T.C. ANKARA 10. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2020/223 Esas - 2021/607
TÜRK MİLLETİ ADINA
T.C.
ANKARA
10. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO: 2020/223 Esas
KARAR NO: 2021/607
HAKİM:....
KATİP: ....
DAVACI:....
VEKİLLERİ:...
Av.....
DAVALI: 1- .......
VEKİLİ: Av...
DAVALI: 2...
İHBAR OLUNAN: ....
DAVA: Alacak (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 04/06/2020
KARAR TARİHİ: 18/10/2021
KARAR YAZIM TARİHİ : 11/11/2021
Mahkememize açılan Alacak (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda;
DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle, davacı Genel Müdürlük tarafından 4734 sayılı Kanun kapsamında ihale edilen 'GLİ Ömerler Yeraltı Ocağında Galeri Açma İşi'nin davalı firmaların kurmuş olduğu adi ortaklık üzerinde kaldığı ve bu firmalar ile sözleşme imzalandığını,
İşin yürütümü sırasında davalının çalışanlarından ...' ın 12.03.2013 tarihinde iş kazası geçirdiğini, ... tarafından iş kazası ile ilgili olarak Tavşanlı İş Mahkemesi' nin 2015/52 Esas sayılı dosyası ile dava açıldığını, dava sonunda verilen kararın Yargıtay 21. Hukuk Dairesi' nin 2016/20540 Esas, 2018/4755 karar sayılı ve 04.05.2018 tarihli kararı ile onanarak kesinleştiğini,
Mahkeme kararının Tavşanlı İcra Müdürlüğü' nün 2016/3232 sayılı dosyası ile takibe konulması üzerine davalı Sigorta Şirketi' nin yapmış olduğu ödeme miktarından bakiye kalan 16.078,10-TL' nin 26.06.2018 tarihinde icra dosyasına ödendiğini,
Dilekçe ekindeki yazışmalardan da anlaşılacağı üzere, kurum tarafından rücuen tahsili talep edilen icraya konu rakamın 17.526,12-TL olduğunu, ayrıca davacı Kurum tarafından dosya için 5.811,29-TL yargılama gideri ödendiğini,
Kurum tarafından davalılar adına yapılan bu ödemelerin tahsili amacı ile 01.02.2019 tarihli yazılar ile davalılardan söz konusu bedelin ödenmesinin talep edildiğini, yazının 06.02.2019 tarihinde davalılara teslim edilmiş olmasına rağmen bu güne kadar bir ödeme yapılmadığını, dava açılmadan önce arabuluculuğa başvurulduğunu, arabuluculuk görüşmelerinde de anlaşma sağlanamadığını,
Davalılar ile davacı Kurum arasında imzalanan ihale sözleşmeleri ve şartnameler doğrultusunda Kurum tarafından ödenmek zorunda kalınan bu bedelden davalıların sorumlu olduğunu, davalılar tarafından imzalanan sözleşmenin 29. Maddesi' nde, 'Yüklenicinin sözleşme konusu işte çalıştırdığı personel ile ilgili sorumlulukları ve buna ilişkin şartlarda Yapım işleri Genel Şartnamesinin hükümleri uygulanır' hükmüne yer verildiğini, Yapım İşleri Genel Şartnamesi' nin 37. Maddesinde de, 'Yüklenicinin 9. Madde hükümlerine göre tedbirler almasına rağmen, olabilecek kazalarda, yüklenicinin işçi ve personelinden kazaya uğrayanların tedavilerine ilişkin giderler ile kendilerine ödenecek tazminat yükleniciye aittir. Ayrıca işçi ve personelden iş başında veya iş yüzünden ölenlerin defin giderleri ile ailelerine ödenecek tazminat da yüklenici tarafından karşılanır. Bu hususta yürürlükte bulunan Genel Hükümlere uyulacaktır.' Hükmüne yer verildiği, ayrıca Teknik Şartname' nin 1.4.G,9.,12. ve diğer maddelerinde yüklenicinin sorumluluğu hususunun düzenlendiğinin belirtilerek yapılan ödeme ve masrafların ödeme tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmesi dava ve talep edilmiştir.
