T.C. ANKARA 10. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2021/81 Esas - 2022/127
T.C.
ANKARA
10. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ TÜRK MİLLETİ ADINA
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO: 2021/81 Esas
KARAR NO: 2022/127
HAKİM: ...
KATİP...
DAVACILAR:...
DAVALI...
DAVA: Alacak (İşletme Hakkı Devir Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 03/02/2021
KARAR TARİHİ: 28/02/2022
KARAR YAZIM TARİHİ : 28/03/2022
Mahkememize açılan Alacak (İşletme Hakkı Devir Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda;
DAVA:
Davacı vekili, dava dilekçesinde özetle,Müvekkili ... Elektrik Dağıtım A.Ş’nin elektrik hizmetlerinin özelleştirilmesi neticesinde kamu tüzel kişiliğinin nevi değiştirmesi suretiyle kurulduğunu ayrı bir tüzel kişiliği ve sermayesi olan tamamen özel hukuk hükümlerine tabi bir ticaret şirketi olduğunu, özelleştirme sürecinde davalı ile müvekkili şirket arasında 24.07.2006 tarihli İşletme Hakkı Devir Sözleşmesi (İHDS) imzalandığını ve 28.06.2013 tarihinde Hisse Satış Sözleşmesi akdedildiğini, dağıtım faaliyetlerinin ... tarafından yürütüldüğü sırada dava dışı Halil Karasan ve Mesut Kurt'un maliki olduğu Şanlıurfa İli ... İlçesi ... Parsel numaralı taşınmaza ...'ın kamulaştırmasız el atması nedeni ile müvekkili aleyhine ... Asliye Hukuk Mahkemesi 2012/746 Esas sayılı dosyası ile dava açıldığını, davanın kabul edildiğini ve kesinleştiğini, kesinleşen karar uyarınca ... İcra Müdürlüğü 2013/334 sayılı icra dosyasına 22.07.2015 tarihinde 6.277,13 TL ödeme yaptıklarını, anılan sözleşme hükümlerine göre müvekkil şirket tarafından ödenen bedelin sorumluluğunun davalı ...’ta olduğunu, Yargıtay’ın bu yönde emsal kararları bulunduğunu belirterek fazlaya ilişkin her türlü hakları saklı kalmak kaydıyla davalı ...’ın sorumluluğunda bulunan fakat davacı şirket tarafından ödenmek zorunda kalınan 6.277,13 TL’nin, ödeme tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalı ...’tan tahsiline karar verilmesi talep ve dava edilmiştir.
CEVAP :
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; derdestlik, zaman aşımı ve kesin hüküm itirazları ile birlikte, huzurdaki davaya dayanak olan ... 1. Asliye Hukuk Mahkemesi kararına ilişkin olarak Yargıtay ... Hukuk Dairesi 2013/20421 Esas 2013/18933 Karar sayılı ilamında "...kamulaştırmasız el atma davalarında mahkeme ve icra harçları ile her türlü vekalet ücretleri bedel tespit davalarında öngörülen şekilde maktu olarak belirlenir... Açılan ve kesinleşmeyen davalarda da uygulanır..." gerekçelerine yer verilerek yerel mahkeme kararında nispi olarak hesaplanan harç ve vekalet ücret bedellerinin maktu bedeller ile değiştirilmesine karar verildiğini, ... İcra Müdürlüğünce maktu olarak hesaplanması gereken tahsil harcı meblağının nispi şekilde 12.699,38 TL olarak hesaplandığını ve yapılan hesap neticesinde 6.277,13 TL bakiye borcun bulunduğunun belirlendiğini ve davacı tarafından bu bedelin ödendiğini, davacı tarafından şikayet yoluna başvurulmayarak ödenen bedelin müvekkili Genel Müdürlükten talep edilemeyeceğini, özelleştirme modeli gereği bilanço çalışmaları yapılarak şirket tarafından devre esas mizan düzenlendiği ve beyan edilen mizan kayıtları esas alınarak devre esas bilanço düzenlendiği, bu suretle geçmişe yönelik borç ve alacak işlemlerinin kesinleştirildiği, bu nedenle 24.07.2006 tarihinden önceki dönemde dağıtım faaliyeleriyle ilgili gerçekleştirilen iş ve işlemlerle ilgili olarak, hisselerin el değitirmesinden önce bitmiş ve neticelenmiş her türlü işlemin sorumluluğunun şirkete ait olduğu, ...’tan herhangi bir talepte bulunulmasının ihale şartnamesi ve hisse satış sözleşmesi hükümlerine aykırı olacağını, dağıtım şirketlerinin özelleştirilmelerine ilişkin uygulamalarda Hisse Satış Sözleşmesinin imzalanması