T.C. ANKARA 10. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2020/618 Esas - 2021/524
TÜRK MİLLETİ ADINA
T.C.
ANKARA
10. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO: 2020/618
KARAR NO: 2021/524
BAŞKAN: ....
ÜYE: ....
ÜYE: ....
KATİP: .....
DAVACI: ....
VEKİLİ: Av.....
DAVALI: 1- ....
VEKİLLERİ: Av. ....
Av. ....
DAVALI: 2-....
.....
DAVA: Hakem Tayini
DAVA TARİHİ: 14/12/2020
KARAR TARİHİ: 15/09/2021
KARAR YAZIM TARİHİ : 18/09/2021
Mahkememize açılan Hakem Tayini davasının yapılan açık yargılaması sonunda;
İDDİA
Davacı vekili, müvekkili alt yüklenici ile davalıların oluşturduğu adi ortaklık arasında ... İli, ... İlçesi, Atıksu Arıtma Tesisi İnşaatı ve ... İli, ... İlçesi Atıksu Arıtma Tesisi İnşaatı işlerinin yapımı hususunda 22/07/2013 tarihli taşeronluk sözleşmesi imzalandığını, sözleşmenin 34.4/2. maddelerinde "bu sözleşmelerden doğan ve bu sözleşmelerle ilgili veya sözleşmenin geçerliliği ile ilgili bütün ihtilaflarda HMK'nun tahkim kurallarının geçerli olduğu" nun kararlaştırıldığını, adi ortaklığın sözleşmede yazılı yükümlülüklerin yerine getirilmemesi üzerine müvekkilinin zarara uğradığını, bu nedenle tahkime yapılan başvuru sonucunda 11/02/2019 tarihli hakem kararının Ankara Bölge Adliye Mahkemesi ....Hukuk Dairesi'nin kararı ile iptal edildiğini ve kesinleştiğini, iptal kararından sonra 28/09/2020 tarihli ihtarla hakem olarak Av...'ın seçildiğini bildirerek seçecekleri hakemin bildirilmesinin karşı taraftan istendiğini, ihtarnamede bildirilmemesi halinde HMK'nun 416/1-c maddesine başvurulacağının ihtar edildiğini, ihtarnamenin tebliğ edilmesine rağmen verilen 1 aylık yasal süre geçtikten sonra davalı... tarafından gönderilen 09/12/2020 tarihli ihtarda seçilen hakemin reddedildiğinin, adi ortaklığı oluşturan şirketlere tebligat çıkarılmadığının, bu nedenle tebligatın usulsüz olduğunu, adi ortaklığın diğer ortağına ulaşılamadığının, ortaklık adına hakem belirleme yetkilerinin olmadığının, mahkeme tarafından ... adına bir hakem atanması yönünde karar çıkması durumunda bunun kabul edileceğinin, şirket adına hakemin Prf. Dr. ... olarak bildirdiklerinin ileri sürüldüğünü, bu taleplerinin yerinde olmadığını, bu ihtarnameye göre diğer ortağın da hakem bildirmesi halinde hakem sayısının 4 olacağını, bu durumun da mevzuata uygun olmadığını belirterek davalı adi ortaklığın yasal süre içerisinde hakem tayin etmemesi ve buna bağlı olarak bir baş hakem seçilmemesi nedeniyle taşeronluk sözleşmesinden kaynaklanan hukuki sorunların çözümü için adi ortaklık adına bir hakem ile hakem heyetini oluşturmak üzere bir baş hakemin mahkemece resen seçilmesini istemiştir.
