T.C. ANKARA 10. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TÜRK MİLLETİ ADINA
T.C.
ANKARA
10. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO: 2021/363 Esas
KARAR NO: 2022/277
HAKİM: ... ...
KATİP: ... ...
DAVACI: ... ... - ...
VEKİLİ: Av. ...
...
DAVALI: Hasımsız
DAVA: Zayi Belgesi Verilmesi
DAVA TARİHİ: 16/06/2021
KARAR TARİHİ: 11/04/2022
KARAR YAZIM TARİHİ : 25/04/2022
Mahkememize açılan Zayi Belgesi Verilmesi davasının yapılan açık yargılaması sonunda;
DAVA:
Davacı vekili, dava dilekçesinde özetle, müvekkiline ait ...Çözümleri adlı işyerinin ... 'de faaliyette bulunduğunu, 03/06/2021 tarihinde basında da yer aldığı üzere aynı iş merkezinde kimyasal madde üretimi yapan Hazerhan Tıbbi Ve Teknik Sistemler İthalat İhracat Limited Şirketinin bulunduğu işyerinde çıkan yangında müvekkilinin işyerinin kullanamaz hale gelecek şekilde ciddi hasar aldığını, yangının büyüklüğü nedeniyle iş yerinin tamamen kullanılamaz hale geldiğini, bu yangında ekte sunulan 04/06/2021 tarihli Ankara Büyükşehir Belediye Başkanlığı İtfaiye Dairesi Başkanlığı yangın raporu, polis tarafından tutulan 06/06/2021 tarihli görgü ve tespit tutanağı ile Ostim ... Merkezi Amirliği'nin 2021 tarihli ifade tutanağında da görüleceği üzere müvekkili şirketin iş yerinde bulunan hemen hemen her şeyin yanıp zarar gördüğünü ve yok olduğunu, bu yangında müvekkilinin TTK ve VUK'a göre tutulması ve saklanması gerekli olan defter, belge, fatura ve diğer evrakların yanarak kül olduğunu, itfaiye raporunun 14/06/2020 tarihinde tanzim edilmiş olup süresinde sayın mahkemeden yangından dolayı zayi olan aşağıda belirtilen defter, fatura ve diğer evraklarla ilgili zayi belgesi verilmesi talebinde bulunmanın gerektiğini, yangında müvekkilinin;
- 2016-2017-2018 yıllarına ait işletme defteri ile alış-satış gider faturaları ve
irsaliyelerinin
- 2019-2020-2021 ya da ait yevmiye defteri, Defteri Defteri kebir ve envanter defterleri ile alış-satış gider fatura ve irsaliyeleri
- Tahsilat makbuzları
-Matbu basılı kullanılmayan (boş) faturaları
-Abonelik su elektrik gaz sözleşmeleri ve makbuzlarının yanarak kül olduğunu,
Müvekkili şirkete ait defteri, fatura ve diğer belgelerin müvekkilinin bir kusuru olmaksızın yangın nedeniyle zayi olduğunu, zayi olan defter, fatura, irsaliye ve diğer evrakların tespiti ve zayi belgesi verilmesi talebi ile iş bu davayı açmak zaruretinin hasıl olduğunu, bu nedenlerle müvekili şirkete ait defter, fatura, irsaliye ve diğer evrakların zayi olduğuna dair belge verilmesini, arz ve talep etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Dava; Davacının iş yerinde çıkan yangın sebebiyle zayi olan ticari evraklara ilişkin "zayi belgesi" verilmesi taleplidir.
Tacirler işletmelerini ilgilendiren ticari defter ve bunun gibi belgeleri 10 yıl saklamakla yükümlüdür. Saklamakla yükümlü olduğu bu belgeler iradesi dışında elinden çıkması halinde ticari işletmenin bulunduğu yerin ticaret mahkemesinden zayi nedeniyle istemde bulunabilir. Nitekim “Belgelerin saklanması, saklama süresi” başlıklı TTK’nın 82.maddenin 7.bendinde “Bir tacirin saklamakla yükümlü olduğu defterler ve belgeler; yangın, su baskını veya yer sarsıntısı gibi bir afet veya hırsızlık sebebiyle ve kanuni saklama süresi içinde zıyaa uğrarsa tacir zıyaı öğrendiği tarihten itibaren onbeş gün içinde ticari işletmesinin bulunduğu yer yetkili mahkemesinden kendisine bir belge verilmesini isteyebilir. Bu dava hasımsız açılır. Mahkeme gerekli gördüğü delillerin toplanmasını da emredebilir.” hükmü düzenlenmiştir.
