T.C. ANKARA 10. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TÜRK MİLLETİ ADINA
T.C.
ANKARA
10. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO: 2020/387 Esas
KARAR NO: 2021/38
Av. ... -
Av. ... -
DAVA: İtirazın İptali (Ticari Nitelikteki Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 28/01/2015
KARAR TARİHİ: 29/01/2021
KARAR YAZIM TARİHİ : 08/02/2021
Mahkememizden verilen 03/03/2016 tarih ve 2015/93 esas 2016/125 karar sayılı kararı Yargıtay 23.Hukuk Dairesi'nin 25/06/2020 tarih, ... esas ... karar sayılı ilamıyla BOZULMASINA karar verilmiş olup, mahkememizin yukarıda belirtilen esasına kaydedilen İtirazın İptali (Ticari Nitelikteki Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda;
DAVA
Davacı taraf, taraflar arasında imzalanan 18.03.2014 günlü Personel Alım Hizmet Sözleşmesi gereği yapılan hizmet satımı nedeniyle düzenlenen 8 nolu hak edişlere ilişkin olarak davacı şirketçe tanzim edilen 03.11.2014 tarihli 6.478,92 TL, 04.11.2014 tarihli 12.340,68 TL , 04.11.2014 tarihli 777.311,98 TL, 05.11.2014 tarihli 6.480,07 TL bedelli olmak üzere toplam 802.611,65 TL bedelli faturalardan sadece 544.020,55 TL sinin 03.12.2014 tarihinde ödenip, 258.591,10 TL lik kısmının davalı şirket tarafından ödenmediği, sözleşmenin davalı ... tarafından, 01 Kasım 2014 tarihinde işi bitirme belgesi ile ve davacı şirket çalışanlarının Eylül ayı içerisinde anlaşma yapılan firmalara devri suretiyle fiilen sona erdirilmesi nedeniyle, davacı şirketin hak edişinden kesilen tutarların tahsili amacıyla, ... Müdürlüğünün ... sayılı dosyasında bu bedelin tahsili için başlatılan icra takibine davalı şirketin itiraz ettiği, haksız olduğu iddiasıyla bu itirazın iptali ve takibin devamını, davalının % 20 den aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatına mahkum edilmesini, yargılama giderleri ile avukatlık ücretinin davalı şirket üzerinde bırakılmasını istemiştir.
CEVAP
Davalı taraf, sözleşmenin davacı tarafından personellerin işten çıkarılması suretiyle zımnen feshedildiğini, bunun üzerine başka şirketlerle anlaşma yapılarak ... Teknolojide çalışan personelin bu şirketlere aktarıldığını, davacı şirketçe personele herhangi bir ihbar ve kıdem tazminatı ödemesi yapılmadığını, bu nedenlerle 8 numaralı hak edişte belirtilen miktarda ödeme zorunluluğunun doğmadığını, hak edişten bu nedenle kesinti yapıldığını, davacı şirkete borçlarının olmadığını savunarak; davanın reddine karar verilmesini, davacının kötü niyetle takip başlatması nedeniyle %20 den aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesini, yargılama giderleri ve avukatlık ücretinin davacı taraf üzerinde bırakılmasını istemiştir.
DELİLLER
1- ... Müdürlüğünün ... sayılı dosyasında takip alacaklısı ... Teknoloji Yazılım Danışmanlık ve Eğitim Limited Şirketi tarafından takip borçlusu olarak ... ... Elektronik Sanayi ve Ticaret A.Ş. aleyhine 258.591,10 TL asıl alacak ve 1.581,66 TL faiz olmak üzere toplam 260.172,76 TL nin tahsili için 22.12.2014 tarihinde Örnek 1 numaralı takip talebiyle takip talebinde bulunulduğu, takip talebine 777.311,98 TL 6.478,92 TL, 12.340,68 TL, 6.480,07 TL, değerinde dört adet faturanın iliştirildiği, değerinde faturanın iliştirildiği, Örnek 7 numaralı ilamsız takibe dair 22.12.2014 günlü ödeme emrinin ... ... Elektronik Sanayi ve Ticaret A.Ş. ine 25.12.2014 tarihinde tebliğ edildiği, takip borçlusu ...'ın 26.12.2014 tarihinde borca ve tüm ferilerine itiraz ettiği bunun üzerine İcra Müdürlüğünce 29.12.2014 tarihinde takibin durdurulmasına karar verildiği görülmüştür.
