T.C. ANKARA 10. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TÜRK MİLLETİ ADINA
T.C.
ANKARA
10. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO: 2020/503 Esas
KARAR NO: 2022/320
HAKİM: ... ...
KATİP: ... ...
DAVACI: ... - ...
VEKİLİ: Av. ... - ...
DAVALI: ... -....
DAVA: Tazminat (Taşınır Kira Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 28/03/2016
KARAR TARİHİ: 09/05/2022
KARAR YAZIM TARİHİ : 03/06/2022
Mahkememize açılan Tazminat (Taşınır Kira Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda;
DAVA:
Davacı vekili, dava dilekçesinde özetle, transmikserlerin kiracının Adana-Ceyhan'da bulunan enerji yüksek gerilim hattı işinde 2 ay çalıştırılmak üzere anlaşıldığını, araçların 30.09.2015 tarihinde yola çıktıktan sonra davalı firmanın Adana-Ceyhan yüksek gerilim hattı yapımına 15 gün sonra başlayacaklarını, proje aşamasında bir sorun çıktığını, henüz şantiyeyi kuramadıklarını bu nedenle Mersin-Tarsus bölgesinde yarım kalan 15 gün kadar sürecek olan işlerinin olduğunu, hazır beton fabrikasının düz ve yakın bölgelere kendi mikserleri ile hazır beton verdiğini, hazır beton santraline uzak bölgelere, dik. engebeli, riskli bölgelere beton vermediğini, bu nedenle mikserleri önce Tarsus bölgesindeki yarım kalan işleri için kullanacaklarını, daha sonra Ceyhan şantiyesine başladıkları zaman mikserleri bu şantiyede çalıştıracaklarını söyleyerek müvekkil firmanın Ceyhan şantiyesine gönderdiği mikserleri Tarsus şantiyesine yönlendirmiş olduklarını, araçların Tarsus enerji yüksek gerilim hattı şantiyesinde 01.10.2015 tarihinde işe başlayıp 14 gün çalıştırıldığını, Ceyhan şantiyesi için gerekli olan hazır betonu Adana'da bulunan hazır beton fabrikasından temin edeceklerini, müvekkil firmaya ait mikserlere ihtiyaçları olmadığını söyleyerek mikserlerin işine son verdiklerini, sözleşmenin 8. maddesinin "transmikserlerin işe başladığı tarih itibariyle 30 kasım 2015 ve 30 aralık 2015 tarihli çekler önceden alınacaktır" şeklinde düzenlenmiş olduğunu, müvekkili firma yetkilisinin defalarca talep etmesine rağmen çekleri göndermekten kaçındıklarını, türlü bahaneler üreterek zaman kazanmış olduklarını, taraflar arasındaki kira sözleşmesinin 11. maddesine göre de kira sözleşmesinin 01.10.2015 başlayıp 01.12.2015 tarihinde sona ereceğini, buna rağmen müvekkiline ait transmikserlerin davalı şantiyesinde 14 gün çalıştırılmış olduğunu ve davalının sözleşmeyi süresinden önce feshinin haksız ve hukuka aykırı olduğunu, sözleşmenin 10. maddesinde "kiracının kira sözleşmesinin bitiminden ya da iş bitiminden 15 gün önce kiralayana yazılı olarak haber verecek: aksi halde bu 15 günlük süre çalışılmış olarak kabul edilip faturaya ilave edilecektir." hükmünü amir olduğunu, bu kapsamda transmikserlerin 14 günlük çalışmasının karşılığı olmak üzere 14.10.2015 tarih ve 071493 nolu 12.665,38 TL bedelli fatura ile sözleşmenin 10. maddesi uyarınca 15 günlük cezai şart karşılığı olmak üzere 30.10.2015 tarih ve 071494 nolu 13.558.2 TL bedelli faturaları düzenleyerek davalıya gönderdiklerini, davalı firmanın 03.1 1.2015 tarihinde 12.665,38 TL ödeme yapmış olduğunu, bakiye 13.558.20 TL tutarındaki borcun müvekkile ödenmemiş olduğunu, sözleşmenin 11. maddesinin "kiracı bu sürenin kısaltılmasını talep edemez." hükmü uyarınca davalının, sözleşmeyi süresinden önce ve haksız şekilde fesih etmesi nedeniyle müvekkilin uğradığı zararlarının tazmini gerekeceğini, müvekkili şirketin transmikserlerinin sözleşme süresince kullanılacağına güvenerek söz konusu kira sözleşmesini yaptığını, ayrıca transmikser ihtiyacı olan diğer firmalara boşta araçlarının kalmadığını söyleyerek muhtemel iş tekliflerini kaçırmış ve daha iyi şartlarda sözleşme yapma imkanını kaybetmiş, bu sebeple büyük maddi zarara uğramış olduğunu, davalının 15.10.2015 tarihli tek taraflı düzenlenen ve herhangi bir fiili hukuki dayanağı olmayan tutanağın da taraflarınca kabulünün mümkün olmadığını belirterek, 13.558,2 TL bakiye kira alacağı ile sözleşmenin süresinden önce haksız feshedilmesi dolayısıyla uğradığı zararın karşılanması amacıyla fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak üzere şimdilik 5.000.00 TL tazminat olmak üzere toplam 18.558,20 TL'nin sözleşme tarihinden işleyecek ticari avans faiziyle birlikte davalıdan tahsilini, talep etmiştir.
