T.C. ANKARA 10. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TÜRK MİLLETİ ADINA
T.C.
ANKARA
10. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO: 2020/241 Esas
KARAR NO: 2022/306
HAKİM: ... ...
KATİP: ... ...
DAVACI: ... ... - ...
VEKİLİ: Av. .....
DAVALI: ... ... ...
VEKİLİ: Av. ......
DAVA TARİHİ: 4/05/2020
KARAR TARİHİ: 25/04/2022
KARAR YAZIM TARİHİ : 24/05/2022
Mahkememize açılan Kooperatif Üyeliğinin Tesbiti davasının yapılan açık yargılaması sonunda;
DAVA:
Davacı vekili, dava dilekçesinde özetle, müvekkilinin 2008-2018 yılları arasında Sincan-Etimesgut-Ulus hattında ... plaka sayılı özel toplu taşıma aracı ile faaliyette bulunduğunu, sözleşmenin bitimine yakın ... Genel Müdürlüğünce 14 hatta 170 adet Özel Taşıma Aracını çalıştırmak üzere 10 yıl süreli toplu taşıma hattı kiralama ihalesi yapıldığını, anılan ihalenin 8/b bendinde ihaleye girebilme şartlarının açıkça gösterildiğini, müvekkili gibi, aynı hatlarda faaliyetlerde bulunan diğer hak sahiplerinin üyelik dilekçelerini ve ihaleye katılabilmek amacıyla her bir kooperatif üyesinin hisse başına düşen 25.000,00 TL tutarında ücret talep edildiğini, müvekkilinin de üyelik formunu dilekçesiyle birlikte doldurduğunu ve 27.350,00 TL tutarındaki üye başına düşen ihale bedelini davalı kooperatife yatırdığını, bu şekilde davalı kooperatif söz konusu ihaleye girebildiğini, davalı kooperatifin davalı kooperatifin tek başına katılarak ihalenin davalı üzerinde kaldığı, ... Genel müdürlüğü ile davalı kooperatif arasında 24.12.2018 tarihinde imzalanan sözleşme üzerine 21.01.2019 tarihinde ihale konusu işe başlanıldığı, hal böyle olunca davalı kooperatifin müvekkilini üye almadığını, hiçbir şekilde taşıma işlerinde ve kooperatifte hak sahibi olamayacağının bildirildiğini, davalıya bu konuda yapılan başvurular üzerine ortaklığın kabulüne veya reddine dair herhangi bir cevap verilmediğini, 1163 sayılı Kooperatifler Kanununun (KK) 8. maddesinde “Ortaklığa Girme Şartları ve Ortak Sayısı” nın düzenlendiğini, kooperatifler hukukunda, üyelik şartlarını taşıyanların kooperatifçiliğin temel esaslarından biri olan “Açık kapı ilkesi” uyarınca kooperatif üyeliğine kabulünün zorunlu olduğunu, ihale şartnamesinin 8/b bendinde “İhale konusu hatlarda çalışacak hat sayısının en az 2/3'si kadar (170*2/3
CEVAP :
Davalı vekili, cevap dilekçesinde özetle, Davalı kooperatif, davaya cevap dilekçesinde usule ilişkin itirazlarda bulunduktan sonra davacı ile kooperatif arasında Ankara ... Noterliğinin 29.03.2017 tarih ve 01940 yevmiye numaralı Taahhütnamesi (EK-1) ile davacıya ait ... plakalı özel toplu taşıma aracına istinaden yapılan “İşletme Sözleşmesi” imzalandığını, davacının yalnızca kooperatife ait hattı kiraladığını, davacının şahsına ait herhangi bir HAT tesis edilmediğini, müvekkili kooperatifin hak sahibi olduğu | adet hattı yıllık olarak kiraladığını, dava dilekçesinde belirtilenin aksine, davacının, müvekkil kooperatifin üyesi olmadığını, hiçbir zaman da olmadığını, davacının yalnızca kooperatif hattına ait işletme sözleşmesi bulunduğunu, kooperatife ödediği iddia edilen 27.350,00 TL'nin gerçeği yansıtmadığını, dava konusu söz konusu ödemeye ait herhangi bir makbuz da sunmadığını, müvekkili kooperatifin uhdesine geçen böyle bir para bulunmadığını, davacının ödediğini iddia ettiği anılan bedel karşılığında herhangi bir makbuz ya da ödeme belgesi almamış olmasının hayatın olağan akışına aykırı olduğunu, davacının yalnızca kooperatife ait hattı kiraladığını, önceki ihaleye dayanan hat hakkının 10 yıllık bir süreyi kapsadığını ve haliyle bu sürenin bittiğini, davaya konu ihalenin ileriye dönük 10 yılı kapsamakta olan yeni bir ihale olduğunu, önceki ihaleden gelen hat sahipliliği yenilenmesi diye bir durumun söz konusu olmadığını belirterek, haksız ve mesnetsiz davanın reddini istemiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Dava; Kooperatif Üyeliğinin Tespiti ve Kooperatif Hattının Tahsisi veya Hattın Rayiç Değerinin Yasal Faizi İle Birlikte Tazmini Talebine İlişkindir.
Ticaret Sicil Müdürlüğü'nden davalı kooperatif ile "Sınırlı Sorumlu Ankara Ulaşım Şehir içi ve Mücavir Alan Halk Otobüsleri Karayolu Yolcu Taşıma Kooperatifi"lerinin sicil özetleri ve Ankara Batı 1. Ağır Ceza Mahkemesi'nin 2016/260 Esas sayılı dosyası, savcılık dosyaları getirtilerek dosyamız içerisine eklenmiştir.
