T.C. ANKARA 10. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2020/296 Esas - 2022/814
T.C.
ANKARA
10. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ TÜRK MİLLETİ ADINA
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO: 2020/296 Esas
KARAR NO: 2022/814
HAKİM: ..
KATİP: ..
DAVACI: .
VEKİLLERİ: ..
Av. ...
DAVALI: ...
VEKİLLERİ: Av. ..
Av. ..
Av....
DAVA: Alacak ( Adi ortaklıktan kaynaklanan kar alacağı )
DAVA TARİHİ: 10/07/2020
KARAR TARİHİ: 22/11/2022
KARAR YAZIM TARİHİ : 22/12/2022
Mahkememize açılan Alacak ( adi ortaklıktan kaynaklanan kar alacağı ) davasının yapılan açık yargılaması sonunda;
DAVA:
Davacı vekili, dava dilekçesinde özetle,....Konut yapı kooperatifi il... arasında .... Noterliğince 17/05/2008 tarihli ... yevmiye numarası ile onaylanan düzenleme şeklinde kat karşılığı inşaat ve satış sözleşmesi imzalandığını, müvekkili ile Davalı şirket arasında 03/08/2013 tarihli devir ve ortaklık sözleşmesi imzalandığını, bu sözleşmeyi müteakiben taraflar arasında ... Noterliği tarafından onaylanan Düzenleme şeklinde bağımsız bölüm karşılığı inşaat ve gayri menkul satış vaadi ile devir sözleşmesine muvafakat sözleşmesi imzalandığını ve sözleşmeye... ... Kooperatifinin muvafakat ettiğini, 23/09/2013 tarihinde onaylanan sözleşme uyarınca devreden ...... Şirketi ile devralan ...şirketi arasında TBK 620 maddesi anlamında adi ortaklık sözleşmesi kurulduğunu, ve davacı şirketin sözleşmeye konu işe dışarıdan ortak olmasının kararlaşıldığını, davacı şirketin ortaklık ilişkisinde gizli ortak olduğunu, davalı şirketin ortaklık işlerinde özen yükümlülüğüne aykırı davrandığını inşaatı tamamlamak yerine sürekli olarak 3. Kişilerle muvazaalı işlemler yaparak tasarruf yetkisi olmadığı 3. Kişilere taşınmaz devri yapılmasını sağladığını, bu eylemler ile devir ve ortaklık sözleşmesinin sonuçsuz bırakmak sureti ile davacının hak ve alacaklarını elde etmesini engellediğini, ayrıca davalının muvazaalı işlemler ile davacının alması gereken muhtemel karı azaltmaya yönelik eylemler gerçekleştirdiğini, davalı şirketin sözleşmede belirlenen sürede inşaatları tamamlamadığını, ... lehine hukuki aykırı işlemler yaptığını,... ile Kooperatif ile yapılan hukuka aykırı işlemler olduğunu, davalı ile yapılan sözleşmelerdeki sürelerin çok uzun zaman önce bitmesine rağmen inşaatların tamamlanmadığını, şu an yalnızca...parselde yapımı devam eden inşaatlar ile ... parsel üzerinde ... tarafından yapılan inşaatlar olduğunu, diğer . parselde hiç inşaat başlamadığını, ...parselde yapılan villaların inşaatının da çok uzun süredir durduğunu, davalı şirketin yaptığı tüm işlemlerin adi ortaklığın karını azaltmak ve zarar göstermek için olduğunu, bu nedenle müvekkil iş bitimini beklemeden adi ortaklığın tasfiyesine de gerek olmadan mahrum kaldığı kar ve zararı talep ettiğini belirterek davalının devir ve ortaklık sözleşmesine aykırı davranması nedeni ile müvekkilinin mahrum kaldığı karın tespitini müteakip belirsiz alacak davasının kabulü ile alacak miktarının dava tarihi itibari ile işleyecek yasal faizi ile davalıdan tahsiline, davalı şirketin muvazaalı işlemlere devam etmesi ortaklığın dolayısı ile müvekkilinin elde edeceği karı azaltmaya yönelik eylemlerine devam etmesi nedeni ile davalı şirketin tüm alacaklarına menkul ve gayri menkullerine ihtiyati tedbir konulmasını talep etmiştir.