ile hisseleri el değiştirerek özel sektöre devredilen şirketin tüzel kişiliği, hakları, borç ve yükümlülüklerinde herhangi bir değişiklik olmadığını, şirketin hisse devri öncesi ve sonrasına ilişkin sorumluluklarının aynen devam ettiğini, % 100 hissesini ...'dan devir almış olan davacı şirket tarafından Hisse Devri Sözleşmesi imzalanarak bu durumun da kabul edildiğini, özelleştirme işlemlerine ilişkin düzenlemeler gereği şirketin tüzel kişiliğinde herhangi bir değişiklik olmaksızın sadece hisse devri yapılmakta olduğundan İşletme Hakkı Devir Sözleşmesi, İhale Şartnamesi ve Hisse Devri Sözleşmesi hükümlerinin bir bütün olarak değerlendirilmesi gerektiğini, davacının esas bilanço tarihi olan 30.08.2013 tarihinden önce yapılan ödemeyi talep etmesinin haksız ve yersiz olduğunu, bahse konu ödemelerin devre esas bilanço kayıtlarında yer aldığını, davacının yapılan ödemelere ilişkin herhangi bir belge ibraz etmediğini, İşletme Hakkı Devir Sözleşmesinin 18.6. maddesinde yer alan “Şirket, (...) bu sözleşmeye dayanarak Türkiye Cumhuriyeti Devleti de dahil olmak üzere başkaca bir kamu kurum veya kuruluşundan talepte bulunulamayacağını, (...) ...’tan masraf, zarar veya herhangi bir isim altında hiçbir talepte bulunmayacağını gayrikabili rücu ve kayıtsız şartsız olarak beyan, kabul ve taahhüt eder.” hükmü gereğince davacı şirketin dava konusu ettiği alacaklara ilişkin talepte bulunmayacağını, müvekkil kurumun icra takibine ilişkin giderlerden, vekalet ücretinden, karara ilişkin olarak yapılan diğer masraflardan ve faizlerden sorumlu olmadığını, Teftiş Kurulu Başkanlığının raporuna konu dosyaların yalnızca ... Genel Müdürlüğü adına yapılan incelemeler ve soruşturmalar sonucunda hazırlanan müfettiş raporlarında yer alan ve Borçlar Kanunu hükümlerine göre sebepsiz zenginleşme ve haksız fiil tanımlaması taşıyan tazminat taleplerine ilişkin olduğunu beyanla davanın reddini talep etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Dava; Davacı şirket ile davalı ile arasında akdedilen İşletme Hakkı Devir Sözleşmesi kapsamında ...'ın sorumluluğunda bulunduğu iddia olunan ancak davacı şirket tarafından ödenen 6.277,13 TL'nin ödeme tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile tahsili için açılan alacak davasıdır.
Dosyamız arasına alınan ... Asliye Hukuk Mahkemesi’nin 2012/746 Esas 2013/287 Karar sayılı dosyasında özetle: Dava dışı Halil Karasan ve Mesut Kurt tarafından 16.10.2012 tarihinde ... Elektrik Dağıtım A.Ş. aleyhine açılan tazminat talepli davada; "Mahkememiz bu dava dosyası ve bu dava dosyası ile birleştirilen mahkememizin 2012/871 Esas sayılı dava dosyasında davacıların davasının KABULÜ ile 215.062,16 TL tazminatın dava tarihi olan 03.03.2010 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacılara 1/2 oranında verilmesine, davacılar tarafından yargılama gideri olarak bu dava dosyası ve birleştirilen dava dosyasında yapılan toplam 753,00 TL yargılama giderinin davalı kurumdan alınarak davacılara verilmesine, dava değeri itibariyle alınması gerekli 14.690,89 TL nispi karar ilam harcında davacılar tarafından yatırılan 3.192,75 TL peşin harcın mahsubu ile geri kalan 11.498,14 TL karar ilam harcının davalı kurumdan alınarak hazineye irad kaydına, davacılar tarafından bu dava dosyası ve birleştirilen dava dosyasına yatırılan toplam 3.192,75 TL peşin harcın davalı kurumdan alınarak davacılara verilmesine, davacılar kendilerini vekil ile temsil ettirdiklerinden karar tarihi itibariyle yürürlükte bulunan AAÜT uyarınca 17.353,72 TL nispi vekalet ücretinin davalı kurumdan alınarak davacılara verilmesine" karar verilmiş, iş bu kararın temyiz edilmesi üzerineYargıtay ... Hukuk Dairesi’nin 07.11.2013 tarih 2013/20421 Esas 2013/18933 Karar sayılı ilamında hükmün düzeltilerek onanmasına karar verilmiştir.
