T.C. ANKARA 10. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TÜRK MİLLETİ ADINA
T.C.
ANKARA
10. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO: 2020/357
KARAR NO: 2022/374
BAŞKAN: ... ...
ÜYE: ... ...
ÜYE: ... ...
KATİP: ... ...
DAVACI: ... ...
VEKİLİ: Av. ...
...
DAVALI: ...
VEKİLLERİ: Av. ...
Av. ...
DAVA: Menfi Tespit/İstirdat
DAVA TARİHİ: 18/08/2020
KARAR TARİHİ: 25/05/2022
KARAR YAZIM TARİHİ : 03/06/2022
Mahkememize açılan Menfi Tespit/İstirdat davasının yapılan açık yargılaması sonunda;
İDDİA
Davacı vekili, 4-5-6 Kasım 2020 tarihlerinde EIF 2020 Uluslararası Enerji Kongresi ve Fuarı yapılacağını, davacının salon temini amacıyla davalıdan organizasyon teklifi aldığını ve bu kapsamda 3 sayfalık organizasyon teklifi adlı belgeye imza attığını, 18/11/2019 tarihinde 185.000,00 TL ön ödeme yapıldığını, 07/12/2020 tarihli 434,500,00 TL çek teslim edildiğini, COVİD-19 salgını sebebiyle fuarın gerçekleştirilemeyecek olmasından dolayı mücbir hal gerekçe gösterilerek ön ödemenin ve teslim edilen çekin iade edilmesini talep ettiklerini ancak davalının olumsuz cevap verdiğini, yine arabuluculuk başvurusunda bulunduklarını bu görüşmelerin de olumsuz şekilde sonuçlandığını, davalı ile arasında sadece organizasyon teklifi başlıklı belgeye imza attıklarını, onun haricinde bir sözleşme imzalamadıklarını, imza incelemesi talebinde bulunduklarını, COVİD-19 salgını sebebiyle EIF 2020 Uluslararası Enerji Kongresi ve Fuarı’ nın gerçekleştirilebilme olanağının bulunmadığını, bu dönemde tüm etkinliklerin iptal edildiğini, bazı etkinliklerin network uygulamalar üzerinden yapılmaya devam ettiğini, ancak davaya konu fuarın network üzerinden yapılabilecek bir etkinlik olmadığını, 01/09/2020 tarihine kadar ülkede fuar düzenlenmesinin yasak olduğunu, yasağın kalkacağı tarih ile fuarın yapılacağı tarih arasında iki ay gibi çok kısa bir süre olduğu, bu süre zarfında yurt içinde ve yurt dışında satış pazarlamasının yapılmasının imkansız olduğu, organizasyon satış sözleşmesinde mücbir sebep hükümlerinin işlerlik kazandığını, sözleşmenin 7.maddesine göre “ işin mücbir sebep veya beklenmedik bir hal dolayısıyla iptal olması halinde, alıcının talebi üzerine alıcının yapmış olduğu ön ödeme tutarının, varsa bu ana kadar satıcının bu organizasyon için yaptığı harcamalar alıcının yapmış olduğu ön ödeme tutarından mahsup edilerek kalan bakiyesi alıcıya ödenecektir “ hükmünün uygulama alanı bulduğunu, davalı tarafından herhangi bir hizmetin sağlanmadığını, yapılan ödemelerin sebepsiz zenginleşme kapsamında iade edilmesi gerektiğini, taraflar arasındaki ilişkide temel alacağın mevcut olmaması sebebiyle teslim edilen çekin bedelsiz hale geldiğini iddia ederek davalıya karşı borçlu olunmadığının tespiti ile ödenen paranın ve teslim edilen çekin iadesine karar verilmesi gerektiğini beyan etmiştir.
SAVUNMA
Davalı vekili, sözleşmenin imzalanmadığına dair iddianın gerçek dışı ve kötüniyetli olduğunu, davalının kimseyi kendisi ile sözleşme yapmaya zorlamadığını, kendilerinin Ankara’ da tekel konumda olmadıklarını kendileri dışında Ankara Büyükşehir Belediyesi’ nin ... fuar alanının bulunduğunu, COVİD-19 salgınının etkinlik tarihlerinde etkinliğin yapılmasını engeller boyutta olmadığını, 01/09/2020 tarihinden sonra fuar etkinliklerinin yapılabileceğini, belirtilen etkinliğin gerçekleştirilmesi için salgından kaynaklı hiçbir yasal ve fiziki engel bulunmadığını, taraflar arasında akdedilen organizasyon satış sözleşmesinin uygulanması gerektiğini, sözleşmenin 6.maddesi uyarınca iptal tazminatına hak kazanıldığını, mücbir sebebin mevcut olmadığını, zira etkinlik tarihinde salgından kaynaklı bir kısıtlamanın söz konusu olmadığını beyanla davanın reddini talep etmiştir.
