T.C. ANKARA 10. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2021/567 Esas - 2022/834
TÜRK MİLLETİ ADINA
T.C.
ANKARA
10. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO: 2021/567 Esas
KARAR NO: 2022/834
HAKİM:
DAVA: Tazminat (Ölüm Ve Cismani Zarar Sebebiyle Açılan Tazminat)
DAVA TARİHİ: 14/10/2014
KARAR TARİHİ: 24/11/2022
KARAR YAZIM TARİHİ : 07/12/2022
Mahkememizden verilen 11/05/2017 tarih ve 2014/847 esas 2017/350 karar sayılı kararı... Hukuk Dairesi'nin 17/06/2021 tarih, 2021/9617 esas 2021/3277 karar sayılı ilamıyla bozulan Tazminat (Ölüm Ve Cismani Zarar Sebebiyle Açılan Tazminat) davasının yapılan açık yargılaması sonunda;
DAVA
Dava dilekçesindeki açıklamaya ve dosya kapsamına göre, Davacı tarafından 06.07.2011 tarihinde, Maltepe Pazarı otopark alanından geçtiği sırada davalı ...'ın yönetimindeki davalı sigorta şirketi tarafından zorunlu mali mesuliyet sigortası ile sigortalanmış olan ... plakalı çekicinin ittiği beton blokun ayağına düşerek geçici ve daimi olarak iç ve gücünden kalacak, ekonomik geleceği riske girecek biçimde yaralandığı, manevi acı duyduğu iddiasıyla, araç sürücü ..., araç işleteni Ankara Büyükşehir Belediyesi, araç maliki ... aleyhine, ticaretine devam edememesi nedeniyle fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla, 500,00 TL, geçici iş gücü kaybı nedeniyle 1.000,00 TL, daimi iş gücü kaybı nedeniyle 5.000,00 TL, ve tedavi giderleri için 500,00 TL nin tüm davalılar, manevi zarar olarak 40.000,00 TL nin ise davalı şirket dışındaki tüm davalılardan müşterek ve müteselsil olarak tahsili isteminden ibarettir.
CEVAP
Davalı Cemal Kasım Doğan ve ... vekili, aleyhlerine açılan davanın dayanağı olmadığını, hastane masrafları bulunmadığından bu konuda açılan davanın reddi gerektiği, maddi tazminat yönünden davacının Maltepe pazar yerinde seyyar pazarcılık yaptığına ilişkin beyanının doğru olmadığı, bir aylık sürede tamamen iyileştiği, bu nedenle maddi zararının olmadığı, davacının yaya ve araç trafiğine kapalı bir alana girdiği, kendisine ikaz edildiği, çekicinin ses ve ışıklı ikazının bulunduğu halde, bu ikazlara uymayarak olay yerine girdiği, bu nedenle davacının tam kusurlu olduğu, maddi ve manevi tazminat taleplerinin reddi gerektiği, ... yönünden Sulh Ceza Mahkemesi'ndeki yargılama sonunda verilen kararın temyiz edildiği, Cemal Kasım Doğan'ın niçin davalı olarak gösterildiğinin anlaşılamadığı, olaydan sonra belediye personelinin davacı ile tedavisinin her aşamasında ilgilendikleri, maddi ve manevi destek verdikleri, davacının maduriyetinin giderildiği, bu nedenle manevi tazminat talebinin yersiz olduğu, işsiz olan davacıya belediye şirketlerinde çalışma teklifinde bulunulduğu, davacının bunu kabul etmediği, somut olayda davanın Axa Sigorta'ya ihbarı gerektiği savunmasıyla davanın reddine, yargılama giderleri ile avukatlık ücretinin davacı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini istemiş,
Celsede alınan beyanlarında Cemal Kasım Doğan, kendisinin olay tarihinde iş makinelerinin görevlendirilme ve sevk işlemlerini yaptığı, o tarihte garaj amiri olduğu, ve olay sırasında tesadüfen olay yerinde olduğu, bu işin yapılmasında sorumluluğunun bulunmadığı, olay sırasında arkadaşı Hulusi'nin yanına gittiğini söylemiş,
Davalı ..., olay tarihinde ...'a ait Ankara Büyükşehir Belediyesinin kiraladığı aracı kullandığını, olay sırasında çekicinin kancasını beton bloğun halkasına taktığını, vinci çalıştırıp yavaş yavaş çektiği sırada beton blok tersine devrildiğini, o sırada davacının orada olduğunu görmediğini, olay yerinin yaya ve araç trafiğine kapalı bir yer olduğunu söylemiş,