Dosyamız arasına alınan ... İcra Müdürlüğü'nün 2013/334 sayılı takip dosyasında özetle:Dava dışı Halil Karasan ve Mesut Kurt tarafından ... Elektrik Dağıtım A.Ş. Aleyhine 215.062,16 TL asıl alacak, 61.937,90 TL işlemiş faiz, 3.495,75 TL yargılama gideri, 18,48 TL işlemiş faiz, 17.353,72 TL ilam vekalet ücreti 81,30 TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 298.399,31 TL bedeli ilamlı icra takibi başlatıldığı, ... Elektrik Dağıtım A.Ş. Tarafından Vakıfbank Şanlıurfa Şubesi tarafından tanzim edilen 10.06.2013 tarih 7000179381 no'lu 298.399,31 TL bedelli teminat mektubu sunulduğu, sunulan 10.06.2013 tarih 7000179381 no'lu 298.399,31 TL bedelli teminat mektubunun 16.12.2013 tarihinde nakde çevrildiği ve... Elektrik Dağıtım A.Ş. Tarafından 22.07.2015 tarihinde bakiye 6.277,13 TL ödeme yapılarak dosyanın infaz edildiği görülmüştür.
Dosyamız arasına alınan Davalı ... ile davacı ... arasında imzalanan 24.07.2006 tarihli işletme devir hakkı sözleşmesinin 7.4 maddesinde "Dağıtım faaliyetinin ... tarafından yürütüldüğü dönemde bu faaliyetin yürütülmesi amacıyla gerçekleştirilen her türlü iş ve işlemlerin bütün sorumluluğu ...'a aittir. ... tarafından yürütülmüş bulunan bu faaliyetler nedeniyle üçüncü kişiler tarafından ileri sürülebilecek her türlü talebin muhatabı ...'dır.”, 7.5. maddesinde “Dağıtım Faaliyeti’nin Şirket tarafından yürütüldüğü dönemde bu faaliyet kapsamında gerçekleştirilen her türlü iş ve işlemlerin bütün sorumluluğu Şirket’e aittir. Şirket tarafından yürütülmüş bulunan bu faaliyetler nedeniyle üçüncü kişiler tarafından ileri sürülecek her türlü talebin muhatabı Şirket’tir. Bu talepleri konu alan icra takibi ve davalar Şirket tarafından yürütülür ve sonuçlandırılır. Bu takip ve davalardan doğacak her türlü mali yükümlülük Şirket tarafından karşılanır.”, 7.6. maddesinde “Sözleşmenin imza tarihinden önce Dağıtım tesisleri ile Dağıtım Tesisleri’nin işletilmesinden kaynaklanan her türlü hukuki ve cezai sorumluluk ...’a aittir. Bu dönemde yürütülmüş bulunan bu faaliyetler nedeniyle üçüncü kişiler tarafından ileri sürülecek her türlü talebin muhatabı ...’tır. Bu talepleri konu alan icra takibi ve davalar ... tarafından yürütülür ve sonuçlandırılır. Bu takip ve davalardan doğacak her türlü mali yükümlülük ... tarafından ödenir.”, 7.7 maddesinde “Sözleşmenin imza tarihinden sonra dağıtım tesisleri ile dağıtım tesislerinin işletilmesinden kaynaklanan her türlü hukuki ve cezai sorumluluk şirkete aittir.”, 18.6. maddesinde ise “Şirket… bu sözleşmeye dayanarak Türkiye Cumhuriyeti Devleti de dahil olmak üzere başkaca bir kamu kurum veya kuruluşundan talepte bulunulamayacağını, (...) ...’tan masraf, zarar veya herhangi bir isim altında hiçbir talepte bulunmayacağını gayrikabili rücu ve kayıtsız şartsız olarak beyan, kabul ve taahhüt eder.” hükümleri yer almaktadır.
