T.C. ANKARA 10. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2020/598 Esas - 2021/549
TÜRK MİLLETİ ADINA
T.C.
ANKARA
10. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO: 2020/598
KARAR NO: 2021/549
BAŞKAN: ...
ÜYE: ....
ÜYE: ....
KATİP: T....
DAVACI: 1- H....
: 2....
VEKİLLERİ: Av.....
Av. ...
Av. ...
Av....
DAVALILAR: 1-....
2- ....
VEKİLİ: Av. ....
DAVALI: 3- E....
VEKİLİ: Av....
DAVALI: 4-....
VEKİLİ: Av. ....
DAVA: Protokollerin hukuka aykırı olduğunun tespiti, geçersizliği ve iptali.
DAVA TARİHİ: 03/11/2020
KARAR TARİHİ: 22/09/2021
KARAR YAZIM TARİHİ : 02/10/2020
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ :
Davacılar vekilleri, müvekkili şirket ile çeşitle GES yatırımları için davalı ...'tan teminat mektupları aldığını, bu süreçte başlayan tanışıklık nedeniyle tarafların eşit hisse yapısı ile bir taahhüt şirketi bir de yatırım şirketi olmak üzere...Enerji A.Ş. ile Aktif ...Yatırımları A.Ş.'yi kurduklarını, bu şirketler dışında tarafların EPC sözleşmesi imzaladıklarını, kurulan şirketlerin iştiraklerinin ana yüklenicisinin ...olması ve bu amaçla bir çerçeve sözleşmesi imzalanması ... Enerji'ye ortak şirketlerin ve EPC sözleşmesine konu olan santrallerde kullanılacak ana malzemelerin bir tedarik sözleşmesi ile ...Enerji tarafından ... Enerji'ye satılması konusunda uzlaştıklarını, ayrıca taraflar ortak şirketlere doğrudan ve dolaylı yapılacak satışları maliyetine yapıp tüm karın ortak şirketlerde oluşması konusunda prensip anlaşmasına vardıklarını, davalıların bu ortaklığın kurulmasındaki gizli amacının davacı müvekkil ve şirketin potansiyelini kullanarak ... Enerji'nin elindeki ve piyasadaki projeleri toplamak, daha sonra bir yolunu bulup tüm projelere sahip olmak olduğunun zamanla anlaşıldığını, davalı banka ortak şirketlere teminat yapısı tamamlanınca uzun vadeli krediye dönüşüleceği sözü ile yüksek meblağda kısa vadeli krediler kullandırdığını, ...Enerji'nin ... Enerji'ye belirtilen tedarik sözleşmesi kapsamında çeşitli malzemeler sattığını, ... Enerji'nin de ortak şirketlere ve ...Enerji'nin iştiraklerine EPC sözleşmesi yoluyla santraller kurduğunu, banka bu arada ortak şirketlere kullandırılan krediler için ... Enerji'yi ve ...'yı ortak şirketlerin hissedar kimliği ile kefalet altına soktuğunu,
... Enerji'nin ortak şirketlerin işini yapabilmek amacıyla ...Enerji’ye Tedarik Sözleşmesi kapsamında aldığı malzemeler için borçlanmış, ancak aynı zamanda ... Enerji; ...Enerji’nin Tedarik Sözleşmesine uymaması, fiktif faturalar uydurması, malzeme tedarikinde çok kritik gecikmeler yaşatması ve paralelinde ...Enerji’nin iştiraklerinin de EPC sözleşmesindeki taahhütlerine uymaması ve borçlarını ödememesi sonucu çok önemli zararlara maruz kaldığını, ... Enerji’nin maliyetine satış prensibine harfiyen uymasına karşılık ...Enerji’nin bu prensibe uymadığını tespit etmesi üzerine ... Enerji ...Enerji’den aldığı malzemelerin gerçek fiyatını öğrenmeden veya kendisinin maliyetine satış yaptığı projelerde hakkı olan kar payını almadan ödeme yapmayı reddettiğini, ortaklık yaptığı grup