T.C. ... 10. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TÜRK MİLLETİ ADINA
YARGILAMA YETKİSİNİ KULLANAN
T.C.
...
10. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO : 2022/180
KARAR NO : 2024/698
BAŞKAN : ... ...
ÜYE : ... ...
ÜYE : ... ...
KATİP : ... ...
DAVA : İtirazın İptali
DAVA TARİHİ : 17/08/2015
KARAR TARİHİ : 16/10/2024
KARARIN YAZILDIĞI TARİH : 08/11/2024
Mahkememizde görülmekte olan itirazın iptali davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA : Davacı vekili, ticari ilişkiden kaynaklanan alacağın tahsili amacıyla müvekkilinin ... ... Müdürlüğü'nün 2011/7913 sayılı dosyada takip başlatıldığını, sonrasında taraflar arasında 12/01/2012 tarihli borcun tasfiyesine yönelik protokol imzalandığını, davalıların ödeme protokolüne uymaması üzerine bakiye borcun muaccel olduğu yönünde 28/01/2015 tarihli ihtarname gönderildiğini, bakiye borcun ödemesinin yapılmaması üzerine ... ... Müdürlüğü'nün 2015/11473 sayılı dosyasında alacağın tahsili bakımından icra takibi başlatıldığını, takibin itirazla durduğunu ileri sürerek, davalıların icra takibine itirazlarının iptaline, takibin devamına ve icra inkar tazminatı ödemeye mahkum edilmelerine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP: Davalılar vekili, müvekkili ile davalı şirket arasındaki ilişkiden kaynaklanan borç için .... ..... ..... 'ne ait, 31/10/2010 keşide tarihli ve 2.000.000,00 TL bedelli çekin davacıya verildiğini, davacının kusurlu hareketleri sonucunda müvekkili şirketin yaptığı işi kaybettiğini, öngörülen ortaklığın yürümediğini, davacıya tüm masraflar da dahil toplamda 300.000,00 USD tutarlı protokolün düzenlendiği tarihe kadar da toplam 550.0000,00 TL ödeme yapıldığını, teminat çekine dayalı müvekkili şirket aleyhine takip başlatılması sonucu haciz baskısı altında çekin TL üzerinden düzenlenmesine rağmen borcun dolar cinsinden yapılandırıldığını, davalı ...'in protokolü kefil olarak imzaladığını, 12/01/2013 tarihli sözleşmeye dayalı olarak da 505.000,00 USD ve 50.000,00 TL ödeme yapıldığını, kurdaki yükselmeler nedeniyle kurun sabitlenmesi için ihtarname gönderilmesine rağmen davacının bunu kabul etmemesi üzerine ödemelerin durdurulduğunu, davaya konu sözleşmenin geçerli olmadığını, davacını aşırı menfaat sağlama gayretiyle hareket ettiğinden, kötüniyetli olduğunu savunarak müvekkilleri hakkında açılan davanın reddi ile %20'den aşağı olmamak üzere kötüniyet tazminatı ödemeye mahkum edilmesini istemiştir.
KANITLAR : Yapılan yargılama sonucunda Mahkememizce 04/07/2018 Tarih ve 2015/516 Esas-2018/603 Karar sayılı karar ile davanın kabulü yönünde hüküm tesis edilmiş, anılan kararı davalılar vekili istinaf etmiş, tesis edilen bu karar, ... Bölge Adliye Mahkemesi'nin 22. Hukuk Dairesi'nin 07/02/2022 Tarih, 2019/1455 Esas ve 2022/71 Karar sayılı kararı ile ilk derece mahkemesince taraflar arasında cereyan eden takip sonrasında düzenlenen 12/01/2013 tarihli sözleşmede yenilemeye yönelik hüküm olmadığı, açık bir yenileme iradesinin bulunmadığı, sözleşme kapsamında yapılacak ödemelerin ifa uğruna edim sayılması gerektiği, takibin yabancı para üzerinden yapıldığı da dikkate alınarak davalı tarafça yapılan ödemeler neticesinde bakiye ana para ve faiz tutarının belirlenmesi, davalı gerçek kişinin kefalet durumunun tartışılmaması gerekçeleriyle mahkememiz kararı kaldırılmıştır.