Özelleştirme İdaresi Başkanlığı ile dava dışı şirket arasında davacı şirketteki kamu hisselerinin devrine yönelik olarak akdedilen 28.06.2013 tarihli hisse devir sözleşmesinin alıcının taahhütleri başlıklı 9.4. maddesinde "Alıcı ihale konusu hisseleri devraldığı tarihten önceki döneme ilişkin olarak işletme hakkı devir sözleşmesindeki hükümler … saklı kalmak kaydıyla, şirketlerde yapılmış olan her türlü işlemden kaynaklanan borç ve yükümlülüklerden, kayıtlara intikal etmemiş olsa dahi şirketlerin sorumlu olduğunu, bu hususlarda alınmış karar ve yapılmış sözleşmeler ile ilgili olarak kendisinin veya şirketlerin idareyi ve ...'ı ilzam edecek hiçbir başvuru ve rücu hakkının bulunmadığını kabul ve taahhüt eder." denilmektedir.
Mahkememizce alınan 09.08.2021 tarihli bilirkişi raporunda özetle: Davacının davalı adına ödediği 4.745,01TL tutarındaki ödemeyi dava tarihinden itibaren işleyecek faizi ile birlikte tahsilini talep edebileceği yönünde görüş ve kanaat bildirilmiştir.
Davacı vekilince icra dosyalarında kısmi ödeme yapılmış olsa dahi icra vekalet ücretinin ödeme tarihindeki avukatlık asgari ücret tarifesi uyarınca hesaplanması gerektiğini bu nedenle borcunun tamamının ödeme tarihi olan 22.07.2015'e göre hesap yapılması gerektiğini, hesaplama tablosunda takip sonrası işlemiş faiz tutarı hesaplanırken icra dosyasına sunulan teminat mektubunun nakde çevrilme tarihi olan 16.12.2013 tarihi baz alındığını ancak icra dosyalarında dosya borcunun tamamı tahsil edilene kadar asıl alacağa faiz işlemeye devam ettiğinden, takip sonrası işlemiş faiz hesaplanırken ödenen tutar düşülerek, kalan asıl alacak üzerinden ödeme tarihine kadar yasal faiz işletilmesi gerektiğini beyanla kök rapora itiraz etmiş, tarafların itirazını karşılar 07.12.2021 tarihli bilirkişi ek raporunda özetle:İcra vekalet ücretinin ödeme tarihindeki avukatlık asgari ücret tarifesi uyarınca hesaplanması gerektiği kanun ve yerleşik uygulamalar ile sabit olmakla kök raporda her ne kadar teminat mektubunun nakde çevrildiği tarih esas alınarak icra vekalet ücreti tespit edilmiş ise de davacının itirazı kapsamında hesap tablosu revize edilerek davacı tarafından bakiye borca istinaden 6.277,13 TL ödeme yapılmış ise de Yargıtay ilamına uygun olarak yapılması gereken ödeme 5.467,39 TL'dir. İcra dosyası kapsamında ödenmesi lazım gelen tutar 5.467,39 iken fazladan ödenen (6.277,13-5.467,39) = 809,74 TL'nin davacının kendi kusurundan kaynaklandığı, bu itibarla bu tutarın rücuya konu edilmeyeceği yönünde görüş ve kanaat bildirilmiştir.
Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde taraflar arasında 24.07.2006 tarihli işletme hakkı devir sözleşmesinin ve 28.06.2013 tarihinde Hisse Satış Sözleşmesi akdedildiğini, dağıtım faaliyetlerinin ... tarafından yürütüldüğü sırada dava dışı ... 'un maliki olduğu taşınmaza ...'ın kamulaştırmasız el atması nedeni ile davacı aleyhine ... Asliye Hukuk Mahkemesi 2012/746 Esas sayılı dosyası ile dava açıldığını, davanın kabul edildiğini ve kesinleştiğini, kesinleşen karar uyarınca ... İcra Müdürlüğü 2013/334 sayılı icra dosyasına 22.07.2015 tarihinde 6.277,13 TL ödeme yapıldığı görülmüştür.