YANIT
Davalı şirketler vekili cevap dilekçesinde özetle, dava konusu alacağın zaman aşımına uğradığını, rücu davalarında zaman aşımı süresinin 2 yıl olduğunu, davanın mevzuatta belirtilen hak düşürücü süreler içinde açılmadığını,
Davalı şirketlerin oluşturduğu adi ortaklık ile davacı Kurum arasında GLİ Ömerler Yeraltı Ocağına Galeri Açma İşine ilişkin sözleşme imzalandığını, dava konusu işin yapılarak eksiksiz olarak davacı tarafa teslim edildiğini,
Davacı İdare ile davalı şirketler arasında akdedilen sözleşme ve eklerinde İdarece davalı şirketlere ihale edilen işin fenni nezaretçiler dahil, her türlü iş güvenliği sorumluluğunun tartışmasız biçimde davacı idareye ait olduğunu, ayrıca çalışma şartları ile ilgili sistemin bütünü ile kurulmasını, işletilmesi ve denetiminin İdare elemanları tarafından yapıldığını, iş yerinde basit tanımı ile davalı şirketlerin Tünel Açma işini, yani bir bakıma hazırlık işini yaptığını, maden sahasını işletmediğini, dava konusu sözleşme kapsamında iş yerinin sevk ve idaresinin davalı şirketlere verilmediğini, herhangi bir iş yeri tesliminin söz konusu olmadığını, iş yerinin güvenliği konusundaki önlemler başta olmak üzere, iş yerinin bütün kontrol ve yönetimleri, iş yerine giriş çıkışlar, iş yeri ile ilgili karar alma, iş sağlığı ve güvenliği için gereken tüm eğitim ve teçhizatları bulundurma, yapı denetim organı, havalandırma, sensörler, devre kesici, erken uyarı sistemleri, ocağın tahliyesi gibi her türlü yetki ve kararın ...'ye ait olduğunu,
Davalı şirketlerin ...' ye ait büyük bir iş yerinin çok küçük bir bölümünde galeri sürme işini yaptığını, davalı şirketlerin işini yaptığı yerin ayrı bir yer olmadığını, davacı idareye ait iş yeri olduğunu,
Davalı şirketlerin gerek sözleşme ve eklerinde gerekse iş güvenliği konusunda kendisine düşen bütün yükümlülükleri yerine getirdiğini, yapılan ödemelerin sorumluluğunun davacı idareye ait olduğunu, davacı idarenin kusurundan kaynaklanan iş kazalarından davalı şirketlerin sorumluluğunun bulunmadığını,
Dava dilekçesinde dava dışı işçiye ödenen tazminatların haricinde mahkeme dosyalarına yapmış olduğu harç masraflarını da rücu sistem ile konu ettiğini, özellikle temyiz harcı, onama harcının ...' nin hak arayışından kaynaklandığını, sözleşmesel zaruri masraf olmadığını,
İcra dosyasına ödenmek zorunda kalınan harç, vekalet ücreti ve masrafların davalı şirketlerden talep edilmesinin hukuka aykırı olduğunu,
Davada talep edilen avans faizi talebinin yerinde olmadığını, iş kazasından dolayı açılan rücu davasının ticari alacak kapsamında bulunmadığını, faiz başlangıç talebinin de yerinde olmadığını, çünkü davalı şirketler nam ve hesabına Eureko Sigorta Şirketi tarafından ödemeler yapıldığını, davalı şirketlerin temerrüte düşürülmediğini, ayrıca davalı şirketler kusurluymuş gibi toplam bedelin talep edildiğini, söz konusu kazadaki kusur oranları tespit edilerek, Eureko Sigorta Şirketi tarafından yapılan ödemelerin düşülmesi gerektiğini,
İş yeri ile ilgili olarak Eureko Sigorta tarafından ALL Risk ve Mali Mesuliyet Poliçeleri tanzim edildiğini, bu nedenle davanın Eureko Sigorta Şirketine ihbarını talep etme zaruretinin hasıl olduğu belirtilerek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
Kendisine dava ihbar edilen Eureko Sigorta vekili ihbara cevap dilekçesinde özetle, Sigorta Şirketi tarafından maddi olay kapsamında 17216622 numaralı 'İşveren Mali Mesuliyet Sigorta Poliçesi' nin düzenlendiği ve ilgili poliçede, işveren mali mesuliyet için şahıs başına azami 200.000,00-TL limit belirlendiğini, manevi tazminat limitinin 100.000,00-TL olduğunu,