CEVAP :
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; müvekkilinin sözleşmeyi feshinin iddia edildiği gibi haksız sebebe dayalı olmadığını, davacıya http://www.kiralikmikser. net isimli internet sitesi üzerinden ulaşıldığını, bu sitede gösterilen araçların yeni olduğunu ve site tanıtımında da bu yönde belirleme olduğundan davacı ile görüşüldüğünü, kiralanacak araçların internet sitesinde Volvo marka araçlar olduğunun görüldüğü yeni haliyle hiçbir sorun olmaksızın çalışan araçlar olduğunun beyan edildiğini, bunun üzerinde davacı ile dosyada mevcut sözleşmeye göre davacının müvekkile iyi ve çalışır halde 10 ve altına girdiğini, ancak davacı yanca verilen taahhüdün aksine arızalı ve çok eski model iki adet araç teslim edildiğini, araçların taahhüt edildiği özellikleri taşımadığını, davacının araçları değiştireceğini belirttiğini, ancak zaman kaybı olmaması adına şimdilik bunların çalışabileceğini beyan ettiğini, ancak araçların değiştirilmediği gibi araçların sürekli arıza çıkarttığını, araçların eski, bakımsız ve arızalı olmaları sebebiyle yakıt sarfiyatlarının olması gerekenin 2 katı seviyesinde seyrettiğini, sözleşmeye göre yakıt gideri müvekkile ait olduğundan müvekkil toplamda çalışma süresi boyunca 12.000 TL'nin üzerinde fazladan yakıt masrafına katlanmak zorunda kaldığını, ilgi araçların şoförleri ile birlikte teslim edilmesi gerekirken buna da riayet edilmediğini, müvekkilin piyasadan işçi temin etmek zorunda kaldığını, bu işçilere ait SGK dökümlerinin müvekkilden müzekkere ile celbini istediklerini, araçların sürekli arıza vermesi ve yüksek maliyeti sebebiyle müvekkilin işvereni olan ...Enerji A.Ş. tarafından 15.10.2015 tarih 477/002 sayılı tutanak tutulduğunu. ayıbın tespiti ile ilgili şu delilleri celp etmesini, akabinde deliller ışığında araçlar üzerinde bilirkişi incelemesi yaptırılmasını talep ettiklerini. davacının dava konusu 30.10.2015 tarihli faturayı keşide ederek müvekkile gönderdiğini iddia etmişse de müvekkilin defterlerine işli bu şekilde bir fatura mevcut olmadığını, diğer fatura bedelinin ise davacıya ödenmiş olduğunu. davacı araçların sözleşmeye güvenle başkalarına kiraya verilmediğini bu haliyle sözleşme süresi sonuna kadar işleyecek kira bedellerine mukabil de 5.000.00 TL talepte bulunduğunu, sözleşmenin feshinin haklı sebebe dayandığından bu talebin yersiz olduğunu belirterek açıklanan nedenlerle müvekkili şirket ile davacı arasında borç doğurucu herhangi bir sözleşme ilişkisi bulunmadığından, husumet itirazında bulunmakla birlikte davanın reddini dilemiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Dava, taraflar arasında akdedilen 28.09.2015 tarihli "İş Makinesi Kira Sözleşmesi" nedeniyle kiralayan davacının uğradığı zararın tahsili istemine ilişkindir.
Ankara 9. Sulh Hukuk Mahkemesi'nin 2016/687E sayılı dosyası üzerinden yapılan yargılamada 11.12.2018 tarihinde davanın kısmen kabulüne karar verilmiş olup, karara karşı istinaf kanun yoluna gidilmesi üzerine Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 23.Hukuk Dairesinin 19.02.2020 tarih ve 2019/958-2020316 sayılı kararı ile Taraflar arasında akdedilen 28.09.2015 tarihli "İş Makinesi Kira Sözleşmesi"nin kira sözleşmesi değil, sürücülü araç kiralama hizmet sözleşmesinden kaynaklandığı, her iki tarafın tacir olduğu, işin ticari nitelikte bulunduğu, davaya bakmakla görevli mahkeme Ticaret Mahkemesi olduğundan ilk derece mahkemesi kararı kaldırılmış, Ankara 9. Sulh Hukuk Mahkemesi'nin 2020/398E üzerinden görevsizlik kararı verilerek mahkememize gelen dosyada iş bu esas üzerinden yargılamaya başlanmıştır.