... Bölge Adliye Mahkemesi'nin 22. Hukuk Dairesi'nin 07/02/2022 Tarih, 2019/1455 Esas- 2022/71 Karar sayılı kaldırma kararına uyulmuştur.
Kaldırma kararı doğrultusunda nitelikli hesap ve SMMM'den oluşturulan bilirkişiden rapor alınmış, düzenlenen raporda; icra takipleri, ödemeler ve kefalet değerlendirilmesi yapılmış, davalı tarafla yapılmış ödemelerin ifa uğruna edim olduğu kabul edildiği takdirde, takip çıkış değerinin 2.060.463,56 TL olduğu, davalı şirket tarafından yapılan ödemenin ödeme tarihindeki TL karşılığının 1.077.021,00 TL bulunduğu, davalıların ... ... Müdürlüğü'nün 2011/7913 Esas sayılı dosyasından 983.442,56 TL borçlu olduğu, bu borçtan kefil davalının da sorumlu olacağı, ... ... Müdürlüğününü 2015/114788 Esas sayılı dosyasına göre de, 442.000,00 USD borcun bulunduğu görüş olarak açıklanmıştır.
Bilirkişi raporu hüküm kurmaya elverişli olmadığından ve TBK'nın 100.maddesi de dikkate alınarak yeniden nitelikli hesap bilirkişisinden rapor alınmış, bu raporda da, icra takipleri ve protokollerin ayrı ayrı değerlendirildiği, ödemelerin takipten önce ve sonrası olarak gruplandırıldığı, BAM kaldırma kararı doğrultusunda hesap edildiği, bu göre ... ... Müdürlüğü'nün 2015/11473 Takip sayılı dosyasında davacının alacağının 949.210,78 TL asıl alacak ve 53.006,27 TL işlemiş faiz olarak hesaplandığı hususları görüş olarak bildirilmiş, itirazlar üzerine ve mahkememizce BAM kararı esas alınarak, takibin ... ... Müdürlüğü'nün 2015/11473 Esas sayılı takip dosyasında itirazın iptaline ilişkin olduğu ve takibin USD üzerinden yapıldığı dikkate alınarak hesaplanması yönünde ek rapor alınmış, düzenlenen ek raporda, TBK'nın 100.maddesine göre mahsup edilmek sureti ile yapılan ödemelerin TL ve USD olarak yapılışı ve takip tarihindeki bakiye alacağın 358.057,63 USD asıl alacak 19.994,82 USD işlemiş faiz olmak üzere hesap yapıldığı, kefalet sözleşmesinin TBK'nın kefalete ilişkin hükümleri karşısında geçerli olmadığı ancak TTK'nın 7. maddesi uyarınca müteselsillik karinesine göre geçerli bulunup bulunmadığı hususunun mahkemenin takdirinde olacağı yönleri görüş olarak açıklanmıştır.
GEREKÇE: Dava, yapılandırılan borcun ödenmemesi üzerine başlatılan takibe yapılan itirazın iptali istemine ilişkindir.
Somut uyuşmazlıkta davacı tarafından öncelikle davalı şirket aleyhine ... ... Müdürlüğü'nün 2011/7913 Esas sayılı takip dosyası ile çeke dayalı icra takibi başlatıldığı, daha sonra bu takiple ilgili olarak 13/01/2013 tarihli protokolün düzenlendiği, anılan protokole icra takibinin tarafları dışında davalı gerçek kişinin de müşterek-müteselsil kefil sıfatı ile dahil olduğu, bu protokolde ödemelerin USD olarak kararlaştırıldığı, protokolün ihlali iddası ile bakiye alacağın tahsili için dava konusu ... ... Müdürlüğü'nün 2015/11473 sayılı takibin başlatıldığı, bu takibin itirazla durduğu ve iş bu itirazın iptali davasının süresinde açıldığı hususları uyuşmazlık konusu değildir. Davalı tarafın kısmi ödemelerinin bulunduğu, öncesinde taraflar arasında ticari ilişkinin olduğu yönleri de dosya kapsamıyla sabittir.