HUKUKİ GEREKÇE
Dava, taraflar arasında imzalanan sözleşmeden dolayı davacının borçlu olup olmadığı, ödenin iadesinin gerekip gerekmediği üzerinde toplanmaktadır.
Davanın niteliği gereği arabuluculuğa tabi olup, tarafların katılımı ile toplantı yapıldığı ve anlaşmaya varılmadığına dair 16/11/2020 tarihli son tutanağın düzenlenmiş olduğu anlaşılmıştır.
Davacı, taraflar arasında sözleşme imzalanmadığını, sadece kongreye katılmaya yönelik organizasyon teklifi aldığını ve bu kapsamda üç sayfalık organizasyon teklifi altına imza attığını, sunulan sözleşme altındaki imzanın kendilerine ait olmadığını beyan ettiğinden ve sözleşmede de davanın esasına yönelik hükümler olduğundan davacının kabul ettiği teklif haricindeki 16 sayfadan ibaret organizasyon satış sözleşmesinin aslı temin olunmuş, davacı şirket yetkilisine ait imza örnekleri alındıktan sonra sözleşme tarihine yakın davacı şirket yetkilisinin imzalarını içeren belge asılları temin edildikten sonra dosya ehil bir grafolog bilirkişiye tevdi edilmiş, alınan 14/06/2021 tarihli raporda tetkike konu davacı ile davalı şirket arasında imzalanmış EIF 2020 Salon Kirası ve Ödeme Bilgisi başlıklı belgeler üzerinde davacı şirket adına atılan imzaların davacı şirket yetkilisinin elinden çıktığı, tetkike konu tarafların ismi yazılı 18/11/2019 tarihli 16 sayfadan ibaret organizasyon satış sözleşmesi üzerindeki davacı adına atılı bulunan imzaların davacı şirket yetkilisine ait olmadığı belirtilmiş, rapor mahkememizce yeterli görüldüğünden tarafların unvanları yazılı EİF 2020 Salon Kirası ve ödeme Bilgisi başlıklı belge asıllarında davacı şirket yetkilisinin imzası olması nedeniyle davacının taleplerinin bu belgeler ışığında çözümlenmesi gerekir.
Çekişme, söz konusu organizasyondan dolayı davacının borçlu olup olmadığı, varsa iadesi gereken miktar üzerinde toplanmakla tarafların davaya ilişkin delil ve belgeleri toplandıktan sonra dosya işletmeci, doktor ve nitelikli hesaplamı uzmanından oluşturulan bilirkişi heyetine tevdii edilerek 17/02/2022 tarihli alınan raporda "...toplum sağlığı ve pandemi nedeniyle hükümet tarafından ikinci bir karar verilinceye kadar alınan süresiz kısıtlamalar, 2020 yılında yapılacak olup iptal edilen fuarların listesi, söz konusu fuarın gerçekleştirilmesi için ciddi bir hazırlık sürecine ihtiyaç olması, yabancı katılımcıların ülkeye giriş çıkış yapmasında vaka sayılarındaki artış nedeniyle tereddüt yaşanması hususları bir arada değerlendirildiğinde COVİD 19 salgınından ötürü aşırı ifa güçlüğü içinde bulunulduğu ve davacının TBK'nun 138.maddesi uyarınca sözleşmeden dönme hakkının olduğu, 02/10/2020 tarihli 89780865-153-16230 sayılı İçişleri Bakanlığı'nın genelgesine göre ise 02/10/2020-01/12/2020 tarihleri arasında sivil toplum kuruluşları, kamu kurum niteliğindeki meslek kuruluşları ve üst kuruluşlar, birlikler, kooperatifler tarafından düzenlenecek olan etkinliklerin ertelenmesi hususunda karar alındığı da gözönünde bulundurulduğunda 4,5,6 Kasım 2020 tarihlerinde yapılacak olan fuar etkinliğinin ifasının söz konusu olmadığı..." belirtilmiştir. İş bu rapora taraf vekillerinin beyan ve itirazları alınmış, rapor hüküm kurmak için yeterli görülmekle yeni bir bilirkişiden rapor alınmasına gerek görülmemiştir.