Davaya konu sözleşme, 15.10.2015 tarihli tutanak,dava konusu faturalar dosya arasına alınmış, taraf tanıkları dinlenmiştir.
Tanık ... Beyanında "Araba sahiplerini burada bir kez gördüm. Benden önce çalışıyorlardı. Yanımdaki şöfor işi bırakmıştı. Ben 17 yada 18 gün çalışmıştım. Sarıkavak'taki santralin oradan sarıkoyağın oradaki direkleri döktükten sonra işi ara verdiler bizde mikserleri Ankara'ya götürdük. Paralarımızın bir kısmını eksik aldık. Davacıyı ve davalıyı ikisini tanımıyorum. Sadece bir kez arabayı teslim ederken gördüm." demiştir.
Davalı Tanığı ... Beyanında "Ben ... Enerji İnşaat San. ve Tic. A.Ş'de işçi olarak çalışıyordum. Biz yüksek gerilim hatlarının temellerini yapıyorduk. Bizim işlerimiz dağlık bölgelerde olduğu için beton dökmek için araçlara ihtiyacımız olduğunu firmaya bildirdik. Çalıştığım firmada bize araç kiralayacağını söyledi. Daha sonra şöförleri ile birlikte kiralanan araçlar geldi. Gelen araçlar çok eski ve yıpranmıştı. İlk geldiği gün şöförlerden biri işi bıraktı gitti bir gerekçe göstermeden. Daha sonra 3 gün sonrada diğer şöför bıraktı. Çalıştığımız firma araçlara şöför buldu ve tekrardan işe başladık ancak araçlar sürekli arza vermeye başladı ve işimiz sürekli aksıyordu. Davalı şirkete işi veren ...Enerji A.Ş. bende orada çalışken bizim firma yetkililerini uyardığını gördüm. İş çok aksıyor böyle giderse cezai işlem uygulayacağız size dediler. Bizim firma yetkilileride araçların yakıtlarını doldurup kiraladıkları yere iade etmek için geri gönderdiler." demiştir.
Tanık Orhan Hasan Kirişoğlu Beyanında "... Enerji İnşaat benim çalıştığım firmanın alt yüklenici firmasıydı. Kendilerinin sahadaki çalışmayı hızlandırmak için beton mikseri kiraladıklarını hatırlıyorum. Daha sonrasında sahada bu beton mikserinden verim alamadılar, bunun sebebini sorduğumuzda mikserlerin arızalı olduğunu bildirdiler. Hatta o dönemde bununla alakalı bir tutanak tutuldu diye hatırlıyorum, bize mikserleri geri gönderdiklerini söylediler, zaten sahada da yoktu. Benim başka herhangi bir bilgim yoktur." demiştir.
Mahkememizce Mali Müşavir, Makine Mühendisi Ve Nitelikli Hesap Uzmanı Bilirkişilerden Oluşan Heyetten Alınan 25.03.2022 Tarihli Bilirkişi Heyet Raporunda Özetle: Sözleşmeye konu transmikserlerin çalışır durumda olduğu tespit edildiğinden kiralanın ayıplı olmadığı, Kiralananın ayıplı olmaması nedeniyle davalının sözleşmeyi feshetmekte haklı olmadığı, dolayısıyla davalının kiralananın benzer koşullarda kiraya verilebileceği makul süre kira bedelinden sorumlu olduğunun kabulü halinde 15 gün için düzenlenen 30.10.2015 tarih, 071494 sıra no.lu fatura uyarınca davacının talep etmekte haklı olduğu tutarın 13.558,20 TL olduğu, davalı tarafın davacı taraftan kiralamış olduğu 2 adet Transmikser le ilgili olarak araçları çalıştırmış olduğu 14 gün boyunca şoförlere ödemiş olduğu maaşların bu miktardan indirilmesini talep edebileceği ne varki bu konuda karşı daeva ve/veya takas mahsup talebinin bulunmadığı yönünde görüş ve kanaat bildirilmiştir.
Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; Taraflar arasında 28.09.2015 tarihinde şoförlü olarak İş Makinesi Kira Sözleşmesi imzalanmış olup sözleşmede davacı kiralayanın 01.10.2015 tarihi itibari ile kiracının Adana/Ceyhan'da bulunan şantiyesine 2 adet Volvo Transmikseri hazır bulunduracağının öngörüldüğü, Sözleşmenin 11. maddesinin "işbu sözleşmenin süresi 2 (iki) ay olarak belirlenmiş olup sözleşme süresinin 01.10.2015 tarihinde başlayıp 01.12.2015 tarihinde sona ereceği kararlaştırılmıştır." şeklinde düzenlendiği, 15.10.2015 tarihli, 477/002 sayılı ve “Kiralık Mikser Hk.” konulu tutanaktan 2 adet iş makinesinin çalışmasına 15.10.2015 tarihinde son verildiğinin görüldüğü, bu tarihe kadar olan kira bedeli için davacı yanca davalı adına düzenlenen 14.10.2015 tarih, 071493 sıra no.lu Faturaya göre; 12 m3 transmikser (06 BB 734) için 14 günlük beton taşıma bedeli 5.600,00 TL, 10 m3 transmikser (... ) için 14 günlük beton taşıma bedeli ise 5.133,38 TL olmak üzere toplam 10.733,38 TL + %18 KDV = 12.665,38 TL olduğu, 12.665,38 TL'lik fatura bedelinin davalı tarafından ödendiğinin bilirkişi incelemesi ile tespit edildiği, sözleşmeye konu 2 adet transmikserin arızalı olduğuna yahut tamir edildiğine dair delil sunulmadığı ve hâlihazırda transmikserlerin çalışır durumda olduğunun alınan raporlarda tespit edildiği, kiralanın ayıplı olmadığı ve davalının sözleşmeyi haksız feshettiği, Türk Borçlar Kanunu'nun 325. maddesine göre kiracının sözleşme süresine veya fesih dönemine uymaksızın kiralananı geri vermesi halinde kira sözleşmesinden doğan borçlarının kiralananın benzer koşullarla kiraya verebileceği makul süre için devam edeceği, Sözleşme bitim süresinin 01.12.2015 tarihi olduğu , Sözleşmenin 10. maddesinde düzenlenen 15 günlük sürenin, fesih dönemine uymaksızın kiralananı geri veren davalının sözleşmeden doğan borçlarının kiralananın benzer koşullarda kiraya verilebileceği makul süre olarak kabul edilebileceği, davalı tarafın davacı taraftan kiralamış olduğu 2 adet Transmikser le ilgili olarak araçları çalıştırmış olduğu 14 gün boyunca şoförlere ödemiş olduğu maaşların bu miktardan indirilmesini talep edebileceği ne varki bu konuda karşı dava ve/veya takas mahsup talebinin bulunmadığı, davacı yanın istemekte haklı olduğu tutarın 30.10.2015 tarih, 071494 sıra no.lu Fatura uyarınca 13.558,20 TL olduğu anlaşılmakla davanın kısmen kabulü ile kabul edilen miktara davalının temerrüte düşürüldüğüne ilişkin delil bulunmadığından dava tarihinden, taraflar tacir olduğundan avans faizi uygulanmasına karar verilerek fazlaya ilişkin talepler reddedilmiş olup aşağıdaki şekilde hüküm tesisi yoluna gidilmiştir.
HÜKÜM :
Yukarıda açıklanan nedenlere, kararın dayandığı yasal ve hukuksal gerekçeye, dosyadaki kanıtlara göre;
1-Davanın KISMEN KABULÜ ile
13.528,20 TL'nin dava tarihinden işleyecek avans faizi birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
2-Fazlaya ilişkin talebin reddine,
3-492 Sayılı Harçlar Kanunu gereğince, alınması gereken 924,11 TL nispi karar ve ilam harcın, peşin alınan 316,93 TL'nin mahsubu ile noksan olan 607,18 TL'nin davalıdan tahsili ile hazineye irad kaydına,
4-Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca, davacı yararına kabul miktarına göre hesaplanan 5.100,00 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak, kendisini vekil ile temsil ettiren davacıya verilmesine,
5-Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca, davalı yararına red miktarına göre hesaplanan 5.000,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak, kendisini vekil ile temsil ettiren davalıya verilmesine,
6-Arabuluculuk aşamasında harcanan 1.320,00 TL giderin kabul ve red oranına göe 962,14 TL'sinin davalıdan, 357,86 TL'sinin davacıdan tahsili ile hazineye gelir kaydına,
7-Davacı tarafça yatırılan 316,93 TL peşin harcın davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine,
8-Davacı tarafından yapılan 13,50 TL başvuru harcı, 4.655,40 TL tebligat/posta/müzekkere masrafı, bilirkişi ücreti olmak üzere toplam 4.668,90 TL yargılama giderinin kabul ve red oranına göre 3.403,16 TL'sinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, bakiye kısmın davacı üzerinde bıkarılmasına, kullanılmayan kısmının karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya iadesine,
Dair, taraf vekillerinin yüzlerine karşı, davacı için miktar itibariyle kesin, davalı için kararın tebliğinden itibaren iki hafta içinde Ankara Bölge Adliye Mahkemesinde İstinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.09/05/2022
Katip ...
✎ e-imzalıdır
Hakim ...
✎ e-imzalıdır
*