Davalı Hulusi Özkamalı cevabında olay tarihinde olayın meydana geldiği otoparkın mühürlü ve kapalı olduğu, garaj amiri Cemal Kasım Doğan oradan geçilmemesi konusunda bağırarak uyarıda bulunmasına ve ...'da araçtan inerek çevre güvenliğini sağlamasına rağmen, uyarıların dikkate alınmadığını, olay tarihinde davacıya Maltepe Pazarında tahsis edilmiş bir yer olmadığı ve tezgahının bulunmadığının, S.S Maltepe Pazarı Seyyar Satıcıları, Danışma ve İşletme Kooperatifince bildirildiği, bu nedenle davacının gelir kaybından söz edilemeyeceği, yaralanmasından sonra davacı ile yeterince ilgilendiklerini, işsiz olduğu için davacıya belediyede iş buldukları halde davacının çalışmak istemediğini, bu konuda bilgisi olan tanıkları Esat Kale ve Murat Pekuz'un dinlenmesi gerektiğini söyleyerek davanın reddine, yargılama giderleri ile avukatlık ücretinin davacı üzerinde bırakılmasını istemiş, celsedeki beyanında ise olay sırasında Ulaşım Trafik Merkez Amiri olduğunu, olay tarihinden önce Maltepe Pazarının otoparkının kapatıldığını, olay günü evraklar tamamlandığı için bu otoparkın açılması gerektiğini, bu işi garaj amirliğinden aldığım çekici ile halletmeye çalıştıklarını, orada o an yapılan işin sorumlusunun kendisi olduğunu, Cemal Kasım Doğan'ın orada herhangi bir sorumluluğu bulunmadığını, sadece araç gönderdiğini, ...'ın aracın şoförü olduğunu, ...'ın ise aracın sahibi olduğunu, bu araç belediye tarafından sürekli kiralanmış bir araç olduğunu söylemiştir.
Davalı ... cevabında; ... plakalı aracın maliki olduğunu, aracı uzun süreli Kırmanlar Turz. Taş. Tic. San. Ltd. Sti. 'ne kiraladığını, kira bedelinin Ankara Büyükşehir Belediyesince ödendiğini, uzun süreli kiralama nedeniyle işleten sıfatının bulunmadığını, aleyhe açılan davanın reddi gerektiğini söylemiş, kira sözleşmesini cevap dilekçesine eklemiştir.
Davalı Ege Sigorta A.Ş cevabında olay tarihi olan 06/07/2011 tarihi itibariyle... plakalı aracın ZMMS ile şirketleri tarafından sigortalanmış olduğunu, poliçe limitinin 175.000,00 TL olduğunu, bu limit dahilinde sigortalı aracın sürücüsünün kusuru oranında sorumluluklarının bulunduğunu, ancak sigortalı araç sürücüsünün olayda kusurunun olmadığını, olayda kimin hangi oranda kusurlu olduğunun belirlenmesi gerektiğini, kusurun davalılardan Cemal Kasım Doğan ve Hulusi Özkamalı'ya ait olduğunu, davacının zararının Adli Tıp Kurumu 3. İhtisas Kurulundan alınacak raporla belirlenmesi gerektiğini, geçici iş göremezlik ödeneği ile SGK'nın sorumlu olduğunu, kendilerinin sorumlu olmadığını, davacının Maltepe Pazarında iş yeri bulunduğu iddiasının doğru olmadığının, zarar hesabının bu konuda ehil bir aktüer bilirkişi tarafından yöntemince yapılması gerektiğini savunarak davanın reddine, yargılama giderleri ile avukatlık ücretinin davalı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini istemiştir.
Davalı Ankara Büyükşehir Belediye Başkanlığı vekili cevabında; davacı tarafça müvekkil idareye isnat edilen kusurun hizmet kusuru olduğunu, bu nedenle davada İdare Mahkemesi'nin görevli olduğunu, davanın öncelikle yargı yolu uyuşmazlığı nedeniyle reddine, meydana gelen zararla müvekkili belediyenin herhangi bir eylemi arasında illiyet bağının bulunmadığı, meydana gelen zarardan sorumluluklarının bulunmadığını, bu nedenlerle müvekkili belediyenin aleyhine açılan davanın reddine, yargılama giderleri ve avukatlık ücretinin davacı üzerinde bırakılmasını istemiştir.