SAVUNMA
Davalı... vekili, davacı tarafından... Adi Ortaklığı ve... Müteahhitlik Adi Ortaklığı ile davacı şirket arasında akdedilmiş sözleşmelerden kaynaklanan uyuşmazlık kapsamında hakem seçimi konusunda işbu davanın ikame edildiğini, dava dilekçesinde de belirtildiği üzere, söz konusu uyuşmazlık hakkında daha önce bir Hakem Heyeti teşekkül etmiş ve uyuşmazlığa ilişkin karar verilmiş bulunduğunu, ancak, ilgili Hakem kararı adi ortaklıkların diğer ortağı olan ... Müteahhitlik Planlama İnşaat ve Mühendislik A.Ş.("...")'ye usulüne uygun bir şekilde davaya dahil edilmediğinden iptal edildiğini, kaldırma kararı üzerine davacı şirket tarafından Adi Ortaklığa usulsüz olarak bir hakem seçimine ilişkin çağrı ihtarı gönderildiğini, doğrudan müvekkili şirkete bu konuda yapılan bir tebligat bulunmadığını, bununla birlikte, yargılamanın bir an önce gerçekleşebilmesi adına taraflarından Ankara 64. Noterliği'nin 09.12.2020 tarih ve 33445 sayılı cevabi ihtarnamesi ile hakem olarak Prof. Dr. Erdem Büyüksağış bildirilmiş, ancak davacı şirket tarafından seçilen hakem, kaldırılan hakem kararında da hakemlik yapmış olduğundan taraflarından reddedildiğini, redde ilişkin olarak reddedilen hakem tarafından bugüne kadar herhangi bir cevap verilmediğini, dava dilekçesinde, daha önceki hakem yargılamasında müvekkili şirket tarafından Adi Ortaklığı temsilen hakem bildirilmiş olmasına rağmen, bu aşamada müvekkili şirket tarafından bildirilen hakemin yalnızca müvekkili şirket adına bildirilmiş ve fakat Adi Ortaklıklar adına bildirilmemiş olması kötüniyet olarak yorumlanmış ve bu durumun salt kararın müvekkili şirket aleyhine verilmiş olmasından kaynaklandığının iddia edildiğini, söz konusu iddianın fiili ve hukuki gerçeklik ile hiçbir ilgisi bulunmadığını, zira, öncelikle daha önceki yargılamada adi ortaklık adına hakem bildirilmesi gibi bir durumun söz konusu olmadığını, Hakem Heyetinin, heyetin usulüne uygun olduğuna karar vererek yargılama yapıp karar verdiğini, ancak, tam da Adi Ortaklıkların diğer ortağı dahil edilmeden süreç yürütüldüğünden hakem kararının iptal edildiğini, hal böyle iken, iptal kararı görmezden gelinerek yeniden aynı şekilde heyet teşekkül ettirilmesi ve hakem yargılaması yapılmasının hukuken düşünülemeyeceğini, işbu davanın, davacı şirket tarafından mevsimsiz olarak ikame edildiğini, zira, hakem tayinine ilişkin olarak dava açılabilmesi için öncelikle Adi Ortaklıkların her iki ortağına da ayrı ayrı usulüne uygun tebligat gönderilmesi gerektiğini, oysa hakem seçim tebligatının tüzel kişiliği olmayan Adi Ortaklıklara gönderildiğini, Adi Ortaklıkların diğer ortağı olan ...'a yapılacak bir tebligatla ulaşılamaması durumunda ise ihtarnamenin ilanen tebliğinin gerektiğini, tüm bu aşamalar tüketilmeden hakem seçimi için dava yoluna başvurulmuş olmasının hukuka aykırı olduğunu, usulüne uygun bir tebligat olmamasına rağmen müvekkili şirket tarafından ismen hakem bildirildikten sonraki bir tarihte ikame edilen işbu dava ile müvekkili şirket adına da hakem seçiminin mahkemeden talep edilmiş olmasına taraflarından bir anlam verilemediğini, hakem yargılamasında asıl olan tarafların kendi hakemlerini seçmesi, seçilen hakemlerin de birlikte başhakemi seçmeleri olduğunu, müvekkili şirket tarafından ismen seçilmiş bir hakem varken ve seçilen hakeme ilişkin hiçbir itiraz yokken mahkeme tarafından seçilen hakem dışında bir hakemin görevlendirilmesinin tahkim yargılamasının ruhuna aykırı olacağını, davacı vekilinin oluşabilecek hakem sayısına ilişkin itirazları, özellikle de bu nedenle verilmiş iptal kararı sonrasında, ...'a tebligat yapılmadan tahkim yargılamasına başlanamayacağı gerçeğini değiştirmeyeceğini, tebligat sonrasında sayıya ilişkin bir sorun ortaya çıkması halinde, zira halen tebligat yapıldığında müvekkili şirket ile ...'un tek bir hakem üzerinde uzlaşma sağlayıp sağlayamayacağının bilinmediğini, bu durumda mahkemenin müdahalesinin şüphesiz söz konusu olabileceğini, ancak bu süreçler tüketilmeden dava ikame edilmesinin mümkün bulunmadığını, davacı tarafından seçilmiş bulunan hakemin, iptal edilmiş hakem kurulunda yer alan hakem olduğunu, HMK uyarınca aynı hakemlerin yeniden seçilmesi tarafların ortak iradesine bırakılmış olup, aynı heyetin yeniden teşekkül etmesine muvafakatlerinin bulunmadığını, bu nedenle taraflarından farklı bir hakem seçilmiş ve davacı hakemi reddedilmiş olup, artık davacı tarafça da başka bir hakem bildirilmesi gerekirken, bunun yapılmamasının da hukuka aykırı olduğunu beyanla davanın reddini istemiştir.
