T.C. ANKARA 10. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2020/369 Esas - 2022/71
TÜRK MİLLETİ ADINA
T.C.
ANKARA
10. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO: 2020/369 Esas
KARAR NO: 2022/71
HAKİM: ...
KATİP: ...
DAVACI:...
DAVALI: ...
DAVA: Tazminat (Sigorta Ödemesine Dayanan Rücuen)
DAVA TARİHİ: 21/08/2020
KARAR TARİHİ: 10/02/2022
KARAR YAZIM TARİHİ : 23/02/2022
Mahkememize açılan Tazminat (Sigorta Ödemesine Dayanan Rücuen) davasının yapılan açık yargılaması sonunda;
DAVA:
Davacı vekili, dava dilekçesinde özetle, davacı sigorta şirketinin dava dışı ... A.Ş. ye ait malzemenin taşıma aşamasında hasar gördüğünü, bu hasar karşısında sigortalayan olarak sigortalısına 13.400.- TL hasar tazminatı ödediğini, bu kez sigortalının hakları ile davalı taşıyıcılara bu hasarın rücuen tazminini talep ettiklerini, dava konusunda uygulanması gereken ...Konvansiyonu’nun 18. maddesi uyarınca hasarın taşıma aşamasında oluştuğu anlaşıldığından davalı taşıyıcıların hasardan sorumlu olduğunu, davalılardan ... Trans Ltd. Şti.’nin dava dışı alıcı olan ... A.Ş. ile aralarında taşıma sözleşmesi bulunması nedeni ile, diğer davalının fiili taşıyıcı olması nedeni ile gene ...Sözleşmesi gereği sorumlu olduklarını, bu itibarla davalı taşıyıcılardan hasarlı malzeme bedeli olan 1.880.- GPB veya karşılığı 13.400.- TL tazminatın davalılardan müşterek ve müteselsil tahsili ile yargılama giderinin ve vekalet ücretinin davalılara yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP :
Davalı ... Trans Ltd. Şti. vekili cevap dilekçesinde özetle, dava dışı sigortalı ile taşıyıcı arasında taşıma sözleşmesine aracılık ettiğini, bu taşımada kendilerinin “taşıma komisyoncusu” olarak yer aldığını, malzemenin sigortalı ile diğer davalı taşıyan hava yolu şirketi olduğunu, bu ihtilafta sadece taşıyan şirketi seçmekle görevlerinin sınırlandığını, malzemenin diğer davalı hava yolu şirketi tarafından taşınması sırasında onun sorumluluğunda olduğu ve onlar tarafından hasar raporu düzenlendiğini önde sürerek bu hasardan dolayı sorumluluk kabul etmediklerini öne sürerek talep edilen tazminata itiraz ederek davanın reddini istemiştir.
Davalı ... A.Ş. Vekili cevap dilekçesinde özetle, dava konusu tazminat talebine karşı, esasa ilişkin beyanında ...Sözleşmesi’ne atıf yaparak kargonun kendilerine teslim edildiği aşamada özel bir fayda beyanında bulunmadığını, ve bu fayda amacıyla navlun ödemesine ek bir ödeme yapmadığını, bu neden ile ...Sözleşmesi’nde belirtilen şekliyle taşınan kargonun kaybolması veya tahrip olarak hasar görmesi halinde her KG için sorumluluğu 19 Özel Çekme Hakkı ile sınırlı olduğunu, bu sınırdan farklı ve daha üst bir sınırdan tazminat talep edilmesi konusunda ise bu hasarın ispat edilmesi halinde gerçek zarardan söz edilebileceğini, ayrıca mutlak tazminat için taşıyıcının, onun ifa yardımcısının, acentesinin her hangi birinde dikkatsizce yaptığı bir fiil, yada bilerek kötü hareket sonucunda zarar oluşması halinde tazminat talebinde bulunabileceği, bu esaslarda tam tazminat talebinin ret edilmesi ve sınırlı sorumluk kapsamında tazminata konu edilebileceğini öne sürerek davacı sigortacının iddialarına itiraz ederek, davanın reddini istemiştir.
DELİLLER :
Davacı sigorta şirketinden hasar dosyası istenmiş, gönderilmiş incelenmiştir.
Tüm dosya kapsamı ve ön inceleme duruşmasında belirlenen uyuşmazlık konuları hakkında taşıma uzmanı bilirkişiden alınan bilirkişi raporunda özetle,
Davalıların ilgili taşımada hasarlanan emtia konusunda sınırlı sorumlu oldukları,
Davacı tarafın talep edebileceği azami tazminat tutarının 19 Özel Çekme Hakkı karşılığı 7,88TL ( GBP 1,10 ) olabileceği görüş ve kanaatini bildirmiştir.