tarafından aldatılmadan kaynaklı bu haksızlığa müvekkili şirketin itiraz etmesinin son derece doğal ve ahlaklı ticaretin gereği olduğunu, bu bağlamda, ...Enerji ve ...arasında kimin kime ne kadar borcunun olduğunun, ... Enerji’ye ödenecek tazminatların tespiti ve mutabakat amacıyla görüşmeler yapılmış, sürecin sonunda ...Enerji toplamda ... Enerji’ye kestiği faturalardan sadece 1,9 milyon Amerikan Doları düşmeyi kabul ettiğini, ayrıca ... Enerji’ye aralarındaki tedarik sözleşmesine aykırı olarak çok geç teslim ettiği yaklaşık 1 milyon USD kadar malı iade almayı kabul ettiğini, ayrıca, kalan sözde borç için de makul olmayan bir geri ödeme süresi teklif ettiğini, kabulü mümkün olmayan bu teklifin müvekkili şirket tarafından reddedilmesi üzerine davalı ...Enerji ile aynı grupta yer alan ...’ın, Bankacılık Kanunu’nun sağladığı imkanları kullanarak ve hatta ilgili yasaları çiğneyerek elindeki hesap rehin sözleşmesini, çok kıymetli teminatları ve bu teminatları alırken ... Enerji’ye imzalattığı taahhütnameyi bir silah olarak kullanmak suretiyle ... müdahil olmuş ve ... Enerji’yi batırma tehdidi ile zaman içinde ...Enerji’nin bile kabul ettiği tüm zararları yok sayarak, indirim yerine keyfi olarak üzerine ekleme yapıp olmayan borcu kabul etmesini sağlayıp dava konusu 29.01.2019 ve 15.02.2019 tarihli iki protokolü imzalamaya zorladığını, ... bu baskı sürecinde hakim durumdan istifade ederek örneğin;
•Teminat yapısı tamamlanmasına ve hiçbir temerrüt hali olmamasına rağmen ortak şirketler için kullandırdığı kredileri geri çağırmış, ve bu kredilere konu projelerin yani bu amaçla kurulmuş şirketlerin kredilerinin kapatılarak ortaklar arasında paylaşımını talep ettiğini,
•Müvekkili şirketin ortak şirkete kefaletini gerekçe göstererek bankadaki hesaplarını hile ve aldatma yolu ile bloke ettiğini,
•Her iki ortak şirketin (... Yenilenebilir Enerji A.Ş. ve ... ...Yatırımları A.Ş.’nin) müvekkil ... Enerji’ye borçlarını ödemesini ortak şirketlerde yönetim kurulu üyesi olarak yer alan kendi çalışanlarının imzadan imtina etmesini sağlayarak engellemiş ve ... Enerji’nin nakit akışını bozduğunu,
•Asıl hedef olan ve zamanında teminat mektubu verdiği ...’ye ait lisanslı şirketleri de (... Elektrik Üretim A.Ş. ve Karomad Enerji Üretim A.Ş.) ki bunlar ... Enerji’nin en kıymetli iştirakleri olduğunu, ele geçirmekle tehdit ettiğini,
Sonuç olarak, süregelen haksız ve hukuka aykırı eylemler neticesinde köşeye sıkıştırılan, bankaya teminat olarak verdiği çok kıymetli diğer varlıklarını da kaptırmamak için mücadele etmeye çalışan ve zor duruma düşürülen müvekkilinin; karşı yanın baskı, korkutma gibi yöntemleriyle içeriğinden dahi muvazaalı ve hukuka aykırı olduğu açıkça anlaşılan 29.01.2019 ve 15/02/2019 tarihli iki tane protokolü (Ek-1 29.01.2019 Tarihli Protokol, Ek-2 15.02.2019 Tarihli Protokol) imzalamaya mecbur kılındığını, her iki protokoldeki temel amaç organize biçimde sıkıştırılıp zorda bırakılan ve doğrudan veya dolaylı şekilde tehdit edilen müvekkilin mal varlığını aldatıcı ve muvazaalı biçimde ...Grubu'nun hakimiyetine geçirmeyi sağlamak olduğunu, bu protokoller ile ... ile kurmuş olduğu ortak şirketlerdeki varlıkların (araziler ve şirketlerin) tümüne el koymuş, hatta...’nin ortaklık öncesinde sahip olduğu bazı kıymetli şirket ve arazileri de devir ettiğini,