2- 18.03.2014 tarihinde iki ek ve bir asıl nüsha olarak Davacı ... ve davalı ... arasında imzalanan “PERSONEL HİZMET ALIM SÖZLEŞMESİ” başlıklı sözleşmenin 3. Maddesinde iş tanımlanmış, sözleşmenin konusunu ... ‘ın ihtiyacı için uygulama/uyarlama, teknik destek, veri tabanı ve proje koordinasyon hizmetinin (bundan böyle hizmet olarak anılacaktır) sözleşme yürürlük süresi boyunca EK-A HVL- Personel alımı-TS-02 Sayılı Teknik Şartname’de esasları bildirildiği şekilde yüklenici personel tarafından yerine getirilmesi olarak tarif etmiş, bu hizmetin ne şekilde yerine getirileceği, yüklenicinin taahhütleri sıralanmış, 5. Maddesinde ücret olarak; Yüklenici temin edeceği her bir personele ödenecek aylık net ücret üzerinden bürütleştirme işleminin yapılacağı, ve ortaya çıkan ücret üzerinden SGK ve işsizlik pirimi işveren payı ile personel özlük hakları maliyetlerini de ilave ederek bürük ücreti bulacağı, ortaya çıkan bürüt ücret üzerine %7 kar ilave ederek, aylık birim fiyatının belirleneceğini, ...’ın uygun gördüğü zamanlarda Yüklenici personeline ek pirim ve /veya ödül ödemesi yapılabileceği, böyle bir durumda faturalama personele ödenecek net ücret üzerinden %7 kar ilave edilerek yapılacağı, sözleşme süresince, asgari ücret miktarında meydana gelebilecek artışlar ile işçi ve işvereni ilgilendiren SGK pirim işsizlik sigorta primleri ve benzeri fonlarda olabilecek artış miktarlarının yasanın yürürlüğü girdiği tarihten itibaren ... ‘ın onayı ile aylık birim fiyata ilave edileceği, bürütleştirme işleminin Yüklenici tarafından SGK mevzuatına uygun biçimde yapılacağı SGK mevzuatına aykırı davranış sergilenmesi durumunda ...’ın iş bu sözleşmeyi tek taraflı olarak fesh edeceği, böyle bir durumda kesin teminat mektubunun irat kayıt edileceği, … belirlenmiştir.
Sözleşmenin 16. Maddesinde, Ödemenin ne şekilde ve hangi şartlarda yapılacağı düzenlenmiştir. Buna göre Yüklenicinin her ayın son iş gününde ilgili aya ilişkin gerçekleştirdiği çalışmalar için ... Proje Yönetimine vereceği Aylık Çalışma Raporu’nun 10 iş günü içinde ... tarafından değerlendirileceği, raporun projenin yürütülmesinden sorumlu en az iki yönetici tarafından onaylanması halinde Puantaj kayıtları esas alınarak ödeme yapılacağı öngörülmüştür.
3- 30.05.2014 Tarihinde taraflar arasında imzalanan Personel Hizmet Alımı Sözleşmesinde Değişiklik yapılmasına ilişkin sözleşmede Yüklenici Personelinin ... talebi ile Ankara dışında görevlendirilmesi halinde yapılacak ödemeler, yemek ve harcıraha ilişkin hükümler yer almıştır.