Mahkememizden verilen 11/05/2017 tarih ve 2014/847 esas 2017/350 karar sayılı kararı Yargıtay 4. Hukuk Dairesi'nin 17/06/2021 tarih, 2021/9617 esas 2021/3277 karar sayılı ilamıyla bozulmuş olup, mahkememizin yukarıda belirtilen esasına kaydı yapılmıştır.
DELİLLER :
Ankara Büyükşehir Belediyesinden, Celal Bayar Bulvarı No: 43 Maltepe/Ankara adresinde bulunan ve otopark olarak faaliyet gösteren S.S Maltepe Pazarı Seyyar Satıcılar İşletme Kooperatifi tarafından kullanılan yerde adı geçen kooperatifin otopark işletmesi ve bu işletmeye ait ruhsatın ibraz edilmemesi, otopark zemininin düzenlenmemesi ve ücret ile tarifelerin belirlenmemesi gibi eksiklikler nedeniyle de otopark'ın kapatılmasına ilişkin Ankara Büyükşehir Belediye Encümeni'nin 24/02/2011 gün ve 326 karar numaralı kararı ve ekleri ile bu otoparkın Ankara Büyükşehir Belediye Başkanlığı Otoparklar Şube Müdürlüğü'nün 02/03/2011 günlü ve 329 özel sayılı Zabıta Daire Başkanlığı'na yazdığı yazı ve bu yazının ekindeki otoparklar şube müdürlüğü'nün başkanlık makamına yönelik olarak yazıp olura sunduğu Maltepe Pazarındaki otoparkın S.S Maltepe Pazarı Seyyar Satıcılar İşletme Kooperatifi tarafından sadece kendi üyelerince kullanılacağına ilişkin taahhüt bulunulması nedeniyle ikinci bir encümen kararına gerek kalmadan kaldırılmasının istendiği, Büyükşehir Belediye Başkanlığı adına genel sekreter Kamil Kılıç tarafından olur verildiği ve otoparkın 07/07/2011 tarihinde adı geçen kooperatif yetkilisi Özcan Deniz ve belediye yetkilileri tarafından saat 12.00'da düzenlenen mühür açma tutanağı ve olay ile ilgili düzenlenen hazırlık soruşturma evrakının bir kısmının dosyaya getirtilerek incelenmiştir.
Ankara Valiliği İl Daire Kurulu'nun 11/08/2015 gün ve 155 sayılı, Mehmet Ali Gökçe'nin yaralanması ile sonuçlanan olay nedeniyle Cumhuriyet Başsavcılığı'nca yapılan soruşturma sonunda düzenlenen fezleke ile İl İdare Kurulu'na gönderilen soruşturma evrakında ek olarak idarece yapılan soruşturma ve düzenlenen ön inceleme raporuna göre; Ankara Büyükşehir Belediye Başkanlığı personeli olan Ulaşım Trafik Merkez Amiri Hulusi Özkamalı ve Garaj Amiri Cemal Kasım Doğan hakkında soruşturma izni verilmemesi yönündeki kararının Ankara Cumhuriyet Başsavcılığı'nın itirazı ve Bölge İdare Mahkemesi'nce verilen 17/09/2015 gün ve 2015/514- 542 sayılı kararı ile itirazın reddedilmesi üzerine kesinleştiği, getirtilen idari soruşturma dosyasından anlaşılmış, idari soruşturma dosyası ve İdare Mahkemesi Kararı incelenmiştir.