29/01/2019 ve 15/02/2019 tarihli sözleşmelerin hukuka, mevzuata aykırı, sözleşme özgürlüğü ile bağdaşmayan çeşitli tehdit, bilerek müzeyeka haline düşürme, aldatma ve muvazaa yöntemleri ile ipotek ve rehinle ilgili TMK'nun amir hükümleri ihlal edilerek imzalattırıldığını iddia ederek;
Öncelikle taraflar arasında imzalanan 29/01/2019 tarihli ve 15/02/2019 tarihli protokollerin hukuka aykırı olduğunun tespiti ile geçersizliği ve iptalini;
29.01.2019 tarihli protokol uyarınca müvekkil ... Enerji'den devralınan davalılardan ... iadesi ve müvekkil şirket adına tapuya tescilini;
Taraflar arasında imzalanan 15/02/2019 tarihli protokolle davalılardan ... A.Ş' ye devri yapılan tüm şirketlerin hisselerinin devir tarihi itibarıyla olan mali tablosu ve varlıklarıyla, ... ve ... Enerji’ye aynen iadesini,
Sözleşmelerde davalı ... lehine faiz, komisyon gibi alacak kalemleri açısından yapılan düzenlenmelerin hukuka aykırılığının tespiti ile geçersizliğine ve iptaline, bu doğrultuda banka tarafından haksız tahsil edilen belirlenecek tutarın şimdilik 50.000,00 TL'sinin davalı bankadan tahsili ile müvekkil şirkete iadesini; (fazlaya ilişkin her türlü talep, dava ve şikayet hakkımızın saklı tutulması)
Müvekkili...cari hesabın mesnetsiz ve dayanaksız şekilde şişirilmesi neticesinde 10.000.000 USD borcu olduğu ifade edilmiş ise de kendi kayıtlarına göre bile fazladan 1.500.000 USD alacak talep edildiğinden herhalükarda 1.500.000 USD borçlu olmadığının tespitini; (... ve iştirakleri arasında akdedilen tedarik, EPC diğer sözleşmelere istinaden müvekkil şirketin uğratıldığı zarar ve alacaklara dair talep hakkımız saklıdır)
Protokollerin hukuka aykırılık nedeniyle hükümsüzlüğüne ve iptaline karar verilmemesi halinde ise tespit edilecek gerçek borç miktarı dikkate alınarak iş bu protokoller uyarınca müvekkillere taşınmazlar ve şirket hisseleri için tanınan vefa haklarının kullandırılmasını talep ve dava etmiştir.
Davalılar ...Enerji ve Yeşilay Enerji vekili, davanın İstanbul... Ticaret Mahkemesi'nin 2020/297 esas sayılı dosyasında açılan dava ile bu dava arasında irtibat olduğundan birleştirilmesi gerektiğini, harcın eksik yatırılması nedeniyle harcın ikmal edilmesini, dava dilekçesinde aldatma, zorda bırakma, zorlama, hile ve aldatma, tehdit, muvazaa, korkutma, zor duruma düşürme, sömürme ve tehdit iddiasında bulunulduğunu, davacıların bu taleplerinin açıklattırılması gerektiğini, davalı müvekkil alacağının davacıların ikrarı ve yazılı delillerle sabit olduğunu, davacıların borçlarını ödemekte temerrüde düştüğünü, esasa ilişkin iddialarının yerinde olmadığını belirterek bu davanın daha önce açılan İstanbul Asliye Ticaret Mahkemesindeki dava ile birleştirilmesini, harcın tamamlattırılmasını, esasa ilişkin olarak davanın yerinde olmaması nedeniyle reddine karar verilmesini istemiştir.