Daha sonra dava dosyası tüm dosya kapsamı ve ön inceleme duruşmasında belirlenen uyuşmazlık konuları hakkında rapor hazırlaması için uluslararası taşımacılık uzmanı bilirkişiye verilmiş, bu bilirkişiden alınan bilirkişi raporunda özetle,
Tartışmaya konu olan rücen tazminat konusunda davacı sigortacının dava dışı sigortalının halefiyet haklarıyla açmış olduğu davada, davalı taşıyıcılardan sınırlı sorumluk kapsamını aşmayan bir miktar üzerinden talep etme hakkına sahip olduğu görüş ve kanaatini bildirmiştir.
DELİL DEĞERLENDİRME VE HUKUKİ NİTELENDİRME:
Dava dava dışı sigortalıya ödenen hasar bedelinin taşımacılık sözleşmesinden kaynaklı olarak davalılara rücu edilmesi talebinden ibarettir. Tüm dosya kapsamının incelenmesinde davalı Türk Hava Yolu’na ait 15.07.2019 tarihli ve 908/2019 sayılı Kargo Hasar Raporunda bir adet karton kutu üzerinde ezik olduğu ve hasar nedeninin ‘hatalı yükleme’ olduğu davalı şirket yetkililerince tespit edilmiştir. Davalı taşıyıcıların bu durumda malzemenin hasarlı olduğu konusunda bir itirazları oladığı gibi hasarın varlığını kabul etmiş sayılmaları gerekmiştir. Dava dosyasında yer alan konşimentolarda 235- 3707 8683 nolu (MAWB) ana konşimentoda malzemenin yükleme yeri acentesi Gefco Forwarding Ltd. UK. alıcı acente olarak davalı ... Trans Ltd. Şti. Olarak belirtilmektedir. Bu durumda davalı ... Trans Ltd. Şti. taşıma işini üslenen (malzemenin çıkış noktasından varış noktasına kadar taşıma, eleçleme, gümrük hizmeti sunularak alıcısına teslim şeklinde hizmetleri kapsayan Freight Forwarding hizmeti sağlayıcısıdır Diğer davalı Türk hava Yolları ise asıl taşıyıcı yada donatan olarak taşıma işini üstlenmiştir. Hava yolu ile yapılan tüm taşımaların tabi olduğu uluslararası bir sözleşme olan ...Sözleşmesi Madde 41 Müşterek Sorumluluk başlıklı maddesi; “1. İstihdamlarının kapsamı dahilinde hareket eden gerçek taşıyıcının, çalışanlarının ya da acentelerinin fiil ve ihmalleri, gerçek taşımacı tarafından gerçekleştirilen taşıma ile bağlantılı olarak, aynı zamanda anlaşmalı taşıyıcının da fiil ve ihmalleri olarak sayılacaktır.” hükmünü içermektedir. Bu durumda davalı taşıyıcı olan ... Trans Ltd. Şti. nin “taşıma işleri komisyoncusu olarak” tanımladığı bu davadaki sorumluluğunun ortadan kalmadığı gibi ortak olarak hasara karşı sorumlu olduklarının kabulü gerekmiştir. Yükleme yerinde kargonun teslimi aşamasında taşıyıcılara gönderici tarafından kargonun mal bedeli olarak taşıyıcıya özel bir beyan bulunmadığını eğer bulunmuş ise bulunmuş ise bu talep ile ilgili bir teminat ödediğine dair bir belge bulunmadığı ve ana konşimento üzerinde mal bedelinin de beyan edilmediği görülmektedir. Bu durumda tazminata konu olacak miktar Sözleme hükümlerinde belirtilen şekli ile ; “Kargo taşımacılığında, kontrol edilmiş kargonun taşıyıcının sorumluluğuna verildiği anda gönderen kargonun ulaşacağı yerde teslimi ile ilgili özel bir fayda beyanında bulunmadığı ve durumun gerektirmesi halinde ilave bir ödeme yapmadığı müddetçe, taşıyıcının kargonun tahrip olması, kaybolması ya da kargoya hasar gelmesi halinde her kilogram için sorumluluğu 17 Özel (revize 19 Özel Çekme Hakkı) Çekme Hakkı ile sınırlıdır. Diğer durumda, ödenecek toplamın, gönderenin varıştaki teslimatta sağlayacağı gerçek faydadan fazla olduğunu ispatlamadığı müddetçe, taşıyıcı beyan edilen toplamı aşmayan bir miktar ödemekle sorumlu olacaktır. (...Sözleşmesi madde 22/3)”. Davacı sigortacının rücuen talep ettiği 13.400.