Dosyamız arasına alınan Ankara Büyükşehir Belediyesi İtfaiye Dairesi Başkanlığının 03/06/2021 tarih 36746862-955.03/141023 sayılı 'Yangın Raporu dosyamız arasına alınmış,davacı yanın işyerinde 03.06.2021 tarihinde çıkan yangın nedeniyle zarar gören defter ve belgeleri ile ilgili olmak üzere 15 günlük yasal süre içerisinde 16/06/2021 tarihinde mahkememize başvuruda bulunduğu davanın süresinde açıldığı görülmüştür.
SGK' ya ve Gelirler İdaresi Başkanlığı'na , OSTİM Vergi Dairesi Müdürlüğü'ne, Ankara Ticaret Odası Başkanlığı'na, Ankara Ticaret Sicil Müdürlüğü' ne, Maliye Bakanlığı'na yazılan müzekkere cevabında davacının tacir olduğu ve hakkında inceleme bulunmadığı görülmüştür.
Zayi olan evraklara ilişkin bilirkişi raporu alınmıştır.
TTK’ya göre, tacir tarafından ticari işletmesinde kullanılmak üzere bastırılan ancak henüz kullanılmamış olan boş faturalar, kanunen saklanması zorunlu belgeler olarak kabul edilmemektedir. Bu nedenle, boş fatura ve sevk irsaliyelerinin kaybı nedeniyleTTK'nın 82/7. maddesi uyarınca zayi belgesi verilmesi mahkemeden istenemez. Yargıtayın konuya ilişkin emsal kararları da bu doğrultudadır (Yargıtay 11. HD 08.05.2006 gün ve E.No: 5235, K.No: 5347 ve Yargıtay 11. HD.’nin, E. 2005/442, K. 2006/365 sayılı; E. 2005/5235, K. 2006/5347 sayılı Kararları ).
Dosya arasındaki tüm deliller ve denetime açık teknik inceleme içeren bilirkişi raporu birlikte değerlendirildiğinde TTK’nın 82/7.maddesi şartları oluştuğu, dosya arasına alınan müzekkere cevaplarından davacının istemi Matbu basılı kullanılmayan (boş) faturalar yönünden reddedilmiş, diğer talepler yönünden zayi kararı verilmesine engel teşkil edecek bir durumun söz konusu olmadığı anlaşılmakla yerinde görülerek davanın kısmen kabulüne karar verilmiş, aşağıdaki şekilde hüküm tesisi yoluna gidilmiştir.
HÜKÜM :
Yukarıda açıklanan nedenlere, kararın dayandığı yasal ve hukuksal gerekçeye, dosyadaki kanıtlara göre;
1-Davanın KISMEN KABULÜ ile,
2016,2017,2018 yıllarına ait işletme defteri ile alış-satış-gider fatura ve irsaliyeleri, 2019,2020,2021 yıllarına ait yevmiye defteri, defteri kebir ve envarter defteri ile alış-satış-gider fatura ve irsaliyeleri, Tahsilat makbuzlarının, Abonelik(su,elektirk,gaz) sözleşmeleri ve makbuzlarının Zayi nedeniyle iptaline
Matbu basılı kullanılmayan(boş) faturalara ilişkin talebin reddine
2-492 Sayılı Harçlar Kanunu gereğince, alınması gereken 80,70 TL maktu karar ve ilam harcın, peşin alınan 59,30 TL harcın mahsubu ile noksan olan 21,40 TL'nin davacıdan tahsili ile hazineye irad kaydına,
3-Davacı tarafından yapılan yargılama giderinin üzerinde bırakılmasına, kullanılmayan kısmının kararın kesinleşmesi ve talep halinde iadesine,
Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı kararın tebliğinden itibaren iki hafta içinde Ankara Bölge Adliye Mahkemesinde İstinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 11/04/2022
Katip ...
✎ e-imzalıdır
Hakim ...
✎ e-imzalıdır
*