4- ... tarafından hazırlanan Personel Hizmet Alımı Teknik Şartnamesi incelendiğinde taraflar arasındaki sözleşmenin, özelikle fiyatlandırma ve ödem konusundaki hükümlerinin şartnameye uygun olduğu görülmüştür.
5-Davacı ... tarafından sunulan fatura suretleri ve ödeme dekontları ile özelikle 01.12.2014 tarihli İş Bitirme Belgesi (... Teknoloji Yazılım, Danışmanlık ve Eğitim Ltd.Şti. ) incelenmiş ... adına ... tarafından düzenlenen 01.12.2014 tarihli belgede belge tutarı olarak 2.933.354,00 TL belirlenmiş, Davalı Firma tarafından 28.11.2014 tarihinde KDV dahil 258.591,10 TL lik iade faturası düzenlendiği görülmüştür.
5- ... ... Elektronik Sanayi ve Ticaret A.Ş. ile ... Savunma Havacılık ve Uzay Teknolojileri Yazılım Elektronik Ticaret Ltd. Şti. arasında imzalanan 30.09.2014 tarihli ...’ın ihtiyacı için uygulama/uyarlama teknik destek veri tabanı ve proje koordinasyon konularında yapılacak olan işlerin tamamını kapsadığı belirlenmiştir.
6- Davalı ... yetkilileri ile davacı şirket arasındaki, sözleşmenin fesih şartlarına ilişkin elektronik postalar incelenmiştir.
7- BİLİRKİŞİ RAPORU: Dosya serbest mali müşavir, lisanslı bağımsız denetçi iş sözleşmeleri konusunda uzman bilirkişi .... ile hizmet alım sözleşmesi ve diğer akit türleri hakkında uzman öğretim üyesi bilirkişi ...., tarafların kayıtları ve defterleri üzerinde inceleme yetkisi verilmek suretiyle tevdi edilmiş, bilirkişiler 05.11.2015 havale tarihli raporlarında; Davacı şirketin tek hissedarının ... olduğu, sermayenin 850.000,00 öz sermayesinin 935.766,49 TL olduğu, davalının ise toplam 99450 payı .... Vakfına 500 payın Türk ... Kurumu, 37,5 payın .... San ve Tic. A.Ş. ne 122,5 payın ise ... İnşaat ve Tic. A.Ş. ne ait olduğu, toplam 100.000 payın karşılığının 100.000.000,00 TL öz sermayesinin 420.389.370,46 TL olduğu, davacı ve davalıların defter tasdiklerinin yapıldığı yararlarına delil olarak kullanılabileceği,
Taraflar arasındaki ticari ilişkinin her iki tarafın defterlerine aynı şekilde yansıtıldığı, Davalı şirket tarafından düzenlenen 28.11.2014 tarih 678061 numaralı 258.591,10 TL bedelli faturanın 30.11.2014 tarihinde davacının ticari defterlerine işlendiği, iade faturası düzenlenen bu miktar ile birlikte 544.020,55 TL ödeme kaydının davalı defterinde yer aldığı, ihbar tazminatı olarak davacıya 149.822,92 TL, kıdem tazminatı olarak 82.013,66 TL aktarıldığı, bunların KDV sinin 41.730,58 Tl olduğu toplam aktarılan miktarın 273.591,10 TL olduğu, Davacının hak edişinden 140.291,50 TL ihbar tazminatı, 78.853,50 TL kıdem tazminatı ve bunların KDV si olarak ta 39.446,10 TL olmak üzere toplam 258.591,10 TL kesildiği, Davacıdan kıdem tazminatına hak etmeden ayrılan işçiler için toplam 9.531,62 TL ihbar tazminatı, 3.160,41 TL kıdem tazminatı ve 1.715,69 TL kesildiği,