CEVAP :
Davalı ..... vekili cevap dilekçesinde, müvekkili şirketin işin yürütülmesi sırasında objektif davrandığını, davalının TBK madde 471/2 ve TMK madde 2'de yer alan tüm hususlara bu süreçte gerekli dikkat ve özeni gösterdiğini, davacı şirkete karşı aralarında akdedilen sözleşmeler uyarınca ayrı ayrı yükümlülüğü yerine getirdiğini, müvekkili şirketin sözleşmeden kaynaklı haklarını kullanarak hareket ettiğini, işlemlerin muvazaalı olduğu iddia edilmiş olsa da muvazaanın hiçbir şartının oluşmadığını, davacı tarafın iddia ettiği gibi faaliyetlerde bulunulmasının söz konusu olmadığını, müvekkili şirketin maddi sıkıntı içerisinde olmadığını, mevcut inşaatların tamamlanmaya çalışıldığını, "Devir ve Ortaklık Sözleşmesi"ne bağlı kalmayan tarafın davacı şirket olduğunu, davacı tarafın iddialarının tamamen asılsız ve kötü niyetli olduğunu, davanın tamamen haksız ve hukuksuz nedenlerle açıldığını belirterek, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLER :
...Müdürlüğünden ... ada/parsellerin tapu kayıtları istenilerek dosyaya kazandırılmıştır.
... esas sayılı dosyası istenilerek incelenmiştir.
... esas sayılı dosyası istenilerek incelenmiştir.
..esas sayılı sayılı dosyası istenilerek incelenmiştir.
...yevmiye nolu arşivde bulunan işlem dosyası içerisinde yer alan 26/07/2016 tarihli temlik sözleşmesinin onaylı örneğinin ve 28/07/2016 tarihli temlik evrakı sureti istenilerek dosyaya kazandırılmıştır.
... esas sayılı sayılı dosya aslı istenilerek incelenmiştir.
... ile arasında yapılan...parsele ilişkin inşaat sözleşmelerinin bir sureti istenilerek dosyaya kazandırılmıştır.
İlgili vergi dairesinden davalı ...in 2013 yılından itibaren BA-BS formları istenilerek incelenmiş ve dosyaya kazandırılmıştır.
... Esas sayılı dosyasının dava dilekçesi, cevap dilekçesi, duruşma tutanaklarının birer sureti istenilerek incelenmiş ve dosyaya kazandırılmıştır.
Tüm dosya kapsamı ve ön inceleme duruşmasında belirlenen uyuşmazlık konuları hakkında inşaat mühendisi, nitelikli hesaplama uzmanı, mali müşavir ve harita mühendisi bilirkişisinden alınan bilirkişi raporunda özetle, davacı iddiasına nazaran... inşaatın defterlerinin incelenmesi talep edilmişse de ; dava konusu yapım işi dışındaki ticari ilişkiler hariç olmak üzere davalı ile... inşaat arasındaki anlaşmanın hasılat paylaşımlı bir anlaşma olduğu dikkate alındığında ... A.Ş’nin...inşaata ödeme yapması veya borçlanmasının mümkün olamayacağını, ...ın dava konusu yapım işi kapsamındaki harcamalarının tespiti ile dava konusu proje dışındaki davalı ile arasında ticari ilişki olup olmadığını, davaya konu proje kapsamında davacıya ödeme yapılıp yapılmadığını, Beysukent mevkiinde kain toplam net alanı 156.734 m2 olup, kooperatif adına kayıtlı olan ... villanın 9’u davalıya verilmesi gerekip, 130’unun kooperatife teslimi gerekmekte olduğunu, bu işlerin yapımı için davalı...A.Ş’ye işi taşeron olarak verildiğini, bu işler kapsamında davalı ...’nin dava dışı...firmasına yaptığı ödemelerin ve dava dışı...firmasının da aldığı ödemeler ile yaptığı harcamaların incelenmesinde...parsel için kooperatifin 40 konut hakkı bulunduğunu, bu parseldeki inşaatların yapılması için davalının... inşaat ile anlaşması kapsamında bir husus olmadığından, bu işlerin yapılıp yapılmadığı ve yapılan harcamalar ile davalı adına proje kapsamında kalan gayrimenkul miktarı ve değerinin tespit edilmesini,... parseldeki inşaatlar yönünden