Diğer davalı ... Mühendislik Planlama İnşaat ve Mühendislik A.Ş.adına usulüne uygun tebligat yapılmasına rağmen cevap vermediği gibi yetkilisi veya vekili duruşmalara da katılmamıştır.
HUKUKİ GEREKÇE
Dava, tahkim hükmüne göre ihtara rağmen ikinci hakemin davalıların oluşturduğu adi ortaklık tarafından süresinde seçilmemesi üzerine ikinci hakem ile baş hakemin mahkeme tarafından seçilmesine yöneliktir.
Davalılar... İnşaat Turizm Maden Enerji Üretim ve Ticaret Sanayi A.Ş. ile ... Müteahitlik Planlama İnşaat Mühendislik Enerji Madencilik ve Taşıma A.Ş.'nin oluşturduğu adi ortaklığın 28/05/2013 tarihli sözleşmesi ile ...Genel Müdürlüğüne ait ... İli... Belediyeleri Atıksu Arıtma Tesisleri ile ... İli ... Belediyesi Atıksu Arıtma Tesisi işi, 28/05/2013 tarihli sözleşme ile de yine ...Genel Müdürlüğüne ait ... İli ... ve...Belediyeleri Atıksu Arıtma Tesisleri işini üstlendikleri, 22/07/2013 tarihli taşeronluk sözleşmesi ile davacının ... İli ... ve...Belediyeleri Atıksu Arıtma Tesisleri ve ... İli... Belediyeleri Atıksu Arıtma Tesisleri ile ... İli ... İlçesi Atıksu Arıtma Tesisi işlerinin "... Hayrabolu, Muratlı, ... ve Opsiyonel olarak ... Atıkasu Arıtma Tesisleri İnşaatına ait yapıların demir işçiliğinin yapılması, beton geçiş parçalarının montaj işçiliği, iskele ve kalıp işlerinin yapılması, beton malzemesinin kalıp içine vibrasyonlu bir şekilde yerleştirme işçiliği" işlerinin ana sözleşme ve ekleriyle ve bu taşeronluk sözleşmesi ve eklerinde tarif edilen şartlara uygun olarak taşeron davacı tarafından yapılması üstlenilmiştir.
Taraflar arasında söz konusu taşeronluk işinden dolayı ihtilaf çıkması üzerine, taraflar taşeronluk sözleşmesinde yazılı hükme istinaden tahkim yoluna başvurmuşlar, hakemlerin ve baş hakemin taraflarca ve hakemlerce seçilmesi üzerine 11/02/2019 tarihli karar ile ihtilaf karara bağlanmış, hakemlerden biri karara muhalif kalmıştır. İş bu karara karşı iptal talep edilmesi üzerine Ankara Bölge Adliye Mahkemesi... Dairesi'nin 28/11/2019 tarih 2019/18 esas, 2019/23 karar sayılı ilamı ile hakem yargılaması sırasında adi ortaklığı oluşturan ve hakem kararında diğer davalı şirketle birlikte sorumlu tutulan ... şirketine tebligat yapılmaması nedeniyle dava kabul edilerek hakem kararının iptaline karar verilmiştir. Ortadan kaldırılan hakem kararı saklanmak için Ankara 13. Asliye Ticaret Mahkemesine gönderildiğinden bu mahkemeye ait 2019/1 Hakem Kararı Saklama dosyası celpedilerek dosyamız arasına konulmuştur.
Taraflar arasında imzalanan taşeronluk sözleşmesinin 34/4.maddesinin ikinci fıkrasında "iş bu taşeronluk sözleşmesinden doğan ve bu sözleşme ile ilgili sözleşmenin geçerliliği ile ilgili bütün ihtilaflarda tahkim kuralları geçerlidir." hükmü olduğundan bu tahkim hükmü geçerli olup, taraflar arasındaki ihtilafın HMK'daki tahkim hükümlerine göre çözülmesi gerekir.
6100 Sayılı HMK'nun 415/2.maddesinde hakemlerin sayısı taraflarca kararlaştırılmamış ise üç hakem seçileceği, 416.maddenin birinci fıkrasının c bendinde ise üç hakem seçilecek ise taraflardan her birinin bir hakem seçeceği, bu şekilde seçilen iki hakemin üçüncü hakemi belirleyeceği, taraflardan birinin diğer tarafın bu yoldaki talebinin kendisine ulaşmasından itibaren bir ay içinde hakemini seçmez veya taraflardan seçilen iki hakem seçilmelerinden itibaren bir ay içinde üçüncü hakemi belirlemezler ise taraflardan birinin talebi üzerine mahkeme tarafından hakem seçiminin yapılacağı, üçüncü hakemin başkan olarak görev yapacağı öngörülmüştür.