Kapatılan Ankara 12.Sulh Ceza Mahkemesi'nin(Ankara 37. Asiliye Ceza Mahkemesi oldu) 11/07/2013 gün ve 2012/147 Esas 2013/955 Karar sayılı dosyası incelendiğinde; 06/07/2011 tarihinde katılan Mehmet Ali Gökçe'nin ayağının yaralanması ile sonuçlanan kazaya neden olduğu iddia edilen çekici sürücüsü ... hakkında yürütülen soruşturma sonunda meydana gelen olayda Hulusi Özkamalı'nın asli kusurlu , Cemal Doğan'ın asli kusurlu, ...'ın tali kusurlu ve Mehmet Ali Gökçe'nin de tali kusurlu olduğunun belirlendiği yine Mehmet Ali Gökçe'nin kemik kırığına neden olacak şekilde yaralandığını, Ankara Adli Tıp Şube Müdürlüğü raporu ile belirlendiği gerekçesiyle sanık ...'ın TCK 89/1, 89/2-b, 55/2, 52/4 madde gereğince cezalandırılmasına ve 5.728,00 sayılı kanun ile değişik CMK 231/6-b hükmüne göre; hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına karar verildiği, kararın Yargıtay 12. Ceza Dairesi'nin 12/03/2015 tarihli kararı ile düzeltilerek onandıktan sonra bu tarihte kesinleştiği anlaşılmış, Mahkememizce Cumhuriyet Başsavcılığınca yürütülen soruşturma ve İl İdare Kurulunca yürütülen soruşturma kapsamında düzenlenen tutanaklar, bütün belgeler incelenmiş, olay sırasında kullanılan... plakalı çekiciye ait ruhsat kayıtları incelendiğinde aracın oto kurtarma aracı olduğu ve ...'a ait olduğu, yine aracın ZMMS ile Euro Sigorta Tarafından ZMMS ile sigortalandığı, ayrıca Axa Sigorta tarafından da kasko sigortası ile sigortalandığı görülmüştür.
Celsede bilgilerine başvurulan davacı tanıklarından Özkan Oruç ve Cumhur Aydın davacının kardeşi ile birlikte bilgisayar tamir ve parçalarının satıldığı bir dükkanı çalıştırdığı, gelirlerinin aylık 10.000,00 TL civarında olduğunu bildirmişler, tanık Murat Pekuz davacının hastanede ihtiyaçlarını gidermek üzerede Hulusi Kamalı tarafından görevlendirildiğini, davacıya tedavisi sırasında yardım ettiklerini, tanık Özcan Deniz S.S Maltepe Pazarı Seyyar Satıcılar İşletme Kooperatif başkanı olduğunu, davacının bir zamanlar Maltepe Pazarında bilgisayar işi ile uğraştığını, daha sonradan kiracılığının bittiğini, ne kadar kazanç elde ettiğini bilemeyeceğini, kaza sırasında kendisinin ofiste olduğunu kazayı görmediğini, davacının hastaneye kaldırıldığını duyduğunu söylemiştir.
Ege Sigorta A.Ş. davacı taraf başvurmadığı için daha önce açılmış hasar dosyasının bulunmadığını, dava dilekçesi ile birlikte hasar dosyası açtıklarını, bildirerek sigorta poliçesini göndermiştir.
Ankara Maltepe Vergi Dairesi Müdürlüğü 4000074525 vergi numaralı bilgisayar mağazacılığı faaliyetinde bulunan Mehmet Ali Gökçe'nin 17/09/2007 tarihinde faaliyetine başladığını, 30/09/2009 tarihinde faaliyetine son verdiğini bildirmiş, buna dair sicil sorgulama evrakını ve adresini bildirir belgeleri göndermiş, vergi ödemesine ilişkin davacı tarafından sunulan makbuzlar incelenmiştir.
Davacı vekili 26/05/2016 tarihli celsede müvekkilinin vergi kaydı bulunmadığını, kaza tarihinden önce başkasının adına vergi kaydı çıkardığını söylemiş,
SGK Sıhhıye Sosyal Güvenlik Merkezi Mehmet Ali Gökçe'nin işe giriş bildirgesi ve hesap dökümünü göndermiş,
Davacının tedavisine ilişkin belgeler getirtilmiş, Davacı tedavisine ilişkin tüm belgelerle A.Ü. Tıp Fakültesi Adi Tıp Ana Bilim Dalı Başkanlığına sev edilmiş,
Adli Tıp ABD Başkanlığı 22/08/2016 tarihli raporunda; davacı 1977 doğumlu Mehmet Ali Gökçe'nin 06/07/2011 tarihinde meydana gelen kazada sağ ayağında crush tarzında yaralanma meydana geldiğini, yaralanmasının sağ ayak dört ve beşinci parmaklarının distal metatarsal seviyeden ampute edildiğini, bir, iki ve üçüncü sağ ayak parmaklarında hareket kısıklıklarının bulunduğu, sağ dört ve beşinci metatarsların orta deforme görünümler bırakarak iyileştiğini, bu hususlar dikkate alındığında Çalışma ve Meslekte Kazanma Gücü Kaybı Oranı Tespit İşlemleri Yönetmeliği ve ekindeki cetvellere göre davacının düz işçi olarak değerlendirilmesi halinde genel çalışma gücünden %19,2 oranında kaybettiğini, 1 ay süre ile bakım ve bakıcıya ihtiyaç duyacağını, geçici iş göremezlik süresinin 3ay olduğunu bildirmiştir.