kooperatife taahhüt olmadığından bu parsellerdeki ipotekler karşılığı alınan kredilerden kooperatif taahhüdü kapsamında yaptırılan işler dışındaki masrafların çıkarılarak kalan hasılattan %56-44 oranındaki paylaşım üzerinden davacının adi ortaklığa göre pay oranının ve karının araştırılmasının gerektiğini, ancak muvazaa iddiası olduğundan %56-44’lük davalı-... arasındaki anlaşmanın da yapı maliyeti ve hasılat oranı ile karlılık tespiti üzerinden incelenebileceğini, davalı yanın ticari defterlerinin incelenmesinde; ... A.Ş ile arasındaki ticari ilişki, kullanılan kredilerin dava konusu yapılar için kullanılıp kullanılmadığını, başkaca işler için kullanılıp kullanılmadığı ve miktarlarını, ... ile ticari ilişkisi yönünden, davalının kooperatif taahhüdü konusu .. parselin 2’si üzerinde yapması gereken işlerin birini...firmasına işveren-taşeron ilişkisi ile verdiği, diğerini ise kendisinin yapması gerektiği anlaşıldığından kooperatif taahhüdüne konu 4... parseldeki inşaatlar için % kaç gerçekleşme oranı olduğu ile bu gerçekleşme için fatura karşılığı yapılan toplam giderlerin tespiti yönünden, inceleme yapılmasının gerektiğini, ...A.Ş’nin ticari defterlerinin incelenmesinde; davalı ile...firması arasında..parseldeki inşaatlar için inşaat maliyeti +%5 kar ile anlaşma yapıldığı ve bu anlaşmaya ilişkin davacının muvazaa iddiası olduğundan,... A.Ş’nin davalı adına düzenlediği faturalar ve aldığı ödemelerin tespitini, müteakiben inşaat maliyeti +%5 kar karşılığı yapılan anlaşma kapsamında düzenlene faturalar ve ödemelerin yapı ruhsatında belirtilen yapı yaklaşık maliyeti ile kıyaslanması sonucu muvazaalı bir anlaşma olup olmadığının belirlenmesini, dava dışı... İnşaatın; 2016 da davalı ile anlaştığı dikkate alındığında, 2015’den gelen borç-alacak ilişkisi var mı diye 2015’den başlanarak 2015-2021 arası ticari defterleri incelenerek yukarıda belirtilen hususların tespitini, Fen bilirkişisi tarafından 5 parsele ilişkin tapu kayıtlarının özetlenmesi, ... davalı, davalı ile benzer isimdeki diğer firması ve kooperatif adına tescil edilen yapılar ve satış bedellerinin özetlenmesini, 5 parselde hangilerinde inşaat var , projeleri neler, kaç daire kaç dükkan, dava tarihi ve devir sözleşmesi olan 2013 yılındaki değerlerinin ayrı ayrı tespitini, İnşaata ilişkin projeler dosyasında bulunmadığını, Projelerin ilgili belediyeden dosyaya kazandırılması gerektiğini, taraflarınca verilen görevlendirme de dava dışı ..…Ltd. Şti. ve taraf ticari defterleri üzerinde inceleme yapılması istenilmiş olup, ... vekili ... ile yapılan görüşmede ticari defterleri sunmayacaklarını belirttiğini, ... …A.Ş. vekili ile yapılan görüşmede ise, muhasebecilerinin Covit olduğu bu nedenle şu aşamada ticari defterlerin hazır olmadığı belirtilerek sadece muavin defter dökümleri mail ortamında gönderildiğini, Ticari defterleri incelenecek , diğer şirketlerle ilgili dosya da hiçbir açıklama olmadığı için bu şirketlerle irtibata geçilmesinin mümkün olamadığı yönünde görüş ve kanaatlerini bildirmişlerdir
Mahkememizin 16/07/2020 tarihli ara kararı ile ihtiyati tedbir talebinin reddine karar verilmiş olup ; kararın istinaf edilmesi üzerine ... sayılı kararı ile itirazın esastan reddine karar verilmiştir
DELİL DEĞERLENDİRME VE HUKUKİ NİTELENDİRME:
Dava 03/08/2013 tarihli devir ve ortaklık sözleşmesine aykırı davranılmasından ötürü mahrum kalınan kar kaybı talebi istemine ilişkin açılan alacak davasıdır.