Daha önce verilen hakem kararının kesinleşmesinden sonra davacı vekili tarafından adi ortaklığı muhatap yazarak daha önceki tahkim kararının iptal edildiği bildirilip kendilerinin hakem olarak M. Emin Seçkin Arıkan'ı seçtiklerini kendi hakemlerinin bildirilmesi 20 Eylül 2020 tarihli ihtarla istenmiş, ihtarname... şirketine 20 Ekim 2020 tarihinde tebliğ edilmesin rağmen 09 Aralık 2020 tarihli ihtarla hakem bildirimi yapılıp, seçilen hakemin reddedildiği bildirilmiştir.
Davalı... vekili, savunmasında adi ortaklığa ihtar çıkartıldığını, adi ortaklığı oluşturan ... şirketine ulaşamadıklarını, bu nedenle adi ortaklık adına hakem seçemeyeceklerini savunmuş ise de; dosyaya celpedilen adi ortaklık sözleşmelerinde... şirketi pilot ortak olup, ihtarnamede adi ortaklık karşı taraf olarak yazılmış ise de tebligat pilot ortak olan... şirketine yapıldığından pilot ortak olan davalı...'in yasal süresi içerisinde hakemlerini seçip karşı tarafa bildirmesi gerekirken yasal süre geçtikten sonra kendi şirketleri ile ilgili hakem seçimi ve bildirimi yasaya uygun olmayıp, süresinde hakemin seçilmediğinin kabul edilmesi gerekir.
Davalı her ne kadar davacının seçmiş olduğu hakemin reddini talep etmiş ise de; HMK'nun 417 ve devamı maddelerine göre hakem heyeti tarafından red talebi değerlendirileceğinden mahkemece bu hususla ilgili değerlendirme yapılmamıştır.
Toplanan delillere göre davacı ve davalı şirketlerin oluşturduğu adi ortaklığın ...Genel Müdürlüğüne ait 28/05/2013 tarihli sözleşmelerde belirtilen işleri üstlendikleri, daha sonra bu işlerin 22/07/2013 tarihli taşeronluk sözleşmesine göre davacıya taşeron olarak verildiği, taşeronluk sözleşmesindeki hükme göre taraflar arasında çıkan ihtilafın 6100 sayılı HMK'nun tahkim hükümlerine göre çözülmesi gerektiği, daha önce verilen hakem kararının iptalinden sonra davacının kendi hakemini seçip adi ortaklığı oluşturan davalı şirketlere ihtar gönderip yasal sürede hakem seçimini istediği, fakat davalıların yasal sürede hakem seçimini yapmadıkları, adi ortaklığı oluşturan davalı ... şirketine hakem seçimine ilişkin ihtar tebliğ edilmese bile pilot ortak... şirketine usulüne uygun tebligatın yapıldığı, pilot ortağın diğer ortakla irtibata geçip yasal sürede hakem seçimini yapması gerekirken yapmadığı, bu durumda da HMK'nun 416.maddesine göre ikinci hakem ile başhakemin mahkeme tarafından seçilmesi gerektiği kanaatine varılmakla davanın kabulüne, ikinci hakem ve üçüncü baş hakemin olarak başhakemin seçimine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM : Yukarıda açıklanan nedenlerle,
1.-Davanına kabulü ile davacı ve davalı adi ortaklığı oluşturan şirketler arasındaki sözleşmeye dayalı çekişme ile ilgili ikinci hakem olarak Av. Ahmet Azer Atabekoğlu'nun, üçüncü hakem olarak Prf. Dr. Zarife Şenocak'ın seçilmesine,
2.-492 Sayılı Harçlar Kanunu gereğince, alınması gereken 59,30 TL maktu karar ve ilam harcı için peşin alınan 54,40 TL'nin mahsubu ile noksan olan 4,90 TL'nin davalılardan tahsili ile hazineye irad kaydına,
3.-Davacı vekil ile temsil edildiğinden yürürlükte bulunan AAÜT gereğince hesaplanan 4.080,00 TL maktu vekalet ücretinin davalılardan tahsili ile davacıya verilmesine,
4.-Davacı tarafından yapılan 54,40 TL başvuru harcı, 54,40 TL peşin harç ile 79,60 TL posta gideri olmak üzere toplam 188,40 TL yargılama giderinin davalılardan alınarak davacıya verilmesine,
5.-Davacı tarafça yatırılan gider avansının kullanılmayan kısmının karar kesinleştiğinde iadesine,
Davacı vekili ile davalı... vekilinin yüzlerine karşı, diğer davalının yokluğunda, kararın tebliğinden itibaren 2 Hafta içinde Ankara Bölge Adliye Mahkemesinde istinaf yolu açık olmak üzere 15/09/2021tarihinde oy birliği ile karar verildi.
Başkan ...
Üye ...
Üye ...
Katip ....