Çekişme, takip ve dava tarihi itibariyle davacının, davalılardan alacağının olup olmadığı, var ise miktarı, davalı gerçek kişinin protokol nedeni ile sorumluluğunun bulunup bulunmadığı yönlerinde toplanmaktadır.
İddia, savunma, toplanan kanıtlar, icra takip dosyaları, önceki tesis edilen hüküm, BAM kaldırma kararı, sonradan alınan bilirkişi raporları ve tüm dosya kapsamından, davacının, davalılar aleyhine uyuşmazlığa konu ... .... ..... .... takip sayılı dosyası ile icra takibi başlattığı, bu takibin öncesinde taraflar arasında protokol düzenlendiği ve bu protokolün de davalı şirket ile davacı arasında cereyan eden ... .... ..... .... takip sayılı dosyasına dayandığı anlaşılmaktadır. İtirazın iptali davaları, icra takibine sıkı sıkıya bağlı davalar olup, kural olarak takip talebindeki koşullara göre sonuçlandırılması gerekmektedir. Dava konusu olayda, ........ ..... ..... takip sayılı dosyası USD alacağı üzerinden başlatılmıştır. Protokol hükümleri ve BAM kaldırma kararında belirtildiği üzere, taraflar arasında düzenlenen 11/01/2013 tarihli protokol yenileme niteliğinde değildir. Protokol gereği yapılacak ödemeler ifa uğruna edim olarak değerlendirilmelidir. O halde, yapılan ödemeler sonrasında TBK'nın 100. maddesi de dikkate alınarak bakiye ana para borcu ve faiz borcu tespit edilmelidir. Dava konusu, ... .... ..... .... takip sayılı dosyası USD alacağı olarak başlatılmıştır. BAM kaldırma karar sonrasında alınan ikinci bilirkişi ek raporunda önceki takip, protokol, ifa uğruna edim olarak değerlendirilen ödemeler ve dava konusu yabancı para üzerinden yapılan takip tarihi esas alınarak dosya kapsamına uygun ve denetime elverişli olarak rapor hazırlamış ve bu rapor hükme esas alınmıştır. Davacının alacağı, 358.057,63 USD asıl ve 19.994,82 USD işlemiş faiz olarak tespit edilmiştir. Ancak, davacının asıl alacak üzerinden dava açtığı, bu yönüyle hüküm kurulduğu, kararı istinaf etmediği ve taleple bağlı kalınacağı anlaşıldığından davacı alacağının 358.057,63 USD olduğu sonucuna varılmıştır. Bu alacaktan, takip borçlusu davalı ... Ltd. Şti sorumlu tutulmuştur. Her ne kadar protokolde davalı ... müşterek borçlu ve müteselsil kefil sıfatıyla yer almakta ise de, TBK'nın 583 ve devamı maddelerinde kefalet sözleşmesinin geçerliliği sıkı şekil şartlarına tabi tutulduğundan ve protokolde anılan davalının el yazılı ile yazılmış bir kefil iradesinin olmadığı sabit olduğundan, müşterek borçlu ve müteselsil kefil sıfatının geçerli bulunmadığı sonucuna varılmıştır. TTK'nın 7. maddesi müteselsil sorumluluk karinesine ilişkin olup, somut olayda uygulama yeri yoktur.