Davacı 07/05/2008 tarihinde dava dışı ....Yapı Kooperatifi ile Düzenleme şeklinde kat karşılığı inşaat ve gayrimenkul satış vaadi sözleşmesi yapıldığını, sonrasında 03/08/2013 tarihinde davalı şirket ile arasında devir ve ortaklık sözleşmesi yapıldığını, 03/08/2013 tarihli devir ve ortaklık sözleşmesinin amacının ....t mahallesinde bulunan taşınmazlar üzerinde iş vereni ... Kooperatifi yüklenicisi ... olan kat karşılı inşaat işinin sözleşmesine uygun olarak yapılıp tamamlanabilmesi için ..'a devrine , ...'nun dışarıdan işe ortak olmasına işin tamamlanıp bitirilmesine ve iş sonucunda karın paylaşılmasına ilişkin olduğunu, 23/09/2013 tarihinde ... Noterliğinde taraflar arasında '' Düzenleme Şeklinde Bağımsız Bölüm Karşılığı İnşaat ve Gayrimenkul Satış Vaadi İle Devir Sözleşmesi' imzalandığını, dava dışı ...Konut Yapı Kooperatifinin de bu sözleşmeye muvafakat ettiğini, davalının adi ortaklık sözleşmesi gereği inşaatı tamamlaması gerekirken , davacının adi ortaklıktaki karını azaltmak amacı ile muvazaalı işlemler yaptığını belirterek adi ortaklığın tasfiyesi olmaksızın kar payını istemektedir.
Taraflar arasında imzalanan 03/08/2013 tarihli adi ortaklık sözleşme hükümleri incelendiğinde;
Sözleşmenin amacının düzenlendiği 2 bendinde '' ...mahallesinde bulunan taşınmazlar üzerinde iş vereni ...ooperatifi yüklenicisi ... olan kat karşılı inşaat işinin sözleşmesine uygun olarak yapılıp tamamlanabilmesi için ...'a devrine , ...'nun dışarıdan işe ortak olmasına işin tamamlanıp bitirilmesine ve iş sonucunda karın paylaşılmasına ilişkin olduğu
Sözleşmenin 3. Bendinde özel şartlar bölümünde işin kar ve zarar paylaşımının düzenlendiği, buna göre sözleşme yürürlüğe girdiği takdirde işin zarar kar paylaşımı ... %75 ... %25 şeklinde olacağı ,kooperatiften hak ediş olarak alınacak arsalara yapılacak inşaat miktarında imar mevzuatından kaynaklanan artış olduğu takdirde işin tamamında kar zarar paylaşımı ... %80 ... %20 şeklinde olacağının düzenlendiği, yine 3.9 maddesinde iş bitiminde işin yapımı ile ilgili tüm maliyetlerin işin toplam gelirinden düşülmesi neticesinde elde edilecek brüt karın %20 si alınarak ...un karının belirlenecek ve ...'nun keseceği ve Renkyol tarafından onaylanacak faturanın, faturanın beyan edildiğine dair beyannamenin , BA, -BS formalarının ve tahakkuklarının Renkyol'a sunulmasını müteakip bu tutarın kendisine ödeneceğinin düzenlendiği anlaşılmıştır.