Tavşanlı İş Mahkemesi' nin kararı ile hüküm altına alınan alacakların tahsili için davalı şirketler aleyhine icra takibi başlatılması üzerine, sigorta şirketi tarafından 27.09.2016 tarihinde 66.454,18-TL' nin icra dosyasına ödendiğini, ödeme yapılırken davacı sigortalının kusur oranı-orantı yöntemi ile hesaplandığını, Tavşanlı İş Mahkemesi' nin kararında, sigortalının %70, ...'nin %10 ve kazazede işçinin %20 kusur oranlarının tespit edildiği, kazazedenin kusuru düşülerek toplam kusur üzerinden işverenler aleyhine hüküm kurulduğunu, bu kusur oranları dikkate alınarak davacı sigortalının payına düşen tazminatların hesaplandığını,
Tavşanlı İş Mahkemesi' nin kararında, davalı kazalının %70, davacı ...' nin de %10 oranında kusurlu olduğunun tespit edildiğini, sigorta şirketi tarafından sigortalı davalı şirketlerin kusuru oranında ödeme yapıldığı belirtilerek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE ;
Dava; taraflar arasında imzalanan 22.09.2008 tarihli sözleşme kapsamında, davalı şirketler tarafından istihdam edilen dava dışı işçi Hasan YILMAZ'ın 12.03.2013 tarihinde geçirdiği iş kazası sonucu Sürekli İş Göremezliğe uğraması nedeni ile, dava dışı işçi tarafından Tavşanlı İş Mahkemesinin 2015/52 Esas sayılı dosyası ile açılan dava sonucunda hükmedilen alacaklara ilişkin yapılan ödemelerin davalılardan rücuen tahsili talebine ilişkindir.
Taraflar arasında sözleşme ilişkisi bulunmakta olup, BK. nun 146. Maddesine göre sözleşmeden kaynaklanan alacaklar için 10 yıl zaman aşımı öngörülmüştür. Davacı ödemesi2013-2016 tarihi aralığında yapılmış olup, ödeme tarihi başlangıç alındığında zaman aşımı ve hak düşürücü sürenin davanın açıldığı 04/06/2020 tarihi itibarı ile gerçekleşmediği, davalının itirazının yerinde olmadığı kabul edilip mahkememizde yargılamaya devam edilmiştir.
Taraflar arasında imzalanan 22.09.2008 tarihli Eser Sözleşmesi hükümleri ile sözleşmenin eki olan Yapım İşleri Genel Şartnameleri dosyamız arasına alınmıştır.
Dosyamız arasına alınan Tavşanlı İş Mahkemesinin 2015/52 Esas 2016/313 karar sayılı ve 23.06.2016 tarihli kararında özetle: Davacı ...'ın 22.07.2013 tarihinde Türkiye Kömür İşletmeleri Kurumu Sınırlı Sorumlu Garp Linyitleri İşletmesi Müessesi Müdürlüğü, ...Sanayi Ve Ticaret A.Ş., ve ...İnşaat Sanayi ve Ticaret A.Ş. Aleyhine dava açtığı, davanın EUREKO Sigorta Şirketine ihbar edildiği, davanın kısmen kabulü ile 36.946,61-TL Sürekle İş Göremezlik tazminatının 12.03.2013 kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte, 10.000,00-TL manevi tazminatın 12.03.2013 kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacı tarafa ödenmesine karar verildiği, kararda, 1.551,22-TL harcın, davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile hazineye irat kaydedilmesine,1.680,00-TL harcın, 488,17-TL yargılama giderinin ve 6.214,13-TL vekalet ücretinin davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline hükmedildiği, Kararın gerekçesinde, dosyada mevcut raporlara göre, kazanın meydana gelmesinde davalıların kusur oranının %80 olduğunun kabul edildiği, karara esas alınan 14.02.2016 tarihli Bilirkişi Kurulu Raporunda, davalılardan ...Sanayi Ve Ticaret A.Ş. ve ...İnşaat Sanayi ve Ticaret A.Ş. Unvanlı şirketlerin %70 oranında, asıl işveren ... Genel Müdürlüğünün %10 oranında ve davacı işçi ...'ın ise %20 oranında kusurlu olduklarının belirtildiği , kararın Yargıtay 21. Hukuk Dairesinin 2016/20540 Esas 2018/4755 karar sayılı ve 14.05.2018 tarihli kararı ile onanarak kesinleştiği görülmüştür.
