T.C. ANKARA 10. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TÜRK MİLLETİ ADINA
T.C.
ANKARA
10. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO: 2021/259 Esas
KARAR NO: 2021/273
DAVA: Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız))
DAVA TARİHİ: 26/04/2021
KARAR TARİHİ: 28/04/2021
KARAR YAZIM TARİHİ : 28/04/2021
Mahkememize açılan Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız)) davasının yapılan açık yargılaması sonunda;
DAVA:
Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkili bankanın ... şubesine ait keşidecisi ... olan 93045508 çek numaralı 9304550801547495 başlangıç seri nolu 9304550801547504 bitiş seri nolu çek karnesinin kuryeye verildiğini ancak zarfın içinden çıkmadığını belirterek 930455081547495 - 930455081547496 - 930455081547497 - 930455081547498 - 930455081547499 - 930455081547500 - 9304550815474501 - 9304550815474502 - 9304550815474503 - 9304550815474504 numaralı çeklere ödeme yasağı konulmasına ve iptaline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Dava kıymetli evrakın iptali isteminden ibarettir.
6102 sayılı Ticaret Kanunun 651/1. Maddesi gereğince, kıymetli evrak zayi olduğu takdirde mahkeme tarafından iptaline karar verilebilir. 2.fıkra' hükmüne göre de, kıymetli evrakın zayi olduğu veya zıyaın ortaya çıktığı anda senet üzerinde hak sahibi olan kişi, senedin iptaline karar verilmesini isteyebilir. Bu düzenlemeye göre, kıymetli evrakın iptalini ancak hak sahibi olan kişi talep edebilir. TTK 818/s maddesi yollaması ve Kanunun 757. Maddesi gereğince zayii sebebiyle iptal davası açma hakkı sadece çek hamiline verilmiştir.
Somut olayda; davacı çeklerin çek karnesi olarak henüz boş iken kaybolduğu iddiasındadır. TTK 757. Maddesi hükmüne göre zayii sebebiyle iptal davası açma hakkı bulunmadığından çek iptal davası açma hakkı, hamiline tanınmış bir hak olup, 6100 sayılı HMK.nun 114.maddesine göre; tarafların, taraf ve dava ehliyetine sahip olmaları dava şartları arasında sayıldığından bu yönden davada dava şartı olmadığı anlaşılmıştır.
Öte yandan boş çek yapraklarının kıymetli evrak olarak kabulü de mümkün değildir. (Aynı yönde Yargıtay 11.Hukuk Dairesi'nin 28.09.2000 tarih,2000/6005 esas ve 2000/7252 karar sayılı ilamı)
6100 sayılı HMK.nun 115.maddesine göre; açılan davada dava şartlarının var olup olmadığı mahkemece davanın her aşamasında kendiliğinden araştırılacaktır. Buna göre davacı sıfatının, dolayısıyla dava şartının da bulunmadığı anlaşılmakla ve çek vasfında olmayan ve keşideci tarafından henüz keşide edilmemiş boş çek yaprağının tedavüle konmuş sayılmayacağı, 3.kişiler tarafından kaybolan çek yaprağının imzalanıp doldurulması halinde çeke dayalı menfi tespit davası da açılabileceğinden davacıların davasının, 6100 sayılı HMK.nun 115. Maddesi gereğince usulden reddine karar vermek gerekmiştir.
6100 sayılı HMK 382/e-6 maddesinde kıymetli evrakın iptali çekişmesiz yargı işleri arasında sayılmıştır. Aynı yasanın 385/1. maddesinde ise çekişmesiz yargı işlerinde niteliğine uygun düştüğü ölçüde basit yargılama usulünün uygulanacağı düzenlenmiştir. Yasanın 320/1. maddesinde de basit yargılama usulünde mümkün olan hallerde mahkemece taraflar duruşmaya davet edilmeksizin dosya üzerinden karar verileceği düzenleme altına alınmış. Somut olaya gelince hasımsız açılan davada basit yargılama usulü uygulandığından ve yukarıda izah edilen nedenlerle dinlenme olanağı olmayan dava hakkında dosya üzerinden aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur. (Aynı yönde Yargıtay 11.Hukuk Dairesi'nin 25.04.2018 tarih,2016/9861 esas ve 2018/3112 karar sayılı ilamı)
HÜKÜM : Yukarıda açıklanan nedenlere,
1.-Davanın usulden reddine;
2.-492 Sayılı Harçlar Kanunu gereğince, alınması gereken karar ve ilam harcın peşin alınmış olduğundan yeniden alınmasına yer olmadığına;
3.-Davacı tarafından yapılan masrafların üzerinde bırakılmasına;
4.-Davacı tarafından yatırılan gider avansının kullanılmayan kısmının karar kesinleştiğinde iadesine;
Dosya üzerinde yapılan inceleme neticesinde, kararın tebliğinden itibaren iki hafta içinde İstinaf yolu açık olmak üzere 28/04/2021 tarihinde karar verildi.
Katip ...
¸E-İmzalıdır
Hakim ...
¸E-İmzalıdır
*