06.07.2011 tarihinde, Maltepe Pazarı Otoparkında Beton Blok yerleştirme Ya da yerinden kaldırma, Ya da yerinin değiştirilmesi işlerinin davalı belediye tarafından üretilmiş bir projenin parçası olup olmadığı, bu işin Ankara Büyükşehir Belediyesi tarafından üstlenilip üstlenilmediği, bu işte işçi Ya da memur olarak, Ya da sorumlu olarak kimlerin görevlendirildiği, ... plakalı aracın davalı Belediye tarafından kiralanıp kiralanmadığı bu konuda sözleşme bulunup bulunmadığı hususlarının araştırılıp incelenerek, mahkememize bildirilmesi, istenmiş,
Dava dosyası Kusur Uzmanı Bilirkişi Refaettin Çamur ile Aktüerya ve Hesap Uzmanı Bilirkişi Nihat Ceylan'a verilmiş, BİLİRKİŞİLER meydana gelen olaydı Hulusi Özkamalı, Cemal Doğan ve ...'ın 2918 sayılı kanunun 3 ve 85.maddesine göre hazırladıkları RAPORLARINDA; 06.07.2011 tarihinde saat 14:00 de Eti Mahallesi Tok Sokak Çankaya Ankara adresinde bulunan Maltepe Pazarının otoparkının trafiğe açılması için girişini kapatan 300x58 cm ebadındaki beton blokun... plakalı çekici nitelikli araçla çekilmek isterken devrilmesine yol açıldığı, bu arada oradan geçen davacının ayağına düştüğü, ayağında ezilme ve kırıklara yol açtığı, olay sırasında beton blokun kaldırılması için bu aracın uygun olmadığı, vinç kullanılması gerektiği, ayrıca çevrede güvenlik önlemlerinin alınması gerektiği, olay yerine yabancıların girmesinin engellenmesi gerektiği, bu önlemlerin alınmadığı bu nedenle Büyükşehir Belediyesi Zabıta Daire Başkanlığı Ulaşım Trafik Merkez Amirliğinde görevli Hulusi Özkamalı'nın iş için uygun araç temin etmemek, aracı yönlendirecek gözcü bulundurmamak, iş güvenliği önlemlerini almamak suretiyle olayda kusurlu davrandığı, Garaj amir vekili olarak çalışan Cemal Kasım Doğan'ın ise yine uygun araç kullandırmaması ve çalışma alanında güvenlik önlemlerini almaması nedeniyle sürücü ...'ın ise olay yerinden geçen kimsenin bulunup bulunmadığını kontrol etmeden manevra yapması, gerekli dikkati sarf etmemesi nedeniyle asli kusurlu oldukları, Ankara Büyükşehir Belediye Başkanlığının 2918 sayılı Kanunun 3 ve 85. Maddesi hükmüne göre işleten sıfatının bulunması bir başka anlatımla araç üzerindeki fiili hakimiyeti ile aracı tehlikesi kendisine ait olmak üzere hizmet alım sözleşmesi ile aracı kendi ad ve hesabı işletiyor olması nedeniyle ...'ın ise davalı Harun Doğanın ise sorumluluğu devrettiğine dair delil sunamadığından aslı kusurlu oldukları, kusur oranlarının müteselsilen %75 olduğu, Davacı Mehmet Ali Gökçe'nin ise kendi güvenliğini sağlayacak yaş ve bilinçte olduğu, şahsi güvenliğini sağlamakta gerekli özeni göstermediği, bu nedenle tali kusurlu olduğu, kusur oranın %25 olacağı, kooperatif başkanı ...'in ise kusurunun bulunmadığı, Davacının aylık gelirinin 10.000,00 TL olduğunu iddia ettiğini, ancak bunu belgelerle ispatlayamadığını, bu nedenle olay tarihinde asgari ücretten gelir elde ettiğinin kabul edileceği, davacının olay nedeniyle %19,2 oranında çalışma gücünden kaybettiğinin belirlendiği, buna göre PMF tablosu esas alındığından davacının geçici iş göremezliği nedeniyle 1.482,64 TL , daimi iş göremezlik zararının 73.136,26 TL ve bakıcı gideri şeklindeki zararı da 494,21 TL olmak üzere toplam zararının 74.618,90 TL olduğu, bu zarardan... dışında kalan tüm davalıların müteselsilen sorumlu oldukları bildirilmiştir.