Davacı şirket ile davalı arasında EİF 2020 Uluslararası Enerji Kongresi ve Fuarına katılım hususunda teklifname ile ödemelere ilişkin belgeler imzalanmış, davacının sunduğu teklifin eki olduğu belirtilen sözleşme davacı tarafından imzalanmamıştır. Teklifnameye göre davacı 4,5,6 Kasım 2020 tarihlerinde yapılacak fuar etkinliğine katılmayı kabul edip, ekteki belgede belirtilen KDV hariç 525.000 TL salon kirasını ödemeyi kabul etmiş, 18/11/2019 tarihinde 185.000 TL ödeme yapılmış, Garanti Bankası Gaziosmanpaşa Ankara Şubesine ait 07/12/2020 tarihli, 8031228 seri nolu 434.500,00 TL'lik çek verilmiştir. Davacı 18/08/2020 tarihinde açtığı iş bu dava ile COVİD 19 salgını nedeniyle fuarın gerçekleştirilmeyecek olmasından dolayı mücbir durum nedeniyle borçlu olunmadığının tespiti ile ödenenin iadesi istenmekte, dosyaya sunulan delil ve belgeler ile bilirkişilerden alınan raporlara göre de COVİD 19 salgını ve bu salgın kapsamında alınan tedbirler nedeniyle sözleşilen tarihte fuar yapılmasının ve katılımının imkansız hale geldiği, TBK'nun 136,137 ve 138.maddelerine göre davacının COVİD 19 salgınından ötürü ifa güçlüğü içinde bulunması nedeniyle sözleşmeden dönme hakkının bulunduğu, davacının çektiği ihtarlarla da bu hakkını kullandığı, bu durumda da sözleşmedeki imzaların davacıya ait olması nedeniyle genel hükümlere göre davacının bu fuar katılım sözleşmesindeki teklifname nedeniyle herhangi bir borcu bulunmadığından, davacı verilen çekin iptali ile kendisine iadesini, ödeme tutarı olan 185.000 TL'yi de dava tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile iadesini isteyebilir.
Davacı vekili, dava dilekçesinde ödenenin 1.000 TL'nin iadesini talep ettiğinden 31/03/2022 tarihli ıslah dilekçesi ile ödenenin tamamını faizi ile birlikte taraflarına ödenmesini istemiş, bu dilekçe davalı vekiline tebliğ edilmiş, davalı vekilinin de ıslaha cevap başlıklı dilekçesi alınarak dosya arasına konulmuştur.
Toplanan delillere göre, davacının imzalamış olduğu teklifname ve salon kiralaması başlıklı belgeye göre belirtilen tarihlerde fuara katılımı kabul ettiği ve davalıya da belgelerde yazılan ödemelerden 185.000 TL'yi daha sonra ödeyip, bakiye bedel için Garanti Bankası Gaziosmanpaşa Ankara Şubesine ait 07/12/2020 tarihli, 8031228 seri nolu 434.500,00 TL'lik çeki verdiği, COVİD 19 salgını nedeniyle davacının sözleşmeden dönme hakkını haklı olarak kullandığı, bu durumda da davacının fuar katılım belgesinden dolayı herhangi bir borcunun bulunmadığı, bu durumda da davacının ödediği parayı faizi ile isteyebileceği, verdiği çekin de iptali ile kendisine iadesini isteyebileceği kanaatine varılmakla davanın kabulüne karar verilmiş ve aşağıdaki hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM : Yukarıda açıklanan nedenlerle,
1.-Davanın kabulüne,
Davalının organize edeceği EİF 2020 Uluslararası Enerji Kongresi ve Fuar ile ilgili organizasyon nedeniyle davacının davalıya borçlu olmadığının tespitine,
Bedelsiz olduğu belirlenen Garanti Bankası Gaziosmanpaşa Ankara Şubesine ait 07/12/2020 tarihli, 8031228 seri nolu 434.500,00 TL'lik çekin iptaline, davacıya iadesine,
Yapılan ödeme olan 185.000,00 TL'nin dava tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsiline,
2.-492 Sayılı Harçlar Kanunu gereğince, alınması gereken 42.318,05 TL nispi karar ve ilam harcından, peşin alınan 54,40 TL peşin ve 10.525,12 TL tamamlama harcı toplamı 10.579,52 TL'nin mahsubu ile noksan olan 31.738,53 TL'nin davalıdan tahsili ile hazineye irad kaydına,
3.-Davacı vekil ile temsil edildiğinden yürürlükte bulunan AAÜT gereğince hesaplanan 48.025,00 TL nispi vekalet ücretinin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
4.-Davacı tarafından yapılan 54,40 TL başvuru harcı, 54,40 TL peşin harç, 10.525,12 TL tamamlama harcı, 533,00 TL posta gideri ile 6.000 TL bilirkişi ücreti olmak üzere toplam 17.166,92 TL yargılama giderinin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
5.-Davalı tarafından yapılan giderlerin üzerinde bırakılmasına,
6.-Taraflarca yatırılan gider ve delil avansının kullanılmayan kısmının karar kesinleştiğinde taraflara iadesine,
Taraf vekillerinin yüzlerine karşı, kararın tebliğinden itibaren 2 Hafta içinde Ankara Bölge Adliye Mahkemesinde istinaf yolu açık olmak üzere 25/05/2022 tarihinde oy birliği ile karar verildi.
Başkan ...
Üye ...
Üye ...
Katip ...