Taraflar arasındaki deliller toplandıktan sonra dosyanın kooperatif hukukundan alanında uzman bilirkişiden alınan 17.02.2022 tarihli bilirkişi raporunda özetle: Davalı kooperatif yönetim kurulunca davacının ortaklığa kabulü yönünde açıkça alınmış herhangi bir karar bulunmadığının tespiti yanında, davacının zımni / eylemli olarak da ortaklık işleminin gerçekleşmediği, davacı tarafın davalı kooperatifin ortağı olmadığı ve haliyle de hattın rayiç değerinin yasal faiziyle birlikte tazmin talebinin de yerinde olmadığı yönünde görüş ve kanaat bildirilmiştir.
Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; ... Genel Müdürlüğü'nün 14 hattı 170 özel, toplu taşıma aracı çalıştırılmak üzere 10 yıl süreli toplu taşıma hattı kiralama ihalesi açtığı, ihaleyi davalı kooperatifin kazandığı, söz konusu hatların davalı kooperatif ile şartları taşıyan otobüs sahibi esnaflar arasında yapılan sözleşmeler ile işletildiği, Davacı ...’ın davalı kooperatife yaptığı herhangi bir ödemesinin bulunmadığının bilirkişi raporu ile tespit edildiği ,... tarafından davacıya tahsis edilen hat olmadığı gibi Davalı kooperatifin kuruluşunu takiben 22.06.2018 günü yapılan ilk genel kurul toplantısından sonra huzurdaki davanın açılmasından önce 01.02.2020 günü yapılan ikinci genel kurul toplantısına ilişkin 120 kişilik ne çağrı listesinde ve ne de hazinin cetvelinde davacının isminin bulunmadığı, davacı tarafın davalı kooperatife ortak olmak için KK’nın 8. maddesi ile kooperatif anasözleşmesinin 11. maddesi hükmü gereği kooperatife verdiği yazılı müracaatının bulunmadığı, davacının ortaklığa kabulü yönünde açık bir yönetim kurulu kararının da bulunmadığı görülmüştür.
Kooperatif ortaklığının kooperatif yetkili organlarının bu hususta alacağı açık bir kararla gerçekleşebileceği gibi, ilgili kişi ile yazışmalar yapması, kooperatifçe kişinin ortak sıfatıyla ödemelere davet olunması, onu genel kurullara davet etmesi ve ödemeleri kabul etmesi gibi zımni şekilde de gerçekleşebilecekse de, davacı tarafın, davalı kooperatifçe ne genel kurullara çağrıldığı, ne kendisinden ödeme yapmasının istendiği, ne davacının kooperatife ödeme yaptığı ve dolayısıyla da ödemesinin kooperatifçe kabul edilmesi yönünde bilirkişi tarafından da bir tespitin yapılamadığı, davacının zımni / eylemli olarak ortaklığının söz konusu olmadığı, dosyada mevcut, Ticaret Bakanlığı Müfettişlerince düzenlenen 16.12.2020 tarihli İnceleme Raporu’nda davacı ...’ın da bulunduğu bir kısım şikayetçi kişilerin ortaklık taleplerinin veya ortaklığa alındıkları ya da ortak olmak için kooperatife ödeme yaptıklarına ilişkin herhangi bir bilgi ve belgenin bulunmadığı yönünde tespitte bulunulduğu görülmekle , davacının KK’nın 8. maddesi ile kooperatif ana sözleşmesinin 11. maddesi gereği yazılı olarak kooperatife (yönetim kuruluna) ortak olmak için başvuruda bulunduğunu ve de bu başvurusunda anasözleşmenin 10. maddesinde belirtilen ortaklık şartlarım taşıdığına dair belgeleri sunduğunu, anasözleşmenin tüm hükümlerini ve getirilen yükümlülükleri kabul ettiğini açıkça belirttiğini kanıtlamadığı gibi, davalı kooperatif yönetim kurulunca davacının ortaklığa kabulü yönünde açıkça alınmış herhangi bir karar bulunmadığının tespiti yanında, daha önce açıklanan şekilde davacının zımni / eylemli olarak da ortaklık işleminin gerçekleşmediği görülmüş olup tüm bu hususlar birlikte değerlendirildiğinde davacının davasının bilirkişi raporu doğrultusunda reddine dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM :
Yukarıda açıklanan nedenlere, kararın dayandığı yasal ve hukuksal gerekçeye, dosyadaki kanıtlara göre;
1-Davanın REDDİNE;
2-492 Sayılı Harçlar Kanunu gereğince, alınması gereken 80,70 TL maktu karar ve ilam harcının, peşin alınan 54,40 TL harçtan indirilmesi ile noksan 26,30 TL’nin davacıdan alınarak hazineye irad kaydına,
3-Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca, davalı yararına hesaplanan 5.100,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak, kendisini vekil ile temsil ettiren davalıya verilmesine,
4-Davacı tarafından yapılan yargılama giderinin üzerinde bırakılmasına,
5-Taraflarca yatırılan gider ve delil avansının kullanılmayan kısmının karar kesinleştiğinde ve talep halinde taraflara iadesine,
Dair, davalı vekilinin yüzüne karşı, davacı tarafın yokluğunda kararın tebliğinden itibaren iki hafta içinde Ankara Bölge Adliye Mahkemesinde İstinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 25/04/2022
Katip ...
✎ e-imzalıdır
Hakim ...
✎ e-imzalıdır
*