Ankara SGK İl Müdürlüğünce davacıya rücuya tabir ödeme yapılmadığı bildirilmiştir.
DELİL DEĞERLENDİRME VE HUKUKİ NİTELENDİRME:
Dava, trafik kazası nedeni ile uğranılan bedensel zararların tazmini istemine ilişkindir.
Davacı vekili, müvekkilinin olay tarihinde Maltepe Pazarı otopark alanından geçtiği sırada davalı ...'ın yönetimindeki davalı sigorta şirketi tarafından zorunlu mali mesuliyet sigortası ile sigortalanmış olan çekicinin ittiği beton bloğun ayağına düşerek geçici ve daimi olarak iç ve gücünden kalacak, ekonomik geleceği riske girecek biçimde yaralandığını, davalı ...'ın çekicinin sürücüsü, davalı ...’ın çekicinin maliki, davalı Ankara Büyükşehir Belediyesi’nin aracın işleteni, davalılar... ’nın davalı Belediyenin personeli olduğunu, meydana gelen zararı tüm davalıların müştereken ve müteselsilen tazmin etmesi gerektiğini belirterek maddi ve manevi tazminat isteminde bulunmuştur. Davalılar davanın reddi gerektiğini savunmuştur.
Taraflar arasındaki uyuşmazlık; 06.07.2011 tarihinde davacının ayağına beton blok devrilmesi olayanın meydana geldiği yerin niteliğinin ne olduğuna, bu yerin niteliğine göre olayın trafik kazası sayılıp sayılmayacağına, Zorunlu Mali Mesuliyet Sigortasını yapan sigorta şirketinin sorumluluğunun doğup doğmadığına, ... plakalı aracın işletenin kim olduğuna, davacının ayağına beton blok düşmesiyle geçici ya da sürekli iş ve gücünden kalacak biçimde yaralanıp yaralanmadığına, bu şekilde maddi zararının ve manevi zararının oluşup oluşmadığına oluşmuş ise miktarına, davacının zararı oluşmuş ise bu zarardan kimin sorumlu olduğuna, davalıların müşterek ya da müteselsilen sorumlu olup olmadıklarına, sorumlu iseler ne miktarda sorumlu olduklarına, zamanaşımının söz konusu olup olmadığına, davacı yararına faize hükmedilip edilemeyeceğine, edilecek ise türü ve başlangıç tarihine ilişkindir.
6098 sayılı Borçlar Kanunun 49 ve devamı maddelerinde haksız fiil sorumluluğu düzenlenmiştir. Buna göre, Kusurlu ve hukuka aykırı bir fiille başkasına zarar veren, bu zararı gidermekle yükümlüdür. Bu zararın ne şekilde hesaplanacağı ve kimin ne şekilde sorumlu olduğu devamı maddelerde açıklanmıştır.
2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunun 91/1 maddesine göre işletenlerin bu kanunun 85/1 maddesine göre sorumluluklarının karşılanması sağlanmak üzere mali sorumluluk sigortası yaptırmaları zorunlu kılınmış, aynı yasanın 85/1 maddesinde motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına veyahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, araç işleteninin sorumlu olacağı, aynı yasanın 85/son maddesinde ise işleten veya araç işleticisi teşebbüs sahibinin, araç sürücüsünün veya aracın kullanılmasına katılan yardımcı kişilerin kusurundan kendi kusuru gibi sorumlu olacağı öngörülmüştür.
2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu ve Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları’na göre, aracın zorunlu mali sorumluluk sigortacısı davalı sigorta şirketinin, işletenin üçüncü kişilere verdiği zararları teminat altına almaktadır. Zorunlu Mali Mesuliyet sigortası ile işletenin üzerindeki bu risk belli bir pirim karşılığında davalı Sigorta şirketi tarafından üstlenilmiştir. Davalı sigorta şirketinin sorumluluğu zarar gören 3. kişilere karşı kusursuz sorumluluk olup, sigorta poliçesinde belirtilen limitler dahilinde zarardan kusursuz sorumludur.