Davalı Aktifbank vekili, 29/01/2019 tarihli protokol ile 15/02/2019 tarihli protokolün geçersizliğinin iddia olunduğunu, protokolün 3.6 maddesinde, protokolün uygulanmasından ve yorumlanmasından kaynaklanan tüm anlaşmazlıklarda İstanbul Mahkemeleri ve İcra Dairelerinin yetkili olacağının belirtilmesi nedeniyle iş bu davaya bakmaya yetkili mahkemenin İstanbul Çağlayan'da bulunan Ticaret Mahkemelerinin olduğunu, müvekkili bankadan olan taleple ilgili açıklama yapılması gerektiğini, davanın esasına ilişkin iddiaların yerinde olmadığını belirterek yetkisizlik kararı verilmesini, esasa ilişkin olarak da davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı ... vekili, geçersizliği iddia olunan 15/02/2019 tarihli protokolün 3.6 maddesinde protokolün uygulanmasından ve yorumlanmasından kaynaklanan tüm anlaşmazlıklarda İstanbul Mahkemeleri ve İcra Dairelerinin yetkili olacağının belirtilmesi nedeniyle iş bu davaya bakmaya yetkili mahkemenin İstanbul Çağlayan'da bulunan Ticaret Mahkemelerinin olduğunu, esasa ilişkin iddiaların yerinde olmadığını belirterek yetkisizlik kararı verilmesini, usule ilişkin itirazlarının kabul edilmemesi halinde davanın esastan reddine karar verilmesini talep etmiştir.
HUKUKİ GEREKÇE
Dava, protokollerin hukuka aykırı olduğunun tespiti, geçersizliği ve iptali ile protokol uyarınca devri yapılan hisselerin davacılara aynen iadesine, sözleşmelerdeki banka lehine olan düzenlemelerin hukuka aykırılığının tespiti ile geçersizliği ve iptaline, fazla tahsil edilen tutarın iadesine, ...'ye borçlu olmadığının tespitine, protokollerin hükümsüzlüğüne ve iptaline karar verilmemesi halinde şirket hisseleri için vefa hakkının kullandırılmasına yöneliktir.
Davalılar ... Sanayi ve Ticaret A.Ş. usule ilişkin olarak harcın tamamlattırılması, İstanbul... Ticaret Mahkemesinin 2020/297 esasta açılan dava olduğunu, bu dava ile birleştirme yapılmasını talep etmiş, davalı ... A.Ş. davacılar tarafından dayanılan protokollerde tüm anlaşmazlıklarda İstanbul Merkez Mahkemeleri ve İcra Dairelerinin yetkili olduğu yönünde hüküm olduğundan yetkisizlik kararı verilmesini, davalı ... A.Ş. de usule ilişkin olarak cevabında 15/02/2019 tarihli protokolün 3/6 maddesinde "iş bu protokolün uygulanmasından ve yorumlanmasından doğan tüm anlaşmazlıklarda İstanbul Merkez (Çağlayan Mahkemeleri ve İcra Daireleri) yetkili olacaktır..." hükmü gereğince yetkisizlik kararı verilmesini istemiştir.
Davalılar vekillerinin talebinin yerinde görülmesi üzerine davacılar vekiline süre verilerek harcı ikmal etmesi istenmiş, verilen süre de harç ikmal olunmuştur.
Dava dilekçesinde hangi taleplerin hangi davalılara yöneltildiği hususunda açıklama olmadığından ön inceleme duruşmasında davacılar vekiline hangi talepleri hangi davalıya yönelttiği hususunda açıklama yapması için süre verilmiş, davacılar vekili süresinde beyanda bulunmuş, her bir taleplerini tüm davalılara yönelttiği dilekçenin içeriğinden anlaşılmıştır.
Açılan davada süresinde ... A.Ş. ve ... A.Ş. ilk itiraz olarak yetki itirazında bulunduklarından öncelikle bu yetki itirazının değerlendirilmesi gerekir.
Davacılar vekili, aynı dava dilekçesinde protokollerin hukuka aykırılığının tespiti ile geçersizliğine ve iptaline yönelik olarak... mahallesi sınırları içinde olan 44073 ada, 1,3 ve 4 nolu parsellerin tapusunun iptali ile müvekkili şirket adına tapuya kayıt ve tesçiline, protokollerin hükümsüzlüğüne ve iptaline karar verilmemesi halinde taşınmazlarla ilgili vefa hakkının kullandırılması yönünde açtığı davada taşınmazların bulunduğu yerin Ankara olması nedeniyle dava da taşınmazın aynınkan kaynaklanması nedeniyle HMK'nun 12/1.maddesindeki "taşınmaz üzerindeki ayni hakka ilişkin veya ayni hak sahipliğinde değişikliğe yol açabilecek davalar ile taşınmazın zilyetliğine yahut alıkoyma hakkına ilişkin davalarda taşınmazın bulunduğu yer mahkemesi kesin yetkilidir." hükmü gereğince bu taleple ilgili davalıların yetki itirazı yerinde değildir. Bu nedenle bu taleple ilgili yetkili itirazı reddedilerek tefrik kararı verilip ayrı bir esasa kaydı yapılmıştır.