O halde, davacının davalı şirket hakkındaki davasının kısmen subuta erdiği, alacağının belli ve bilinebilir nitelikte olduğu, başka bir anlatımla likit bulunduğu, inkar tazminatı isteme koşullarının da oluştuğu, davalı ... hakkında davanın ise kefalet sözleşmesinin geçersizliği nedeniyle yerinde bulunmadığı sonucuna varılmış, inkar tazminatına takip tarihindeki yabancı para karşılığı kur esas olarak TL üzerinden, vekalet ücreti ve harç bakımından ise dava tarihindeki kur ve talep esas alınarak aşağıdaki şekilde hüküm kurmak gerekmiştir.
HÜKÜM : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davacının davalı ... hakkındaki davasının reddine,
a-Davalı vekil ile temsil edildiğinden yürürlükte bulunan AAÜT gereğince hesaplanan 187.219,38 TL nispi vekalet ücretinin davacıdan alınarak bu davalıya verilmesine,
2-Davacının diğer davalı hakkındaki davasının kısmen kabulüne, davalı ... … Ltd. Şti’nin ... 15.İcra Dairesi’nin 2015/11473 takip sayılı dosyasında yaptığı itirazın kısmen iptaline, icra takibinin 358.057,63 USD üzerinden devamına, asıl alacağa takip tarihinden itibaren 3095 sayılı Kanunun 4/a maddesi uyarınca temerrüt faizi uygulanmasına,
a-Hüküm altına alınan alacağın takip tarihindeki TL karşılığının %20’sine isabet eden ve takip tarihindeki TL karşılığı olan 189.555,70 TL inkar tazminatının davalı ... … Ltd. Şti’nden alınarak davacıya verilmesine,
b-492 Sayılı Harçlar Kanunu gereğince, alınması gereken 69.218,73 TL nispi karar ve ilam harcı için peşin alınan 14.924,97 TL'nin mahsubu ile noksan olan 54.293,76 TL'nin davalı ... … Ltd. Şti’nden tahsili ile Hazineye irad kaydına, (mahkememizce daha önce yazılan harç tahsil müzekkeresinin işlemsiz iadesinin istenilmesine)
c-Davacı tarafça yatırılan 14.924,97 TL peşin harcın davalı ... … Ltd. Şti’nden alınarak davacıya verilmesine,
d-Davacı vekil ile temsil edildiğinden yürürlükte bulunan AAÜT gereğince kabul edilen miktar üzerinden hesaplanan 153.862,43 TL nispi vekalet ücretinin davalı ... … Ltd. Şti’nden alınarak davacıya verilmesine,
e-Davalı ... … Ltd. Şti. vekil ile temsil edildiğinden yürürlükte bulunan AAÜT gereğince reddedilen miktar üzerinden hesaplanan 36.633,53 TL nispi vekalet ücretinin davacıdan tahsili ile bu davalıya verilmesine,
f-Davacı tarafından yapılan toplam 6.032,70 TL posta/bilirkişi/başvuru harcından ibaret yargılama giderinden davanın kabul ve red oranına göre hesaplanan taktiren 4.884,24 TL'nin davalı ... … Ltd. Şti’nden alınarak davacıya verilmesine, bakiyesinin davacı üzerinde bırakılmasına,
g-Davalı tarafından yapılan toplam 393,80 TL yargılama giderinden davanın kabul ve red oranına göre hesaplanan taktiren 74,97 TL'nin davacıdan tahsili ile davalı ... … Ltd. Şti’ne verilmesine, bakiyesinin bu davalı üzerinde bırakılmasına,
Dair, taraf vekillerinin yüzüne karşı, kararın tebliğinden itibaren iki hafta içinde ... Bölge Adliye Mahkemesinde İstinaf yolu açık olmak üzere 16/10/2024 tarihinde oybirliği ile karar verildi.
Başkan ...
✎ e-imzalıdır
Üye ...
✎ e-imzalıdır
Üye ...
✎ e-imzalıdır
Katip ...
✎ e-imzalıdır