Taraflar arasında 12 ya süreli hizmet alım sözleşmesi imzalandığı, süre dolmadan davacının davalı bünyesinde çalıştırdığı işçilerin 31.10.2014 tarihinde işten çıkış bildirgelerini verdiği, sözleşmenin işlevsiz hale geldiği, taraflar arasında internet posta adreslerinde görüşmeler yapılmışsa da, sözleşmenin sona erdirildiğine ilişkin her iki taraftan kaynaklı bir bildirim bulunmadığı, dosya içeriğinden sözleşmenin feshini gerektirecek bir durum görülmediği, sözleşmede davalıya özleşmenin feshi imkanı verilmişse de, davalının böyle bir bildirimde bulunmadan 30.09.2014 tarihinde dava dışı ... ile 01.10.2014 tarihinde de KRATOS unvanlı firmalar ile sözleşme imzaladığının belirlendiği, davacı firmada çalışan 44 personelin davacı şirketten çıkışlarının yapılmasından sonra dava dışı bu iki firmada çalışmaya başlamaları dikkate alındığında sözleşmenin sonlandırılması için davalının davacıyı icbar etmiş olabileceği, yada sözleşmeden tek taraflı caydığının düşünülebileceği,
Davalı şirketin 8 numaralı hak edişten 258.591,10 TL keserek iade faturası düzenlediği, iade faturasının davacı şirketin kayıtlarına işlendiği,
Taraflar arasındaki sözleşmenin 5. Maddesinde ödenecek ücretin nasıl belirleneceğinin düzenlendiği buna göre çalıştırılacak her işçiye ödenecek aylık net ücret üzerinden bürütleştirme yapılacağı, ortaya çıkan ücret üzerine KGK ve işsizlik pirimi iş veren payı ile personel özlük hakları maliyet de ilave edilerek aylık Pirim fiyatlarının belirleneceği, bu şekilde bulunacak bürüt ücret üzerine %7 kar ilave edilerek aylık pirim fiyatının belirleneceğinin kabul edildiği, 20. Maddede ödeme şartlarının belirlendiği ancak .bu maddede özlük haklarının çalışanlara ödenmeyen kısımlarının faturaya yansıtılıp yansıtılmayacağı konusunda açıklama yapılmadığı, ancak 5. Maddede yapılan düzenleme ile davacı firmada davalı ... adına çalışanların sözleşmeleri sona erdiğinde ihbar ve kıdem tazminatlarının davalı firma tarafından karşılanacağının sözleşme içeriğinden ve davalının fatura kabullerinden anlaşıldığı, yine sözleşme iç eriğinden ihbar ve kıdem tazminatlarının ödeme yeri olarak davacının iş yerinin belirlendiği, kıstel yevm hesabına göre davacıya ait iş yerinde çalışmakta iken başka bir firmaya kaydı yapılan işçilerin ihbar tazminatlarının da davalı tarafından ödenmek durumunda kalınacağı, , şayet davalıya aktarılan ihbar ve kıdem tazminatlarının davalının üzerinde bırakılması kabul edilirse, davacı şirketin alması gereken %7 pirim oranın %100 ün üzerine çıkacağı, ihbar ve kıdem tazminatı yönünden davalı şirketin de davacı şirket ile birlikte sorumlu olduğundan, bu ödentinin öz sermayesi daha güçlü olan davalı üzerinde bırakılmasının işçinin yararına olduğu,
31.10.2014 tarihinde işlevsiz hale gelen sözleşmeden davcının tek taraflı caydığının anlaşıldığı, sözleşmeden haksız yere cayılıp cayılmadığının bu sözleşmenin konusu olup olmadığı, davacının ...Ticaret Mahkemesinin .... esasına kayıtlı dava dosyasında sözleşmenin haksız feshine dayalı tazminat davası açıldığı, bu nedenle bu konuların bu dosyada değerlendirilmeyeceği,