Davacılar vekili, açmış olduğu davada ayrıca 15/02/2019 tarihli protokolün geçersizliğinin tespitini talep etmiş olup, bu protokolün 3.6 maddesinde "iş bu protokolün uygulanmasından ve yorumlanmasından doğan anlaşmazlıklarda İstanbul Merkez Çağlayan Mahkeme ve İcra Daireleri yetkili olacaktır." hükmü mevcut olup, bu da HMK'nun 17 ve devamı maddelerine göre yetki sözleşmesi niteliğinde olup, belirtilen davalıların yetki itirazı yerindedir.
Davalılardan ...Üretimi Sanayi ve Ticaret A.Ş. birleştirme talebinde bulunmuş, yetki itirazında bulunmamış ise de; davacılar taleplerini tüm davalılara yönelttiğini beyan ettiğinden bu davalılar yetki itirazında bulunmamış iseler de bu davalılar hakkında açılan davanın birlikte görülmesi gerektiğinden bu davalılar hakkında açılan davanın da yetkisizlikle gönderilmesi, bu davalılar yönünden birleştirme talebinin yetkisizlik kararı verilen mahkemece değerlendirilmesi gerekir.
Toplanan delillere göre davalılar hakkında açılan iş bu davaya İstanbul Mahkemeleri yetkili olması nedeniyle yetki itirazının kabulü ile belirtilen talepler yönünden davanın yetkisizlik nedeniyle reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM : Yukarıda açıklanan nedenlerle,
Davalılar ... A.Ş.ve ... A.Ş.'nin yapmış olduğu yetki itirazının tefrik edilen talepler haricinde kalan talepleri olan;
Davacıların tüm davalılar hakkında açmış oldukları taraflar arasında imzalanan 29/01/2019 tarihli 15/02/2019 tarihli protokollerin geçersizliğine ve iptali ile
a) Taraflar arasında imzalanan 15/02/2019 tarihli protokolde davalılardan ... A.Ş.'ye devri yapılan tüm şirket hisselerinin devir tarihi itibariyle olan mali tablosu ve varlıklarıyla davacılara aynen iadesine,
b)Sözleşmede davalı ... A.Ş.lehine faiz, komisyon gibi alacak kalemleri açısından yapılan düzenlemelerin hukuka aykırılığının tespiti ile geçersizliğine ve iptaline, bu doğrultuda banka tarafından haksız tahsil edilen belirlenecek tutarın şimdilik 50.000 TL'nın iadesine,
c)Davacı ...A.Ş.'ye fazlaya ilişkin kısım saklı kalarak 1.500.000 USD borçlu olmadığının tespitine,
d)Dava konusu protokollerin hukuka aykırılık nedeniyle hükümsüzlüğüne ve iptaline karar verilmemesi halinde ise bu protokoller uyarınca şirket hisseleri için tanınan vefa hakkının kullandırılmasına ve vefa hakkı gereği devirleri yapan müvekkillerine iadesine,
Yönelik davalarla ilgili kabulü ile mahkememizin yetkisizliği nedeniyle bu taleplerin REDDİNE,
Karar kesinleştiğinde ve süresinde talep halinde yetkisizlik kararı verilen taleplerle ilgili dosyanın yetkili İstanbul Asliye Ticaret Mahkemesine gönderilmesine,
Davalılar ... Üretimi Sanayi ve Ticaret A.Ş.'nin birleştirme talebi konusunda yetkili mahkemece karar verilmesine,
Taraf vekillerinin yüzlerine karşı, kararın tebliği tarihinden itibaren 2 hafta içinde Ankara Bölge Adliye Mahkemesinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere 22/09/2021 tarihinde oy birliği ile karar verildi.
Başkan ....
Üye ....
Üye ....
Katip .....