Tüm dosya kapsamından deliller toplanmış, bilirkişi incelemesi yaptırılmış bilirkişi raporu ile 06/07/2011 tarihinde Maltepe Pazarı olarak bilinen yerde Ankara Büyükşehir Belediyesi İşletme ve İştiraklar Dairesi Başkanlığı Otoparklar Şube Müdürlüğü'nün yazısı doğrultusunda otoparka konulan mührün kaldırılması işi için Zabıta Müdürlüğü'nün görevlendirildiğini, Zabıta Daire Başkanlığı Merkez Amirliğinde görev yapan Hulusi Özkamalı 'nın bu konuda garaj amiri olarak görevli olan Cemal Kasım Doğan'ı görevlendirdiği, onunda ...'a ait ... tarafından kullanılan... plakalı çekiciyi görevlendirdiği, çekicinin ... tarafından dava dışı Kırmanlar Turizm Taş. Tic. Ve San. Ltd. Şti. 'ne kiralanmışsa da Ankara Büyükşehir Belediyesi emrinde kullanıldığı, yani işletenin Ankara Büyükşehir Belediyesi olduğu, ...'ın vinç ile otopark girişine konulmuş beton bloku oradan uzaklaştırmak istediği sırada, blokun devrilmesine ve arkasından geçen davacının ayağına düşmesine, davacının ayağında ezik, kırık ve amputasyona neden olacak şekilde yaralanmasına yol açtığı, olayın meydana geldiği yerin Maltepe Pazarı olarak bilinen açık pazarın otoparkı olarak kullanılan yer olduğu, yaya trafiğine ve araç trafiğine açık bir yer olduğu, bu nedenle 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunun uygulama imkanı bulacağı, olayda sorumlu durumda olan Hulusi Özkamalı Cemal Kasım Doğan ve ...'ın kusurlarının bulunduğu ve sorumlu oldukları , davalı Ankara Büyükşehir Belediyesi’nin dosya kapsamında yer alan ve davalı kurumca yaptırılmış olan soruşturma raporu ve araç kiralama ihale belgelerinden de anlaşıldığı üzere kazayı yapan aracın uzun süreli olarak davalı belediyeye kiralanmış olması nedeni ile fiili işletenin davalı olmasına göre Ankara Büyükşehir Belediyesi'nin araç işleten ve davalı sigorta şirketinin de ZMMS nedeniyle kusursuz sorumluluklarının bulunduğu, davalı araç maliki ... uzun süreli kiraya veren olarak sorumluluğunun doğmadığı görülmüş ise de mahkemizce verilen ilk kararda onun da sorumluluğuna gidildiği ve istinaf yoluna başvurmadığı bu halde davacı yararına kazanılmış hakların gözetilmesi gerektiği kanaatiyle alınan kusur raporunun somut olayın özelliklerine uygun olup, raporun bu konuda uzman makine mühendisi bilirkişi tarafından düzenlenmiş olmasına, ticari kazanç kaybı yönündeki istemin yansıma zarar türü olup doğrudan zarar olmaması ve davacı yanca toplanan deliller dikkate alındığında ispat edilememiş olmasına çalışma gücünün belirlenmesinin Adli Tıp Anabilim Dalı tarafından yapılmış olması ve belirlemede her hangi bir hesaplama hatasının bulunmamasına göre davacının terditli olarak talep ettiği kazanç kaybına ilişkin talepleri reddedilerek sonraki talebi değerlendirilmiş olup. yaralanması nedeniyle, kusur oranına göre indirim yapıldıktan sonra, davacının maddi zararlarının toplam 74.618,90 TL maddi tazminatın olduğu belirlenmiş, bilirkişi raporuyla belirlenen bu miktar üzerinden geçici ve daimi iş gücü kaybı nedeniyle uğranılan zarar miktarı ve dava değeri ıslah dilekçesi adı altındaki dilekçe ile 67.617,90 TL artırılarak toplam 74.618,90 TL ye çıkarıldığı, bu miktar üzerinden maddi zarara ilişkin davanın kabulüne karar verilmiştir. Bu şekilde Yargıtay bozma ilamına uygun hüküm tesis edilmiştir.