Defterler üzerinde yapılan incelemede davalı şirket tarafından düzenlenen 258.591,10 TL iade faturası davacı defterine işlendiğinden, davacı şirketin davalı şirketten her hangi bir alacağının kalmadığı, bu iade faturası dikkate alındığında davalının ihbar tazminatı olarak KDV dahil 176.791,05 TL aktarıldığı halde iade faturasında 165.543,97 TL yer aldığı, aradaki farkın hatadan kaynaklandığı, davacıya 96.776,12 TL aktardığı buna karşılık 93.047,13 TL kesildiği, aradaki farkın hatadan kaynaklandığı, Davacı şirket ile ilişkisini kesen işçilere ih.bar ve kıdem tazminatın ödenmediği, bazılarına davalı tarafından kıdem tazminatı ödendiğinin belirlendiği, davacı iş yerinde çalışan işçilerden davacı şirket ile ilgisini kesen işçilerin toplam 60.353,47 TL kıdem tazminatını hak ettiği, kıdem tazminatına ilişkin fonun davalı şirket bünyesinde bulundurulmasının yararlı olacağı bildirilmekle birlikte, bu bedelin davacı şirketten talep edilmesi halinde bu paranın davacı tarafa dönmesi gerektiği, bu nedenlerle takibe yapılan itirazın yerinde olduğu, 60.353,47 TL nin davacı şirkete dönmesi gerektiği kabul edilirse, takibin bu miktar üzerinden devamına karar verilerek, 199.818,29 TL lik bölüm yönünden iptali gerektiği, davalı alacağına hükmedilmesi halinde takip tarihten kadar temerrüdün oluşmadığı, zira davacı tarafından davalıya gönderilmiş bir ihtar bulunmadığı bildirilmiş,
Davacı tarafın itirazı üzerine alınan EK RAPORDA da, kök raporun muhafazasının erinde olacağını bildirmiştir.
Mahkememizden verilen 03/03/2016 tarih ve 2015/93 esas 2016/125 karar sayılı kararı Yargıtay ....Hukuk Dairesi'nin 25/06/2020 tarih, ... esas ... karar sayılı ilamıyla BOZULMASINA karar verilmiş olup, mahkememizin yukarıda belirtilen esasına kaydedilmiştir.
Davacı vekili yargılama aşamasında vekillikten çekilmiş, dilekçesi ve Yargıtay bozma ilamı duruşma günü ile birlikte davacı asıla tebliğ edilmiştir.
DELİL DEĞERLENDİRME VE HUKUKİ NİTELENDİRME:
Dava; hizmet alım sözleşmesi kapsamında davalı iş yerinde çalışan davacı işçileri için ödenen ücret içinde yer alan kıdem ve ihbar tazminatlarının sözleşmenin feshedilmesi sonrası davacı hakedişinden kesilmesi üzerine iadesine ilişkin takibe yapılan itirazın iptali davasıdır.
Yüklenici ve işveren işçiye karşı işçilik alacaklarından müteselsilen sorumludurlar. Ancak işçinin yüklenici işçisi olması nedeniyle işçilik alacaklarından hizmet sözleşmesi kapsamında nihai olarak yüklenici sorumludur. Bu bağlamda işçiye işçilik haklarını işveren ödemiş olsa bile sonuç olarak sözleşme kapsamında yükleniciye rücu edebilecektir.
Dosya kapsamından davacının yüklenicisi olduğu hizmet sözleşmesinin 5. maddesinde hizmet karşılığı davacıya ödenecek bedel içinde işçinin kıdem ve ihbar tazminatının yer aldığı, sözleşme feshedildikten sonra davacı işçilerinin aynı iş yerinde başka bir yüklenici nezdinde çalışmaya başladığı, işçilere kıdem ve ihbar tazminatı adı altında herhangi bir ödeme yapılmadığı anlaşılmaktadır.
Sözleşme hükümlerine göre ücret içinde yer alan kıdem ve ihbar tazminatının işçiye ait olduğu, işçiye ödenmediği takdirde sözleşme ilişkisinin sona ermesiyle yüklenicinin bu miktar kadar sebepsiz zenginleşeceği izahtan varestedir.