Dava konusu alacak taraflar arasındaki 24/07/2006 tarihli İHDS'ne dayandığından ve BK 146 maddesi gereğince on yıllık zaman aşımına tabii olduğundan ödeme tarihi ile dava tarihi dikkate alındığında zaman aşımı süresi dolmadığından davalının zamanaşımı itirazı yerinde görülmemiştir.
İşletme hakkı devir sözleşmesinin 7.4. maddesinde yer alan “Dağıtım faaliyetlerinin ... tarafından yürütüldüğü dönemde bu faaliyetin yürütülmesi amacıyla gerçekleştirilen her türlü iş ve işlemlerin bütün sorumluluğu ...'a aittir. ... tarafından yürütülmüş bulunan bu faaliyetler nedeniyle üçüncü kişiler tarafından ileri sürülebilecek her türlü talebin muhatabı ...'dır." hükmü uyarınca dava konusu rücu talebine konu olayın 24.07.2006 tarihli işletme hakkı devir sözleşmesinin yürürlüğe girmesinden önceki dönemde ...’ın yürütmüş olduğu elektrik dağıtım faaliyetlerinden kaynaklı olarak yapılan dava ve takip giderlerine ilişkin olduğu, ... tarafından yürütüldüğü dönemde bu faaliyetler nedeniyle üçüncü kişiler tarafından ileri sürülecek her türlü talebin muhatabının ... olacağı, bu talepleri konu alan icra takibi ve davaların ... tarafından yürütüleceği ve sonuçlandırılacağı, bu takip ve davalardan doğacak her türlü mali yükümlülüğün ... tarafından karşılanacağına ilişkin hükmü uyarınca davacı tarafından ödenen bedellerin denetime açık ve hüküm kurmaya elverişli bilirkişi ek raporu ile de tespit edilen miktar üzerinden davanın kısmen kabulüne karar vermek gerekmiş, bu ödemelere ilişkin olan rücuen tazminat talebinin başkasına ait bir borcu yerine getiren kişinin mal varlığında meydana gelen kaybı gidermeye yönelik tazminat niteliğinde olduğu, davacının mal varlığındaki eksilme ödeme tarihinde gerçekleştiği görümekle ödeme günlerinden itibaren, her iki tarafta tacir olduğundan avans faizine hükmedilerek, fazlaya ilişkin taleplerinde reddine dair aşağıdaki hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM :
Yukarıda açıklanan nedenlere, kararın dayandığı yasal ve hukuksal gerekçeye, dosyadaki kanıtlara göre;
1.-Davanın KISMEN KABULÜ ile,
5.467,39 TL'nin ödeme tarihinden işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
2.-492 Sayılı Harçlar Kanunu gereğince, alınması gereken 373,48 TL nispi karar ve ilam harcın, peşin alınan 107,20 TL'nin mahsubu ile noksan olan 266,28 TL'nin davalıdan tahsili ile hazineye irad kaydına,
3.-Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca, davacı yararına kabul miktarına göre hesaplanan 5.100,00 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak, kendisini vekil ile temsil ettiren davacıya verilmesine,
4.-Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca, davalı yararına red miktarına göre hesaplanan 809,74 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak, kendisini vekil ile temsil ettiren davalıya verilmesine,
5.-Arabuluculuk aşamasında harcanan 1.320,00 TL giderin kabul ve red oranına göe 1.148,40 TL'sinin davalıdan, 171,60 TL'sinin davacıdan tahsili ile hazineye gelir kaydına,
6.-Davacı tarafça yatırılan 107,20 TL peşin harcın davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine,
7.-Davacı tarafından yapılan 59,30 TL başvuru harcı, 867,60 TL tebligat/posta/müzekkere masrafı, bilirkişi ücreti olmak üzere toplam 926,90 TL yargılama giderinin kabul ve red oranına göre 806,40 TL'sinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, bakiye kısmın davacı üzerinde bıkarılmasına, kullanılmayan kısmının karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya iadesine,
Davacı vekilinin ve davalı vekilinin yüzüne karşı, miktar itibariyle kesin olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 28/02/2022
Katip ...
✍e-imzalıdır
Hakim ...
✍e-imzalıdır
*Bu belge 5070 sayılı Yasa hükümlerine göre elektronik olarak imzalanmıştır.