- TL nin mutlak bir tazminata konu olması için taşıyanın sorumluluk sınırlarını kaldıran “Bir çalışanın ya da acentenin bir fiil ya da ihmalinin gerçekleşmesi durumunda çalışan ya da temsilcinin istihdamları kapsamında hareket ettiklerinin de ispatlanması kaydıyla, eğer hasarın, taşıyıcının, bir çalışanının ya da temsilcisinin hasar vermek niyetiyle ya da hasarın muhtemelen oluşacağı bilinerek dikkatsizce yaptığı bir fiili veya ihmali neticesinde oluştuğu ispatlanırsa, bu maddenin 1. ve 2. paragraflarındaki koşullar geçerli olmayacaktır.” (Monreal Sözleşmesi Madde 22/5) Davacı ve davalılar arasında yaşanan uyuşmazlıkta,taşıyıcının sorumluluğunu sınırlayan avantajlarını kaybetmesi başka bir deyişle hasardan tam sorumlu olması hali taşıyıcıların, onun bağlantılı olan ifa yardımcılarının veya acentesinin ‘bilerek kötü hareket’ sebebi ile hasara konu edilmesi ispatlanması durumunda kabulü mümkün görülmektedir. Ancak taşıyıcıların bu somut olayda bilerek kötü hareketinin tespitine yönelik dosyada delil bulunmamaktadır. Taşınan malzemedeki hasarın varlığı konusunda tarafların itirazı olmadığına göre; ...Sözleşmesi hükümleriyle, taşıyıcının sorumluluğunun sınırlandığı kapsamında hasar konu olan malzemenin sevk dokümanlarında ve navlun faturasında belirtilen brüt ağırlığı 1.52 KG olduğu görülmek ile birlikte tazminata konu olan miktarın 1.52 KG X 19 SDR (Özel Çekme Hakkı) = 28.88 SDR olarak belirlenmesine yönelik son bilirkişi raporundaki tespitin dosya kapsamına uygun olduğu anlaşılmıştır. 4 Nolu ...ek protokolüe göre SDR'nin TL para birimine dönüşümü konusunda karar tarihine en yakın kurdan hesaplama yapılması gerekmekte olup karar tarihindeki kur olan 19.0649 TL üzerinden 28.88 SDR X 19.0649 TL = 550,59 TL'nin davalılara sınırlı sorumluluk ilkesine göre rücu edilebileceği kanaatiyle davanın kısmen kabulüne ilişkin aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM :
Yukarıda açıklanan nedenlere, kararın dayandığı yasal ve hukuksal gerekçeye, dosyadaki kanıtlara göre;
1-Davanın kısmen kabulü ile 550,59 TL'nin 03/02/2020 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalılardan müşterek ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin istemin reddine,
2-492 Sayılı Harçlar Kanunu gereğince, alınması gereken 80,70 TL nispi karar ve ilam harcın, peşin alınan 228,84 TL'nin mahsubu ile arta kalan 148,14 TL'nin kararın kesinleşmesi ve talep halinde davacıya iadesine,
3-Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca, davacı yararına kabul miktarına göre hesaplanan 550,59 TL vekalet ücretinin davalılardan müşterek ve müteselsilen alınarak, kendisini vekil ile temsil ettiren davacıya verilmesine,
4-Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca, davalılar yararına red miktarına göre hesaplanan 5.100,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak, kendisini vekil ile temsil ettiren davalılara verilmesine,
5-Arabuluculuk aşamasında harcanan 1.320,00 TL giderin kabul ve red oranına göe 54,00 TL'sinin davalılardan müşterek ve müteselsilen, 1.266,00 TL'sinin davacıdan tahsili ile hazineye gelir kaydına,
6-Davacı tarafça yatırılan 228,84 TL peşin harcın davalılardan tahsili ile davacıya ödenmesine,
7-Davacı tarafından yapılan 54,40 TL başvuru harcı, 1.448,00 TL tebligat/posta/müzekkere masrafı, bilirkişi ücreti olmak üzere toplam 1.502,40 TL yargılama giderinin kabul ve red oranına göre 61,60 TL'sinin davalılardan alınarak davacıya verilmesine, bakiye kısmın davacı üzerinde bıkarılmasına, kullanılmayan kısmının karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya iadesine,
8-Davalı ...Anonim Ortalığı tarafından yapılan 50,00 TL posta-müzekkere yargılama gideri masrafının kabul ve red oranına göre 47,95 TL'sinin davacıdan alınarak bu davalıya verilmesine, bakiye kısmın davalı üzerinde bıkarılmasına,
Dair, taraf vekillerinin yüzlerine karşı, kararın tebliğinden itibaren iki hafta içinde Ankara Bölge Adliye Mahkemesinde İstinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 10/02/2022
Katip ...
¸E-İmzalıdır
Hakim ...
¸E-İmzalıdır
*Bu belge 5070 sayılı Yasa hükümlerine göre elektronik olarak imzalanmıştır.