Davalı tarafından dosyaya sunulan ...Ticaret Mahkemesinde alınan 18/02/2022 tarihli bilirkişi raporunun incelenmesinde özetle ; Davacı ... Tekstil... Şirketinin davalılar... inşaat ... Şirketi ile ... ... Şirketine karşı tapu iptal ve tescil davası açtığı, devir sözleşmesindeki düzenleme gereği davacı payının %11 veya %8 olması hususundaki takdirin mahkemeye ait olduğu, devir sözleşmesindeki düzenlenmenin davacı ile birleşen davanın davacısı kooperatif arasında düzenlenen ana sözleşmedeki bütün parseller için iş sonu kar zarar durumuna bağlı olduğu, henüz bazı parsellerde inşaata başlanmadığı, huzurdaki dava da...parselde inşaata başlanmadığı, inşaat işleri yıllara sari olup ancak iş bitim tarihinde kar zararın tam olarak hesaplanması mümkün olacağı kar zararın hesabının yapılamadığı, bu nedenle davacının devir sözleşmesinden kaynaklanan %20,%25 kar payının hesaplanamadığı, ana sözleşme ve devirden bağımsız olarak sadece davaya konu parseller açısından kar/zararın hesaplanması kanaatinde olması durumunda ;dava tarihi itibari ile özellikle iş bu davaya konu parseller açısından devir sözleşmesindeki kar zararın satışlardan gelen gelir ve gider kalemlerinin dosya kapsamında yer almamasından dolayı hesap yapmanın mümkün olmadığı, davalı , ... tarafından diğer davalı ... parselde henüz inşaata başlanmadığı tespit edilmiştir.
Davacı kar payı dağıtımını talep etmiş ise de; aynı sözleşmeden kaynaklı ...Ticaret Mahkemesinde açılan tapu iptal tescil davasında alınan bilirkişi raporunda davacı ile ... yapı kooperatifi arasında düzenlenen ana sözleşmedeki bütün parseller yönünden inşaata başlanmadığı, ...parselde henüz inşaatın başlanmadığı, inşaat işlerinin yıllara sari olduğu, iş bitim tarihinde kar ve zararın hesaplanmasının mümkün olduğunun düzenlendiği anlaşılmıştır.
Taraflar arasında düzenlenen adi ortaklık sözleşmesine göre kar payının dağıtımının yapılması için işin bitmesinin gerektiği, ve iş bitiminden sonra işin yapımı ile ilgili tüm maliyetlerin işin toplam gelirinden düşülmesi neticesi elde edilecek brüt kar miktarına göre kar payının belirlenmesi gerektiği açık şeklide düzenlenmiştir.
Bir ortak tarafından adi ortaklığa ilişkin kar payının istenmesi aynı zamanda ortaklığın feshini ve tasfiyesini kapsamakta ise de; dava dilekçesinde açıkça adi ortaklığın tasfiye edilmeden kar payının dağıtılması talep edilmiştir. Mahkeme davacının talebi dışına çıkamayacaktır.
Taraflar arasındaki adi ortaklık sözleşmesi hükümleri, ...Ticaret Mahkemesinde alınan bilirkişi raporu bir arada değerlendirildiğinde davaya konu ana sözleşmedeki tüm parsellerdeki inşaatların tamamlanmaması, bazılarına henüz başlanmaması sebebi ile alınan bilirkişi raporu da gözetilerek inşaatlar tamamlanmadan kar payı tespit edilemeyeceğinden, davacı da açıkça adi ortaklığın tasfiyesi yapılmaksızın kar payı talep ettiğini belirttiğinden tasfiye hükümlerine girmeksizin davanın reddine karar verilmiştir.
HÜKÜM :
Yukarıda açıklanan nedenlere, kararın dayandığı yasal ve hukuksal gerekçeye, dosyadaki kanıtlara göre;
1-Davanın REDDİNE,
2-492 Sayılı Harçlar Kanunu gereğince, alınması gereken 80,70 TL maktu karar ve ilam harcının, peşin alınan 1.707,75 TL harçtan indirilmesi ile arta kalan 1.627,05 TL’nin karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya iadesine,
3-Arabuluculuk aşamasında harcanan 1.320,00 TL giderin davacıdan tahsili ile hazineye gelir kaydına,
3-Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca, davalı yararına hesaplanan 16.000,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak, kendisini vekil ile temsil ettiren davalıya verilmesine,
4-Davacı tarafından yapılan yargılama giderinin üzerinde bırakılmasına,
5-Taraflarca yatırılan gider ve delil avansının kullanılmayan kısmının karar kesinleştiğinde ve talep halinde taraflara iadesine,
Dair, Davacı vekilinin yüzüne karşı, davalı tarafın yokluğunda, kararın tebliğinden itibaren iki hafta içinde... Mahkemesinde İstinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 22/11/2022
Katip ...
e-imzalıdır.
Hakim ...
e-imzalıdır.
*Bu belge 5070 sayılı Yasa hükümlerine göre elektronik olarak imzalanmıştır.