Mahkemece dosyaya kazandırılan davacıya ait SGK kayıtları vergi kayıtları ve dosya kapsamı ile belirlenen ekonomik, mali ve sosyal durumu, dosya kapsamı ile ortaya çıkan davalıların ekonomik, mali ve sosyal durumları, olayın meydana geldiği yer, olayın meydana geliş şekli, davacının genel çalışma gücünden kayıp oranı ve yaralarının iyileşme süresi ile bir ay süre ile başkasının bakımı olmadan hayatını idam ettiremeyecek durumda olması, ayağındaki ezilme ve ampütasyon nedeni ile ömür boyu engellilik yaşayacağı dikkate alınarak manevi tazminat talebi kısmen kabul edilmiş, 15.000,00 TL manevi tazminatın, manevi zararlarını gidermek için yeterli olduğu düşünülerek bu miktar üzerinden manevi tazminatın sigorta şirketi dışındaki davalılardan alınarak davacıya verilmesine hükmedilmiştir.
HÜKÜM :
Yukarıda açıklanan nedenlere, kararın dayandığı yasal ve hukuksal gerekçeye, dosyadaki kanıtlara göre;
1-Davacının 6100 Sayılı HMK'nun 111.maddesi uyarınca terditli talep ettiği ticari kaybına ilişkin ticaretine devam edememekten kayaklı zararlarının tazmini talebinin reddine,
2-Davacının maddi tazminat davasının kabulü ile, 74.618,90 TL maddi tazminatın davalı sigorta şirketi yönünden 09/01/2014 tarihinden, diğer davalılar yönünden 06.07.2011 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalılardan müşterek ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,
492 Sayılı Harçlar Kanunu gereğince, alınması gereken 5.097,22 TL nispi karar ve ilam harcından, peşin alınan 160,55 TL peşin ve 235,00 TL tamamlama harcı toplamı 395,55 TL'nin mahsubu ile noksan olan 4.701,67 TL'nin Davalılar Ankara Büyükşehir Belediyesi, ..., ... A.Ş. Den alınarak Hazineye gelir kaydına,
Karar tarihinde yürürlükte bulunan avukatlık asgari ücret tarifesine göre hesap edilen 11.939,02 TL avukatlık ücretinin davalılardan müşterek ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,
3-Davacının manevi tazminat davasının kısmen kabulü ile 15.000,00 TL manevi tazminatın davalılar Ankara Büyükşehir Belediyesi, ..., ...,... 06/07/2011 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte müşterek ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine,
492 Sayılı Harçlar Kanunu gereğince, alınması gereken 1.024,65 TL nispi karar ve ilam harcının Davalılar Ankara Büyükşehir Belediyesi, ..., ..., ... dan alınarak Hazineye gelir kaydına,
Karar tarihinde yürürlükte bulunan avukatlık asgari ücret tarifesine göre hesap edilen 9.200,00 TL avukatlık ücretinin Davalılar Ankara Büyükşehir Belediyesi, ..., ..., ...dan müşterek ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,
Karar tarihinde yürürlükte bulunan avukatlık asgari ücret tarifesine göre hesap edilen 9.200,00 TL avukatlık ücretinin davacıdan alınarak kendini avukat ile temsil ettiren davalılar Ankara Büyükşehir Belediyesi, ..., ...ya eşit paylar ile verilmesine,
4- Davacıdan peşin harç olarak alınan 160,55 TL ve ıslah harcı olarak alınana 235,00 TL olmak üzere toplam 395,55 TL 'nin davalılardan müşterek ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,
5-Davacı tarafından bozma öncesi yapılan 1.569,00 TL ve bozma sonrası yapılan 207,50 TL yargılama gideri toplamı 1.776,50 TL kabul ve redde göre 1.065,90 TL'sinin tüm davalılardan müşterek ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, 284,00 TL sinin Davalılar Ankara Büyükşehir Belediyesi, ..., ..., ...dan müşterek ve müteselsil olarak alınarak davacıya verilmesine, 426,60 TL yargılama giderinin davacı üzerinde bırakılmasına,
Dair, taraf vekillerinin yüzlerine karşı, kararın tebliğinden itibaren 15 gün içinde HMK'nun 373/4 maddesi uyarınca Yargıtay'da temyiz yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 24/11/2022
Katip ...
¸E-İmzalıdır
Hakim ...
¸E-İmzalıdır
*Bu belge 5070 sayılı Yasa hükümlerine göre elektronik olarak imzalanmıştır.