İşçiye ödenecek olan kıdem ve ihbar tazminatının sözleşme hükümlerine göre yükleniciye ödenmesi bu ücretin yükleniciye ait olmasından kaynaklanmamakta, iş sözleşmesinin sona ermesi halinde işçiye ödenmesi amacını taşımaktadır. İşçilere herhangi bir ödeme yapıldığı iddia ve ispat edilmemiştir. Bu durumda işçiye ödenmek üzere davacıya ödenen ihbar tazminatının; (iş akdi, davacının ihbar tazminatı ödemesini gerektirir şekilde sona ermediğinden) davacı uhdesinde kalmasında hukuki bir sebep kalmamıştır. Bu sebeple davalı tarafından ihbar tazminatının davacı hakedişinden kesilmesinde bir usulsüzlük bulunmamaktadır.
Kıdem tazminatına gelince; yukarıda belirlendiği gibi davacıya ödenen bedelin içinde işçiye ödenecek kıdem tazminatı da vardır. İşçiye ödenecek kıdem tazminatından yüklenici (davacı) ve işveren (davalı) birlikte sorumlu oldukları için işçinin iş akdinin kıdem tazminatını gerektirir şekilde sona ermesi halinde (emeklilik dahil) işçinin kıdem tazminatı davalıdan istenebilecektir. Böyle bir halde işveren (davalı) yükleniciden (davacı) sözleşme kapsamında ödediği kıdem tazminatını talep edebilecektir. Ancak eldeki davada işveren ilerde işçi tarafından istenebilecek kıdem tazminatının davacıda geçen dönemini peşinen davacının hakedişinden kestiği ve dosyadaki beyanlarından ileride artık davacıya rücu etmeyeceğini bildirdiğine göre işçiye ait kıdem tazminatının davacı uhdesinde kalmasında da herhangi bir hukuki sebep kalmamıştır. Davalı kıdem tazminatını davacı hakedişlerinden kesmesi nedeniyle davalı işçiye karşı kıdem tazminatı ödeme yükümlülüğüne girmiş, işçiye ödeyeceği kıdem tazminatı için rücu davası açma külfetine katlanmama yolunu seçmiştir.
Kıdem ve ihbar tazminatı karşılığının, davalı tarafından davacıya hakedişinden kesilmesi işleminin yukarıda belirtilen gerekçeler doğrultusunda hukuka ve sözleşme hükümlerine uygun bulunduğundan davanın reddine karar verilmesi gerekmiş Yargıtay Bozma ilamı doğrultusunda aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM :
Yukarıda açıklanan nedenlere, kararın dayandığı yasal ve hukuksal gerekçeye, dosyadaki kanıtlara göre;
1-Davanın reddine;
2-492 Sayılı Harçlar Kanunu gereğince, alınması gereken 59,30 TL maktu karar ve ilam harcının, peşin alınan 3.142,31 TL harçtan indirilmesi ile arta kalan 3.083,01 TL’nin karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya iadesine,
3-Davacı tarafından yapılan yargılama giderinin üzerinde bırakılmasına,
4-Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca, davalı yararına hesaplanan 26.662,09 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak, kendisini vekil ile temsil ettiren davalıya verilmesine,
5-Davalı tarafından yapılan 143,50 TL temyiz yoluna başvuru harcı, 92,50 TL karar düzeltme harcı, 112,20 TL tebligat-posta masrafı yargılama gideri olmak üzere toplam 348,20 TL'nin davacıdan alınarak, davalıya verilmesine,
6-Taraflarca yatırılan gider ve delil avansının kullanılmayan kısmının karar kesinleştiğinde ve talep halinde taraflara iadesine,
Dair, Davalı vekilinin yüzüne karşı, davacı tarafın yokluğunda, kararın tebliğinden itibaren 15 gün içinde Yargıtay'da temyiz yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 28/01/2021
Katip ...
¸E-İmzalıdır
Hakim ...
¸E-İmzalıdır
*