adliye Mahkemesi... Dairesi'nin 2019/583 E. 2019/1308 K. Sayılı ilamı ile "...davalı şirketin, idare değil, özel hukuk hükümlerine tâbi bir İktisadi Devlet Teşekkülü olduğu, uyuşmazlık konusunun idari bir işlem veya eylem niteliğinde bulunmadığı, tacir olan davalının, yine tacir olan davacıya ödenen genel aydınlatma bedelleri ile ilgili denetim ve tespitinin idari niteliğinin olmadığı gözönünde bulundurularak, yargı yolu yönünden görevli olduğunun kabulü ile, uyuşmazlığın esası incelenip, taraf delilleri değerlendirilerek sonucuna göre bir karar verilmesi gerekirken, yanılgılı gerekçeyle yazılı şekilde karar verilmesi doğru olmamıştır...." ilk derece mahkemesinin kararının kaldırılmasına karar verilmiş olup iş bu esasa kaydı yapılarak davaya bakmakta görevli ve yetkili olan mahkememizce yargılanmasına başlanmıştır.
Dava Konusu hakkında Enerji ve Tabi Kaynaklar Bakanlığı Enerji İşleri Genel Müdürlüğünün 04.11.2013 tarih ve 7313 sayılı yazısına istinaden ... Genel Müdürlüğünün 10.03.2015 tarihli ve E. 7866 sayılı makam oluru ile oluşturulan komisyon tarafından" 22. 05. 2014 tarihli ...Edaş Genel Aydınlatma Denetimi Komisyon Ara Raporu " dosyamız arasına alınmıştır.
Davalı ... Gn. Md. Merkezinde yapılan incelemeler ile taraflarca sahada yapılan denetleme çalışmaları sırasında tanzim edilen tutanaklar ile 2889 adet ara denetim tutanağı, 352 adet nihai denetim tutanağı, revize nihai rapor vb. belgeler dosyamız arasına alınmıştır.
Mahkememizce Alınan 25. 03. 2021 tarihli Bilirkişi Heyet Raporunda Özetle: Denetlenen sayaç sayısının toplam abone sayısının % 20 sinden çok fazla olmasının, gerçek tüketim değerlerine ulaşmada daha gerçekçi olduğunun mütalaa edildiği, Osos kapsamında bulunan sayaçların tüketim değerleri, doğrudan osos verilerinden oluştuğu görülmekte olduğundan, fark tüketimine bir etkisi bulunmadığı, OSOS kapsamında bulunan sayaçların denetlenmiş olmasının, tebliğe uygunluğu hususundaki nihai takdirin Mahkemeye ait olduğu, 11.581.170,640kWh fark tüketimi nedeniyle, anapara ve gecikme faizi ile birlikte toplam bedelin 6.649.234,60 TL olarak hesaplandığı, Davalı ...' ın, Davacı ...... Dağıtım A.Ş, den 6.700.342,16 TL talep ettiği ve bu meblağın ödenmiş olduğu dikkate alındığında ise, davacı ...... Dağıtım A.Ş. nin 6.700.342,16 TL - 6 649.234,60 TL= 51.107,56TL borçsuzluğu, sorumsuzluğu olduğu yönünde görüş ve kanaat bildirilmiştir.
Mahkememizce Alınan 18.10. 2021 tarihli Bilirkişi Heyet Ek Raporunda Özetle: Denetlenen sayaç sayısının toplam abone sayısının % 20 sinden çok fazla olmasının, gerçek tüketim değerlerine ulaşmada daha gerçekçi olduğunun mütalaa edildiği, OSOS kapsamında bulunan sayaçların tüketim değerleri, doğrudan OSOS verilerinden oluştuğu görülmekte olduğundan, fark tüketimine bir etkisi bulunmadığı, OSOS kapsamında bulunan sayaçların denetlenmiş olmasının, tebliğe uygunluğu hususundaki nihai takdirin Mahkemeye ait olduğu, 11.581.170,640kWh fark tüketimi nedeniyle, anapara ve gecikme faizi ile birlikte toplam bedelin 6.649.234,60 TL olarak hesaplandığı, Davalı ...’ ın, Davacı ...... Dağıtım A.Ş. den 6.700.342,16 TL talep ettiği ve bu meblağın ödenmiş olduğu dikkate alındığında ise, davacı ...... Dağıtım A.Ş. nin (6.700.342,16TL - 6.649.234,60TL) davacı Tredaş’ tan 51.107,56TL fazladan tahsil edilmiş olduğu, bu durumda ise davacı Tredaş’ ın, davalı ...’ tan 51.107,56TL alacaklı durumda olduğu yönünde görüş ve kanaat bildirilmiştir.
Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde 6446 sayılı ... Piyasası Kanununu "Dağıtım Faaliyetleri" başlıklı 9. maddesinde, dağıtım şirketlerinin kendi bölgelerinde genel aydınlatmadan ve bunlara ait gerekli ölçüm sistemlerinin tesis ve işletmesinden sorumlu oldukları hususunun, aynı kanunun "Genel Aydınlatma" başlıklı geçici 6/4. maddesinde ise, ...'ın belirli dönemler itibariyle dağıtım şirketleri tarafından gönderilen faturalardaki tüketim miktarı ve bedellerinin gerçek durumu gösterip göstermediğine ilişkin olarak dağıtım şirketleri nezdinde gerekli denetimleri yapacağı, yapılan denetimler sonucunda da fazla ödeme yapıldığının tespiti halinde fazla ödeme tutarının 6183 yasa uyarınca dağıtım şirketinden tahsil edileceği hususunun öngörüldüğü, Ocak 2012- Şubat 2015 tarihleri arası dönem için yapılan denetim sonucunda davacıya ana para ve gecikme faizi ile birlikte 15.09.2017 tarihi itibariyle 6.700.342,16 TL fazla ödeme yapıldığı belirlendiğinden davalı tarafından bu tutarın iadesinin istendiği, davalı tarafça talep edilen tutarlara ilişkin şimdilik 100.000,00 TL tutarında borçsuzlukları ve sorumsuzluklarının tespitine karar verilmesini davacı tarafından dava ve talep edilmiştir.
27.07.2013 tarihli ve 28720 sayılı Resmî Gazete de yayımlanan Genel Aydınlatma Yönetmeliğinin, Faturaların kontrolü başlıklı 7. maddesi uyarınca davalı ... A,S, nin davalı ...... Dağıtım A.Ş. yi, kanunla belirtilen sınırlar çerçevesinde denetlemesinin görevi olduğu, yapılan denetimlerin, taraf temsilcilerinin katılımıyla gerçekleştirildiği, denetlemenin tüm safhalarında sahada birlikte çalışılmış olduğu, bu çalışmalarda aboneliklerde karşılaşılan çeşitli durumlar hakkında tutanaklar tanzim ve imza edilmiş olduğu, hazırlanan taslak rapora karşı, Davacı Tredaş' ın belgeye dayalı bir kısım itirazlarının davalı ... tarafından incelenerek düzeltildiği, neticede nihai raporun elde edilmiş olduğu görülmekle dosyaya sunulan tüm deliller ve yasal mevzuat kapsamında mahkememizce oluşturulan alanında uzman bilirkişi heyetince oluşturulan nihai ek rapor ile de denetlenen sayaç sayısının toplam abone sayısının % 20 sinden çok fazla olmasının, gerçek tüketim değerlerine ulaşmada daha gerçekçi olduğunun mütalaa edildiği, Osos kapsamında bulunan sayaçların tüketim değerleri, doğrudan osos verilerinden oluştuğu görülmekte olduğundan, fark tüketimine bir etkisi bulunmadığı, OSOS kapsamında bulunan sayaçların denetlenmiş olmasının, tebliğe uygun olduğu,11.581.170,640kWh fark tüketimi nedeniyle, anapara ve gecikme faizi ile birlikte toplam bedelin 6.649.234,60 TL olarak raporda hesaplandığı, davacı ...... Dağıtım A.Ş. nin 6.700.342,16 TL - 6 649.234,60 TL= 51.107,56TLalacağa ilişkin davalı tarafa borçlu olmadığına ilişkin bilirkişi raporu hükme esas alınarak davanın kısmen kabulüne karar verilmiş olup aşağıdaki şekilde hüküm tesisi yoluna gidilmiştir.
HÜKÜM : Yukarıda açıklanan nedenlerle,
1.-Davanın KISMEN KABULÜ ile dava konusuna ilişkin davacının 51.107,56 TL alacağa ilişkin davalı tarafa borçlu olmadığının tespitine,
Fazlaya ilişkin taleplerin reddine,
2.-492 Sayılı Harçlar Kanunu gereğince, alınması gereken 3.491,16 TL nispi karar ve ilam harcından, peşin alınan 1.707,75 TL'nin indirilmesi ile noksan olan 1.783,41 TL'nin davalıdan alınarak hazineye irad kaydına,
3.-Davacı vekil ile temsil edildiğinden yürürlükte bulunan AAÜT gereğince hesaplanan 7.443,98 TL vekalet ücretinin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
4.-Davalı vekil ile temsil edildiğinden yürürlükte bulunan AAÜT gereğince hesaplanan 7.156,02 vekalet ücretinin davacıdan tahsili ile davalıya verilmesine,
5.-Davacı tarafça yatırılan 31,40 TL Başvurma ve 1.707,75 TL peşin harç 121,30 TL istinaf kanun yoluna başvurma harcı toplamı 1.860,45 TL'nin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
6.-Davacı tarafından yapılan 3.288,20 TL tebligat/müzekkere/posta/bilirkişi yargılama giderinin kabul ve ret oranına göre 1.680,52 TL' sinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
7.-Davalı tarafından yapılan 50,00 TL posta yargılama giderinin kabul ve ret oranına göre 25,55 TL' sinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
8.-Taraflarca yatırılan gider ve delil avansının kullanılmayan kısmının karar kesinleştiğinde iadesine,
Dair taraf vekillerinin yüzüne karşı, kararın tebliğinden itibaren iki hafta içinde Ankara Bölge Adliye Mahkemesinde İstinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 20/12/2021
Katip ....
¸E-İmzalıdır
Hakim .....
¸E-İmzalıdır