Dosyamız arasına alınan Tavşanlı İcra Müdürlüğünün 2016/3232 sayılı dosyasında özetle: ...'ın Türkiye Kömür İşletmeleri Kurumu Sınırlı Sorumlu Garp Linyitleri İşletmesi Müessesi Müdürlüğü, ...Sanayi Ve Ticaret A.Ş., ve ...İnşaat Sanayi ve Ticaret A.Ş. aleyhine Tavşanlı İş Mahkemesinin 2015/52 Esas 2016/313 karar sayılı ve 23.06.2016 tarihli kararının Yargıtay 21. Hukuk Dairesinin 2016/20540 Esas 2018/4755 karar sayılı ve 14.05.2018 tarihli kararına dayanarak 08.08.2015 tarihinde 69.765,47 TL üzerinden takip başlatıldığı, Vakıfbank'a ait 26.06.2018 tarihli dekont ile Türkiye Kömür İşletmeleri Kurumu Sınırlı Sorumlu Garp Linyitleri İşletmesi Müessesi Müdürlüğü tarafından icra dosyasına 16.078,10 TL yatırıldığı, 28.09.2011 tarihli tahsilat makbuzu ile, davalılardan...İnşaat Sanayi Ve Ticaret A.Ş. Tarafından icra dosyasına 66.454,18 TL yatırıldığı görülmüştür.
29.07.2021 Tarihli Bilirkişi Raporunda Özetle: Davada, davacı ... Genel Müdürlüğünün davalı şirketlerden talep edebileceği miktarın 23.337,41TL olarak hesaplandığı, Davadaki talebin 23.333,41TL olduğu, masraf ve ödemelerin aşağıdaki tabloda belirtilen tarihlerde yapıldığı,
S.
TÜRÜ
MİKTARI
ÖDEME TARİHİ
1
Vekalet Harcı
3,75-TL
23.08.2013
2
Baro Pulu
5,90-TL
3
Gider Avansı
900,00-TL
16.09.2015
4
Bakiye Karar Harcı
1.551,22-TL
30.06.2016
5
Temyiz Yoluna Başvurma Harcı
143,50-TL
30.06.2016
6
Temyiz Karar Harcı (nispi)
801,84-TL
30.06.2016
7
Gider Avansı
100,00-TL
30.06.2016
8
Onama Harcı
2.405,08-TL
28.06.2018
9
İade Alınan Gider Avansı
-100,00-TL
10
ARA TOPLAM
5.811,29-TL
11
İcra Dosyasına Ödenen
16.078,10-TL
26.06.2018
12
Mahsuplaşılan İşletme Alacağı
1.448,02-TL
TOPLAM
23.337,41-TL
Davalılardan...İnşaat Sanayi Ve Ticaret A.Ş.'ye gönderilen 01.02.2019 tarih ve 2632655 sayılı yazı ile 16.078,10-TL'nin yazının tebliğ tarihinden itibaren 7 gün içerisinde ödenmesinin talep edildiği, yazının tebliğine ilişkin belgenin dosyada mevcut olmadığı yönünde görüş ve kanaat bildirilmiştir.
Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; onanarak kesinleşen ilk derece mahkemesine ait dosyada karara esas alınan 14.02.2016 tarihli Bilirkişi Kurulu Raporunda, davalılardan ...Sanayi Ve Ticaret A.Ş. ve ...İnşaat Sanayi ve Ticaret A.Ş. Unvanlı şirketlerin %70 oranında, asıl işveren ... Genel Müdürlüğünün %10 oranında ve davacı işçi ...'ın ise %20 oranında kusurlu olduklarının belirtildiği, hüküm kurmaya elverişli ve denetime açık bilirkişi raporunda da belirtildiği üzere taraflar arasında imzalanan 22.09.2008 tarihli Eser Sözleşmesi hükümleri ile sözleşmenin eki olan Yapım İşleri Genel Şartnamesinin hükümleri ve Yargıtay .... Hukuk Dairesi kararında ilk derece mahkemesi kararına ve içeriğindeki rapora ilişkin değerlendirilmelerde iş yerinde, iş sağlığı ve iş güvenliği yönünden gerekli tedbirleri almanın davalı yüklenici şirketlerin oluşturduğu adi ortaklığın sorumluluğun bulunduğu, davacı şirket ile davalı şirketlerin dava dışı işçiye karşı İş Hukuku kuralları gereğince müştereken ve müteselsilen sorumluğunun, davalı şirketlerin sorumluluğunu ortadan kaldırmayacağı anlaşıldığından davacı tarafından ödenen miktarın talep gibi 23.333,41-TL'yi davalı şirketlerden müştereken ve müteselsilen talep edebileceği anlaşılmakla davanın kabulüne karar vermek gerekmiştir.
Davanın tarafları tacir olduğu için davacı tarafından yapılan ödemelerin avans faizi uygulanarak davalılardan talep edilmesinin mümkün olduğu, tarafların arasında akdedilen sözleşmelerde yer alan hükümler nedeni ile ödemenin davacı tarafından yapıldığı tarihte davalıların davacı aleyhine zenginleştikleri için davacının alacağını ödemenin yapıldığı tarihlerden itibaren faiz uygulanmasının mümkün olduğu kabul edilip, aşağıdaki hüküm oluşturulmuştur.
HÜKÜM : Yukarıda açıklanan nedenlerle,
1.-Davanın KABULÜ ile, 23.337,41 TL' nin 16.078,10 TL' sinin ve mahsuplaşılan 1.448,02 TL' sinin 26/06/2018 tarihinden, 3,75 TL' nin 23/08/2013 tarihinden 900,00 TL' nin 16/09/2015 tarihinden, 1.551,22 TL' nin 30/06/2016 tarihinden, 143,50 TL' nin 30/06/2016 tarihinden, 801,84 TL' nin 30/06/2016 tarihinden , 100,00 TL' nin 30/06/2016 tarihinden, 2.405,08 TL' nin 28/06/2018 tarihinden, kalan kısmın dava tarihinden işleyecek avans faizi ile birlikte davalılardan müştereken müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,
2.-492 Sayılı Harçlar Kanunu gereğince, alınması gereken 1.594,18 TL nispi karar ve ilam harcının, peşin alınan 398,55 TL' nin indirilmesi ile noksan olan 1.195,63 TL' nin davalılardan tahsili ile hazineye irad kaydına,
3.-Arabuluculuk aşamasında harcanan 1.320,00 TL giderin davalılardan tahsili ile hazineye gelir kaydına,
4.-Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca, davacı yararına hesaplanan 4.080,00 TL vekalet ücretinin davalılardan alınarak, kendisini vekil ile temsil ettiren davacıya verilmesine,
5.-Davacı tarafça yatırılan 54,40 TL başvuru harcı, 398,55 TL peşin harcının davalılardan tahsili ile davacıya ödenmesine,
6.-Davacı tarafça tebligat/posta/müzekkere/bilirkişi masrafı olmak üzere toplam 1.131,00 TL yargılama giderinin davalılardan alınarak davacıya verilmesine, kullanılmayan kısmının karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya iadesine,
Dair davacı ve davalı vekilinin yüzüne karşı, ihbar olunan Eureko sigorta yokluğunda, kararın tebliğinden itibaren iki hafta içinde Ankara Bölge Adliye Mahkemesinde İstinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 18/10/2021
Katip ....
¸E-İmzalıdır
Hakim....
¸E-İmzalıdır